II SA/Go 487/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Nadleśnictwa na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość leśną pod drogę, uznając, że nie doszło do wydania nieruchomości w ustawowym terminie wymaganym do uzyskania 5% premii odszkodowawczej.
Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną pod drogę gminną działkę leśną. Nadleśnictwo domagało się zwiększenia odszkodowania o 5% z tytułu dobrowolnego i niezwłocznego wydania nieruchomości, powołując się na art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Sąd uznał, że warunek ten nie został spełniony, ponieważ nieruchomość nie została faktycznie wydana w wymaganym 30-dniowym terminie od doręczenia zawiadomienia o decyzji ZRID, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty dotyczącą ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną pod inwestycję drogową działkę leśną. Kluczowym elementem sporu było prawo Nadleśnictwa do dodatkowego odszkodowania w wysokości 5% wartości nieruchomości, przewidziane w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, które przysługuje w przypadku dobrowolnego i niezwłocznego wydania nieruchomości. Nadleśnictwo argumentowało, że podjęło czynności wskazujące na wolę wydania nieruchomości, w tym wystąpiło o ustalenie terminu protokolarnego przekazania. Organy administracji oraz Sąd uznały jednak, że nie doszło do faktycznego wydania nieruchomości w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), co było warunkiem koniecznym do uzyskania premii. Sąd podkreślił, że termin ten liczy się od daty doręczenia zawiadomienia, a samo pismo Nadleśnictwa z prośbą o ustalenie terminu nie stanowiło wydania nieruchomości, zwłaszcza że nieruchomość nadal pozostawała we władaniu Nadleśnictwa i ciążyły na nim obowiązki związane z wycinką drzew. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając interpretację przepisów przez organy za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem faktycznego wydania nieruchomości w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o decyzji ZRID.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wydanie nieruchomości, a nie tylko wyrażenie gotowości lub podjęcie czynności przygotowawczych. Pismo Nadleśnictwa z prośbą o ustalenie terminu protokolarnego przekazania nie stanowiło wydania nieruchomości, zwłaszcza że nadal pozostawała ona we władaniu Nadleśnictwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1e pkt 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Określa warunki uzyskania 5% premii odszkodowawczej za dobrowolne i niezwłoczne wydanie nieruchomości.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 11f § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Reguluje sposób doręczania decyzji ZRID i zawiadamiania stron.
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 131 § ust. 1, 2, 4, 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 132 § ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.) poprzez błędne ustalenie, że nie doszło do wydania nieruchomości w terminie wymaganym do uzyskania 5% premii odszkodowawczej. Obraza przepisów prawa materialnego (art. 18 ust. 1e specustawy drogowej) poprzez błędną wykładnię pojęcia 'wydać nieruchomość', która powinna obejmować również czynności wskazujące na wolę wydania, a nie tylko faktyczne przekazanie.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis regulacji ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e specustawy drogowej opiera się na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (...) lub zaniechania (...) dotychczasowy właściciel (...) manifestuje wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości zarządcy drogi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wydanie nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej może zatem nastąpić również w sposób dorozumiany w tym znaczeniu, że wola niezwłocznego wydania nieruchomości może być zamanifestowana poprzez byłego właściciela lub użytkowania wieczystego przez zaniechanie. W przypadku zajęcia nieruchomości pod drogę może to nastąpić np. poprzez brak czynienia przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, wyrażonemu w uzasadnieniu skargi, pismo z dnia [...] marca 2021 r. nie stanowi czynności świadczącej o wydaniu nieruchomości. Przy czym w powołanym przepisie mowa jest o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania. To zaś jednoznacznie przesądza o aktywnej postawie byłego właściciela tej nieruchomości.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący
Grażyna Staniszewska
członek
Michał Ruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wydania nieruchomości' w kontekście uzyskania premii odszkodowawczej w specustawie drogowej oraz znaczenie faktycznego przekazania nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i zastosowania art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń pod inwestycje drogowe – premii za szybkie wydanie nieruchomości. Interpretacja kluczowych pojęć prawnych jest istotna dla praktyków.
“Premia za szybkie wydanie nieruchomości pod drogę: kiedy faktycznie ją otrzymasz?”
Dane finansowe
WPS: 464 020 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 487/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2023-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/ Grażyna Staniszewska Michał Ruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 51/24 - Wyrok NSA z 2025-11-12 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 4a, 4c, 4f, ust. 5, art. 18 ust. 1, 1a, 1d, 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 162, dalej: specustawa drogowa), art. 130 ust. 2, art. 131 ust. 1, 2, 4, 5, art. 132 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344, dalej: u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a.), Starosta (dalej: organ I instancji): 1. ustalił odszkodowanie w wysokości 464.020,00 zł na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa w związku z przyjściem na własność Gminy prawa własności działki nr ewid. [...], przejętej z mocy prawa na własność Gminy z dniem [...] marca 2021 r., na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej na działkach nr [...]", 2. ustalił, że wartość przysługującego odszkodowania została pomniejszona o kwotę równowartości drewna pozyskanego z wycinki drzew i krzewów (oszacowana wartość zadrzewień jako część składowa nieruchomości wynosi 28.830 zł), 3. ustalił odszkodowanie w wysokości 15.810,00 zł jako wartość rynkowa ograniczonego prawa rzeczowego - służebności przesyłu linii SN 15kV, która ulegnie wygaśnięciu, a odszkodowanie zostanie wypłacone osobie której prawo to przysługiwało, czyli E sp. z o.o., 4. działając na wniosek Gminy i zgody p.o. Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych w ramach ustalonego odszkodowania organ I instancji przyznał nieruchomości zamienne stanowiące własność Gminy, położone w [...] (działki nr ewid. [...] – o wartości 234.427,00 zł), położone w [...] (działki nr ewid. [...] – o wartości 61.378,00 zł) oraz położne w [...] (działka nr ewid. [...] – o wartości 12.007,00 zł, 5. wartość ww. nieruchomości wynosi łącznie 307.857,00 zł w związku z czym wysokość dopłaty wynosi 156.163,00 zł, W punkcie 7 decyzji organ I instancji odmówił zwiększenia o 5% odszkodowania na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo wniosło odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając je w części, tj. w zakresie punktu 7. Zaskarżonej decyzji strona odwołująca się zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie tj., art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w sprawie nie doszło do wydania nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1 e pkt 3 specustawy drogowej, w związku z czym nie zachodzi przesłanka do zwiększenia przyznanego odszkodowania o 5% wartości nieruchomości; 2. obrazę przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 18, a w szczególności art. 18 ust. 1 e pkt 3 ww. specustawy drogowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że termin "wydać" oznacza faktyczne przekazanie nieruchomości, podczas gdy wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że do skutecznego wydania nieruchomości dochodzi również poprzez podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego właściciela nieruchomości, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą. Mając na uwadze powyższe zarzuty odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości w kwocie o 5% wyższej niż ustalona wartość nieruchomości w pkt 1 zaskarżonej decyzji, tj. w łącznej wysokości 466 340,00 zł, zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie w pkt 5, że wysokość dopłaty w związku ze zwiększeniem odszkodowania o 5% wynosi 179 364,00 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia. Wojewoda (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, że decyzja nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: decyzja zrid) wydana została w dniu [...] stycznia 2021r. i w pkt 14. 2) pt. rygor natychmiastowej wykonalności stwierdza cyt.: "Niniejszej decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności". Przepis art. 11 f ust. 3 specustawy drogowej stanowi: "Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń" odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11 a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne." Organ odwoławczy zaznaczył, że zawiadomienie o wydaniu ww. decyzji zrid zostało odebrane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa w dniu 1 lutego 2021 r. W tej sytuacji 30 dniowy ustawowy termin do wydania wywłaszczonych nieruchomości upływał w dniu 3 marca 2021 r., celem uzyskania "bonusu". Pismem o znaku [...] z dnia [...] marca 2021 r. Nadleśnictwo zawnioskowało o zaproponowanie przez Gminę terminu protokolarnego przekazania nieruchomości przeznaczonych pod realizację inwestycji drogowej objętej ww. decyzją. Powyższe nieruchomości objęte ww. decyzją zrid przekazano wykonawcy w dniu 13 kwietnia 2022 r., co potwierdza pismo z dnia [...] czerwca 2022 r. Urzędu Miejskiego wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym przekazania-przejęcia własności działki nr [...], spisanym w dniu [...] kwietnia 2022 r. W związku z powyższym nie został zachowany 30-dniowy termin o którym mowa w art. 18 ust. 1 e pkt 1 specustawy drogowej (termin do wydania gruntu upłynął z dniem 3 marca 2021 r.). Wobec tego nie został spełniony warunek niezbędny do powiększenia odszkodowania za prawo własności ww. nieruchomości o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 K.p.a. poprzez: zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przejawiające się w błędnym ustaleniu, że: a) w niniejszej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1 e pkt 3 specustawy drogowej w związku z czym nie zachodzi przesłanka do zwiększenia przyznanego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, b) zawiadomienie o wydaniu decyzji zrid nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. zostało odebrane przez PGL LP Nadleśnictwo w dniu 1 lutego 2021 r. i w tej sytuacji 30-dniowy ustawowy termin do wydania wywłaszczonych nieruchomości upływał w dniu 3 marca 2021 r. celem uzyskania "bonusu", podczas gdy zawiadomienie o decyzji zrid zostało odebrane przez Nadleśnictwo w dniu 25 lutego 2021 r., a więc w rzeczywistości 30-dniowy ustawowy termin na uzyskanie powiększonego odszkodowania upływał w dniu 27 marca 2023 r.; c) Nadleśnictwo nie dochowało 30-dniowego terminu na wydanie nieruchomości, podczas gdy organ sam przyjmuje (str. 5 uzasadnienia akapit 3 i 4) że pismo znak [...] z dnia [...] marca 2021r. złożone na dzień przed upływem ww. terminu uprawnia Nadleśnictwo do powiększonego o 5% odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość; 2. obrazę przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18, a w szczególności art. 18 ust. le pkt. 3 specustawy drogowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że termin "wydać" oznacza faktyczne przekazanie nieruchomości, podczas gdy wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że do skutecznego wydania nieruchomości dochodzi również poprzez podjęcie i ujawnienie takich czynności, przez dotychczasowego właściciela nieruchomości, które zapewnią nowemu w właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, oraz poprzez zachowania biernej postawy względem nabywcy. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według złożonego zestawienia, a w przypadku braku zestawienia według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest uprawnienie dotychczasowego właściciela przejętej nieruchomości do dodatkowego świadczenia odszkodowawczego w wysokości 5% w związku z dobrowolnym i niezwłocznym wykonaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Uprawnienie takie wynika z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Wskazany przepis przewiduje powiększenie wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 tej ustawy (pkt 1), doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności (pkt 2) albo w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (pkt 3). Z powyższej regulacji wynika szczególne uprawnienie podmiotu, któremu odjęto prawo do nieruchomości, do uzyskania dodatkowego świadczenia odszkodowawczego w związku z dobrowolnym i niezwłocznym lub przyśpieszonym wykonaniem nieostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jest to w istocie ustawowo zagwarantowana premia dla podmiotów, które poprzez dobrowolną akceptację treści decyzji ułatwiają i przyśpieszają realizację inwestycji drogowej poprzez eliminację konieczności przymusowego wykonania powyższej decyzji. Ratio legis regulacji ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e specustawy drogowej opiera się na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (np. poprzez wyraźne złożenie oświadczenia woli, protokolarne przekazanie nieruchomości, przy czym obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości - w szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, ani złożenie jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości) lub zaniechania (np. poprzez zaniechanie wykonywania władztwa nad rzeczą, rezygnację z wnoszenia środków odwoławczych, tolerowania faktycznego wkroczenia inwestora na teren nieruchomości i rozpoczęcia prac budowlanych) dotychczasowy właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości manifestuje wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości zarządcy drogi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wydanie nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej może zatem nastąpić również w sposób dorozumiany w tym znaczeniu, że wola niezwłocznego wydania nieruchomości może być zamanifestowana poprzez byłego właściciela lub użytkowania wieczystego przez zaniechanie. W przypadku zajęcia nieruchomości pod drogę może to nastąpić np. poprzez brak czynienia przeszkód w wykonywaniu prac inwestycyjnych. Stosownie do treści art. 11f ust. 3 i 4 specustawy drogowej wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne (ust. 3). Zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji (ust. 4). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2021 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (w tym na działce nr [...]) nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja zrid uzyskała walor ostateczności. W tej sytuacji – jak zasadnie uznały organy – zastosowanie w sprawie ma art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej, a zatem ustawowy termin na "wydanie" nieruchomości liczy się od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wydaniu decyzji zrid. Informację o wydaniu tej decyzji Starosta zawarł w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. W piśmie tym zawarto wszystkie informacje dotyczące decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Starosta poinformował skarżącego o miejscu, w którym strona może zapoznać się z treścią decyzji. Pismo Starosty zawiadamiające o wydaniu decyzji zrid – jak wynika ze zwrotnego dowodu doręczenia – zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 1 lutego 2021 r. To właśnie prawidłowe doręczenie wywołało skutek prawny, tj. spełnienie wymogu zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W tych okolicznościach uznać należało, że skutek zawiadomienia o wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 11f ust. 3 i 4, został w sprawie spełniony. Skarżący podnosi w skardze, że otrzymał drugie zawiadomienie o wydaniu decyzji zrid. To drugie zawiadomienie odebrane zostało w dniu 25 lutego 2021 r., a związku z tym - zdaniem skarżącego - 30-dniowy termin, o którym mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, na wydanie nieruchomości, upływał w dniu 27 marca 2021 r. Skoro więc skarżący wysłał do organu pismo z dnia [...] marca 2021 r., które oznacza czynność świadczącą o wydaniu nieruchomości, to wówczas należy przyjąć, że skarżący dochował ustawowego 30-dniowego terminu na wydanie nieruchomości. W ocenie Sądu jeżeli nawet przyjąć, że skutki prawne wywołało doręczenie drugiego zawiadomienia, to zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w terminie 30 dni, liczonym od daty otrzymania przez skarżącego drugiego zawiadomienia, nastąpiło wydanie nieruchomości Gminie. Zauważyć bowiem trzeba, że w piśmie z dnia [...] marca 2021 r. Nadleśnictwo zwróciło się do Urzędu Miejskiego o wyznaczenie protokolarnego przekazania nieruchomości podnosząc, że nadal jest jej posiadaczem. Ponadto w piśmie tym wskazuje się, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo jest obowiązane do wycinki drzew oraz krzewów oraz uprzątnięcia nieruchomości, które to obowiązki wynikają z art. 20b specustawy drogowej. Z treści tego pisma wynika zatem jednoznacznie, że Nadleśnictwo wyrażało gotowość do wydania przedmiotowej nieruchomości, co z kolei oznacza że w dacie tej, tj. 26 marca 2021 r. pozostawała ona nadal we władaniu dotychczasowego właściciela. Powyższe ustalenie znajduje oparcie w pozostałym materiale dowodowym. Z protokołu zdawczo-odbiorczego, przy czym, jak już wyżej wskazano, obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości - w szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, ani złożenie jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości, wynika bowiem, że działka nr [...] wydana została w dniu [...] kwietnia 2022 r., Należy podkreślić, że w orzecznictwie podnosi się, że ocena przesłanek określonych w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej pod kątem wydania nieruchomości i tym samym powiększenia odszkodowania o wskazane w przepisie 5% następuje w świetle art. 18 ust. 1e pkt 1 po wydaniu nieruchomości w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Pod pojęciem wydania nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej rozumieć należy podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim rozporządzania rzeczą. Przy czym w powołanym przepisie mowa jest o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania. To zaś jednoznacznie przesądza o aktywnej postawie byłego właściciela tej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 34/22, LEX nr 3506459). Wbrew zatem stanowisku skarżącego, wyrażonemu w uzasadnieniu skargi, pismo z dnia [...] marca 2021 r. nie stanowi czynności świadczącej o wydaniu nieruchomości. Skoro zatem po upływie 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej skarżący nadal był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości oraz nadal ciążyły na nim obowiązki wynikające z art. 20b ust. 1 i 3 ww. ustawy, związane z usunięciem drzewostanu, to odstąpienie od zastosowania podwyższonej o 5% stawki odszkodowania za przedmiotową nieruchomość uznać należało za uzasadnione. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wykładnia przepisu art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej (w skardze wskazywanego jako art. 18 ust. 1e pkt 3) dokonana przez organy była prawidłowa. Nieuzasadniony okazał się zatem podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd zauważa, że zarzuty sformułowane w skardze jako naruszenie przepisów art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 K.p.a. w istocie koncentrują się na podnoszonej przez skarżącego nieprawidłowej interpretacji przepisu art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej. W istocie zarzuty dotyczą prawidłowości zastosowanej przez organy wykładni ww. przepisu. W konsekwencji Sąd stoi na stanowisku, że zarzuty naruszenia przepisów postepowania pozostają nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. SWSA Grażyna Staniszewska SWSA Adam Jutrzenka- SWSA Michał Ruszyński Trzebiatowski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI