II SA/Go 499/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2021-08-31
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na użytkowaniebudynek gospodarczylegalizacjaterminypostępowanie administracyjnewsaorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, uznając, że mimo samowoli budowlanej, obiekt spełnia wymogi techniczne i planistyczne.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, który został wybudowany w latach 60. XX wieku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wieloletnim postępowaniu, organ nadzoru budowlanego uznał, że budynek, mimo samowoli budowlanej, spełnia aktualne wymogi techniczne i planistyczne, nie powoduje zagrożenia ani znaczącego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, a jego lokalizacja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, który został wybudowany w latach 60. XX wieku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne, które uchylały poprzednie decyzje organów, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Ostatecznie, po długotrwałym postępowaniu, organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek, mimo samowoli budowlanej, spełnia aktualne wymogi techniczne i planistyczne. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem funkcji zagrodowej, a budynek gospodarczy stanowi jej uzupełnienie. Ponadto, budynek nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, a jego lokalizacja przy granicy działki jest dopuszczalna. Sąd administracyjny, związany wcześniejszymi orzeczeniami, oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji obiektu wybudowanego przed 1995 r. oraz przepisy dotyczące postępowania naprawczego dla robót wykonanych po tej dacie. Sąd podkreślił, że budynek nie jest konstrukcyjnie powiązany z sąsiednim budynkiem skarżącego, a jego stan techniczny, w tym wykonane roboty budowlane (remont dachu, tynki, instalacja elektryczna, drzwi), są zgodne z przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, budynek gospodarczy wybudowany w warunkach samowoli budowlanej przed 1995 r. może uzyskać pozwolenie na użytkowanie, jeśli spełnia aktualne wymogi techniczne i planistyczne, nie powoduje zagrożenia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, a jego lokalizacja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że legalizacja samowoli budowlanej z lat 60. XX wieku powinna być przeprowadzona zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Organy prawidłowo ustaliły, że budynek spełnia wymogi techniczne i planistyczne, nie stanowi zagrożenia i jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia wydanie pozwolenia na użytkowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 42 ust. 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 50 ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 51 ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dz.U. 2017 poz 1332 art. 103 ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

t.j. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. § 13 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. § 12 ust. 3 i 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy, mimo samowoli budowlanej, spełnia aktualne wymogi techniczne i planistyczne. Lokalizacja budynku przy granicy działki jest dopuszczalna. Budynek nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani mienia. Roboty budowlane wykonane po 1995 r. zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami lub poddane procedurze naprawczej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych. Zarzuty dotyczące konstrukcji ścian i połączenia z budynkiem skarżącego. Zarzuty dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy. Brak dokumentacji pierwotnej budowy obiektu przed 1 stycznia 1995 r. nie może prowadzić do konstruowania domniemań okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń. Budynek gospodarczy stanowi niewątpliwie uzupełnienie funkcji mieszkalnej.

Skład orzekający

Sławomir Pauter

przewodniczący sprawozdawca

Michał Ruszyński

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Legalizacja samowoli budowlanej obiektów wybudowanych przed 1995 r., stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r., ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, postępowanie naprawcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obiektu bez pozwolenia przed 1995 r. i późniejszych remontów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwały proces legalizacji samowoli budowlanej i złożoność przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Wieloletnia batalia o legalizację budynku gospodarczego: jak samowola budowlana sprzed dekad mierzy się z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 499/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński
Sławomir Pauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2767/21 - Wyrok NSA z 2023-02-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37, 42 ust. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez S.K. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021r., którą po rozpatrzeniu odwołania w/w utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., którą organ I instancji udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] oraz orzekł o braku konieczności nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w tym budynku robót budowlanych, polegających na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej krytego blachą falistą:
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 594/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpatrzeniu skargi E.K. i S.K. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z dnia [...] lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) z dnia [...] czerwca 2015 r. Zaskarżoną wówczas decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. WINB uchylił decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2015 r., który powołując się na art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332) przyjął do użytkowania budynek gospodarczy w miejscowości [...], na działce o numerze ewidencyjnym gruntu [...] i jednocześnie orzekł o udzieleniu D.Ł. pozwolenia na użytkowanie tegoż budynku gospodarczego. Postępowanie w powyższej sprawie zainicjował swoim wnioskiem S.K., zwracając się do PINB o sprawdzenie zgodności z Prawem budowlanym prowadzonych przez D.Ł. prac remontowych wiaty (szopy) na działce nr [...]. Wnioskodawca podniósł, że sąsiad dobudował wymieniony obiekt do jego zabudowań gospodarczych nie pytając go o zgodę, a ponadto podał, że dach budynku pokryty był eternitem, który podczas wichury w 2007 r. uległ uszkodzeniu, uszkadzając jednocześnie dach budynku wnioskodawcy.
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że budynek gospodarczy na działce nr [...] istniał od lat 60-tych. Przeprowadzono w nim remont polegający na wymianie dachu wraz z naprawą więźby i wykonaniu tynków, czego rzekomą podstawę miało stanowić zgłoszenie do Starosty Powiatowego, jednakże inwestor nie pamiętał, jakie roboty zostały określone w zgłoszeniu. Wskazał, że remont budynku polegał na wymianie częściowej więźby dachowej, wymianie pokrycia dachowego z płyty falistej na płytę falistą, uzupełnieniu ubytków w murach, otynkowaniu i pomalowaniu. Gabaryty zewnętrzne nie zostały zmienione. Dalej ustalono, że budynek gospodarczy wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., a mianowicie w latach 60-tych (wg oświadczenia poprzedniego właściciela nieruchomości).
W konsekwencji kolejnych czynności postępowania, w tym wydawania kolejnych decyzji administracyjnych i ich uchylenia przez organ odwoławczy, PINB wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., którą w oparciu o art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przyjął do użytkowania sporny budynek gospodarczy, uznając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do orzeczenia rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Budynek gospodarczy nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość zabudowy sąsiedniej nieruchomości, zaś jego przydatność do użytku potwierdziła przedłożona przez inwestora inwentaryzacja. Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB w kwestii braku przesłanek do nakazu rozbiórki omawianego budynku gospodarczego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślił, że z akt sprawy wynika bowiem, iż teren działki nr [...], na której zlokalizowany jest budynek gospodarczy nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co oznacza brak zakazu zabudowy w określony sposób. Natomiast z treści przedłożonej, na żądanie PINB, oceny stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budowlaną przedmiotowego budynku gospodarczego, sporządzoną przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i należące do właściwej izby samorządu zawodowego wynika, że wszystkie elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego są w dobrym stanie technicznym, zaś budynek jest zdatny do użytkowania. Podzielił także ocenę organu I instancji, że budynek gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki sąsiedniej, należącej do skarżącego, bowiem z dokumentów sprawy wynika, iż budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania naprawczego przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowanego na działce sąsiedniej. Taką zaś lokalizację dopuszczają przepisy techniczno-budowlane. WINB wskazał, że przepisy art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidują orzeczenia o treści "przyjmuję do użytkowania", jak to orzekł organ I instancji, i z tego względu konieczne było uchylenie na podstawie art.138 § 2 kpa k.p.a. w całości zaskarżonej decyzji PINB i orzeczenie jednocześnie co do istoty sprawy stosownie do dyspozycji art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Uwzględniając skargę opisanym wyżej wyrokiem i uchylając obie wydane w sprawie decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Przywołując przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. i okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania Sąd zauważył, że stan faktyczny sprawy nadal nie został ustalony w sposób wystarczający do dokonania kwalifikacji materialnoprawnej. W szczególności nie zostało ustalone kiedy dokładnie został wybudowany sporny budynek gospodarczy. Sąd podkreślił także, że w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy brak jest jednoznacznego oparcia dla stwierdzenia samowoli budowlanej. Wskazał, że trudność, czy też niemożliwość odtworzenia stanu dokumentacyjnego sprawy nie stanowi podstawy do domniemywania nielegalności zrealizowanych prac budowlanych. W świetle obowiązujących uprzednio przepisów prawa inwestorzy, właściciele i zarządcy obiektów budowlanych wybudowanych przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie mieli prawnego obowiązku posiadania dokumentacji budowy co oznacza, iż brak takiej dokumentacji nie może prowadzić do konstruowania domniemań okoliczności świadczących o budowie obiektu bez wymaganych pozwoleń, a tym samym naruszeń prawa. Domniemania takiego nie przewidują przepisy procesowe, w szczególności art. 80 i 81 k.p.a., ani też przepisy prawa materialnego - prawa budowlanego. Okoliczność wykonania obiektu przed 1 stycznia 1995 r. w warunkach samowoli, wobec nie przedłożenia przez inwestora czy właściciela stosownej dokumentacji, powinna być ustalona w sposób niewątpliwy, na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Jeżeli zatem obiekt wykonany został przed dniem 1 stycznia 1995 r., a jak wskazał Sąd, taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie, to organ nadzoru budowlanego, o ile nie dysponuje dokumentami obiektu, winien podjąć działania w celu uzyskania dokumentacji z zasobów archiwalnych. Negatywny rezultat takich poszukiwań obliguje organ do podjęcia prób uzyskania dowodów od stron postępowania.
Odwołując się do uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. wydanej w sprawie
II OPS 2/13 Sąd uznał również, że w sytuacji gdy w momencie orzekania przez organy nie obowiązywał dla przedmiotowego terenu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powinien badać organ administracji w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Tymczasem kwestie te nie zostały w sprawie wyjaśnione i zbadane w sposób niezbędny do konkretyzacji sprawy.
Konstatując WSA wskazał, że obowiązkiem organu w postępowaniu zwykłym było dokładne ustalenie czasu wzniesienia budynku, treści obowiązujących wówczas planów zagospodarowania przestrzennego, w tym zawartych w nich ewentualnych zakazów zabudowy oraz obowiązujących wówczas przepisów prawa budowlanego, nadto w przypadku nieobowiązywania dla danego terenu planu zagospodarowania przestrzennego - zbadanie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Nadto podkreślił, że dalszą kwestią jest to, że ustalenia te i ocena powinna obejmować kwestię zmiany pokrycia dachu, która to - ze względu na czas realizacji - podlegać powinna innemu reżimowi prawnemu niż budowa budynku. Jak jednak zauważył Sąd, organy nie przeprowadziły w tym zakresie żadnych ustaleń ani rozważań.
W toku dalszych czynności procesowych, PINB wydawał kolejno w dniu
[...] czerwca 2016 r. oraz w dniu [...] listopada 2016 r. decyzje na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. o udzieleniu I.Ł. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego, które to decyzje WINB kolejno uchylał, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, zwracając organowi I instancji uwagę na nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający i odpowiadający wskazaniom WSA w Gorzowie Wlkp. zawartym w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. W szczególności WINB stwierdził, że organ I instancji nie dokonał ustaleń dotyczących dokładnego czasu wzniesienia spornego budynku, czy - a jeżeli tak, to o jakiej treści - obowiązywał w okresie wzniesienia dla tego terenu miejscowy plan zagospodarowania. Stwierdził też, że PINB zwracał się do organów gminy o udzielenie odpowiednich informacji, jednak nie uzyskał odpowiedzi na swoje zapytanie i nie podjął dalszych czynności mających na celu dokonanie ustaleń w zakresie wskazanym przez Sąd. Ostatecznie WINB uznał, że dotychczas postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. co uzasadniał uchylenie decyzji PINB.
W toku ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez PINB, pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. (na zapytanie PINB) Burmistrz wskazał, że w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej, teren obejmujący działkę nr ewid. [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej, z dopuszczeniem usług. Natomiast według miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z 26 października
1989 r., teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową, zagrodową i ogrodu. Urząd nie dysponuje zaś dokumentami planistycznymi z wcześniejszych lat. W aktach archiwalnych znajduje się informacja, bez wskazania rodzaju obiektu, o udzieleniu w 1974 r. M. K. pozwolenia na budowę. Pismami z dnia [...] stycznia 2017 r. PINB wystąpił do Starostwa Powiatowego oraz do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji, w wyniku czego poinformowano, że budowa budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] nie figuruje w rejestrach wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że w zasobie archiwalnym Archiwum Państwowego nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę tego budynku, w związku z tym nie jest też możliwe ich udostępnienie (pismo Archiwum Państwowego z dnia [...] stycznia 2017 r., oraz pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] stycznia 2017 r.). W konsekwencji powyższych czynności w dniu 16 marca 2017 r. PINB wydał decyzję, którą na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]. Odnosząc się do nakazanego w wyroku oraz kolejnych decyzjach kasacyjnych obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ wskazał, że nie udało się odnaleźć w zasobach właściwych organów dokumentów, które potwierdziłyby wydanie pozwolenia na budowę spornego obiektu. Odnosząc się zaś do przesłanek warunkujących wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wskazał, że inwestycja pozostaje w zgodzie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej oraz, że obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia oraz nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający zabudowę sąsiedniej nieruchomości. Tym samym organ stwierdził brak przesłanek do nakazania rozbiórki tego obiektu. Wskazując na zgodność inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi oraz przedłożoną przez inwestora inwentaryzacją organ uznał, iż obiekt spełnia warunki usytuowania określone wskazanymi przepisami. Jednocześnie PINB zaznaczył, że po uprawomocnieniu się tej decyzji podjęte zostanie postępowanie w sprawie wykonania przez inwestorów robót budowlanych, w tym nowego dachu tego obiektu.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WINB stwierdził, że PINB zgromadził materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczne stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Podkreślił jednocześnie, że niezależnie od okoliczności, czy jego budowa miała miejsce w latach 60 tych czy też jak wskazywał w toku postępowania odwołujący się w latach 70-tych lub 80-tych, budowa tego budynku wymagała pozwolenia na budowę, zaś o jego braku świadczą udzielone przez właściwe organy informacje. Organ stopnia podstawowego uzyskał również informację dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla tego terenu, który zakłada na nim zabudowę mieszkaniową, z dopuszczeniem zachowania istniejącej zabudowy zagrodowej oraz dopuszczeniem usług. WINB podzielił kwalifikację organu I instancji co do zastosowania w sprawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. z uwagi na zakończenie budowy spornego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995 r. Odnosząc się do treści art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. organ wojewódzki wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 tej ustawy, bowiem teren posadowienia obiektu nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wprowadzającym zakaz tego rodzaju zabudowy, oraz budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki sąsiedniej należącej do odwołującego się. Przedmiotowy budynek gospodarczy przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowanego na działce sąsiedniej, zaś taką lokalizację dopuszczał zarówno przepis § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki wydanego na podstawie art. 6 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jak również obecnie obowiązujący przepis § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z dokumentów wynika, że sporny budynek gospodarczy przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowanego na sąsiedniej działce należącej do S.K., co jest zgodne z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki, ściany są z materiałów niepalnych, dach z materiałów niepalnym lub trudno zapalnych i nie utrudnia sporny budynek zabudowy działki sąsiedniej. Tożsamą regulację co do możliwości posadowienia budynku na granicy działki zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 ust. 3 i 4). Przedłożona zaś w toku postępowania ocena techniczna wraz z inwentaryzacją sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane potwierdza, że wszystkie elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego są w dobrym stanie technicznym, co dotyczy także konstrukcji drewnianej dachu i jego pokrycia (Inwentaryzacja techniczna i ocena techniczna opracowana przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej projektowanie i wykonawstwo mgr inż. H.P.). Ponadto WINB wskazał, że stan techniczny dachu tego budynku pozwala na wydanie decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, jednakże zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 16 grudnia 2015 r. kwestia zmiany jego pokrycia będzie stanowiła przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego.
E.K. i S.K. wnieśli skargę na opisaną wyżej decyzję WINB. Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 506/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, z uwzględnieniem związania na podstawie art. 153 p.p.s.a wynikającego z wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Go 594/15, dowiodła że ocena prawna i wskazania Sądu zostały zrealizowane tylko częściowo i w stopniu niewystarczającym do zgodnego z prawem załatwienia sprawy. Sąd podniósł, że w ponowionym postępowaniu organ I instancji pozyskał dokumenty i informacje, z których wynika, iż w aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 0007.122.2016 Rady Miejskiej teren, na którym znajduje się działka o nr ewid. [...] przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej, z dopuszczeniem usług. Natomiast według miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z 26 października 1989 r. teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową, zagrodową i ogrodu. Urząd nie dysponuje zaś dokumentami planistycznymi z wcześniejszych lat. Organ ustalił, że w aktach archiwalnych znajduje się informacja, bez wskazania rodzaju obiektu o udzieleniu w 1974 r. M. K. pozwolenia na budowę, której jednak nie ma w żadnym z archiwów. Odwołując się do zeznań świadków i strony organ I instancji wskazał, że w jego ocenie budynek powstał w latach sześćdziesiątych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu I instancji inwestycja ta pozostaje w zgodzie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia oraz nie został zlokalizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający zabudowę sąsiedniej nieruchomości. Prowadzi to do wniosku, że brak jest przesłanek do nakazania rozbiórki tego obiektu i pozwala na jego użytkowanie. Sąd zauważył, że w treści tej decyzji organ nie wyjaśnił jednak jakie parametry techniczne budynku zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia: czy te pierwotne - pochodzące z czasu jego wzniesienia, a jeżeli tak to jakie; czy aktualne obejmujące roboty budowlane z roku 2008, które to przede wszystkim kwestionuje strona skarżąca. Jak wynika z treści decyzji odnosząc się do robót dodatkowych organ odesłał stronę do odrębnego, jeszcze nie wszczętego postępowania. Dokonując takiego zabiegu organ nie wskazał jednak jaki stan i zakres robót uznał za zalegalizowany (dopuszczony do użytkowania). W konsekwencji nie wiadomo jaki zatem stan prawny i techniczny budynku był brany pod uwagę przy określaniu jego zgodności z przepisami prawa miejscowego, w szczególności zaś z przepisami regulującymi warunki techniczne. Sąd podniósł, że z historii sprawy wynika, iż kwestia legalizacji pierwotnej budowy (wzniesienia budynku) wynikła w trakcie prowadzenia postępowania dotyczącego robót zakwestionowanych w piśmie skarżących z 2008 r., dokonanych w następstwie uszkodzenia dachu w r. 2007, gdy okazało się, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji pierwotnej, w szczególności pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu po 9 latach prowadzenia sprawy finał sprawy jest taki, że sprawa robót z 2008 nadal nie jest załatwiona i nie wiadomo przy tym, w jakim stanie budynek został zalegalizowany. Błąd ten powielił organ drugiej instancji, gdyż z jego decyzji również nie wynika, jaki stan budynku został zalegalizowany. W decyzji nie ma w szczególności rozstrzygnięcia o zakresie czasowym i przedmiotowym dokonanej legalizacji. Jeśli przyjmie się, a taki wniosek wynika z niektórych fragmentów decyzji, że ocenie podlegał stan prawny i techniczny budynku w dacie rozstrzygania (czyli w 2017 r.), to należy przyjąć, że decyzja uwzględnia również zmiany pochodzące z robót w roku 2008. Wskazuje na to choćby ocena techniczna pochodząca z roku 2010, a więc sporządzona po wykonaniu robót z 2008 roku. Jeśli zaś organ zamierzał zalegalizować tylko roboty podlegające reżimowi prawa budowalnego z 1974 r. to stan faktyczny powinien zostać tak określony, by było wiadomo, jaki stan budynku podlegał legalizacji w tym postępowaniu na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 r., a jakie roboty budowlane podlegają lub powinny podlegać reżimowi prawa budowlanego z 1994 r. Istotne jest przy tym to, by stan ten został dokładnie określony i zawierał wszystkie istotne dla legalizacji parametry oraz dane prawne i techniczne.
Sąd wyjaśnił, że z wyroku z dnia 16 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 594/15 wynika, iż obie kwestie, a więc stan faktyczny i prawny pierwotnego budynku oraz stan faktyczny i prawny robót przedsięwziętych po roku 2007 powinny były zostać wyjaśnione w toku tego samego postępowania. To, że ze względu na czas realizacji roboty mogą podlegać innemu reżimowi prawnemu, niż budowa budynku, nie stanowi przeszkody do objęcia ich jednym postępowaniem po to, by o sprawie legalizacji rozstrzygnąć kompleksowo i ostatecznie. Przemawia za tym nie tylko możliwość prawna (prawo materialne nie zawiera takiego zakazu), ale także przedmiot sporu oraz czas trwania postępowania, które już dawno powinno być zakończone. Organy nie zrealizowały tego wskazania w zamierzeniu dążąc do legalizacji wyłącznie stanu podlegającego reżimowi prawa budowlanego z 1974. Stan ten jednak nie został w sprawie ustalony, bo organy opierały się na dokumentach dotyczących aktualnego stanu budynku i nie rozdzieliły ani stanów prawnych, ani faktycznych.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po w/w wyroku uchylającym decyzje organów obydwu instancji, decyzjami: z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organ I instancji orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...]. Decyzje te były uchylane przez organ drugiej instancji kolejno decyzjami z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. W decyzjach uchylających i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania WINB wskazywał na konieczność przeprowadzenia dalszych czynności procesowych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zakresu robót budowlanych podlegających legalizacji według stanu prawnego wynikającego z ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i zakresu robót, które podlegać będą reżimowi ustawy Prawo budowlanego z 1994 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] wydanymi na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. PINB udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr [...]. Decyzje te były kolejno uchylane przez organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] i decyzją z dnia [...] października 2019r. nr [...]. Uchylając decyzje organu I instancji WINB wskazywał, iż zebrany materiał dowodowy w dalszym ciągu nie pozwala na określenie zakresu robót budowlanych podlegających legalizacji w oparciu o poszczególne reżimy prawne - ze względu na datę ich przeprowadzenia, czyli w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ponadto uchylenie decyzji nastąpiło z uwagi na uchybienia procesowe, jakich w toku postępowania dopuścił się organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] PINB na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. orzekł o braku konieczności nałożenia na I. i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych w budynku gospodarczym, polegających na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą falistą, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...].
Od powyższej decyzji E.K. i S.K. wnieśli odwołanie. Odwołujący zarzucili, że decyzja wydana została bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem bez uwzględnienia zaleceń wynikających z wyroku WSA w sprawie sygn. akt II SA/Go 506/17. PINB nie dokonał podziału i szczegółowego wyjaśnienia sprawy w zakresie robót budowlanych podlegających pod prawo budowlane z 1974 r. i robót budowlanych podlegających pod prawo budowlane z 1994 r., tj. wybudowanie budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę, remontu budynku i budowy nowego dachu. Odwołujący wnieśli uwagi do zeznań złożonych przez świadków D.Ł. i H.P. Zarzucili, że organ w dalszym ciągu nie wyjaśnił daty wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczego. Wskazali, że obecnie budynek został podzielony na dwa pomieszczenia, każde z osobnym wejściem, posiada instalację elektryczną, poprzez dodanie filarków ceglanych zmienione zostały gabaryty budynku, dach został obniżony i powiększony. Wskazali, że budynek ten nie jest wolnostojący, nie wyrazili zgody na jego budowę przy ścianie ich budynku, wymiary zabudowy zostały zaniżone w stosunku do wymiarów rzeczywistych. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniami organu, że przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest konstrukcyjnie powiązany z budynkiem stanowiącym ich własność. Podnieśli, że sporny budynek gospodarczy sąsiada ogranicza ich prawo własności dotyczące ściany ich budynków gospodarczych, uznaną przez PINB za ścianę wspólną. Wskazali, że gdyby zechcieli rozebrać budynek gospodarczy stanowiący ich własność, to ze względu na połączenie ścian bocznych tych budynków dokonane przez D.Ł. poprzez zalanie betonem, dysponowanie ich własnością byłoby niemożliwe, dotyczy to również przeprowadzenia ewentualnych remontów i napraw. Skarżący wnieśli o nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, tj. usunięcia połączenia ścian budynków gospodarczych (zalanie betonem). Powyższe odnieśli również do wydzielonego pomieszczenia, którego jedna ze ścian styka się ze ścianą budynku gospodarczego skarżących.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że niezależnie od tego czy dany obiekt powstał w latach 60 – tych XX wieku, jak wskazał organ I instancji, czy też w latach 80 - tych jak podaje S.K., niewątpliwie budowa tego rodzaju budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zarówno na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., z 1961 r., jak i z 1928 r. Natomiast o braku pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku świadczą informacje udzielone przez Starostwo Powiatowe, Urząd Gminy oraz Archiwum Państwowego. Z uzyskanych informacji wynika, że w instytucjach tych nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...]. Przy czym dokumenty potwierdzające ewentualne posiadanie pozwolenia na budowę nie zostały również przedłożone przez żadną ze stron w toku postępowania. Wobec powyższego prawidłowe jest ustalenie, że przedmiotowy budynek powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w sprawie budowy przedmiotowego budynku zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Powyższa zasada obejmuje wszystkie obiekty, które wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia przed
1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęte zostało postępowanie administracyjne. Organ wskazał, że w przedmiotowym budynku wykonano również roboty budowlane, które nie stanowią przypadku samowoli budowlanej z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Mianowicie w dniu
16 kwietnia 2007 r. właściciele obiektu dokonali zgłoszenia robót budowlanych, polegających na wykonaniu "remontu" obiektu, w tym wykonie nowych tynków oraz nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego płytą falistą. WINB wskazał, że w danym przypadku obydwa procesy budowlane prowadzone były niezależnie, dlatego do robót budowlanych dotyczących dachu budynku winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zakres tych robót stanowi przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. W ocenie organu bez wpływu na ocenę stanu faktyczno-prawnego pozostaje ewentualne wykonanie ścianki działowej, bowiem nie jest ona elementem konstrukcyjnym budynku i roboty budowlane polegające na jej rozbiórce lub wzniesieniu nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (na poparcie stanowiska organ powołał orzecznictwo sądowe). Dokonując kwalifikacji przedmiotowego obiektu, WINB stwierdził, że bez wątpienie stanowi on budynek gospodarczy, nie zaś wiatę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Następnie, powołując się na przepis art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., mający zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., WINB podniósł że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie tak wykonanego obiektu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego zdatności do użytku. Przy czym decyzję taką organ może wydać tylko w przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obligujące organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jednocześnie organ podniósł, że określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowy budynek nie narusza postanowień aktualnie obowiązującego dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady Miejskiej nr 0007.122.2016 z dnia 29 czerwca 2016 r., funkcja gospodarcza danego budynku stanowi uzupełnienie funkcji mieszkalnej jednorodzinnej, a zgodnie z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego omawiany teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko PINB zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjmując, iż przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym działki sąsiedniej, należącej do skarżącego (art. 37 ust. 1 pkt 2). WINB wskazał, że przepisy techniczno-budowlane dopuszczają sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowaną (§ 12 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). W sprawie nie zachodzą również przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ze względu na brak zaistnienia innych ważnych przyczyn poza wymienionych w art. 37 ust. 1. Zdaniem WINB w omawianym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonano połączenia ścian przedmiotowego budynku z budynkiem skarżących poprzez "zalanie betonem". W tym względzie organ oparł się na treści opracowania technicznego oraz zeznaniach złożonych przez autora tegoż opracowania technicznego – H.P., z których wynika brak powiązania konstrukcyjnego i technicznego w/w sąsiednich budynków gospodarczych. W protokole oględzin z dnia [...] listopada 2019 r. stwierdzono, że "nie istnieje konstrukcyjne powiązanie ścian, brak wizualnych oznak widocznych na fotografiach". Z materiału fotograficznego należy wnosić, że w miejscu styku w żaden sposób nie został zmieniony układ wiązań cegieł, z których wykonana jest ściana budynku Państwa K. co wskazuje, że "zalanie betonem" jest niczym innym niż zaprawą murarską ułożona między licem ściany budynku Państwa K., a ścianą przedmiotowego budynku gospodarczego. Odnośnie omawianej kwestii organ powołał się na istotne znaczenie i moc dowodową oceny technicznej, która sporządzona została przez osobę legitymującą się wysokim poziomem kwalifikacji zawodowych.
Odnośnie zakresu robót budowlanych dotyczących dachu, który aktualnie posiada wymiary w rzucie poziomym: szerokość - 4,86 m i 5,83, długość 13,92 m, WINB wskazał, że podlegały one wyjaśnieniu w procedurze naprawczej określonej przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 7 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane. W ocenie organu II instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał powiatowy organ nadzoru budowlanego do wydania orzeczenia merytorycznego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. W szczególności w związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu odnośnie konstrukcji dachu WINB podzielił stanowisko PINB o braku nieprawidłowości odnośnie wykonanych robót budowlanych dotyczących dachu. Stanowisko to, oparte na treści przedłożonej oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe, w ocenie WINB nie budzi wątpliwości.
Od powyższej decyzji E.K. i S.K. wnieśli skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a.,
2) art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, niezebranie i dokonanie niewszechstronnej i niewyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji:
a) nieustalenie dokładnej daty wybudowania spornego budynku gospodarczego,
b) nieustalenie kwestii dobudowania spornego budynku do ściany budynków gospodarczych należących do skarżących, w zakresie ustalenia czy stanowi on element konstrukcyjny budynków będących własnością skarżących, czy też na skutek samowoli budowlanej stanowi również oparcie dla wzniesionego budynku na działce nr [...],
c) nieuwzględnienie uwag wniesionych przez skarżącego, co do przesłuchań świadków,
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji I instancji, podczas gdy w sprawie należało wdrożyć postępowanie, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane sprzecznie z prawem, doprowadzając do naruszenia przysługującego skarżącym prawa własności, w szczególności doprowadziły do uszkodzeń w budynku należącego do skarżących,
4) § 13 rozporządzenia MAGTiŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych w sytuacji, gdy inwestycja - według ustaleń obu organów - była realizowana przed datą jego wejścia w życie.
Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 177/20 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2019 r..
W uzasadnieniu wyroku, wskazując na treść art. 153 p.p.s.a. w związku z poprzednimi wyrokami wydanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przy rozpoznawaniu skarg wnoszonych przez E.K. i S.K. Sąd podniósł, że jego rolą było sprawdzenie, czy wydając zaskarżoną decyzję organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w poprzednio wydanych w tej sprawie rozstrzygnięciach sądowych oraz ocena zgodności zaskarżonej decyzji z pozostałymi przepisami prawa procesowego i przepisami prawa materialnego. Uznał stanowisko organów, iż sporny budynek gospodarczy położony na nieruchomości stanowiącej własność I i D.Ł. wzniesiony został bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym realizacja tej inwestycji nastąpiła w latach 60 - tych ubiegłego wieku. Dalej Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie ze względu na datę wzniesienia przedmiotowego budynku gospodarczego zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. proces jego legalizacji należy przeprowadzić według przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. i niezależnie od tego czy dany obiekt wzniesiony został bez pozwolenia w latach 60 – tych, czy też w latach 70 - tych ubiegłego wieku (jak twierdzą skarżący). Powyższe czyni chybionym zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez nieustalenie dokładnej daty wybudowania danego obiektu gospodarczego. Bezspornie budowa przedmiotowego budynku gospodarczego została zakończona przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., a zatem stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. postępowanie legalizacyjne powinno być przeprowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Legalizacje budowy budynku należy przeprowadzić zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie narusza przepisów obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego Uchwałą Rady Miejskiej nr 0007.122.2016 z dnia 29 czerwca 2016 r., albowiem funkcja gospodarcza danego budynku stanowi uzupełnienie funkcji mieszkalnej jednorodzinnej, a zgodnie z postanowieniami w/w planu omawiany teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej. Odnośnie natomiast zgodności danego obiektu z przepisami techniczno-budowlanymi stanowisko w tym zakresie zasadnie organy oparły na inwentaryzacji i ocenie technicznej budynku gospodarczego sporządzonej w tej sprawie przez rzeczoznawcę budowlanego H.P. w sierpniu 2010 r., oględzinach przedmiotowego budynku oraz zeznaniach świadków. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdziły, że obiekt nie jest konstrukcyjnie i technicznie powiązany z sąsiednim budynkiem znajdującym się na działce nr [...], natomiast "zalanie betonem" styku ścian budynków nie oznacza ich konstrukcyjnego powiązania. Z inwentaryzacji i oceny technicznej budynku wynika, że przedmiotowy obiekt posadowiony jest na fundamentach – ławach betonowych o szerokości 50 cm i głębokości 55 cm, wszystkie elementy konstrukcyjne budynku znajdują się na działce nr [...]. Stan techniczny budynku jest dobry i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu w zakresie orzeczenia kończącego legalizację samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego, wydane na podstawie art. 42 ust. 3, nie narusza przepisów prawa. Stanowisko oraz argumentacja organu mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a twierdzenia organu nie są dowolne (art. 80 k.p.a.). Sąd stwierdził, że materiał dowodowy nie potwierdza twierdzeń skarżącego, że pomiędzy budynkami zlokalizowanymi na granicy nieruchomości nie istnieje powiązanie techniczne, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia wynikające z akt sprawy.
Natomiast zastrzeżenia Sąd wniósł odnośnie zakresu robót budowlanych podlegających legalizacji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zakres tych prac organ określił przyjmując, iż polegały one na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą falistą. Organ pominął wynikającą z akt sprawy okoliczność, że w toku toczącego się w tej sprawie postępowania legalizacyjnego w przedmiotowym obiekcie wykonywane były dalsze prace budowlane polegające na doprowadzeniu do budynku instalacji elektrycznej oraz montażu drzwi wejściowych, a których organ nie uwzględnił w orzeczeniu kończącym sprawę (pismo skarżącego z dnia [...] maja 2018 r.). Z akt sprawy nie wynika, aby kolejne przeprowadzone w przedmiotowym budynku prace budowalne poddane zostały ocenie organu orzekającego pod kątem ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Oceniając legalność przeprowadzonych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego winien objąć postępowaniem legalizacyjnym wszystkie roboty budowlane wykonane w danym obiekcie w warunkach samowoli budowlanej. W toku postępowania wyjaśniającego organ nie odniósł się do sposobu oraz prawidłowości przeprowadzenia robót budowlanych w omawianym zakresie, co może mieć istotne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia.
W konsekwencji Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy – w zakresie dotyczącym w/w robót budowlanych - nie został wyjaśniony, a decyzja oparta na art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. wydana została przedwcześnie.
W zawartych w uzasadnieniu wyroku wskazówkach Sąd nakazał, aby ponowie rozpoznając sprawę organ ustalił zakres wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych w danym budynku gospodarczym i ocenił ich zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone.
Kontynuując postępowanie PINB przeprowadził w dniu [...] stycznia 2021 r. oględziny, w wyniku których stwierdził, że budynek gospodarczy położony na działce nr [...] wyposażony jest w instalację elektryczną. W skład tej instalacji wschodzą: 2 lampy zewnętrzne, 8 lamp wewnętrznych, 7 gniazd 230v i 2 gniazda siłowe. Instalacja zasilana jest z budynku mieszkalnego kablem zakopanym w gruncie, według oświadczenia właściciela, na głębokości 80 cm. W budynku gospodarczym w ścianie frontowej znajdują się drzwi wejściowe. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą wykonane prace w nim opisane. Następnie do akt dołączono protokół z wykonanych pomiarów instalacji elektrycznej obiektu, w którym przedstawiono wyniki pomiarów ochrony podstawowej instalacji elektrycznej, wyniki pomiarów skuteczności działania ochrony przciwporażeniowej i stwierdzono, że instalacja elektryczna w przedmiotowym obiekcie spełnia wymagania przepisów prawa budowlanego, a ochrona przeciporażeniowa - normy PN HD 60364-4-41. Instalacja może być eksploatowana.
W dniu [...] lutego 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał kolejną decyzję sprawie, którą na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organ powiatowy udzielił I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz orzekł o braku konieczności nałożenia na I i D.Ł. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych w budynku gospodarczym, polegających na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą falistą usytuowanego na terenie działki nr [...]. W uzasadnieniu w/w decyzji PINB ponownie opisał stan techniczny budynku wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce o nr ewid. nr [...] stanowiącej aktualnie własność I. i D.Ł., opisał jego położenie w odniesieniu do granicy z działką stanowiącą własność S.K. i budynku usytuowanego przy tej granicy znajdujące pokrycie w ustaleniach przedstawionych w uprzednio wydanych decyzjach. Stwierdzając, że budynek ten został wybudowany w latach 60 minionego wieku, przy uwzględnieniu jego aktualnego stanu technicznego i postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym terenie uznał, że na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zachodzą podstawy do udzielenia I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie tego budynku gospodarczego. W prowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił również, że I. i D.Ł. wykonali roboty budowlane przekraczające zakres dokonanego w dnu 16 kwietnia 2007 r. zgłoszenia w przedmiotowym budynku gospodarczym, polegające na remoncie obiektu, w tym na wykonaniu nowych tynków i nowego dachu o konstrukcji drewnianej, krytego płytą falistą. Wykonanie opisanych wyżej robót na podstawie dokonanego zgłoszenia jest równoznaczne z tym, iż w sprawie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - roboty wykonano na podstawie wadliwego zgłoszenia. Nadto w przedmiotowym budynku właściciele wykonali instalację elektryczną i nowe drzwi wejściowe. PINB stwierdził, że prace te zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi. D.Ł. przedłożył protokół z wykonanych pomiarów instalacji elektrycznej obiektu, z którego wynika, iż instalacja elektryczna obiektu spełnia wymagania przepisów Prawa budowlanego, a ochrona przeciwpożarowa - normy PN HD 60364-4-41. Aktualny stan techniczny przedmiotowego budynku gospodarczego jest dobry co potwierdza sporządzona inwentaryzacja i ocena techniczna budynku, sporządzona przez H.P., legitymującego się posiadaniem wymaganych uprawnień do wydawania w tym zakresie ekspertyz z zakresu prawa budowlanego. W rezultacie, zdaniem PINB, brak jest podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót lub czynności, ponieważ wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym.
Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł S.K. W uzasadnieniu odwołania podnosił, że organy prowadzące postępowanie nie zastosowały się do wytycznych zawartych w uprzednio wydawanych w niniejszej sprawie wyrokach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nadal brak jest odniesienia się przez organy do szczegółowych kwestii dotyczących budynku gospodarczego i ściany budynku, należącego do skarżącego, które były przez niego zgłaszane w toku prowadzonego postępowania, w tym braku ustalenia faktycznej daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego, zakresu robót wykonanych w tym budynku, stanu technicznego całego budynku, jego połączenia z budynkiem stanowiącym własność skarżącego, jak i stanu technicznego poszczególnych robót budowlanych objętych postępowaniem naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Na wstępie uzasadnienia, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postepowania, organ odwoławczy wskazał na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wynikające z niego związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyrokach sądowych, co w niniejszej sprawie dotyczy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 177/20, a także we wcześniejszych - również prawomocnych - wyrokach: z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 506/17 oraz z dnia
16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 594/15. W ocenie WINB, rozpoznając przedmiotową sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgromadził materiał dowodowy pozwalający na stwierdzenie, że przedmiotowy budynek gospodarczy na działce nr [...] został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Stwierdził, że niezależnie od okoliczności, czy obiekt ten powstał w latach 60-tych XX wieku, jak wskazał PINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy też w latach 80-tych, jak podnosił S.K. w toku postępowania, niewątpliwie budowa tego rodzaju budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę zarówno na gruncie przepisów prawa budowlanego z 1974 roku (art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.), z 1961 roku (art. 36 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1961 r.), oraz z 1928 roku (art. 332-335 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli). Zdaniem organu, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporny budynek gospodarczy został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wynika z informacji udzielonych przez Starostwo Powiatowe, Urząd Gminy oraz Archiwum Państwowe. Z uzyskanych informacji wynika, że w instytucjach tych nie odnaleziono dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...], jak również strony takich dokumentów nie przedłożyły. Przy czym dokumenty potwierdzające ewentualne posiadanie pozwolenia na budowę nie zostały również przedłożone przez żadną ze stron w toku postępowania. Następnie organ powołując się na art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stwierdził, że w procesie legalizacji samowolnie przeprowadzonych robót budowlanych przy budowie spornego budynku gospodarczego będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Natomiast do pozostałych robót budowlanych wykonanych w tym budynku po 1 stycznia 1995 r., które w ocenie organu nie stanowią samowoli budowlanej z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. będą miały zastosowanie przepisy dotyczące postępowania naprawczego zawarte w tej ustawie (art. 50 i 51 ustawy z 1994 r.).
Przechodząc do procesu legalizacji spornego budynku gospodarczego budynku organ podniósł, że wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce wyłącznie w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Natomiast przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy wymaga wykazania, że obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Do robót budowlanych dotyczących dachu budynku winny mieć zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zakres tych robót stanowi bez wątpienia przypadek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 tej ustawy - roboty wykonano na podstawie wadliwego zgłoszenia, wymagający przeprowadzenia postępowania naprawczego.
Bez wpływu na powyższą ocenę stanu faktyczno-prawnego pozostaje zdaniem organu ewentualne wykonanie w budynku ścianki działowej, co podniósł w odwołaniu S.K. Co do zasady bowiem, jeśli ścianka działowa nie jest elementem konstrukcyjnym budynku, nie wpływa na jego przeznaczenie ani na stan techniczny oraz nie decyduje o przestrzennym wydzieleniu samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących przedmiot odrębnej własności, to czynności polegające na rozbiórce takiej ścianki lub jej wzniesieniu są takimi robotami budowlanymi, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi. Sporny budynek, nie podzielając zarzutu skarżącego, organ zakwalifikował jako budynek gospodarczy, na co jego zdaniem wskazuje definicja zawarta w art. 3 pkt ustawy Prawo budowlane z 1994 r., czyli obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Dalej organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, mającym zastosowanie do legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie tak wykonanego obiektu jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego jego zdatności do użytku. Przy czym decyzję taką organ może wydać wyłącznie w sytuacji, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące ten organ do wydania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 wiąże konieczność wydania nakazu rozbiórki z usytuowaniem obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Przy czym, jak wskazano wyżej, oceny stanu faktycznego co do przeznaczenia gruntu należy dokonać według stanu prawnego z daty orzekania przez organ stosujący analizowany przepis. W aktualnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 czerwca 2016 r. teren, na którym wzniesiono sporny budynek przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej. Nie ulega wątpliwości, że funkcja gospodarcza budynku usytuowanego na działce, na której zlokalizowany jest również budynek o funkcji mieszkalnej jednorodzinnej stanowi uzupełnienie tej funkcji. Organ odwoławczy stwierdził również, podzielając stanowisko PINB, że rozpatrywany budynek gospodarczy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki sąsiedniej, należącej do skarżącego (przesłanka rozbiórki określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.). Budynek gospodarczy, będący przedmiotem niniejszego postępowania naprawczego przylega do budynku o podobnej funkcji usytuowane na działce sąsiedniej. Taką zaś lokalizację dopuszczał § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (wydanego na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.). Ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie posiadają okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie są odprowadzane na teren działki sąsiedniej i jednocześnie nie przylega do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, co odpowiada warunkom określonym w § 13 ust. 2. Tożsamo określoną powyżej lokalizację budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną dopuszczają przepisy § 12 ust. 3 i ust. 4 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zatem przedmiotowy budynek spełnia warunki dla istniejącego obecnie usytuowania określone w w/w przepisach.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą również przesłanki do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., ze względu na brak zaistnienia innych ważnych przyczyn poza wymienionymi w ust. 1 tego artykułu, nie został naruszony uzasadniony interes skarżącego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Brak jest powiązania konstrukcyjnego i technicznego między spornym obiektem budowlanym a przylegającym do niego budynkiem usytuowanym na działce stanowiącej własność skarżącego. Wynika to między innymi z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez H.P. Stanowisko takie potwierdza wynik oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] listopada 2019 r. Organ podkreślił, że ustalenia te zostały poczynione w oparciu o ekspertyzę sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie wykształcenie i legitymującą się wysokim poziomem kwalifikacji zawodowych, a stanowisko skarżącego oparte jest na jego subiektywnym przekonaniu nie popartym żadnym dowodem.
Na podstawie tak zgromadzonych dowodów organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB o braku przesłanek do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego z przyczyn określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., oraz nie zachodzi konieczność wydania nakazu wykonania zmian i przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w odniesieniu do omawianego budynku gospodarczego, ponieważ jego stan nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. WINB podkreślił nadto, że stanowisko takie zostało zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 177/20. Jednocześnie organ przytoczył argumentację Sądu. Odnośnie zaś zakresu robót budowlanych wykonanych w budynku dotyczących dachu, organ wskazał że podlegały one wyjaśnieniu w ramach procedury naprawczej określonej przepisami art. 51 ust. 1 w związku ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 pkt 3 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r. WINB stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał powiatowy organ nadzoru budowlanego do wydania orzeczenia merytorycznego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdzającego, że nie zachodzi konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, polegających na wykonaniu w rozpatrywanym budynku gospodarczym nowego dachu o konstrukcji drewnianej. Stanowisko to, oparte na przedłożonej na żądanie organu ocenie technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe (H.P.), nie budzi w ocenie WINB wątpliwości. Wynik tej oceny należy uznać za miarodajny i wiarygodny.
Odnośnie zaś uzupełnienia ustaleń odnośnie pozostałych robót w rozpatrywanym budynku wskazanych przez WSA w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 177/20 WINB wskazał, że z ustaleń organu powiatowego wynika, iż zarówno drzwi wejściowe, jak również instalacja elektryczna zostały wykonane w sposób zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi i brak jest okoliczności mogących świadczyć, że mogą mieć one jakikolwiek negatywny wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia związany z użytkowaniem rozpatrywanego obiektu. Powołał się na wyniki badań instalacji elektrycznej, które zostały dostarczone organowi powiatowemu w dniu 9 lutego 2021 r. przez D.Ł. (dokument nr [...] w aktach PINB) wykonane przez uprawnioną osobę. Ponadto w trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu [...] stycznia 2021 r. PINB nie stwierdził nieprawidłowości odnośnie wykonanych drzwi wejściowych, obrazując ich stan w załączniku fotograficznym (dokument nr 225 w aktach PINB).
Mając na względzie opisane wyżej ustalenia, organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, aby wymienione w odwołaniu dodatkowe wykonanie kanału w rozpatrywanym budynku było zgłaszane wcześniej przez skarżącego.
W szczególności robót w tym zakresie skarżący nie wskazał w swoim piśmie z dnia [...] maja 2018 r. stanowiącym załącznik do protokołu oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] maja 2018 r. (dokument nr 158 w aktach PINB), które zostało wskazane w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 177/20, jako źródło żądań skarżącego koniecznych do wyjaśnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W związku z tym WINB stwierdził, że zawarty w odwołaniu zarzut w tym zakresie w żaden sposób nie został udokumentowany. Natomiast ewentualny zarzut wykonania robót w postaci wykonania kanału w rozpatrywanym budynku, w przypadku złożenia żądania w trybie procesowym lub skargowym, może stanowić przedmiot wyjaśnienia przez PINB w ramach odrębnego postępowania administracyjnego.
Reasumując, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja PINB [...] lutego 2021 r. nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej uchylenia, w związku z czym wniesione od tej decyzji odwołanie przez S.K. nie mogło zostać uwzględnienie.
Skargę od powyższej decyzji złożył do Sądu S.K. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] lutego 2021 r. oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wobec zaskarżonej decyzji podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do wskazań, co do dalszego postępowania, dotyczących obowiązku zbadania przez organ administracyjny rozpoznający sprawę kwestii, czy kolejne prace przeprowadzane w przedmiotowym budynku gospodarczym położonym na działce o numerze ewidencyjnym nr [...] w [...] były wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz jaki był zakres kolejnych samowolnie wykonanych robót budowlanych w spornym budynku, a także nieustalenie dokładnej daty powstania przedmiotowego budynku, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt
(II SA/Go 594/15), w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 506/17 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia
9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 177/20;
2) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że to na skarżącym, jako stronie postępowania ciąży obowiązek przedłożenia dowodów, podczas gdy to organ I oraz II instancji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy, który może przyczynić się do rozpoznania sprawy;
3) art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, niezebrania i niedokonania wszechstronnej i wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji:
a) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że ściany spornego budynku wybudowane są z cegieł, podczas gdy w rzeczywistości wybudowane są z pustaków i cegieł,
b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, w odniesieniu do przedmiotowego budynku, definicji budynku gospodarczego, podczas gdy w rzeczywistości budynek gospodarczy I. i D.Ł. nie jest użytkowany w całości jako budynek gospodarczy, a częściowo jako kurnik przeznaczony do hodowli zwierząt, a w konsekwencji nie jest on użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, co umknęło uwadze organu I oraz II instancji;
c) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że ściana budynku skarżącego znajdująca się na granicy nieruchomości stanowi ścianę wspólną, podczas, gdy w rzeczywistości budynek ten powstał przed samowolą budowlaną I. i D.Ł., ściana stanowi wyłączną własność skarżącego, zaś I. i D.Ł. bezpodstawnie przyłączyli do niej swój budynek i przemalowali ścianę, zmienili jej tynk i zastosowali do konstrukcji ich budynku;
d) nieustalenie przez PINB dokładnej daty wybudowania spornego budynku gospodarczego umiejscowionego na działce o nr ewid. [...], który to przylega do ściany budynku należącego do skarżącego;
e) nieustalenie przez PINB, czy przyłączony (dobudowany) sporny budynek gospodarczy do ściany budynków gospodarczych należących do skarżącego stanowi element konstrukcyjny wyłącznie budynków będących własnością skarżącego, czy też, na skutek samowoli budowlanej stanowi również oparcie dla wzniesionego budynku na działce ewid. [...] stanowiącego własność I. i D.Ł.;
f) nieustalenie przez PINB, a następnie przez WINB, kto i kiedy wykonał odkrywkę do pomiarów fundamentów spornego budynku oraz dlaczego była ona wykonana w jednym miejscu, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że brak jest powiązań konstrukcyjnych spornego budynku z budynkiem skarżącego;
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie należało wdrożyć postępowanie, o którym stanowi art. 51 ustawy Prawo Budowlane, ponieważ roboty budowlane wykonane przez I. i D.Ł. zostały wykonane w sposób sprzeczny z prawem, doprowadzając do naruszenia przysługującego skarżącemu prawa własności, a w szczególności doprowadziły do uszkodzeń w budynku przy [...], polegających na zmianie struktury ściany budynku skarżącego, samowolnym przyłączeniu do niego konstrukcji dachu, a także ścian bocznych oraz wykonaniu innych prac budowlanych pomimo trwającego postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).
W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie zgodnie z przytoczonymi wyżej zasadami doprowadziła do uznania, że skarga jest nieuzasadniona.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd podkreśla, że sprawa była już przedmiotem kontroli WSA w Gorzowie Wlkp. który już trzykrotnie orzekał w niniejszej sprawie w następstwie składanych skarg przez S.K. i E.K., wydając za każdym razem wyrok uchylający zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję PINB, tj. wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 594/15, wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Go 506/17 oraz wyrokiem z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt II SA/Go 177/20. Wyroki te uprawomocniły się wobec nie złożenia przez strony postępowania skarg kasacyjnych. W związku z powyższym Sąd orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że priorytetowe znaczenie dla oceny legalności obecnie kontrolowanej decyzji ma treść art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Obowiązek ten oznacza również brak możliwości formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym przez sąd poglądem. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Zauważyć należy, że nieprzestrzeganie przepisu art. 153 p.p.s.a. podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Dlatego też w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z 21 kwietnia 2010 r., II FSK 2129/08). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Przepis art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślić nadto należy, że utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1352/20). Sytuacja określona w ostatnim zdaniu przywołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W szczególności w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania zmiany wprowadzone w ustawie Prawo budowlane z 1994 r. dotyczące między innymi postępowań legalizacyjnych i naprawczych ujęte po nowelizacji ustawy w rozdziale 5a "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy", które weszły w życie z dniem 19 września 2020 r. wprowadzone ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Zgodnie bowiem z jej
art. 25 do spraw uregulowanych ustawą zmienioną w art. 1 – czyli ustawy Prawo budowlane z 1994 r. – wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Kwestie uregulowane w art. 28 ustawy nowelizacyjnej z dnia
13 lutego 2020 r. nie dotyczą przedmiotu sporu niniejszej sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało bowiem wszczęte w styczniu 2008 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną.
Mając na uwadze powyższe rozważania dotyczące w szczególności art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę złożoną przez S.K., dokonał oceny zasadności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej udzielenia przez organy nadzoru budowlanego I. i D.Ł. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy [...]. Już w wyroku z dnia 9 września 2020 r. i sporządzonym do tego wyroku uzasadnieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że orzeczenie organów nadzoru budowlanego w tym zakresie, kończące legalizację samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego, wydane na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie narusza prawa i jest trafne. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie tylko podzielił stanowisko organu co do okresu wybudowania tego budynku (lata 60 XX wieku), ale także ustalenia dotyczące wybudowania go w warunkach samowoli budowlanej, zasadność przyjęcia przez organy, że proces jego legalizacji winien być przeprowadzony w oparciu o regulacje prawne zawarte w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. oraz trafność oceny przesłanek wskazanych w art. 37 i 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., która w ostateczności doprowadziła do wydania zezwolenia na jego użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 września 2020 r. podzielił również w całości stanowisko organów dotyczące oceny zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego uznając, że odpowiada ona kryteriom określonym w art. 80 k.p.a., a przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. znajdującej rozwinięcie w art. 77 § 1 k.p.a. Dotyczy to zarówno ustaleń obecnie obwiązującego na terenie, na którym posadowiony jest budynek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego w życie uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 czerwca 2016 r., zgodnie z którym teren ten jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem zachowania istniejącej funkcji zagrodowej (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r.), a także stany technicznego budynku w związku z przesłanką wskazaną w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974r.. Budynek gospodarczy stanowi niewątpliwie uzupełnienie funkcji mieszkaniowej. Ocenę stanu technicznego przedmiotowego budynku, jak stwierdził Sąd, zasadnie oparto na ekspertyzie technicznej sporządzonej przez H.P. posiadającego wymagane w tym zakresie uprawnienia budowlane oraz na ustaleniach poczynionych przez pracowników PINB w trakcie oględzin budynku, które znajdują potwierdzenie w dołączonej do protokołu dokumentującego ich przeprowadzenie dokumentacji fotograficznej. Należy nadmienić, że WINB w zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r. rozwinął argumentację przemawiającą za wydaniem pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego w porównaniu z poprzednimi uchylonymi decyzjami, a która jest zgodna z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2020 r. i z uwagi na jej trafność, jak i na treść wyroku z dnia 9 września 2020 r., zbędne jest jej powtarzanie, a którą to ocenę Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Należy jedynie w tym miejscu nadmienić, że po wyroku z dnia 9 września 2020 r. skarżący nie przedstawił nowych dowodów pozwalających w tym zakresie poczynić nowe ustalenia co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a uprzednio nieznanych Sądowi. Podnoszone w tym zakresie zarzuty stanowią jedynie próbę polemiki z oceną samowoli budowlanej z lat 60 XX wieku dokonanej przez organy nadzoru budowlanego, a następnie podzielonej wspomnianym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2020 r. Dotyczy to zarówno podważania daty wybudowania budynku, jak i jego stanu technicznego, mającego wpływ na ocenę przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nadmienić należy, że wskazywana przez skarżącego inna data wybudowania w warunkach samowoli budowlanej nie wskazywałaby na konieczność zastosowania innego reżimu prawnego jej legalizacji niż określony w ustawie z 1974 r. Tak samo brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzuty dotyczące konstrukcji ścian budynku gospodarczego, stanowiącego przedmiot legalizacji. W szczególności nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zarzut, że są one wybudowane z pustaków i cegieł, a nie tylko jak wskazał organ z cegieł. Nie było w niniejszej sprawie kwestionowane, że jedną ze ścian przedmiotowego budynku stanowi ściana budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Nadto z ekspertyzy technicznej sporządzonej przez H.P. na potrzeby niniejszego postępowania jednoznacznie wynika, że ściany budynku należącego do I. i D.Ł. nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku skarżącego, co mogłoby negatywnie wpływać na konstrukcję jego budynku. Powyższe ustalenia co do braku powiązań konstrukcyjnych ścian obu budynków znalazło potwierdzenie również w wynikach oględzin budynku przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2019 r. Nadmienić nadto należy, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska o technicznym powiązaniu budynków oraz konkretnych i negatywnych skutków powyższego powiązania. Zasadnie podkreślił organ, że zgłaszane zarzuty w tym zakresie są gołosłowne, przy uwzględnieniu znaczenia dowodowego jednoznacznego stanowiska autora oceny technicznej omawianych obiektów. Powyższe rozważania w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a. czynią koniecznym uznanie za pozbawione uzasadnienia zarzuty zgłoszone przez S.K. w zakresie rozstrzygnięcia organów, dotyczącego udzielenia pozwolenia I. i D.Ł. na użytkowanie spornego budynku gospodarczego. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu ewentualnych uchybień ze strony organów, uzasadniających wyeliminowanie w tej części zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Nadmienić nadto należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, podobnie jak organy nadzoru budowlanego, nie jest uprawniony do rozstrzygania ewentualnych roszczeń majątkowych między właścicielami nieruchomości, w przypadku wykorzystania przy budowie budynku ściany budynku znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej, rozliczania ewentualnych korzyści, szkód w rozumieniu prawa cywilnego materialnego. Właściwym rzeczowo w takich sprawach jest sąd powszechny. Jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Sąd uznał również skargę w części dotyczącej oceny robót budowlanych, podlegających rozpoznaniu w oparciu o przepisy dotyczące postępowania naprawczego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Należy nadmienić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w uprzednio wydanych wyrokach podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane polegające na wykonaniu nowego dachu o konstrukcji drewnianej pokrytego blachą falistą, wykonaniu nowych tynków, wykonaniu instalacji elektrycznej i nowego otworu drzwiowego wraz z osadzeniem w nim drzwi zewnętrznych podlegają - wobec stwierdzenia braku wymaganego pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia - procedurze naprawczej określonej w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Konieczność zastosowania tych przepisów wynika z faktu, że prace te zostały wykonane po 1 stycznia 1994 r. pod rządami tej ustawy (z ustaleń faktycznych wynika, że prace te inwestor wykonywał od 2007 roku). Są to bowiem roboty budowlane, które wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przez które należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także obudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Omawiane przepisy mogą również mieć zastosowanie do robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeżeli są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jak wynika ze sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania inwentaryzacji budynku i oceny technicznej przez H.P., posiadającego uprawnienia w specjalności konstrukcyjno – budowlanej, wszystkie elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego są w dobrym stanie technicznym. Autor ekspertyzy stwierdził jedynie konieczność wzmocnienia murłaty – płatwi w części frontowej budynku nad otworem o szerokości 3,6 metra, wskazując sposób wykonania wzmocnienia. Inwestorzy w toku postępowania administracyjnego takie wzmocnienie wykonali. Tym samym, po usunięciu powyższej wady budynek gospodarczy stał się przydatny do użytkowania, co zostało również stwierdzone we wspomnianej inwentaryzacji. Jego stan techniczny nie stanowi zagrożenia dla ludzi i mienia. Powyższy dobry stan techniczny budynku został potwierdzony w trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracowników PINB. Mając na uwadze, że wspomniana inwentaryzacja, co już podkreślano w niniejszej sprawie, została sporządzona przez osobę posiadającą stosowne wykształcenie oraz legitymującą się wymaganymi w tym zakresie uprawnieniami oraz fakt, że przeprowadzone oględziny budynku potwierdziły dobry stan techniczny nowego dachu i tynków oraz brak nieprawidłowości odnośnie wykonanych w tym zakresie robót budowlanych nie było podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Ocena przedstawiona w sporządzonej inwentaryzacji nie budzi wątpliwości Sądu. Skarżący, kwestionując stan techniczny nowego dachu, a tym samym wspomnianą inwentaryzację, nie wykazał zasadności swojego stanowiska w tym zakresie, przedkładając stosowne dowody. Należy nadmienić, że stan sprawy w tym zakresie został przedstawiony w decyzji WINB z dnia [...] marca 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2019 r., które to decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 września 2020 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd jednoznacznie wskazał, że dokonana w tym zakresie ocena wykonanego nowego dachu i tynków mają oparcie w materiale dowodowym (k.19 uzasadnienia). Nie została ona zakwestionowana przez Sąd, w związku z czym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie tą oceną jest związany. Jednocześnie, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku, organy nadzoru budowlanego uzupełniły materiał dowodowy w zakresie stanu technicznego otworu drzwiowego oraz instalacji elektrycznej. Podstawą przyjęcia, że instalacja elektryczna jest sprawna technicznie i spełnia wymogi norm określonych w przepisach prawa budowlanego dotyczących tego rodzaju instalacji stanowiła przedłożona przez D.Ł., a sporządzona przez Z.P. ekspertyza, w której po przedstawieniu wyników poszczególnych badań stwierdzono, że może być eksploatowana bez zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi jak i mienia. Natomiast prawidłowość wykonanych robot budowlanych przy wykonaniu otworu i zamontowaniu drzwi zewnętrznych wynika ze sporządzonego protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2021 r. i załączonej dokumentacji fotograficznej obrazującej ich wykonanie. Zdaniem Sądu, pracownicy organów nadzoru budowlanego posiadają odpowiednie przygotowanie zawodowe pozwalające dokonać takiej oceny. Nadmienić należy, że skarżący w tym zakresie ustaleń organów nadzoru budowlanego nie kwestionuje.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela nadto stanowisko organu dotyczące objęcia niniejszym postępowaniem kolejnych prac wskazanych przez skarżącego, a dotyczących wykonania w budynku gospodarczym tzw. "kanału". Fakt wykonania takich robót budowlanych nie został wykazany i nie stanowił, jak organ podniósł w zaskarżonej decyzji, przedmiotu jego zainteresowania, a tym samym rozstrzygnięcia. Zasadnie organ stwierdził, że mogą one być objęte odrębnym postępowaniem i stanowić przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia. Zasadnie organ wskazał też, że w wyroku z dnia 9 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu w zakresie legalizacji spornego budynku gospodarczego, przeprowadzenia postępowania naprawczego w zakresie wykonanych robót budowlanych dotyczących wykonania nowego dachu i tynków wraz z oceną przedstawioną przez organy. Podstawę uchylenia decyzji stanowił brak oceny robót budowlanych z wykonaną instalacją elektryczną i otworem drzwiowym i w tym zakresie nakazał przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające, z którego to obowiązku organy się wywiązały. Wytycznymi nie były objęte roboty związane z ewentualnym wykonaniem w budynku gospodarczym tzw. kanału. Nadto Sąd nie stwierdził wpływu ewentualnego wykonania kanału na wynik rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący nie wykazał takiego związku. Takie samo stanowisko należy zająć odnośnie wykonanej nowej posadzki, o której skarżący wspomina dopiero w skardze na decyzję.
Sąd zauważył, że prace związane z wykonaniem instalacji elektrycznej i otworu drzwiowego nie zostały wymienione w pkt 2 sentencji decyzji organu I instancji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Jednak były one przedmiotem oceny, na co wskazuje jednoznacznie nader obszerne w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, jak i jego uzasadnienie tworzą bowiem jedną całość i nie wpływa to na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze przez S.K. zarzut dotyczący zmiany sposobu użytkowania spornego budynku uznanego przez organy za gospodarczy. Właściwe jest zakwalifikowanie przez organy spornego obiektu jako budynek gospodarczy. Obiekt ten posiada wszystkie cechy istotne dla budynku, o których mowa w art. 3 pkt 2. Jest wydzielony z przestrzeni czteroma ścianami, posiada dach i fundamenty, które zapewniają mu trwałe związanie z gruntem. Fakt, że autor inwentaryzacji obejmującej sporny obiekt określił go następnie w trakcie składania zeznań jako wiatę, nie dyskwalifikuje oceny zawartej w inwentaryzacji i ustaleń organów. Również okoliczność, że inwestorzy, jak twierdzi skarżący, wykorzystują aktualnie ten budynek w części jako kurnik też nie ma wpływu na tą ocenę. Jest to nadal budynek gospodarczy, stanowiący uzupełnienie funkcji mieszkalnej. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest ocena zmiany sposobu użytkowania budynku. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przez organy nadzoru budowlanego przeprowadzone z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. i realizacją związanego z tą zasadą obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena materiału dowodowego odpowiada zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie zobowiązują organu do poszukiwania dowodów na poparcie twierdzeń strony, jeżeli organ uzna, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie wszystkich istotnych ustaleń dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonania prawidłowej kwalifikacji prawnej, w szczególności gdy strona nawet ich nie uprawdopodabnia poprzez przedstawienie posiadanych dowodów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził w oparciu o analizę akt sprawy administracyjnej naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Organy zapewniły skarżącemu czynny udział w sprawie na każdym etapie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI