II SA/Go 496/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2022-10-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
opieka transgranicznazwrot kosztów leczeniaNFZustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejJGPleczenie szpitalneubezpieczenie zdrowotneprawo UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ, odmawiając zwrotu pełnych kosztów leczenia zagranicznego, uznając, że zwrot powinien być ograniczony do wysokości refundacji krajowej i obejmować tylko jedno, najwyżej wyceniane świadczenie.

Skarżąca domagała się zwrotu pełnych kosztów leczenia urologicznego przeprowadzonego w Niemczech, w tym za cztery odrębne zabiegi i transport. Prezes NFZ przyznał zwrot tylko za jedno, najwyżej wyceniane świadczenie, zgodnie z polskimi limitami refundacji. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organu, że zwrot kosztów leczenia transgranicznego jest ograniczony do krajowych stawek refundacji i obejmuje tylko jedno, kompleksowe świadczenie.

Sprawa dotyczyła skargi pacjentki T.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), który ustalił prawo do zwrotu części kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych w Niemczech. Pacjentka wniosła o zwrot kosztów za cztery zabiegi urologiczne i transport, które łącznie kosztowały 7140,60 zł. Prezes NFZ, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz zarządzenia Prezesa NFZ, przyznał zwrot jedynie w kwocie 2893,28 zł. Organ uznał, że zwrot kosztów świadczeń transgranicznych jest ograniczony do wysokości finansowania tych świadczeń w Polsce i że w przypadku udzielenia wielu świadczeń w jednym pobycie szpitalnym, rozlicza się tylko jedno, najwyżej wyceniane świadczenie. Pacjentka zarzuciła błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że każde świadczenie powinno być rozliczone odrębnie i w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, podzielając stanowisko Prezesa NFZ. Sąd podkreślił, że polskie przepisy implementujące dyrektywę UE o prawach pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej nakładają ograniczenie zwrotu kosztów do poziomu, jaki byłby pokryty przez NFZ, gdyby świadczenie zostało udzielone w Polsce. Sąd uznał, że porada specjalistyczna i transport sanitarny nie podlegają odrębnemu rozliczeniu, a koszty te są wliczone w cenę świadczenia głównego. Sąd potwierdził również, że prawidłowe było przypisanie świadczenia do grupy JGP M05 i wyliczenie zwrotu na podstawie średniej wyceny punktu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot kosztów świadczeń transgranicznych jest ograniczony do wysokości finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanego w rozliczeniach między NFZ a świadczeniodawcami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Przepisy krajowe implementujące dyrektywę UE o prawach pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej stanowią, że koszty są zwracane do poziomu, na którym byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka była świadczona na jego terytorium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.

u.ś.o.z. art. 42c § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

u.ś.o.z. art. 42c § 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku zróżnicowania wysokości kwot finansowania świadczenia gwarantowanego w kraju, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania.

u.ś.o.z. art. 42d § 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W sprawie zwrotu kosztów orzeka w drodze decyzji administracyjnej Prezes NFZ, po złożeniu wniosku wraz z wymaganymi załącznikami.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 42c § 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego.

u.ś.o.z. art. 42c § 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego.

u.ś.o.z. art. 5 § 38

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Transport jest świadczeniem towarzyszącym i co do zasady nie stanowi odrębnego przedmiotu umów ze świadczeniodawcami.

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do władzy publicznej.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

rozporządzenie MZ art. 12 § 7

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

W przypadku skierowania pacjenta do szpitala, szpital wykonuje konieczne badania diagnostyczne i konsultacje, które są składową świadczenia szpitalnego i nie podlegają odrębnej wycenie.

rozporządzenie MZ art. 8 § 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Świadczeniodawca zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

zarządzenie nr 55/2021/DOSZ art. 26 § 1

Zarządzenie nr 55/2021/DOSZ Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne

W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot kosztów leczenia transgranicznego jest ograniczony do wysokości refundacji krajowej. W przypadku wielu świadczeń w jednym pobycie szpitalnym, rozlicza się tylko jedno, najwyżej wyceniane świadczenie. Porada specjalistyczna i transport sanitarny są świadczeniami towarzyszącymi lub składowymi świadczenia głównego i nie podlegają odrębnemu zwrotowi.

Odrzucone argumenty

Pacjentka domagała się zwrotu pełnych kosztów czterech odrębnych zabiegów i transportu. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów.

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej powinien być ograniczony jedynie do opieki, do której jest uprawniona osoba ubezpieczona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego ubezpieczenia, zaś świadczenie jest przewidziane w koszyku świadczeń gwarantowanych państwa ubezpieczenia. w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. porada specjalistyczna jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie.

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sprawozdawca

Kamila Karwatowicz

członek

Krzysztof Rogalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, w szczególności ograniczeń wynikających z krajowych stawek refundacji oraz zasad rozliczania wielu świadczeń w ramach jednego pobytu szpitalnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i zarządzeń Prezesa NFZ, a także implementacji dyrektywy UE. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów świadczeń lub sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla pacjentów korzystających z opieki zdrowotnej za granicą, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie medycznym i administracyjnym.

Czy NFZ musi zwrócić pełne koszty leczenia za granicą? Sąd wyjaśnia ograniczenia.

Dane finansowe

WPS: 7140,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 496/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1285
art.42c,art.42d
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako Prezes NFZ albo organ), powołując się na art. 42b
ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 42 c ust. 1 pkt 1, art. 42c ust. 3 i ust. 6 oraz art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm.; dalej jako u.ś.o.z.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako k.p.a.), ustalił T.S. prawo do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne zrealizowane w dniu [...] lipca 2021 r. na terytorium Niemiec, w łącznej kwocie 2 893,28 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 9 sierpnia 2021 r. T.S. złożyła wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych jej w dniu [...] lipca 2021 r. na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG, a mianowicie na terytorium Niemiec. Do wniosku dołączone zostały następujące dokumenty:
- skierowanie do szpitala na oddział urologii, wystawione w języku polskim
w dniu [...] lipca 2021 r. przez lekarza M.C. z placówki U., rozpoznanie: N 39.3 – [...] oraz D 30.3 – [...],
- oryginał faktury nr [...] wystawionej w języku polskim i niemieckim w dniu
[...] lipca 2021 r. przez wskazaną powyżej placówkę na kwotę 7 140,60 zł, dotyczący: uretrocystoskopii i rozciągnięcia (dystensji) pęcherza bez biopsji, innego przezcewkowego wycięcia lub zniszczenia zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego, porady specjalistycznej urologicznej, operacji wysiłkowego nietrzymania moczu przezpochwowej bez użycia taśmy oraz transportu sanitarnego,
- karta informacyjna leczenia wystawiona [...] lipca 2021 r. w języku niemieckim oraz polskim przez wskazaną powyżej placówkę,
- zlecenie na transport sanitarny wystawione w dniu [...] lipca 2021 r. przez lekarza M.C.,
- skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej, wystawione w języku polskim w dniu [...] lipca 2021 r. przez lekarza M.C. z powyższej placówki, rozpoznanie: N 39.3 – [...] oraz D 30.3 – [...],
- potwierdzenie wykonania przelewu z [...] lipca 2021 r.,
- oryginał umowy cesji wierzytelności przyszłej zawartej [...] lipca 2021 r.,
- oryginał pełnomocnictwa z [...] lipca 2021 r. udzielonego H.J.
Następnie organ przywołał treść art. 42b ust. 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym po spełnieniu warunków ustalonych ustawą, uprawniony jest do otrzymania od Narodowego Funduszu Zdrowia zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów", wskazując, iż warunkiem otrzymania zwrotu kosztów stosownie do przepisu 42d ust. 1 u.ś.o.z. jest złożenie wniosku o zwrot kosztów wraz ze wskazanymi w art. 42 d ust. 5 u.ś.o.z. z załącznikami, tj. oryginałem rachunku wystawionego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, dokumentem potwierdzającym pokrycie całości kosztów świadczenia oraz oryginałem lub kopią skierowania wystawionego przez lekarza. Stosownie natomiast do przepisu art. 42d ust. 1 u.ś.o.z., w sprawie zwrotu kosztów orzeka w drodze decyzji administracyjnej Prezes NFZ.
W toku prowadzenia sprawy organ ustalił, iż wnioskodawczyni w okresie od
[...] czerwca 2021 r. do [...] września 2021 r. dwukrotnie korzystała ze świadczeń opieki zdrowotnej na terenie Niemiec dotyczących rozpoznania "[...]", dwukrotnie dotyczących rozpoznania "[...]", oraz trzykrotnie dotyczących rozpoznania "[...]". W okresie tym miała wykonanych 14 różnych procedur medycznych w obrębie pęcherza moczowego i odbytu (w tym dwie procto-sigmoidoskopie, jedną operację hemoroidów laserem, jedno wycięcie hemoroidów, 5 uretrocystoskopii i rozciągania pęcherza bez biopsji, 3 inne przezcewkowe wycięcie lub zniszczenie zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego i 3 operacje wysiłkowego nietrzymania moczu). Okoliczności te były znane organowi z urzędu na podstawie wniosków wnioskodawczyni o zwrot kosztów leczenia. Aby potwierdzić, czy wnioskodawczyni korzystała ze świadczeń w dniach i w zakresie wskazanym w dokumentacji medycznej, organ postanowił przeprowadzić w dniu 10 marca 2021 r. rozprawę administracyjną. Wnioskodawczyni nie stawiła się na rozprawie, w związku z czym organ przesłał jej kwestionariusz dotyczący świadczeń udzielonych na terenie Niemiec. Wnioskodawczyni nie odebrała pisma i nie wypełniła kwestionariusza. W związku z czym organ przyjął, że wnioskodawczyni z rozpoznaniami: N 39.3 - [...] oraz D 30.3 - [...], dnia [...] lipca 2021 r. została poddana zabiegom w nietrzymaniu moczu.
Następnie organ podkreślił, że finansowanie świadczeń w zakresie leczenia szpitalnego odbywa się w oparciu o system jednorodnych grup pacjentów (JGP). Załącznik nr 9 do zarządzenia nr 55/2021/DOSZ z dnia 31 marca 2021 r. Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne, określa zbiór parametrów służących do wyznaczenia JGP, do których należy rodzaj zrealizowanej procedury, stwierdzone rozpoznanie, wiek pacjenta i czas pobytu. Na podstawie wskazanego w dokumentacji medycznej będącej załącznikiem do wniosku o zwrot kosztów rozpoznania N 39.3 – [...] i D 30.3 - [...] oraz przyporządkowania procedury medycznej wg. klasyfikacji ICD – 9 PL: 59.794 – operacja wysiłkowego nietrzymania moczu przezpochwowa bez użycia taśmy, 57.451 - uretrocystoskopia i rozciągnięcie (dystensja) pęcherza bez biopsji, 57.49 – inne przezcewkowe wycięcie lub zniszczenie zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego, 00.94 – zabieg wykonany techniką endoskopową/laparoskopową, organ uznał, iż świadczenie należy przyporządkować do grupy JGP: M05 – zabiegi w nietrzymaniu moczu (kod zakresu: 03.4640.032.02 - urologia - zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego: 5.51.01.0012005). Dalej organ podał, że zgodnie z § 26 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DOSZ w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia świadczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. Na podstawie powyższego przepisu do określenia kwoty refundacji wykazano tylko jedną grupę z katalogu grup JGP tj. M05 – zabiegi w nietrzymaniu moczu, gdyż kwota refundacji tej procedury jest najwyższa,
a tym samym najkorzystniejsza dla pacjenta. Określono też punktową wartość grupy M05 – zabiegi w nietrzymaniu moczu. Mianowicie, zgodnie z liczbą porządkową 432 załącznika nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DOSZ, grupa: M05 – zabiegi w nietrzymaniu moczu, w zakresie "leczenia jednego dnia" została wyceniona na 3043 punkty.
Organ podał też, że przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie, jaki charakter miała porada specjalistyczna urologiczna: czy podczas porady specjalistycznej przeprowadzono proces diagnostyczny pozwalający na postawienie diagnozy oraz podjęcie decyzji terapeutycznej, skutkującej wystawieniem skierowania do szpitala czy też miała ona jedynie charakter konsultacji przed ustalonymi wcześniej zabiegami. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przypadku skierowania pacjenta do szpitala, w szczególności do planowego leczenia operacyjnego, szpital wykonuje konieczne dla leczenia w szpitalu badania diagnostyczne i konsultacje. Oznacza to, że w takim wypadku porada jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega osobnej wycenie. W dniu 11 kwietnia 2022 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia pisemnych wyjaśnień, jaki charakter miała porada specjalistyczna udzielona wnioskodawczyni w dniu [...] lipca 2021 r. w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że porada była częścią składową udzielanych wnioskodawczyni świadczeń. Pełnomocnik nie udzielił informacji we wskazanym terminie, natomiast w dniu 24 maja 2022 r. wpłynęło do organu pismo pełnomocnika, w którym pełnomocnik wskazał, że porada udzielona wnioskodawczyni [...] lipca 2021 r. miała na celu postawienie diagnozy oraz podjęcie decyzji skutkującej skierowaniem pacjenta na leczenie szpitalne. Wcześniej - jak wyjaśnił pełnomocnik - doktor przeprowadził rozmowę z pacjentką w celu ustalenia co pacjentce dolega. Do pisma nie została dołączona żadna dokumentacja medyczna potwierdzająca oświadczenie pełnomocnika zawarte w tym piśmie.
W ocenie organu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pacjentka w dniu [...] lipca 2021 r. miała zrealizowane procedury medyczne
i przeprowadzony proces leczenia w ramach świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne, a nie badanie. Świadczenie uretrocystoskopii i rozciągnięcia pęcherza bez biopsji, innego przezcewkowego wycięcia lub zniszczenia zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego oraz operacja wysiłkowego nietrzymania moczu nie są bowiem badaniem diagnostycznym, lecz procedurą medyczną, którą należy zakwalifikować jako proces leczenia. Organ podkreślił, iż leczenie wnioskodawczyni odbyło
się w trybie leczenia szpitalnego, a nie leczenia w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, a z dokumentacji medycznej nie wynika uzasadnienie dla wystawienia wnioskodawczyni w tym samym dniu zarówno skierowania do szpitala jak i skierowania do poradni specjalistycznej. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i jego oceny organ na podstawie § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. przyjął, że porada udzielona [...] lipca 2021 r. jest składową innych udzielanych świadczeń szpitalnych, a tym samym jej koszt zawarty jest w koszcie świadczeń medycznych. Taki sam tok postępowania organ przyjmuje w przypadku tożsamych świadczeń udzielonych w trybie szpitalnym w Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z cennikiem świadczeń określonym przez Centralę NFZ do rozliczenia świadczeń w ramach opieki transgranicznej w zakresie - nazwa zakresu świadczeń - 03.4640.032.02 - urologia - zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego: 5.51.01.0012005 przyjęta została średnia cena z umowy dla zakresu punktu w wysokości 0,9508 zł. Tym samym, zdaniem organu, koszt świadczenia gwarantowanego wyniósł więc: - świadczenie uretrocystoskopii i rozciągnięcia pęcherza bez biopsji (dystensja), operacji wysiłkowego nietrzymania moczu przezpochwowa bez użycia taśmy, inne przezcewkowe wycięcie lub zniszczenie zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza 2 893,28 zł (3043 x 0,9508 zł, art. 42c ust. 6 u.ś.o.z). Wobec powyższego, Prezes NFZ uwzględnił wniosek T.S. o zwrot poniesionych kosztów opieki zdrowotnej udzielonych na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG, w łącznej kwocie 2 893,28 PLN. W pozostałym zakresie, tj. co do kwoty 4 247,32 zł, organ uznał, że wniosek nie może zostać uwzględniony z następujących przyczyn:
- w zakresie kwoty 4 037,32 zł z uwagi na dyspozycję art. 42c ust. 1 pkt. 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości do kwoty finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - w zakresie kwoty 210,00 zł z uwagi na treść art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości do kwoty finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 5 pkt. 38 u.ś.o.z., zgodnie z którym transport jest świadczeniem towarzyszącym i co do zasady nie stanowi odrębnego przedmiotu umów ze świadczeniodawcami. W przypadku świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego - a takie są przedmiotem wniosku
w niniejszej sprawie - koszty transportu są rozliczone między Funduszem
a świadczeniodawcami jako składowa kosztu udzielonego świadczenia. Wobec powyższego ustalona w niniejszej sprawie kwota finansowania świadczenia gwarantowanego, objętego wnioskiem, stosowana w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawiera koszt transportu. T.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na powyższą decyzję Prezesa NFZ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42 b ust. 1, art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 u.ś.o.z. oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przez uznanie, że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie, osobno za każdy z czterech zabiegów (świadczeń) wskazanych szczegółowo
w fakturze nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r. na kwotę łączną 7140,60 zł, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia jako, że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez NFZ (art. 42 c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 u.ś.o.z.) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie. Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42 c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. - zdaniem strony skarżącej - nie prowadzi do ustalenia zaniżonej kwoty jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za kolejne (pozostałe) z wykonanych zabiegów (świadczeń) wraz z transportem sanitarnym w wysokości zgłoszonej we wniosku i kwoty łącznej - jako sumy za wykonane cztery zabiegi i transport sanitarny.
II. przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 1 u.ś.o.z. oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa NFZ i przyjęcie niekorzystnej dla strony (obywatela) jego interpretacji (wykładni), tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ winny lub mogą odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich (4) oraz transport sanitarny odrębnie a udzielonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa w NFZ. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] czerwca 2022 r. albo o jej zmianę przez zasądzenie (ustalenie) na jej rzecz kwoty stanowiącej sumę za cztery wykonane odrębnie zabiegi (świadczenia) oraz transport sanitarny, to jest na kwotę łączną 7140,60 zł, a także o orzeczenie o kosztach postępowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią powołanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył pełnomocnik organu, a strona skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie doszło bowiem do naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 42b ust. 1 oraz art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Zgodnie z tym pierwszym przepisem świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej "zwrotem kosztów". W myśl natomiast tego drugiego przepisu Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem
a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe przepisy stanowią implementację do polskiego systemu prawnego art. 7 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L 88/45), zgodnie z którym koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej. Oznacza to, iż w przypadku zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej - z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie - Fundusz dokonuje takiego zwrotu na zasadach określonych w Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości kosztów finasowania danego świadczenia gwarantowanego w kraju. Obowiązek zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej powinien zatem być ograniczony jedynie do opieki, do której jest uprawniona osoba ubezpieczona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego ubezpieczenia, zaś świadczenie jest przewidziane w koszyku świadczeń gwarantowanych państwa ubezpieczenia. Zasady rozliczeń świadczeń w Polsce w chwili udzielenia skarżącej świadczenia na terytorium Niemiec określone były w zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania
i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne (tekst jedn. z 8 sierpnia 2021 r. – dostępny na https://baw.nfz.gov.pl). Zgodnie z § 26 pkt 1 tego zarządzenia, wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z następującymi zasadami: w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia lub produkt z katalogu produktów odrębnych, określonego w załączniku 1b do zarządzenia lub produkty z katalogu radioterapii, określonego w załączniku 1d do zarządzenia, z zastrzeżeniem pkt 2-4. Skarżąca, w związku z rozpoznaniem medycznym: N 39.3 – [...] oraz D 30.3 – [...], w dniu [...] lipca 2021 r. w klinice na terenie Niemiec została poddana zabiegowi: uretrocystoskopii i rozciągnięcia (dystensji) pęcherza bez biopsji (Ip. 1 na rachunku - kwota 1050 zł), przezcewkowego wycięcia lub zniszczenia zmiany patologicznej lub tkanki pęcherza moczowego (Ip. 2 na rachunku - kwota 2650 zł) oraz przezpochwowej operacji wysiłkowego nietrzymania moczu bez użycia taśmy (lp. 4 na rachunku – kwota 3200 zł). Mając na uwadze powyższe przepisy należało uznać, iż organ mógł orzec o zwrocie kosztów skarżącej jedynie za ten ostatni zabieg świadczenie, który był najwyżej wyceniany. Nie zachodziły również przewidziane w zarządzeniu Prezesa NFZ odstępstwa od rozliczania tylko jednej grupy z katalogu grup świadczeń przewidzianych w załączniku nr 1a do tego zarządzenia. Ponadto za odmiennym stanowiskiem nie przemawia art. 42c ust 3 i 4 u.ś.o.z., który reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego; podstawę zwrotu kosztów stanowi wówczas takie kompleksowe świadczenie. Stąd też niedopuszczalna jest sytuacja, w której świadczeniobiorca składa oddzielne wnioski dla poszczególnych co najmniej dwóch świadczeń, które zgodnie z obowiązującym modelem rozliczeń z Funduszem rozliczane są w ramach jednej pozycji - ujętej jako produkt kontraktu z Funduszem (por. A. Pietraszewska-Macheta, U.ś.o.z. Komentarz, WKP 2018, t. 5 do art. 42c). Przy czym nie budzi wątpliwości przypisanie tego świadczenia do grupy JGP: M05 – zabiegi w nietrzymaniu moczu– procedura medyczna ICD-9 59.794 (załącznik nr 9 do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021). Tak też zostało to określone
w treści faktury przedłożonej przez skarżącą pod Ip. 4. Punktowa wartość tego zabiegu została określona w Ip. 432 załącznika nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. na 3043 punktów w odniesieniu do "zabiegu jednego dnia". W myśl art. 42c ust. 6 u.ś.o.z., w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Z cennika świadczeń NFZ wynika, że średnia wycena punktu dla tego świadczenia wynosi 0,9508 zł. Stąd prawidłowo organ wyliczył zwrot kosztów w wysokości 2 893,28 zł (3043 pkt x 0,9508 zł).
Zdaniem Sądu koszt porady specjalistycznej (kwota 30,60 zł - lp. 3 na fakturze) nie podlega odrębnemu rozliczeniu w ramach świadczenia zdrowotnego udzielonego skarżącej w dniu [...] lipca 2021 r. mając na względzie fakt, iż porada została udzielona przez tego samego lekarza, z tego samego podmiotu leczniczego i w tym samym dniu co wykonane zabiegi (świadczy to o nierozerwalności tych świadczeń), a także treść § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r., w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 320; dalej jak rozporządzenie MZ). Zgodnie z tym przepisem w wypadku skierowania pacjenta do szpitala, w szczególności planowanego leczenia szpitalnego, szpital wykonuje konieczne badania diagnostyczne i konsultacje, co oznacza że w takim przypadku porada specjalistyczna jest częścią składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie. Stanowisko organu w tym względzie nie narusza zatem przepisów prawa
W ocenie Sądu trafnie również organ odmówił przyznania skarżącej zwrotu kosztów transportu (kwota 210 zł – lp. 5 rachunku). Jest to bowiem świadczenie towarzyszące w rozumieniu art. 5 pkt 38 u.ś.o.z., które nie podlega odrębnemu rozliczeniu. Wynika to również z § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ, który stanowi, że świadczeniodawca, w przypadkach określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy, zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli nie zawarli oni odrębnej umowy. Przy czym jest oczywiste, iż świadczenie, za które domagała się skarżącą zwrotu kosztów nie było udzielone w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Zarzuty skargi okazały się zatem nietrafne, również w zakresie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone
w stopniu umożliwiającym jego kontrolę przy uwzględnieniu dowodów znajdujących się w aktach. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ. Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI