II SA/Go 49/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, uznając wadliwość tytułu wykonawczego, ale jednocześnie stwierdzając, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego było zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na B.K. grzywny w celu przymuszenia. WINB uznał tytuł wykonawczy za wadliwy z powodu braków formalnych, co czyniło postępowanie egzekucyjne niedopuszczalnym. Sąd administracyjny, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia postanowienia WINB, oddalił skargę, uznając je za zgodne z prawem, ponieważ wadliwość tytułu wykonawczego faktycznie uniemożliwiała prowadzenie egzekucji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia w wysokości 105.260,00 zł. Grzywna miała zmusić do wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji PINB nakazującej rozbiórkę domu i doprowadzenie działki do pierwotnego stanu. WINB uchylił postanowienie PINB, wskazując na liczne wady tytułu wykonawczego wystawionego wobec B.K., takie jak brak wskazania podstawy prawnej obowiązku w odpowiednim zakresie, wadliwe oznaczenie organu egzekucyjnego, brak numeru PESEL oraz niepełny adres zobowiązanej. Zdaniem WINB, te uchybienia czyniły tytuł wykonawczy wadliwym i niedopuszczalnym do egzekucji administracyjnej, co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organu odwoławczego co do wadliwości tytułu wykonawczego, jednakże podkreślił, że ocena prawidłowości tytułu wykonawczego nie jest dopuszczalna w postępowaniu o nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Sąd uznał, że wskazanie podstawy prawnej obowiązku w tytule wykonawczym było prawidłowe, a braki w danych osobowych zobowiązanej i oznaczeniu organu egzekucyjnego, choć istotne, nie dyskwalifikowały postanowienia WINB jako zgodnego z prawem. Sąd podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyklucza możliwości wszczęcia go ponownie na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwość tytułu wykonawczego może prowadzić do niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji do uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć ocena prawidłowości tytułu wykonawczego nie jest dopuszczalna w postępowaniu o nałożenie grzywny, to jednak istotne wady tytułu wykonawczego, takie jak brak PESEL czy niepełny adres, mogą wpływać na dopuszczalność egzekucji i uzasadniać uchylenie postanowienia o grzywnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 119
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego, w tym wskazanie treści obowiązku, podstawy prawnej, danych zobowiązanego i organu egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi, że jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji.
u.p.e.a. art. 59 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym niedopuszczalność egzekucji.
Ustawa Prawo budowlane art. 86 § ust. 3
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość tytułu wykonawczego, w tym brak PESEL i niepełny adres zobowiązanej, oraz wadliwe oznaczenie organu egzekucyjnego, czynią postępowanie egzekucyjne niedopuszczalnym. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn formalnych nie wyklucza możliwości ponownego wszczęcia egzekucji na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego.
Odrzucone argumenty
Skarga na postanowienie WINB uchylające postanowienie PINB o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest bezzasadna.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawidłowości wszczęcia postepowania egzekucyjnego i badanie wymogów tytułu wykonawczego określonych w art. 27 u.p.e.a. nie jest dopuszczalne w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia braki w tym zakresie nie muszą powodować powstania ewentualnych wątpliwości co do osoby zobowiązanej, ale też nie wykluczają takiej możliwości umorzenie postępowania egzekucyjnego nie będzie przeszkodą do ponownego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący
Jarosław Piątek
sprawozdawca
Michał Ruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wad tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz dopuszczalności egzekucji w przypadku grzywny w celu przymuszenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości tytułu wykonawczego i jego wpływu na postępowanie egzekucyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi w postępowaniu egzekucyjnym i jak błędy proceduralne mogą uniemożliwić egzekucję, nawet jeśli obowiązek materialnoprawny istnieje.
“Błędy w tytule wykonawczym mogą zniweczyć egzekucję administracyjną i nałożenie grzywny.”
Dane finansowe
WPS: 105 260 PLN
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Go 49/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-03-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/ Jarosław Piątek /sprawozdawca/ Michał Ruszyński Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 2044/21 - Wyrok NSA z 2022-12-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1427 art. 121, 122 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt 3, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB), na podstawie art. 119, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej u.p.e.a.) nałożył na B.K. grzywnę w wysokości 105.260,00 złotych z powodu niewykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji PINB z [...] lutego 2018 r., nr [...], którą to organ zobowiązał do: - dokonania rozbiórki domu mieszkalnego jednorodzinnego z lokalem użytkowym, z wbudowanym garażem wg projektu powtarzalnego typ "LK&448L" odbicie lustrzane wraz z wewnętrzną instalacją gazu i zbiornikiem na nieczystości typu "OLTRANS" zrealizowanego przy ul. [...], na terenie działki nr ewidencyjny gruntu [...], na podstawie wycofanej z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...].03.2007r. wydanej przez Prezydenta Miasta; - doprowadzenia działki nr [...] w zakresie ukształtowania, utwardzenia i poziomu terenu do stanu istniejącego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę według mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych z [...] maja 2007 r. stanowiącej załącznik do decyzji PINB z [...] czerwca 2015 r., nr [...]. Jednocześnie nałożono na stronę opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68,00 złotych naliczoną na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nadto organ wezwał do: wpłacenia grzywny i opłaty na wskazane konto bankowe do dnia 30 czerwca 2021 r., pod rygorem ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnych należności pieniężnych. W przypadku natomiast niewykonania w terminie do 30 czerwca 2021 r. obowiązków wynikających z decyzji PINB z [...] lutego 2018 r. wskazano, że zostanie orzeczone wykonanie zastępcze. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], PINB nałożył na B. i M.K. obowiązek dokonania rozbiórki domu mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego przy ul. [...], na terenie działki o numerze ewidencyjnym gruntu [...], oraz obowiązek doprowadzenia w/w działki w zakresie ukształtowania, utwardzenia i poziomu rzędnych terenu do stanu istniejącego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]. Postępowanie sądowoadministracyjne zakończone zostało prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 czerwca 2019 r., II SA/Go 44/19, oddalającym skargę. W dniu [...] lipca 2020 r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą. Zobowiązani nie uczestniczyli w tych czynnościach. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że zobowiązani nie wykonali orzeczonych decyzją z [...] lutego 2018 r. obowiązków. W następstwie powyższych ustaleń do zobowiązanych skierowane zostały odrębne upomnienia z [...] sierpnia 2020 r. Z uwagi na dalsze niewykonywanie nałożonego obowiązku na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] września 2020 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec B.K.. Tytuł wykonawczy o tożsamej treści skierowano również wobec M.K.. Od powyższego postanowienia PINB z [...] września 2020 r. B.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zobowiązany jest zbadać dopuszczalność wszczęcia egzekucji administracyjnej, tj. ustalić czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony oraz czy doręczono upomnienie. Jeśli egzekucja jest wszczynana z urzędu przez organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), wówczas organ obowiązany jest zbadać dopuszczalność wszczęcia egzekucji przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Przy czym obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji rozciąga się na całe postępowanie egzekucyjne i dotyczy również organu kontrolnego, który ocenia w trybie instancji zgodność z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W tym miejscu organ II instancji wskazał, że tytuł wykonawczy wobec B.K. jest wadliwy. WINB podkreślił, że na podstawie art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Zgodnie z art. 26 § 4 u.p.e.a. jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W niniejszej sprawie PINB wystawił odrębnie wobec B.K. oraz wobec M.K. tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2020 r. Jednocześnie postanowieniem [...] września 2020 r. organ I instancji nałożył na B.K. grzywnę w celu przymuszenia. Dalej WINB podkreślił, że wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania wymogów wskazanych w art. 27 § 1 u.p.e.a., albowiem zgodnie z art. 29 § 2 u.p.e.a., jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w powyższym przepisie wówczas organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Organ II instancji natomiast badając zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, bada także dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz ocenia czy wystawiony tytuł wykonawczy posiada wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. Wadliwość tytułu wykonawczego w powyższym zakresie może powodować niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu administracyjnym. Jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest wskazanie treści podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawy prawnej tego obowiązku (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). W tym zakresie, zdaniem organu odwoławczego, w wystawionym w przedmiotowej sprawie tytule wykonawczym z dnia [...] września 2020 r., nr [...], PINB nie wskazał w sposób pełny aktu normatywnego stanowiącego podstawę do wydania aktu administracyjnego ustalającego egzekwowany obowiązek (pozycja B pkt 1 tytułu wykonawczego). Organ I instancji ograniczył się jedynie do podania prawa materialnego, tj. wskazał ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane bez podania odpowiedniego artykułu, na podstawie którego wydano decyzję stanowiącą podstawę prawną obowiązku. Kolejnym elementem tytułu wykonawczego jest klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Organem egzekucyjnym i jednocześnie wierzycielem w przedmiotowej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, natomiast pod pozycją D pkt 1 tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2020 r., nr [...], jako nazwę organu egzekucyjnego podano: Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, który, co zaznaczył organ odwoławczy, nie jest organem administracji publicznej, lecz jednostką administracyjną (art. 86 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Następnie WINB wskazał, że w tytule wykonawczym z [...] września 2020 r. nie podano numeru PESEL zobowiązanej (pozycja A - dane zobowiązanego pkt 14) oraz podany adres zobowiązanej jest niepełny, bowiem nie zawiera kodu pocztowego (pozycja A – dane zobowiązanego pkt 12). Zdaniem organu II instancji braki w tym zakresie nie muszą powodować powstania ewentualnych wątpliwości co do osoby zobowiązanej, ale też nie wykluczają takiej możliwości. Mając na uwadze powyższe WINB podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2020 r., nr [...], wystawiony na B.K. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wymienione przez organ II instancji nieprawidłowości dyskwalifikują zatem przedmiotowy tytuł wykonawczy z przyjęcia go do realizacji w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. W konsekwencji wskazana przez organ odwoławczy wadliwość tytułu wykonawczego powodowała, że organ egzekucyjny nie mógł wydać postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji zaznaczył również, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w sytuacji, gdy egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu, postępowanie egzekucyjne umarza się. Natomiast na podstawie § 3 powyższego przepisu w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 60 § 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 do 8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, PINB powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2020 r., nr [...]. Umorzenie postępowania egzekucyjnego spowoduje uchylenie dokonanych w ramach tego postępowania czynności egzekucyjnych polegających na zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia. WINB wskazał również, że w niniejszej sprawie nie będzie przeszkód, by prowadzić postępowanie egzekucyjne ponownie, na podstawie nowego tytułu wykonawczego, w sytuacji gdy obowiązek nadal nie będzie wykonany. Organ odwoławczy podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w toku postępowania wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. WINB wskazał, że nie można takiemu postanowieniu przypisywać waloru res iudicata, ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Zatem przyjęcie poglądu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza niemożność jego ponownego wszczęcia, byłoby niedopuszczalne również z uwagi na pozbawienie wierzyciela możliwości egzekwowania obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji lub postanowień właściwych organów administracji publicznej albo prawomocnych orzeczeń sądowych. Na marginesie WINB zwrócił uwagę organowi I instancji na braki w aktach administracyjnych w zakresie prawidłowego udokumentowania korespondencji elektronicznej prowadzonej z pełnomocnikiem strony skarżącej, prowadzonej poprzez platformę ePUAP, albowiem m.in. brakowało urzędowych poświadczeń doręczeń. W ocenie organu odwoławczego ewentualne uchybienia PINB przepisom o doręczeniach elektronicznych nie wywołało jednak dla strony negatywnych skutków i nie pozbawiło jej możliwości obrony swych praw, a przede wszystkim nie spowodowało żadnego uszczerbku w realizacji praw przysługujących stronie. Od powyższego postanowienia WINB B.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z [...] stycznia 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. Dz.U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie WINB z dnia [...] listopada 2020 r. uchylające postanowienie PINB z dnia [...] września 2020 r., nakładające - na podstawie art. 119 oraz art. 121 § 4 i § 5 u.p.e.a. - na skarżącą grzywnę w wysokości 105.260 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji PINB z [...] lutego 2018 r. Zgodnie z art. 119 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Według art. 122 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny. Wymogi dotyczące treści postanowienia o nałożeniu grzywny określone zostały w § 2 art. 122 u.p.e.a. Należy wskazać, że rolą postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku spoczywającego na zobowiązanym. Zastosowanie grzywny w celu przymuszenia ma na celu zmotywowanie do wykonania obowiązku. Jeżeli natomiast przymuszenie to okazuje się skuteczne, przepisy prawa przewidują obowiązek umorzenia grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a.) lub zwrotu uiszczonej bądź ściągniętej grzywny w całości lub w wysokości 75% (art. 126 u.p.e.a., wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1475/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W rozpoznawanej sprawie WINB stwierdził, że obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji rozciąga się na całe postępowanie egzekucyjne i dotyczy również organu kontrolnego, który ocenia w trybie instancji zgodność z prawem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ocenie organu II Instancji tytuł wykonawczy z dnia [...] września 2020 r., nr [...], wystawiony na B.K. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wymienione przez organ II instancji nieprawidłowości dyskwalifikują przedmiotowy tytuł wykonawczy z przyjęcia go do realizacji w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. W konsekwencji wskazana przez organ odwoławczy wadliwość tytułu wykonawczego powodowała, że organ egzekucyjny nie mógł wydać postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w orzecznictwie wyrażono pogląd, że ocena prawidłowości wszczęcia postepowania egzekucyjnego i badanie wymogów tytułu wykonawczego określonych w art. 27 u.p.e.a. nie jest dopuszczalne w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia (por. wyroki NSA z dnia 18 listopada 2014 r., II OSK 1068/13, z dnia 19 stycznia 2017 r., II OSK 1064/15, CBOSA). Wskazywano, że jedną z podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a. było niespełnienie wymogów, jakie winien spełniać tytuł wykonawczy, określonych w art. 27 tej ustawy (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). Zarzut, jako środek obrony przed egzekucją administracyjną, którego podstawy do wniesienia reguluje art. 33 § 1 u.p.e.a., służy wyłącznie w stadium wszczęcia postępowania egzekucyjnego i podlega szczególnemu trybowi rozpoznania z udziałem wierzyciela (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W toku postępowania egzekucyjnego zarzut więc już nie przysługuje. Alternatywne ujęcie środków prawnych w art. 122 § 3 u.p.e.a., tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, prowadzi do wniosku, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana poprzez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku, a określonych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r., II OSK 2140/17, LEX nr 2 740 801). Wskazać trzeba, że w aktualnym stanie prawnym (w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie stanowią podstawy zarzutów (art. 33 u.p.e.a), lecz są przesłankami uzasadniającymi umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., zob. P.Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz do art. 33, wyd. IX WKP 2021). Organ odwoławczy wskazał na wadliwości tytułu wykonawczego które w jego ocenie powodują, że tytuł ten nie może stanowić podstawy egzekucji. Odnośnie podstawy prawnej obowiązku w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wskazać trzeba, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku należy odróżnić od podstawy prawnej prowadzenia egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Nie jest konieczne wskazywanie przepisów prawa materialnego, na podstawie których została wydana decyzja nakładająca obowiązek (por. wyroki NSA: z dnia 27 lutego 2007 r., II FSK 304/06, z dnia 28 marca 2018 r., II FSK 853/16, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie w tytule wykonawczym wskazana jest decyzja będąca podstawą obowiązku podlegającego egzekucji, a zatem nie został naruszony art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W myśl art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada. WINB wskazał, że w tytule wykonawczym z [...] września 2020 r. nie podano numeru PESEL zobowiązanej (pozycja A - dane zobowiązanego pkt 14) oraz podany adres zobowiązanej jest niepełny, bowiem nie zawiera kodu pocztowego (pozycja A – dane zobowiązanego pkt 12). Organ wskazał, że braki w tym zakresie nie muszą powodować powstania ewentualnych wątpliwości co do osoby zobowiązanej, ale też nie wykluczają takiej możliwości. Organ odwoławczy wskazał również, że elementem tytułu wykonawczego jest klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. W tym zakresie nastąpiło wadliwe oznaczenie organu egzekucyjnego. Sąd podziela powyższe stanowisko. W ocenie sądu poprawność wystawionego tytułu wykonawczego, który uruchamia postępowanie egzekucyjne nie powinna budzić żadnych wątpliwości co do osoby zobowiązanego. Według ustawodawcy imię i nazwisko nie dają bowiem gwarancji jednoznacznej identyfikacji zobowiązanego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 czerwca 2016 r., II SA/Łd 15/16, CBOSA). Należy dodać, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne jest zgodne z przepisami prawa i nie narusza zasad prowadzenia przez organy postępowania w sposób budzący zaufanie (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., II FSK 2392/16, CBOSA). WINB zasadnie podniósł, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie będzie przeszkodą do ponownego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego (por. art. 60 i 61 § 1 u.p.e.a.) Z powyższych względów uznano, że zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia jest zgodne z przepisami prawa. Z tego względu wniesioną skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę