II SA/Go 492/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-10-12
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia zdrowotneopieka transgranicznazwrot kosztówNFZświadczenia gwarantowanerefundacjaprawo UEleczenie za granicąWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ, odmawiając zwrotu pełnych kosztów świadczeń medycznych udzielonych za granicą, uznając, że zwrot przysługuje tylko do wysokości refundacji krajowej za jedno, najdroższe świadczenie.

Pacjentka D.J. domagała się zwrotu pełnych kosztów świadczeń medycznych udzielonych w Niemczech, w tym zabiegów urologicznych i transportu sanitarnego. Prezes NFZ przyznał zwrot tylko za jedno, najdroższe świadczenie (procto-sigmoidoskopię), ograniczając kwotę do krajowej refundacji. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, domagając się zwrotu za wszystkie świadczenia osobno. WSA oddalił skargę, potwierdzając stanowisko NFZ, że zwrot kosztów transgranicznych jest ograniczony do krajowych stawek refundacji za jedno, najkorzystniejsze świadczenie, a koszty dodatkowych zabiegów i transportu nie podlegają odrębnej refundacji.

Sprawa dotyczyła skargi D.J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych na terytorium Niemiec. Pacjentka wniosła o zwrot pełnych kosztów faktury opiewającej na 3016,60 zł, obejmującej kilka zabiegów urologicznych oraz transport sanitarny. Prezes NFZ, działając na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ustalił prawo do zwrotu jedynie w kwocie 1049,68 zł. Organ uzasadnił to tym, że zgodnie z przepisami, zwrot kosztów świadczeń transgranicznych jest ograniczony do wysokości finansowania danego świadczenia gwarantowanego w Polsce. W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia, do rozliczenia należy wykazywać tylko jedną grupę JGP (najkorzystniejszą dla pacjenta), a koszty transportu sanitarnego są składową kosztu świadczenia. Pacjentka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że każde świadczenie powinno być rozliczone osobno i w pełnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd potwierdził, że polskie przepisy implementujące dyrektywę UE o prawach pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej ograniczają zwrot kosztów do wysokości krajowej refundacji za jedno, najdroższe świadczenie. Sąd uznał, że zastosowanie miało zarządzenie Prezesa NFZ, które nakazuje wykazywanie tylko jednej grupy JGP do rozliczenia, nawet jeśli wykonano kilka zabiegów. Porada specjalistyczna i transport sanitarny również nie podlegały odrębnej wycenie. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, uznając decyzję Prezesa NFZ za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów jest ograniczony do wysokości finansowania danego świadczenia gwarantowanego w Polsce, a w przypadku wielu świadczeń, do kwoty refundacji za jedno, najkorzystniejsze świadczenie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz dyrektywę UE, wskazując, że zwrot kosztów transgranicznych ma na celu pokrycie wydatków do poziomu, jaki poniósłby ubezpieczony w kraju. Zastosowanie ma również zarządzenie Prezesa NFZ, które ogranicza rozliczenie do jednej grupy JGP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ z dnia 31 marca 2021 r. art. 26 § pkt 1

W przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy wniosek dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie.

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania.

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Warunkiem otrzymania zwrotu kosztów jest złożenie wniosku wraz z wymaganymi załącznikami.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej art. 12 § ust. 7

W przypadku skierowania pacjenta do szpitala, szpital wykonuje konieczne badania diagnostyczne i konsultacje, które są składową świadczenia i nie podlegają osobnej wycenie.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej art. 8 § ust. 2

Świadczeniodawca zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot kosztów świadczeń transgranicznych jest ograniczony do krajowej refundacji za jedno, najkorzystniejsze świadczenie. W przypadku wielu świadczeń medycznych udzielonych podczas jednego pobytu, rozliczeniu podlega tylko jedna grupa JGP. Porada specjalistyczna i transport sanitarny są składowymi świadczenia szpitalnego i nie podlegają odrębnej wycenie.

Odrzucone argumenty

Każde świadczenie medyczne udzielone za granicą powinno być rozliczone osobno i w pełnej wysokości zgodnie z fakturą. Przepisy nie wskazują przesłanek do odmowy zwrotu kosztów w pełnej wysokości za każde udzielone świadczenie.

Godne uwagi sformułowania

zwrot kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej powinien być ograniczony jedynie do opieki, do której jest uprawniona osoba ubezpieczona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego ubezpieczenia, zaś świadczenie jest przewidziane w koszyku świadczeń gwarantowanych państwa ubezpieczenia. w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. porada specjalistyczna jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie.

Skład orzekający

Jacek Jaśkiewicz

przewodniczący

Kamila Karwatowicz

członek

Michał Ruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, w szczególności ograniczeń refundacyjnych i zasad rozliczania wielu świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń udzielonych w UE/EOG i rozliczanych według polskich przepisów. Może być mniej relewantne dla świadczeń spoza UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu praw pacjentów w UE – możliwości leczenia za granicą i zwrotu kosztów, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje ograniczenia w refundacji, które mogą być zaskoczeniem dla pacjentów.

Leczenie za granicą: Czy NFZ zwróci Ci wszystkie pieniądze? Sąd wyjaśnia ograniczenia.

Dane finansowe

WPS: 3016,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 492/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42b, art. 42c, art. 58
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. D.J. zwróciła się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na podstawie art. 42b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm., dalej: u.ś.o.z.). Świadczenie zdrowotne zostało udzielone wnioskodawczyni w dniu [...] września 2021 r. w RFN. Do wniosku dołączono następujące dokumenty:
- wystawione przez lekarza skierowanie do szpitala na oddział urologii z dnia [...] września 2021 r. z rozpoznaniem: 184.5 - [...],
- sporządzoną w języku polskim i niemieckim kartę informacyjną leczenia w U. w Niemczech z dnia [...] września 2021 r.,
- oryginał faktury nr [...] wystawionej w języku polskim w dniu [...] września 2021 r. przez U. w Niemczech z dnia [...] sierpnia 2021 r., na kwotę 3016,60 PLN za następujące usługi: procto-sigmoidoskopia sztywnym wziernikiem, wycięcie hemoroidów, operacja hemoroidów laserem, porada specjalistyczna urologiczna oraz transport sanitarny,
- zlecenie na transport sanitarny wystawione w dniu [...] września 2021 r.,
- potwierdzenie wykonania przelewu w dniu [...] października 2021 r.,
- oryginał umowy cesji wierzytelności z dnia [...] września 2021 r.,
- oryginał pełnomocnictwa z dnia [...] września 2021 r. udzielonego H.J.
Prezes NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] - działając na podstawie art. 42b ust.1, ust. 3 i ust. 4, art. 42c ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 6, art. 42d ust. 1 u.ś.o.z. oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako k.p.a.) - ustalił prawo D.J. do zwrotu kosztów za świadczenie zdrowotne realizowane w dniu [...] września 2021 r. na terytorium RFN, w łącznej kwocie 1 049, 68 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 42b ust. 1 u.ś.o.z. świadczeniobiorca po spełnieniu warunków ustalonych ustawą uprawniony jest do otrzymania od Narodowego Funduszu Zdrowia zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów". Warunkiem otrzymania zwrotu kosztów, stosownie do art. 42d ust. 1 u.ś.o.z. jest złożenie wniosku o zwrot kosztów wraz ze wskazanymi w art. 42 ust. 5 tej ustawy załącznikami tj.: 1) oryginału rachunku wystawionego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych; 2) dokumentu potwierdzającego pokrycie całości kosztów świadczenia; 3) oryginału lub kopi skierowania wystawionego przez lekarza.
W przypadku, gdy dokumenty załączone do wniosku sporządzone są w języku obcym, należy dołączyć tłumaczenie tych dokumentów na język polski.
W ocenie organu wnioskodawca spełnił wszystkie powyższe warunki przedstawiając poprawnie sporządzoną dokumentację niezbędną do uzyskania zwrotu kosztów świadczeń medycznych udzielonych w innym kraju członkowskim UE lub EOG.
Następnie organ wskazał, że stosownie do art. 42d ust. 1 u.ś.o.z. w sprawie zwrotu kosztów orzeka w drodze decyzji administracyjnej Prezes NFZ. W toku postępowania organ ustalił, że w okresie od [...] września 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. wnioskodawczyni dwukrotne korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej na terenie RFN dotyczących rozpoznania "guzy krwawicze odbytu zewnętrzne bez powikłań", trzykrotnie dotyczących rozpoznania "nietrzymanie moczu wysiłkowe" i "nowotwór niezłośliwy (pęcherz moczowy) – podejrzenie" oraz dwukrotnie dotyczących rozpoznania "nietrzymanie moczu wysiłkowe". W okresie tym (w ciągu 2 miesięcy i 16 dni) miała wykonanych 14 różnych procedur medycznych w obrębie pęcherza moczowego i odbytu (w tym 2 procto-sigmoidoskopię, 1 wycięcie hemoroidów, 1 operację hemoroidów laserem, 3 uretrocystoskopię i rozciąganie pęcherza bez biopsji, 3 przezcewkowe wycięcia lub zniszczenia zmiany patologicznej pęcherza moczowego, 3 operacje wysiłkowego nietrzymania moczu przezpochowe bez użycia taśmy, 1 leczenie zachowawcze zaburzeń narządu rodnego)
W celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym potwierdzenia czy wnioskodawczyni korzystała z ww. świadczeń organ w dniu [...] kwietnia 2022 r. przeprowadził rozprawę administracyjną. W wyniku rozprawy organ ustalił, że wnioskodawca z rozpoznaniem: I84.5 – [...], dnia [...] sierpnia 2021 r. poddał się procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem, operacji hemoroidów laserem oraz wycięciu hemoroidów. Świadczenie należy przyporządkować do grupy JGP:F34 - średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego (kod zakresu:03.4640.032.02 - urologia - zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego: 5.51.01.0006037).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości do kwoty finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem, a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Art. 42c ust. 6 u.ś.o.z. stanowi, że w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach miedzy podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1.
W niniejszej sprawie z uwagi na istnienie na terenie kraju zróżnicowania wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach, jak również w związku z faktem, że świadczenie zostało udzielone w 2021 r. należało zastosować cennik świadczeń na rok 2021. Art. 42c ust. 3 ustawy o świadczeniach stanowi, że w przypadku gdy wniosek dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie. Zgodnie z zapisem § 26 zarządzenia Prezesa NFZ z 55/2021/DSOZ z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne, w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia świadczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. Na podstawie ww. zapisu do określenia kwoty refundacji wykazano tylko jedną grupę z katalogu grup JGP tj. F34 - średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego, gdyż kwota refundacji tej procedury jest najwyższa, a tym samym najkorzystniejsza dla pacjenta. W związku z powyższym na podstawie załącznika nr 1a do ww. Zarządzenia Prezesa NFZ z 55/2021/DSOZ określono punktową wartość grupy F34 - średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego. Zgodnie z liczbą porządkową 210 załącznika nr 1a do ww. Zarządzenia grupa JGP tj. F34 - średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego, w zakresie "leczenia jednego dnia" (gdyż z taką procedurą mamy do czynienia w niniejszej sprawie) została wyceniona na 1104 punkty.
W toku sprawy organ przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie, jaki charakter miała porada specjalistyczna urologiczna: czy podczas porady specjalistycznej przeprowadzono proces diagnostyczny pozwalający na postawienie diagnozy oraz podjęcie decyzji terapeutycznej, skutkującej wystawieniem skierowania do szpitala, czy też miała ona charakter konsultacji przed ustalonymi wcześniej zabiegami. Zgodnie bowiem z 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej jako rozporządzenie) w przypadku skierowania pacjenta do szpitala, w szczególności do planowego leczenia operacyjnego, szpital wykonuje konieczne dla leczenia w szpitalu badania diagnostyczne i konsultacje. Oznacza to, że w takim przypadku porada jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega osobnej wycenie. W dniu 20 kwietnia 2022 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia pisemnych wyjaśnień w powyższym zakresie, pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi. Wobec powyższego, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ przyjął, że porada specjalistyczna miała jedynie charakter konsultacji przed zabiegami.
Zgodnie z cennikiem świadczeń określonym przez Centralę NFZ do rozliczenia świadczeń w ramach opieki transgranicznej w zakresie - nazwa zakresu świadczeń -03.4640.032.02 - urologia - zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego 5.51.01.0006037 przyjęta została średnia cena z umowy z zakresu punktu w wysokości 0,9508 zł. Tym samym koszt świadczenia gwarantowanego wyniósł: za zaświadczenie procto-sigmoidoskopii 1049,68 zł (1104 x 0,9508, art. 42c ust. 6 ustawy o świadczeniach).
W pozostałym zakresie tj. co do kwoty 1 966,92 zł wniosek nie może zostać uwzględniony. W zakresie kwoty 1756,92 zł - z uwagi na dyspozycję art. 42c ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, w zakresie kwoty 210 zł z uwagi na dyspozycję art. 42c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 28 ustawy o świadczeniach. W przypadku świadczeń z zakresu leczenia szpitalnego - a takie są przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie - koszty transportu są rozliczane między Funduszem a świadczeniodawcami jako składowa kosztu udzielonego świadczenia.
Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. D.J., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, a to z uwagi na treść art. 42b ust. 1 , art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 u.ś.o.z. oraz Zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w tym jego § 26 pkt 1, poprzez uznanie że skarżącemu nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej wysokości i osobno za każde wykonane świadczenie wskazane szczegółowo na fakturze nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. na łączną kwotę 3016,60 zł, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia, jako że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez Fundusz (art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 4 u.ś.o.z.) podlegają rozliczeniu każde w pełnej wysokości i odrębnie. Wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. nie prowadzi do ustalenia zaniżonej kwoty jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny - 8 k.p.a.) i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za kolejne (pozostałe) z wykonanych zabiegów (świadczeń), do łącznej zgłoszonej we wniosku kwoty;
II. postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 3 oraz art. 42c ust. 1 u.ś.o.z. oraz § 26 pkt 1 zarządzenia nr 55/2021/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 marca 2021 r. i przyjęcie niekorzystnej dla strony jego interpretacji - wykładni, tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ winny odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z nich udzielonych w ramach transgranicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa z NFZ.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca zażądała uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ albo jej zmianę poprzez zasądzenie (ustalenie) kwoty stanowiącej sumę za cztery wykonane odrębnie zabiegi (świadczenia) oraz transport sanitarny, tj. kwotę łączną 3 016,60 zł zgodnie z wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 r. i fakturą nr [...] z dnia [...] września 2021 r., a także o orzeczenie o kosztach postępowania oraz kosztach zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art.145 § 1 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 42b ust. 1 oraz art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Zgodnie z tym pierwszym przepisem świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów". W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe przepisy stanowią implementację do polskiego systemu prawnego art. 7 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE.L 88/45), zgodnie z którym koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej. Oznacza to, iż w przypadku zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej - z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie - Fundusz dokonuje takiego zwrotu na zasadach określonych w Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości kosztów finansowania danego świadczenia gwarantowanego w kraju. Obowiązek zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej powinien zatem być ograniczony jedynie do opieki, do której jest uprawniona osoba ubezpieczona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego ubezpieczenia, zaś świadczenie jest przewidziane w koszyku świadczeń gwarantowanych państwa ubezpieczenia.
Zasady rozliczeń między Funduszem a świadczeniobiorcami w chwili udzielenia skarżącemu świadczenia na terytorium Niemiec określone były w zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne - świadczenia wysokospecjalistyczne (NFZ 2021.55). Zgodnie z § 26 pkt 1 tego zarządzenia wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się według następujących zasad: pkt 1 - w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia. Przy czym zarządzenie to ma zastosowanie do umów zawieranych po 1 kwietnia 2021 r., a w sprawach wszczętych przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe (§ 28 i § 29 zarządzenia).
Skarżąca z związku z rozpoznaniem medycznym: I84.5 [...], w dniu [...] września 2021 r. w klinice na terenie RFN została poddana zabiegowi procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem (Ip. 1 na rachunku - kwota 1060 zł) procedurze oznaczonej JGP F93, wycięciu hemoroidów (Ip. 2 na rachunku - kwota 1216 zł), procedurze JGP F94 operacje hemoroidów laserem – inne (lp. 3 na rachunku - kwota 500 zł). Mając na uwadze powyższe przepisy należało uznać, iż organ mógł orzec o zwrocie kosztów skarżącemu jedynie za to pierwsze świadczenie. Świadczenie to należy przyporządkować do grupy JGP: F34 - średnie zabieg i endoskopowe przewodu pokarmowego. Kwota refundacji za to świadczenie jest wyższa, aniżeli za pozostałe świadczenia określone w pkt 2 - 3 faktury nr [...], w związku z czym jest dla pacjenta najkorzystniejsza. Nie zachodziły również przewidziane w zarządzeniu Prezesa NFZ odstępstwa od rozliczania tylko jednej grupy z katalogu grup świadczeń przewidzianych w załączniku nr 1a do tego zarządzania. Ponadto za odmiennym stanowiskiem nie przemawia powołany w skardze art. 42c ust. 3 i 4 u.ś.o.z., który reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego; podstawę zwrotu kosztów stanowi wówczas takie kompleksowe świadczenie. Stąd też niedopuszczalna jest sytuacja, w której świadczeniobiorca składa oddzielne wnioski dla poszczególnych co najmniej dwóch świadczeń, które zgodnie z obowiązującym modelem rozliczeń z Funduszem rozliczane są w ramach jednej pozycji - ujętej jako produkt kontraktu z Funduszem (por. A. Pietraszewska-Macheta, U.ś.o.z Komentarz, WKP 2018, t. 5 do art. 42c).
Wskazać należy, że nie budzi wątpliwości przypisanie tego świadczenia do grupy JGP F34 – średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego - procedura medyczna ICD-9 PL: 48.23 (załącznik nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021 r.). Tak też zostało to określone w treści faktury przedłożonej przez skarżącego pod Ip. 1. Punktowa wartość tego zabiegu została określona w Ip. 210 załącznika nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021 r. na 1004 pkt. W myśl art. 42c ust. 6 u.ś.o.z., w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Z cennika świadczeń NFZ wnika, że średnia wycena punktu dla tego świadczenia wynosi 0,9508 zł (plik na płycie w aktach administracyjnych 20210326-2021 JPG Szpitalne). Stąd prawidło organ wyliczył zwrot kosztów na kwotę w wysokości 1049,68 zł (1004 pkt x 0,9508 zł).
Koszt porady specjalistycznej (kwota 30,60 zł - lp. 4 na fakturze) nie podlega odrębnemu rozliczeniu w ramach świadczenia zdrowotnego udzielonego skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2021 r. Zgodnie z treścią § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r., w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 320) w wypadku skierowania pacjenta do szpitala, w szczególności planowanego leczenia szpitalnego, szpital wykonuje konieczne badania diagnostyczne i konsultacje, co oznacza że w takim przypadku porada specjalistyczna jest częścią składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie. Stanowisko organu w tym względzie nie narusza przepisów prawa.
W ocenie Sądu organ prawidłowo również odmówił przyznania skarżącej zwrotu kosztów transportu (kwota 210 zł - lp. 5 na fakturze). Jest to bowiem świadczenie towarzyszące w rozumieniu art. 5 pkt 38 u.ś.o.z., które nie podlega odrębnemu rozliczeniu. Wynika to również z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia, w myśl którego świadczeniodawca, w przypadkach określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli nie zawarli oni odrębnej umowy. Przy czym świadczenie, za które skarżący domagał się zwrotu kosztów, nie zostało udzielone w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy zwrócić uwagę, iż wydanie decyzji niezgodnej z oczekiwaniem strony nie oznacza naruszenia zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja ta odpowiada jednocześnie przepisom prawa materialnego.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ poczynił w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiódł z nich prawidłowe wnioski, przytoczył przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówił ich treść oraz prawidłowo je zastosował, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organ gromadził i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI