II SA/Go 494/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezgodne ze stanem faktycznym zgłoszenie przewozu towarów w systemie SENT, uznając, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie interesu publicznego.
Spółka G. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących podmiotu wysyłającego i odbierającego w systemie monitorowania przewozu towarów SENT. Spółka argumentowała, że błędy wynikały z wadliwego pouczenia przez infolinię oraz błędnego działania systemu. Organy administracji utrzymały karę, uznając, że spółka miała czas na weryfikację danych i że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej nałożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę szerszej interpretacji pojęcia 'interesu publicznego' i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi G. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT) za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów. W trakcie kontroli stwierdzono rozbieżności w nazwach podmiotu wysyłającego (w systemie W., w dokumentach O.) oraz podmiotu odbierającego (w systemie K. S.A., w dokumentach K. S.A.). Spółka argumentowała, że błędy wynikały z wadliwego działania systemu PUESC oraz błędnego pouczenia przez infolinię systemu. Podkreślała, że niezwłocznie po kontroli dokonała aktualizacji danych i że uchybienie miało charakter drobnej omyłki, która nie spowodowała uszczuplenia należności podatkowych. Wskazywała również na swoją dobrą kondycję finansową i brak zaległości podatkowych. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że spółka miała wystarczająco dużo czasu na weryfikację danych przed rozpoczęciem przewozu, a podane przez nią wyjaśnienia nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Organy odwołały się do bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisów ustawy SENT i uznały, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ani ze względu na ważny interes strony, ani ze względu na interes publiczny. Podkreślono, że kary te mają charakter prewencyjny, a nie fiskalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy dokonały zbyt wąskiej wykładni pojęcia 'interesu publicznego', ograniczając ją głównie do kwestii finansowych i fiskalnych. Sąd podkreślił, że ustawa SENT ma charakter prewencyjny, a kary powinny być skierowane przeciwko podmiotom nieuczciwym. Wskazał, że w interesie publicznym leży budowanie zaufania obywateli do organów państwa, a nakładanie dotkliwych kar za drobne uchybienia formalne, które zostały niezwłocznie usunięte i nie spowodowały uszczerbku w dochodach państwa, może być sprzeczne z zasadą proporcjonalności i interesem publicznym. Sąd zasądził również od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy zbyt wąsko zinterpretowały pojęcie 'interesu publicznego', ograniczając je głównie do kwestii finansowych i fiskalnych. Wskazał, że kary w systemie SENT mają charakter prewencyjny, a nie fiskalny, i powinny być skierowane przeciwko podmiotom nieuczciwym. W przypadku drobnych uchybień formalnych, które zostały niezwłocznie usunięte i nie spowodowały uszczerbku w dochodach państwa, należy rozważyć odstąpienie od nałożenia kary ze względu na interes publiczny i zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa SENT ma charakter prewencyjny, a kary powinny być skierowane przeciwko podmiotom nieuczciwym. Wskazał, że w interesie publicznym leży budowanie zaufania obywateli do organów państwa, a nakładanie dotkliwych kar za drobne uchybienia formalne, które zostały niezwłocznie usunięte i nie spowodowały uszczerbku w dochodach państwa, może być sprzeczne z zasadą proporcjonalności i interesem publicznym. Organy dokonały zbyt wąskiej wykładni pojęcia 'interesu publicznego'.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
ustawa SENT art. 24 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Nakłada karę pieniężną w wysokości 10 000 zł w przypadku zgłoszenia przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
ustawa SENT art. 24 § ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym.
ustawa SENT art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Obowiązek podmiotu odbierającego przesłania zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju.
ustawa SENT art. 6 § ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Zakres danych w zgłoszeniu: dane podmiotu odbierającego i dane nadawcy towarów (imię, nazwisko/nazwa, adres).
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
rozporządzenie SENT art. 1 § pkt 2 lit. a
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów
Określa towary objęte systemem monitorowania (np. olej palmowy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy dokonały zbyt wąskiej wykładni pojęcia 'interesu publicznego'. Kary w systemie SENT mają charakter prewencyjny, a nie fiskalny. Drobne uchybienia formalne, niepowodujące uszczerbku w dochodach państwa i niezwłocznie usunięte, nie powinny prowadzić do nałożenia kary, jeśli stoi to w sprzeczności z interesem publicznym i zasadą proporcjonalności.
Odrzucone argumenty
Spółka miała czas na weryfikację danych i nie wykazała błędnego pouczenia. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia. Kondycja finansowa spółki pozwala na uiszczenie kary, a jej brak nie stanowiłby pomocy publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Organy dokonały zawężającej wykładni pojęcia 'interesu publicznego'. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli oraz podmiotów gospodarczych zaufania do organów państwa. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było 'nieopłacalne' dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów 'wrażliwych'. Uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą podmiot odbierający nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Staniszewska
sędzia
Michał Ruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'interesu publicznego' w kontekście kar pieniężnych w systemie SENT oraz zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT, ale może być stosowana analogicznie do innych kar administracyjnych, gdzie organy zbyt wąsko interpretują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują pojęcie 'interesu publicznego' i zasadę proporcjonalności w kontekście kar administracyjnych, co jest istotne dla zrozumienia granic działania organów państwa. Pokazuje też, że nawet drobne formalne błędy mogą prowadzić do wysokich kar, ale istnieją mechanizmy obrony.
“Czy drobny błąd w systemie SENT może kosztować 10 000 zł? Sąd wyjaśnia, kiedy kara jest nieproporcjonalna.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 494/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-07-07 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/ Grażyna Staniszewska Michał Ruszyński Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 2209/21 - Wyrok NSA z 2025-04-10 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 708 art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej G. Sp. z o.o. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej NUCS) decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] – działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej jako o.p.), art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 26 ust. 1, 2, 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. poz. 708 ze zm.; dalej jako ustawa SENT) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. poz. 1178; dalej jako rozporządzenie SENT) – nałożył na K. sp. z o.o. (następcę prawnego K. S.A.) karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2017 r. o godz. 10:10 na byłym Drogowym Przejściu Granicznym funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Działu Realizacji, przeprowadzili kontrolę ciągnika na polskich numerach rejestracyjnych [...] z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Podmiotem odbierającym towar o nazwie REF. PALM OIL EXTRA RSPO SG S0020216, masie 25.030 kg, klasyfikowanym do kodu CN 1511, przewożonym z Niemiec (miejsca załadunku towaru) do Polski była K. S.A., zaś podmiotem wysyłającym towar była szwajcarska firma O. W toku kontroli kierujący zestawem ciężarowym przedstawił nr referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w systemie SENT i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości dotyczące wskazanego podmiotu wysyłającego, tj. w systemie wpisano W., a z przedstawionych dokumentów wynika: O., załadunek: O. GMBH. Rozbieżności dotyczyły też podmiotu odbierającego. W systemie wpisano K. Spółka Akcyjna, natomiast z przedstawionych dokumentów wynika: K. S.A., Na okoliczność kontroli sporządzono protokół z dnia [...] września 2017 r., nr [...]. Mając na uwadze powyższe, NUCS postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] wszczął z urzędu wobec K. S.A. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów. W pismach z [...] października 2017 r. i [...] lutego 2018 r. spółka wyjaśniła, że dane podmiotu odbierającego zostały wadliwie sczytane przez system PUESC, zaś dane podmiotu wysyłającego zostały wprowadzone błędnie z uwagi na wadliwe pouczenie przez konsultanta infolinii systemu PUESC. Spółka niezwłocznie po otrzymaniu (w wyniku kontroli) informacji o stwierdzeniu niezgodności w systemie PUESC w zgłoszeniu przewozu towarów nr [...], dokonała ich aktualizacji. Na usprawiedliwienie powstałych niezgodności wskazała, że w dniu [...] września 2017 r. przeprowadziła konsultację telefoniczną z infolinią PUESC i uzyskała informację, że jako dane podmiotu wysyłającego należy wskazać dane załadowcy, a nie sprzedawcy towaru, toteż zgodnie z wyjaśnieniem eksperta wskazano dane załadowcy. Dodatkowo strona wskazała, iż penalizowanie zachowań uczestników systemu monitorowania drogowego przewozu towarów winno dotyczyć sytuacji, gdy obowiązek wprowadzenia danych do systemu lub ich aktualizacji został naruszony w sposób zamierzony. Ponadto pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. strona poinformowała organ, iż z dniem [...] marca 2019 r. nastąpiło połączenie spółek K. S.A. oraz K. Sp. z o.o. przez przeniesienie całego majątku spółki K. S.A. na spółkę przejmującą, tj. K. Sp. z o. o. Do pisma dołączono aktualny wydruk KRS. Następnie organ powołał treść art. 2 pkt 6, art. 3 ust. 1, art. 6, art. 26 ust. 5 ustawy SENT i potwierdził prawidłowość ustaleń poczynionych w powołanym protokole z [...] września 2017 r. wskazujących na podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zakresie podmiotu wysyłającego oraz podmiotu odbierającego, które sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. NUCS odnosząc się do stanowiska strony zaznaczył, że zgłoszenie [...] zostało utworzone w systemie w dniu [...] września 2018 r. godz. 15:16, po czym podmiot odbierający kolejnego dnia, tj. [...] września 2017 r. o godz. 19:49 dokonał modyfikacji zgłoszenia, natomiast przedmiotowa kontrola miała miejsce dopiero w dniu [...] września 2017 r. o godz. 10:10, a więc 14 godzin po modyfikacji zgłoszenia. Oznacza to, iż podmiot zobowiązany miał czas na dokonanie weryfikacji zgłoszonych danych, jeszcze przed rozpoczęciem przewozu. Stwierdzone podczas kontroli uchybienie było skutkiem postępowania podmiotu odbierającego, bowiem zaniechano weryfikacji zgłoszenia SENT. Rozpatrując kwestię ustalenia, czy w dniu [...] września 2017 r. pracownik infolinii PUESC udzielał pracownikowi Spółki informacji w zakresie wypełnienia dokumentu SENT, tj. w kwestii oznaczenia właściwego podmiotu wysyłającego – NUCS wyjaśnił, że rejestracja rozmów infolinii przechowywana jest przez operatora przez okres trzech miesięcy od chwili rejestracji. W związku z powyższym operator infolinii nie posiada żadnych zarejestrowanych rozmów z dnia [...] września 2017 r. W tej sytuacji NUCS nie znalazł dowodów na poparcie wyjaśnień strony. Ponadto NUCS wyjaśnił, iż po sprawdzeniu numeru VAT wskazanego w dokumencie SENT, tj. nr [...], w systemie (VIES) wyświetlił się komunikat, że nieważny jest wskazany numer VAT dla transakcji transgranicznych w obrębie UE. Natomiast w kwestii właściwej nazwy podmiotu odbierającego wskazał, że zgodnie z KRS nr [...] zmiana nazwy strony z K. S.A. na K. S.A. nastąpiła w dniu [...] marca 2015 r., a system SENT zaczął funkcjonować od 18 kwietnia 2017 r., w związku z czym uznać należy, iż to podmiot odbierający, co wynika również z systemu zgłoszeń SENT innych przewozów, począwszy od kwietnia 2017 r. korzystał z obydwu nazw Spółki. Wszelkie zmiany dotyczące spółek winny znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednich wpisach do Krajowego Rejestru Sądowego, których Spółka dokonała, i które to wpisy są wiążące dla organu (art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Organ przyjął jako prawdziwe informacje ujawnione w rejestrze. Mając na uwadze powyższe NUCS uznał, że przedstawione fakty nie budują przeświadczenia o rzetelnym wykonaniu przez stronę ustawowych obowiązków w tym konkretnym przypadku. Istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Uzupełnienie wszystkich danych w systemie daje właściwym organom pełną możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze. Precyzyjne zarejestrowanie wszystkich danych w systemie umożliwia prawidłową identyfikację przewoźnika i rodzaju wykonywanego przewozu. Przy czym przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Organy nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. NUCS podkreślił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi, zawierające właściwe dane, czy w konsekwencji dokonać jego aktualizacji. Zatem poprawienie/aktualizacja danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli, jeszcze przed jej zakończeniem, nie oznacza, że podmiot odbierający wywiązał się z tego obowiązku, tj. przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Przepisy ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nie wyłączały odpowiedzialności nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, czy omyłki. Stwierdzone uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą podmiot odbierający nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności. Przepisy ustawy SENT określają wysokość kar w sposób sztywny i bezwzględny. Tym samym żadne okoliczności nie usprawiedliwiają podmiotu odbierającego i nie zwalniają z wypełnienia obowiązku wynikającego z ustawy SENT, jak też nie zwalniają z konieczności poniesienia konsekwencji popełnionych uchybień, tym bardziej, że przewożony towar należy do grupy towarów wysokiego ryzyka. W odniesieniu do wniosku spółki o umorzenie postępowania NUCS nie znalazł przesłanek do jego uwzględnienia, gdyż zgodnie z art. 208 § 1 o.p. obligatoryjną przesłanką umorzenia postępowania jest jego bezprzedmiotowość, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy organ podatkowy stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. A więc obligatoryjną przesłanką do umorzenia postępowania podatkowego jest bezprzedmiotowość postępowania. W tym zakresie organ podatkowy nie może działać w ramach tzw. uznania administracyjnego, a decyzja ma charakter decyzji związanej. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto organ przeanalizował przesłanki przemawiające za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary. Uwzględnił przede wszystkim, iż spółka nie posiada zaległości podatkowych i niepodatkowych zaległości budżetowych, których wierzycielem jest Urząd Skarbowy, nie występowała w latach 2016-2019 z wnioskami o "ułatwienia płatnicze", nie posiada zaległości wobec ZUS, nie jest prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. Ponadto organ wskazał, iż sytuacja finansowa strony w 2017 r. kształtowała się następująco: w roku 2017 przychód 355.554.021,78 zł, koszty uzyskania przychodu 333.467.270,54 zł, dochód 22.086.751,24 zł. Organ ustalił również, iż spółka była beneficjentem pomocy de minimis o łącznej kwocie 6.993.966,12 zł, stanowiącej równowartość 1 631 864,03 EURO, co ustalono na podstawie danych z bazy Systemu Udostępniania Danych i Pomocy Publicznej, zakupy środków trwałych VAT-7x w roku 2018 r. i 2019 r., opiewały na łączną kwotę 8.743.733,00 zł. Strona była również w roku 2018 i 2019 nabywcą samochodów ciężarowych. NUCS wskazał, że zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą SENT była stronie znana. W toku postępowania strona nie powoływała się na przesłankę, aby jej interes w odstąpieniu od nałożenia kary był na tyle ważny, aby równoważył odstąpienie od zasady nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT. Zatem, zaistniała sytuacja nie jest nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązków bądź regulują kary za niewykonanie bądź nieprawidłowe ich wykonanie. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów. Strona, jako doświadczony przedsiębiorca, winna znać obowiązujące przepisy w zakresie przewozów towaru i dochować wszelkiej staranności, aby jej postępowanie było zgodne z normami z nich wynikającymi. NUCS uznał, iż spółka jest w stanie uregulować karę pieniężną, bez zagrożenia obniżenia rentowności prowadzonej firmy czy jej egzystencji. Posiada stabilną sytuację finansową, mimo że wartość aktywów i pasywów minimalnie spadła. Ponadto strona nie wskazywała na jakiekolwiek trudności finansowe, w związku z którymi poniesienie kary odniosłoby niekorzystny skutek dla działalności firmy. Żadna z okoliczności wykazanych we wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, nie stanowi przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi w myśl art. 24 ust. 3 ustawy SENT. NUCS podkreślił, że dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie strony, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Dolegliwość jest celowym zamierzeniem ustawodawcy. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było "nieopłacalne" dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów "wrażliwych". Subiektywne przekonanie strony o potrzebie zastosowania ulgi nie może być utożsamiane z ważnym interesem podatnika. Z dokumentów potwierdzających sytuację finansową Spółki nie wynika, by wystąpiły okoliczności wyróżniające ją od sytuacji innych podatników. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty dokonujące przewozu towarów. Zarówno kary pieniężne, jak i kara grzywny, o których mowa w ustawie, są obligatoryjne. Mając powyższe na uwadze NUCS nie znalazł przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary i to zarówno za względu na ważny interes przewoźnika, jak i interes publiczny. Organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes publiczny, gdyż jedynymi okolicznościami wskazanymi przez stronę jako podstawę do odstąpienia od ukarania są elementy "ocenne" stwierdzonych nieprawidłowości, takie jak brak zawinienia, brak naruszeń w przeszłości, brak osiągniętych korzyści. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. K. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania oraz zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie przepisów: - prawa procesowego, tj. art. 122, 187 § 1 i art. 191 o.p. przez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. uznanie przez organ I instancji, wbrew zebranemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu, że spółka dopuściła się naruszenia przepisu art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy SENT, gdy tymczasem z zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że dane podmiotu odbierającego zostały wadliwie zaczytane przez system PUESC, zaś dane podmiotu wysyłającego zostały wprowadzone błędnie z uwagi na wadliwe pouczenie przez konsultanta infolinii systemu PUESC, - prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy SENT przez wadliwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż dane wprowadzone przez spółkę w systemie PUESC w zgłoszeniu przewozu towarów nr [...] były niezgodne ze stanem faktycznym, - prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 ustawy SENT przez jego niezastosowanie, gdy tymczasem spółka niezwłocznie po otrzymaniu - w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2017 r. - informacji o stwierdzeniu niezgodności w systemie PUESC w zgłoszeniu przewozu towarów nr [...], dokonała ich aktualizacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako DIAS) decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p., art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 4 i art. 3 ust. 11, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 1, 3, 5 ustawy SENT oraz § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia SENT – utrzymał w mocy decyzję NUCS z dnia [...] sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu określa ustawa SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia kontroli. Następnie organ powołał treść art. 3 ust. 1, 2, 11, art. 4 ust. 1 i 2, art. 6, art. 8 ust. 1, art. 9 ust, 1 i 2, art. 13, art. 24 ust. 1 pkt 2, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy SENT oraz § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia SENT i wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2017 r. o godz. 10:10 na byłym Drogowym Przejściu Granicznym funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową o nr rej. [...]. W toku kontroli kierowca przedstawił dokumenty przewozowe, z których wynikało, że przewoźnik F. Sp. z o.o. Sp. K, przewoził z Niemiec (miejsca załadunku) do Polski olej palmowy w ilości 25.030 kg netto, sklasyfikowany do kodu CN 1511, zgodnie ze zgłoszeniem [...]. Po sprawdzeniu danych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości w zgłoszeniu w zakresie danych dotyczących podmiotu wysyłającego i podmiotu odbierającego. W systemie SENT jako podmiot wysyłający zgłoszono firmę W., a z przedłożonych dokumentów wynikało, że podmiotem wysyłającym była firma O., z załadunkiem dokonanym w Niemczech przez firmę O. GmbH. Ponadto rozbieżności dotyczyły również podmiotu odbierającego. W zgłoszeniu SENT jako podmiot odbierający wpisano K. S.A, podczas gdy z przedstawionych dokumentów wynikało, iż prawidłowa nazwa podmiotu odbierającego to K. S.A,. Na powyższą okoliczność sporządzono protokół z kontroli nr [...]. W ocenie DIAS NUCS wydając zaskarżoną decyzję oparł się na ustalonym stanie faktycznym sprawy, z którego wynika, iż zatrzymany do kontroli zestaw samochodowy w momencie wszczęcia czynności kontrolnych był zgłoszony do rejestru SENT, w zgłoszeniu tym jednak podmiot odbierający podał dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, tj. dane dotyczące nadawcy i odbiorcy towaru (art. 6 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli). Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe zakończone zaskarżoną decyzją wykazało, że podmiot odbierający nie wykonał prawidłowo obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 pkt. 1 i pkt 2 ustawy SENT, podając w zgłoszeniu przewozu towarów [...] dane niezgodne ze stanem faktycznym. DIAS wskazał, że zgłoszenie [...] zostało utworzone w systemie w dniu [...] września 2018 r. o godz. 15:16, po czym podmiot odbierający kolejnego dnia, tj. [...].09.2017 r. o godz. 19:49 dokonał modyfikacji zgłoszenia, natomiast kontrola miała miejsce dopiero w dniu [...] września 2017 r. o godz. 10:10, a więc 14 godzin po modyfikacji zgłoszenia. Podmiot zobowiązany miał więc czas na dokonanie weryfikacji zgłoszonych danych, jeszcze przed rozpoczęciem przewozu. Stwierdzone uchybienie było więc skutkiem zaniechania weryfikacji zgłoszenia [...] przez podmiot odbierający. Strona w swoich wyjaśnieniach wskazała datę konsultacji z infolinią systemu PUESC na dzień [...] września 2017 r. Zatem jak wynika z powyższego strona nie konsultowała się w momencie dokonywania zgłoszenia, ani też przed zgłoszeniem przywozu, lecz w dniu kontroli. Ponadto strona nie udokumentowała faktu powyższej konsultacji. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji nie znalazł dowodów na poparcie wyjaśnień spółki dotyczących udzielenia w dniu [...] września 2017 r. przez pracownika infolinii PUESC informacji w zakresie wypełnienia dokumentu SENT, tj. w kwestii oznaczenia właściwego podmiotu wysyłającego. Jednak mając na uwadze akta sprawy, DIAS zauważył, iż strona na etapie postępowania I instancji w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wskazała, że zgodnie z treścią przedstawionych dokumentów podmiotem wysyłającym była firma O., podmiotem odbierającym była: K. S.A,, a miejscem załadunku był: O. GMBH. W odwołaniu strona wskazała, iż przyczyną powstałej nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT w zakresie określenia nazwy podmiotu odbierającego był system PUESC, który automatycznie podpowiedział nieprawidłową nazwę spółki po wprowadzeniu numeru NIP. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że zgodnie z KRS nr [...] zmiana nazwy spółki z K. S.A. na K. S.A. nastąpiła w dniu [...] marca 2015 r. Analiza zgłoszeń w systemie SENT potwierdziła, że od 18 kwietnia 2017 r., tj. od dnia funkcjonowania systemu zgłoszeń do dnia kontroli podmiot odbierający dokonał wielu zgłoszeń przewozów. Strona winna więc posiadać dostateczną wiedzę w kwestii prawidłowego wypełniania zgłoszenia o właściwe dane. To, że system automatycznie podpowiedział nieaktualną nazwę spółki, nie tłumaczy popełnionego błędu, gdyż wybór nazwy spółki wskazany przez system winien być zweryfikowany w momencie rejestracji zgłoszenia lub dokonywanej aktualizacji, ale nie później niż do momentu przekroczenia granicy RP. Odnosząc się do sugestii strony, że każda z dwóch błędnych danych (nazwa nadawcy, nazwa odbiorcy) była dodatkowo weryfikowalna za pośrednictwem prawidłowo podanych numerów identyfikacji podatkowej (NIP), DIAS wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 4 ustawy SENT, wymóg posiadania identyfikacji podatkowej jest jednym z elementów zgłoszenia i nie może on zastąpić błędnie wskazanej nazwy nadawcy oraz jego adresu siedziby. Ponadto podczas sprawdzenia przez organ I instancji numeru VAT podmiotu wysyłającego wskazanego w dokumencie SENT, tj. nr [...], w systemie (VIES), uzyskano informację, że wskazany numer VAT jest nieważny dla transakcji transgranicznych w obrębie UE. Wobec powyższego DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że przedstawione okoliczności nie mogły doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu, tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Art. 24 ust. 1 ustawy SENT, określający wysokość kary pieniężnej, dotyczy działań i zaniechań podmiotu wysyłającego, odbierającego albo przewoźnika w zakresie realizacji przez nich podstawowych obowiązków. Mamy bowiem do czynienia z podmiotami profesjonalnie trudniącymi się danym rodzajem działalności gospodarczej, co oznacza że winny być one obeznane z procedurą związaną z przewozem towarów oraz przepisami regulującymi działalność w tym zakresie, dla których sposób wypełnienia dokumentu zgłoszenia SENT nie powinien sprawiać nadmiernej trudności. Zagrożenie karą pieniężną niedopełnienia obowiązków przez każdego uczestnika "łańcucha dostaw" nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że ustawa realizuje "cele fiskalne". Kara pieniężna określona między innymi w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT nie wynika ze stosunków publicznoprawnych. Ewentualny obowiązek uiszczenia kary pieniężnej określonej w ustawie SENT nie jest bowiem następstwem realizacji przepisów, a jest wynikiem ich naruszenia. Przewidziane w ustawie sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów - negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych. W tej perspektywie stanowi przejaw pewnego interwencjonalizmu państwowego w sferę (szczelność systemu podatkowego), która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną i ma zagwarantować należyte prowadzenie działalności gospodarczej. Istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Uzupełnienie wszystkich danych w systemie daje właściwym organom pełną możliwość dokonania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznej kontroli, które nie ograniczają się wyłącznie do sprawdzania pojazdów na drodze. Precyzyjne zarejestrowanie wszystkich danych w systemie umożliwia prawidłową identyfikację przewoźnika i rodzaju wykonywanego przewozu. Mając na uwadze powyższe DIAS zaznaczył, że przepisy ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nie wyłączały odpowiedzialności przewoźnika nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, czy omyłki. Podmiot odbierający miał ustawowy obowiązek prawidłowego uzupełnienia zgłoszenia SENT utworzonego dla przewożonego towaru. Stwierdzone uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą podmiot odbierający nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności. Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stosowanie przepisów wprost, bez możliwości swobodnej ich interpretacji, ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, kwestia zawinienia nie ma wpływu na obciążenie podmiotu odpowiedzialnością za dane naruszenie przepisów. Mając na uwadze powyższe ustalenia zdaniem DIAS organ I instancji zasadnie uznał, że zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku, gdy podmiot odbierający zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, na podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Przy czym zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, zgodnie z którym, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Według DIAS z przywołanych przepisów wynika, że ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów - badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z którą mamy do czynienia w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. W regulacji tej ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem podmiotu odbierającego" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. W świetle art. 24 ust. 3 ustawy SENT o istnieniu "ważnego interesu podmiotu odbierającego" uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie strony, ale kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. W ocenie DIAS zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych ustawą SENT była znana stronie. W toku postępowania strona nie powoływała się na przesłankę, aby jej interes w odstąpieniu od nałożenia kary był na tyle ważny, aby równoważył odstąpienie od zasady nakładania kar pieniężnych z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. NUCS wezwał spółkę do wskazania przesłanki przemawiającej za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej wraz z uzasadnieniem, jak też przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację finansową. W odpowiedzi strona wniosła o odstąpienie od nałożenia kary i przesłała sprawozdania finansowe spółki wraz ze sprawozdaniami biegłego rewidenta za ostatnie trzy lata obrotowe. Organ I instancji również z urzędu podjął działania, aby uzyskać dokumenty świadczące o sytuacji ekonomicznej strony oraz dokonał analizy tych dokumentów. Na powyższą okoliczność organ odwoławczy przedstawił analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego (opisanego szczegółowo w uzasadnieniu decyzji organu I instancji), z którego wynika, że strona nie zalega z żadnymi płatnościami z tytułu jakichkolwiek składek, opłat, czy też podatków, które regulowane są w sposób terminowy oraz nie są wobec spółki prowadzone postępowania egzekucyjne. Wnioskując o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej strona nie wskazywała na jakiekolwiek trudności finansowe, w związku z którymi poniesienie kary odniosłoby niekorzystny skutek dla działalności firmy. DIAS uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Jak wskazano wyżej, fakt zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym nie był spowodowany okolicznościami, na które strona nie miała wpływu, bowiem nie mogą stanowić podstawy odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Ponadto na podstawie wyżej przedstawionej sytuacji ekonomicznej uprawniony jest wniosek, że obciążenie w niniejszym postępowaniu karą pieniężną odwołującej się strony, nie wiąże się z zagrożeniem dla jej istotnego interesu. Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie strony, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kar, jej dolegliwość jest celowym zamierzeniem ustawodawcy. Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów uczestniczących w przewozie "wrażliwych" towarów "nieopłacalne". DIAS, podobnie jak organ I instancji, nie dopatrzył się w sprawie również wystąpienia przesłanki interesu publicznego, rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Pojęcie to ma cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. W kontekście celów ustawy SENT zasadne jest aprobowanie szczególnie starannego kontrolowania wywiązywania się przez podmioty z nałożonych na nie przez tę ustawę obowiązków i w interesie publicznym leży, by jej przepisy były przestrzegane. W odniesieniu do należności wynikających z kar pieniężnych, należy mieć na uwadze szczególny charakter tych należności: sposób powstania i tytuł określający ich istotę wyrażająca się w tym, że obok funkcji dochodowej Skarbu Państwa na pierwszy plan wysuwa się funkcja sankcyjna, bowiem kara jest konsekwencją dokonania przez konkretny podmiot naruszeń określonych obowiązków nałożonych na ten podmiot i wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Zatem podmioty, które dokonały naruszeń są zobowiązane do poniesienia określonego wydatku, a celem tego wydatku jest odczucie straty po stronie zobowiązanego. Z tego powodu odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, co do zasady, obciążone jest negatywną oceną z punktu widzenia interesu publicznego. Odstąpienie to jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia. Negatywna ocena może ulec zmianie, ale jedynie w następstwie stwierdzenia szczególnych okoliczności, którym należy przyznać większą wagę w określaniu, co jest interesem publicznym, niż obowiązkowi poniesienia kary za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, czy zasadzie obowiązku zapłaty należności i ochronie dochodów Skarbu Państwa. Pojęcie przesłanki interesu publicznego nie może zostać zrównane z interesem budżetu państwa. Nie ma bowiem podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego, jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. Jakkolwiek w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy inną pomoc społeczną. Nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Nie byłoby to zgodne z interesem tego obywatela, ale jednocześnie nie byłoby to również zgodne z interesem publicznym. Zatem przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. DIAS wskazał, iż okoliczności sprawy dowodzą, że nałożenie kary na spółkę nie doprowadzi do upadłości i likwidacji firmy, a w konsekwencji nie pozbawi strony źródła zarobkowania, co ewentualnie zmusiłoby ją o zwrócenie się o pomoc finansową do państwa. Nie wystąpiły także inne istotne przesłanki, które dawałyby organom uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Szeroko rozumiany "interes publiczny" w monitorowaniu przewozu towarów wynika przede wszystkim z zagrożenia występowania "szarej strefy" i oszustw podatkowych w handlu towarami uznanymi za "wrażliwe". Intencją organów kontrolujących prawidłowość stosowania przepisów ustawy SENT nie jest uderzenie w przedsiębiorców legalnie i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne, lecz skuteczne monitorowanie rynku "towarów wrażliwych". Z tego też względu ustawodawca nie uzależnił możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nawet jeśli nieprawidłowości w rejestrze powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego. Ustalenie kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie należności w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na stosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. W tym stanie faktycznym decyzja o ewentualnym odstąpieniu od ukarania podmiotu odbierającego powinna być podejmowana rozważnie i w sytuacjach wyjątkowych. Ponoszenie ciężarów publicznych jest podstawowym obowiązkiem każdego obywatela, który sam ponosi odpowiedzialność za swoje decyzje oraz wynikające z nich konsekwencje. Odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej mogłoby nastąpić, gdyby w toku postępowania dowodowego zostało stwierdzone, że w konkretnej sprawie, że względu na "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny" nie jest możliwe uregulowanie zobowiązań. Mając powyższe na uwadze DIAS uznał, że w przedmiotowej sprawie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie leży w interesie publicznym, ponieważ sytuacja spółki nie ma cech nadzwyczajności. W interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy państwowe ich przestrzegania. W interesie państwa nie jest też doprowadzanie przedsiębiorców do upadłości, ale dyscyplinowanie ich w zakresie przestrzegania przepisów prawa, bowiem to m.in. w tym przejawia się interes publiczny. W interesie publicznym jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających. Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Nałożenia kary nie można traktować jako dyskryminacji przedsiębiorcy, gdyż funkcją kary nie jest utrudnienie prowadzenia działalności, tylko wymuszenie należytego prowadzenia działalności gospodarczej. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany dołożyć minimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa. To na nim ciąży szczególny obowiązek znajomości i przestrzegania obowiązujących regulacji, w szczególności tych odnoszących się do przedmiotu prowadzonej działalności. Przed rozpoczęciem przewozu towaru, podmiot odbierający zobowiązany jest do zgłoszenia przewozu SENT, zgodnie z posiadanymi dokumentami tak, aby nie doszło do naruszeń przepisów prawa. Biorąc pod uwagę zarzut odwołania dotyczącego uchybienia przepisom postępowania, DIAS wskazał, iż organ I instancji realizując wyrażoną w art. 122 o.p. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 187 §. 1 o.p, który koresponduje bezpośrednio z art. 123 o.p., w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organ, jak i przedstawiony przez stronę. W postępowaniu dowodowym organ dążył, na podstawie całości zebranego materiału dowodowego, do rzetelnego ustalenia faktów, zgodnie z zasadą bezstronności. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, przekonującym zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i zasadności treści rozstrzygnięcia. Podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podmiot nie oznacza prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 ustawy SENT, DIAS zauważył, że uzupełnienie prawidłowych danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli, nawet jeszcze przed jej zakończeniem, nie oznacza, że podmiot odbierający wywiązał się z obowiązku uzupełnienia prawidłowych danych w zgłoszeniu przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP. Ustosunkowując się do wniosku pełnomocnika strony o zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, DIAS wyjaśnił, iż taki wniosek składa się w postępowaniu procesowym i dotyczy osób, które realizują swoje roszczenia na drodze postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. G. sp. z o.o. (dawniej K. sp. z o.o.), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: 1) art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy SENT, przez: a) błędną wykładnię ważnego interesu publicznego, a w konsekwencji przyjęcie, iż okoliczności sprawy nie przemawiały za odstąpieniem od nałożenia kary, b) pominięcie, że uchybienie formalne (drobne, nieistotne), skutkujące nałożeniem na stronę kary pieniężnej, nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa, co winno skutkować zaniechaniem wymierzenia kary pieniężnej, c) pominięcie, że zarówno zasada sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, niewątpliwie bowiem w okolicznościach sprawy strona dokonała sprostowania drobnych omyłek zawartych w zgłoszeniu SENT, d) pominięcie, że uchybienie strony miało charakter drobnego niedopatrzenia oraz drobnej i oczywistej omyłki, która została natychmiast sprostowana i uzupełniona, e) pominięcie, że ustawodawca przez nowelizację ustawy, niespełna rok po wejściu w życie pierwotnego jej brzmienia - jasno dał wyraz swoich intencji oraz dokonał w ten sposób swoistej autentycznej legalnej wykładni przepisów prawa, wskazując wyraźnie, co jest potrzebne do osiągnięcia celu ustawy, a co - z punktu widzenia osiągnięcia celu tej ustawy- jest zupełnie niepotrzebne i zbędne; z woli ustawodawcy, zbędne i niepotrzebne do osiągnięcia tego celu jest zaś wszczynanie postępowań w sprawach, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, f) zastosowanie wykładni prowadzącej do absurdu i sytuacji, w której celem przepisu jest kara dla samego ukarania podatnika, a nie piętnowanie czy zapobieganie nadużyciom; 2) art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP przez błędną wykładnię naruszającą konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności, 3) przepisu prawa materialnego, tj. zasady traktatowej proporcjonalności, zawartej w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wynikającej z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą, spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągniecia wskazanych celów, do których środki te zmierzają, 4) zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nakazu prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego, 5) przepisów postępowania, tj. art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 197 § 1 i art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP, przez prowadzenie postepowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, naruszający zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę in dubio pro tributario. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), była decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów [...]. W ustawie SENT przyjęto (art. 4 ust. 1 - 4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy SENT zgłoszenie zawiera: dane podmiotu odbierającego obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby; dane nadawcy towarów obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby. W realiach niniejszej sprawy jest bezsporne, że K. S.A., której następca prawny jest skarżąca spółka, była podmiotem odbierającym w rozumieniu art. 2 pkt 6 lit. a ustawy SENT, który w zgłoszeniu wskazał, że przedmiotem przewozu jest olej palmowy o kodzie CN1511. Nie ulega również wątpliwości, że towar ten podlegał systemowi monitorowania zgodnie zarówno z obowiązującym w chwili przewozu § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia SENT, jaki i z obowiązującym w chwili orzekania przez organ odwoławczy § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2020, poz. 1477), wydanymi na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy SENT. Niesporne jest również, że K. S.A. błędnie oznaczyła w zgłoszeniu [...] podmiot wysyłający, jak i podmiot odbierający. Zgłoszono bowiem jako podmiot wysyłający W., podczas gdy z przedstawionych dokumentów przewozowych wynikało, że w istocie był nim O., załadunek: O. GMBH. Jeśli chodzi o podmiot odbierający wpisano K. S.A., natomiast ze wspomnianych dokumentów wynika, iż w istocie była tym podmiotem K. S.A. Zasadnie organy uznały, że skoro do zmiany nazwy spółki z K. na K. doszło w 2015 r., tłumaczenia skarżącej co do wskazania niepełnej nazwy spółki, nie mogły stanowić uzasadnienia do stwierdzenia braku przesłanek do wymierzenia kary. Spółka miała dostatecznie dużo czasu, aby dokonać zmian we wszystkich systemach ją rejestrujących, tak aby nie dochodziło do podawania niekatulanej nazwy. Natomiast numer NIP stanowi dodatkowy element identyfikujący podmiot zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy SENT. Jeśli chodzi o podnoszoną przez stronę skarżącą okoliczność uzyskania błędnego pouczenia co do prawidłowego na infolinii PUESC, nie zostało to przez nią wykazane. Nie udało się również tego ustalić na podstawie czynności podjętych przez organ. Zdaniem Sądu stan sprawy w odniesieniu do nieprawidłowości (typizacji deliktu administracyjnoprawnego) jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organ zgodnie z przepisami postępowania. Strona miała w tym postępowaniu zapewnione wszelkie gwarancje proceduralne. Samo dokonanie korekty, już po stwierdzeniu niezgodności przez kontrolę nie prowadzi automatycznie do niemożności stosowania sankcji. Wymierzenie sankcji jest następstwem stwierdzenia niezgodności danych zawartych w zgłoszeniu przewozu SENT - podania błędnego danych podmiotu przesyłającego, jako i podmiotu odbierającego towar, a więc danych wymaganych wprost przez przepis prawa materialnego. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Użyte przez ustawodawcę w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT sformułowanie "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym" należy rozumieć jako podanie przez przewoźnika danych, które nie odzwierciedlają rzeczywistości, tj. danych, które są nieprawdziwe, nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019 r., II GSK 1133/19). Problem, który należy rozważyć dotyczy zatem mechanizmu sankcji i jej wysokości. Skonstruowaną w ustawie SENT odpowiedzialność i przewidzianą w art. 24 ust. 1 pkt 2 tej ustawy sankcję określa się mianem administracyjnej, co oznacza, że do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Wobec inflacji tej odpowiedzialności i coraz większej ilości regulacji posługujących się tą konstrukcją prawną, i wręcz nadużywania przez prawodawcę instytucji sankcji administracyjnych (przede wszystkim zjawiska określanego jako "konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną"), w doktrynie i judykaturze zmieniło się postrzeganie tej instytucji. Zwraca się aktualnie uwagę, iż do zachowania współczesnych standardów sankcji administracyjnych konieczne jest odejście od ich absolutystycznego rozumienia i stworzenie prawnej możliwości uwzględniania sytuacji szczególnych i jednostkowych (por. D. Danecka, Konwersja odpowiedzialności karnej w administracyjną w prawie polskim, Warszawa 2018 i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa). Na konieczność uwzględnienia okoliczności indywidualizujących kary administracyjne zwraca również uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok TSUE z 2 czerwca 2016 r., C - 418/14; Lex nr 2051260). Reakcją na tę uzasadnioną krytykę są również regulacje prawa pozytywnego, w ramach których przy wprowadzaniu sankcji administracyjnych ustawa przewiduje "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Rodzajem takiej klauzuli jest przepis art. 24 ust. 3 ustawy SENT, co w kontekście systemowym odczytywać należy jako prawną gwarancję uwzględnienia indywidualnej sytuacji jednostki w ramach odpowiedzialności administracyjnoprawnej, regulowanej ustawą SENT. Zgodnie tym ostatnim przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W niniejszej sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem prywatnym podmiotu odbierającego, który uzasadniałby odstępnie od nałożenia kary, jeśli się zważy na ustaloną w toku postępowania dobrą kondycję finansową skarżącej oraz brak powoływania i wykazywania okoliczności, które można byłoby zaliczyć do tej kategorii. Stąd w dalszej części uzasadnienia Sąd skoncentruje się jedynie na przesłance interesu publicznego. Odwołanie się do klauzul generalnych o dużym stopniu niedookreśloności, a taką jest klauzula interesu publicznego zawarta w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, rodzi zasadnicze problemy z określeniem istoty takiej klauzuli (por. E. Komierzyńska, M. Zdyb, Klauzula interesu publicznego w działaniach administracji publicznej, w Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia Vol. LXIII, 2 – 2016, s. 161-178 i powołane tam publikacje). Nie może jednak budzić wątpliwości, że pojęcie interesu publicznego nie jest pojęciem, którego treść mogłaby być zapełniana w sposób dowolny. W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi i klauzulami generalnymi, takimi jak interes publiczny, organ administracji czy sąd stosujący prawo, nie otrzymuje prawa do swobodnego określania ich treści. Można natomiast przyjąć, że został przez to na niego nałożony obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających istotę interesu publicznego. Sąd podziela stanowisko, że należy dokonywać progwarancyjnej wykładni przesłanek art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Taka wykładnia kształtuje się już w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle różnych stanów faktycznych, w których "ścierają" się formalne, legalistyczne stanowiska organów z indywidualnymi stanowiskami stron powołujących się na konkretne, subiektywne okoliczności. W ramach tego nurtu dostrzeżono zagrożenie związane z ograniczaniem przez organy celno-skarbowe możliwości stosowania klauzuli z art. 24 ust. 3 ustawy SENT do przypadków wręcz nadzwyczajnych. Związane jest to szczególnie z nadmierną fiskalizacją sankcji przez zawężanie zakresu pojęciowego zwrotu "interes publiczny", zawartego w dyspozycji tego przepisu. W tym zakresie niniejszy skład w całości akceptuje pogląd wyrażony już w wielu orzeczeniach, zgodnie z którym przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy również uwzględnić to, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie leży bowiem w interesie publicznym, a więc interesie całego społeczeństwa, nakładanie kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a które to dopuściły się jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również prawa podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie postępowanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i stanowiłoby nadmierny, nieakceptowalny współcześnie legalizm. Nie ma przy tym interesu publicznego w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II GSK 1133/19; 18 maja 2020 r., II GSK 220/20; 2 lipca 2020 r., II GSK 406/20 i 27 listopada 2020 r., II GSK 790/20 oraz wyroki WSA w Krakowie z 11 września 2019 r., III SA/Kr 450/19 i WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2018 r., III SA/Wr 423/18). Przy badaniu, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, należy również uwzględnić proporcjonalność nałożenia kary pieniężnej w odniesieniu do całokształtu okoliczności stanu faktycznego. Zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nakazuje aby: 1) środki zastosowane przez prawodawcę były w stanie doprowadzić do zamierzonych celów; 2) były niezbędne dla ochrony interesu, z którym są powiązane; 3) ich efekty muszą pozostawać w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela (por. wyroki TK: z 9 czerwca 1998 r., K 28/97, LEX nr 33151; z 2 czerwca 1999 r., K 34/98, OTK 1999/5 poz. 94). Zasada ta jest również wywodzona z art. 2 Konstytucji stanowiącego, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. L. Garlicki, K. Wojtyczek [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016, art. 31, t. 2). Na konieczność stosowania zasady proporcjonalności konsekwentnie wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. przykładowo pkt 20 wspomnianego wyroku TSUE z 2 czerwca 2016 r.), a także Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 2 i powołane tam orzecznictwo; wyrok z 30 listopada 2004 r., sygn. SK 31/04, OTK ZU nr 10/2004, poz. 110). Przy czym aktualnie nie budzi wątpliwości, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że zasada proporcjonalności, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Odwołuje się bowiem do niej art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 162) czy art. 8 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U z 2021 r., poz.735) . Bezsprzecznie zasada ta musi być odnoszona również – a nawet w szczególności – do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa (por. M. Śliwa-Wajda, Zasada proporcjonalności przy wymierzaniu administracyjnych kar pieniężnych, w Standardy współczesnej administracji i prawa administracyjnego, pod red. Z. Duniewskiej, A. Rabiega-Przyłęckiej i M. Stahl, 2019, s. 112-127). Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga – jak trafnie to wskazał NSA w wyroku z dnia z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20 - rozważenia czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością? Jeżeli odpowiedzi na te pytania nie będą pozytywne, należy uznać, że nałożenie kary nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego i organ powinien odstąpić od jej nałożenia, jako niezgodnej z konstytucyjnymi standardami płynącymi z zasady proporcjonalności. Nie jest w związku z powyższym prawidłowe odczytywanie użytego w art. 24 ust. 3 ustawy SENT pojęcia interes publiczny z powoływaniem się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 67a i art. 67b o.p. Zupełnie inne są bowiem cele regulacji podatkowych spełniających funkcje fiskalne, a inne są cele regulacji wprowadzających sankcje administracyjne. Rozważenie przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki interesu publicznego jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (Sejm VIII kadencji, druk nr 1244). Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Natomiast charakter represyjny przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Konieczne jest zatem na gruncie ustawy SENT rozważenie, czy w interesie publicznym jest nakładanie na legalnie działający podmiot dotkliwej kary pieniężnej tylko z tej przyczyny, że dopuścił się uchybienia formalnego, które usunął w możliwie najszybszym czasie, nie powodując uszczuplenia w zapłacie należnych podatków (por. powołany powyżej wyrok NSA wydany w sprawie o sygn. akt II GSK 220/20). Rozważając przesłanki odstąpienia od nałożenia kary organy dokonały zawężającej wykładni pojęcia "interes publiczny". W istocie bowiem możliwość powołania się na interes publiczny DIAS ograniczył do sytuacji, kiedy nałożona kara doprowadziłaby skarżącą spółki do takiej kondycji, iż zmuszony byłby sięgnąć do środków pomocy państwa. Ponadto organ akcentował, iż odstąpienie od nałożenia kary na podmiot odbierający, którego sytuacja materialna pozwala na jej uiszczenie, nie leży również w interesie społecznym, tym samym koncentrując się na elemencie fiskalnym. Formalnie również organ odwoławczy wskazał na konieczność rozważenia zasady proporcjonalności, jednakże przytoczona argumentacja w rzeczywistości prowadzi do tego, iż nigdy z powołaniem się na powyższą zasadę nie byłoby możliwe odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT. DIAS podkreślał bowiem, iż brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłoby zachwianiem zasady proporcjonalności, gdyż stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Niewątpliwie ustawa SENT – jak wskazano powyżej - nie ma charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny, a charakter represyjny przepisów tej ustawy skierowany jest do osób i podmiotów działających wbrew przepisom prawa, tj. dokonujących przestępstw gospodarczych. Uchybienie którego dopuściła się skarżąca dotyczyło wskazania niepełnej nazwy podmiotu odbierającego, przy jednoczesnym prawidłowym wskazaniu jego numeru NIP i adresu siedziby oraz błędnego wskazania danych podmiotu wysyłającego, przy jednoczesnym prawidłowym określeniu miejsca wysyłki. Organy nie rozważyły w jakim stopniu powyższe uchybienia powodowały, iż cele ustawy SENT nie mogły zostać zrealizowane. Ponadto nie uwzględniły, iż uchybienia te zostały niezwłocznie usunięte, a tym samym celowość stosowania tej kary ze względów prewencyjnych nasuwa poważne wątpliwości. Podkreślić również należy, iż organy nie wskazały, iż z powodu tego uchybienia Skarb Państwa poniósł jakiekolwiek szkody bądź uszczuplenia w swoich dochodach. Istotne jest także to - co zresztą ustaliły organy - że skarżąca spółka jest przedsiębiorą działającym legalnie, nie zalega z żadnymi należnościami podatkowymi oraz składkami na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto organy nie poczyniły ustaleń, czy spółka dopuściła więcej tego rodzaju naruszeń, które wskazywałby na potrzebę stosowania kary ze względów prewencyjnych. W ocenie Sądu zawarta w zaskarżonej decyzji nieprawidłowa, zbyt wąska wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy SENT miała istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prowadzone postępowanie, w którym, z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., nie dokonano prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego i jej zastosowania w sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a zważywszy na typ i skutki naruszenia prawa przez organy, również decyzję ją poprzedzającą (art. 135 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i rozważą okoliczności dotyczące stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy SENT w kontekście możliwości odstąpienia od nałożenia kary ze względu na interes publiczny. W interesie publicznym jest budowanie u obywateli oraz podmiotów gospodarczych zaufania do organów państwa. Organy zważą, czy w interesie publicznym jest nakładanie na skarżącą kary pieniężnej z tej przyczyny, że dopuściła się uchybień, które usunęła już w trakcie kontroli drogowej. Ponadto organy powinny pamiętać, aby z instytucji odstąpienia od kary nie uczynić instytucji martwej, na co wielokrotnie zwracano już uwagę organom w orzecznictwie na tle stosowania ustawy SENT (por. wyroki NSA z 7 grudnia 2018 r., II GSK 1696/18, z 9 stycznia 2020 r., II GSK 1385/19, z 26 lutego 2020 r., II GSK 1075/19). Jako, że skarga została uwzględniona, Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz strony skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 400 zł, wynikającego z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535); - wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 1800 zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), - opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. ----------------------- # 2
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI