II SA/Go 483/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2022-10-06
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneleczenie za granicązwrot kosztówNFZopieka transgranicznaJGPustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejprawo UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjentki domagającej się pełnego zwrotu kosztów leczenia za granicą, uznając, że NFZ prawidłowo obliczył refundację zgodnie z polskimi przepisami.

Skarżąca domagała się zwrotu pełnych kosztów leczenia (3016,60 zł) przeprowadzonego w Niemczech, obejmującego cztery zabiegi i transport sanitarny. Narodowy Fundusz Zdrowia przyznał zwrot jedynie w kwocie 1049,68 zł, argumentując, że zgodnie z polskimi przepisami i systemem JGP, refundacja powinna odpowiadać krajowemu kosztowi najkorzystniejszego świadczenia gwarantowanego. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając stanowisko NFZ.

Sprawa dotyczyła skargi L.M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych udzielonych w Niemczech. Skarżąca domagała się zwrotu pełnej kwoty 3016,60 zł za cztery zabiegi (procto-sigmoidoskopię, wycięcie hemoroidów, operację hemoroidów laserem) oraz transport sanitarny. NFZ, działając na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustalił prawo do zwrotu kosztów w kwocie 1049,68 zł. Organ wyjaśnił, że zgodnie z polskimi przepisami (art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z.) zwrot kosztów świadczenia udzielonego za granicą następuje do wysokości kwoty finansowania tego świadczenia w Polsce. W przypadku wielu procedur wykonanych podczas jednego pobytu, stosuje się system Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP), a refundacji podlega najwyżej sklasyfikowane świadczenie. NFZ przypisał zabiegi do grupy JGP F34 (średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego) i obliczył refundację na podstawie średniej ważonej kwoty finansowania w kraju, która wyniosła 1049,68 zł. Odmówiono zwrotu kosztów transportu sanitarnego, uznając go za świadczenie towarzyszące. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że każdy zabieg powinien być rozliczony odrębnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, uznając, że NFZ prawidłowo zastosował przepisy implementujące dyrektywę UE o transgranicznej opiece zdrowotnej, ograniczając zwrot do krajowych stawek i zasad rozliczeń, w tym systemu JGP. Sąd podkreślił, że zasady rozliczeń między NFZ a świadczeniodawcami w Polsce nie pozwalają na odrębne rozliczanie poszczególnych świadczeń szpitalnych w ramach jednego pobytu, a porada lekarska i transport sanitarny są składowymi świadczenia głównego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Refundacja jest ograniczona do wysokości kosztów finansowania danego świadczenia gwarantowanego w Polsce, zgodnie z zasadami określonymi w krajowych przepisach i systemie JGP.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że polskie przepisy implementujące dyrektywę UE o opiece transgranicznej nakładają obowiązek zwrotu kosztów do wysokości krajowego finansowania. W przypadku wielu procedur wykonanych podczas jednego pobytu, stosuje się system JGP, a refundacji podlega najwyżej sklasyfikowane świadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia.

u.ś.o.z. art. 42d § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 5 § pkt 38

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Transport sanitarny jako świadczenie towarzyszące.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie MZ art. 12 § ust. 7

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Porada lekarska jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega osobnej wycenie.

rozporządzenie MZ art. 8 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej

Świadczeniodawca zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania, z wyjątkiem świadczeniodawców POZ, jeśli nie zawarli odrębnej umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Refundacja kosztów leczenia transgranicznego powinna być ograniczona do wysokości krajowego finansowania. W przypadku wielu procedur medycznych wykonanych podczas jednego pobytu, stosuje się system JGP, a refundacji podlega najwyżej sklasyfikowane świadczenie. Porada lekarska i transport sanitarny są świadczeniami towarzyszącymi i nie podlegają odrębnej refundacji.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że każdy z czterech zabiegów powinien być rozliczony odrębnie i w pełnej wysokości. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych przez organ.

Godne uwagi sformułowania

Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami. w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. porada lekarska jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie.

Skład orzekający

Jarosław Piątek

sprawozdawca

Krzysztof Rogalski

członek

Sławomir Pauter

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia transgranicznego, zasady stosowania systemu JGP w kontekście zagranicznych świadczeń, rozliczanie świadczeń towarzyszących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pacjenta leczonego za granicą, którego świadczenia mogłyby być refundowane w Polsce w ramach jednego pakietu JGP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu opieki zdrowotnej – możliwości leczenia za granicą i zwrotu kosztów. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, pokazuje praktyczne problemy związane z interpretacją przepisów przez pacjentów.

Czy NFZ musi zwrócić pełne koszty leczenia za granicą? WSA wyjaśnia zasady refundacji.

Dane finansowe

WPS: 3016,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 483/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42 b ust. 1, art. 42 d ust. 2, ust. 19
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając na podstawie art. 42b ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 42c ust. 1 pkt 1, art. 42c ust. 3 i ust. 6 oraz art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm., dalej w skrócie u.ś.o.z.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej w skrócie k.p.a.), ustalił L.M. prawo do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne zrealizowane w dniu [...] września 2021 r. na terytorium Niemiec, w łącznej kwocie 1049,68 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 1 lutego 2022 r. do OW NFZ wpłynął wniosek L.M. w sprawie zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, do którego załączone zostały następujące dokumenty (sporządzone w języku polskim):
- skierowanie do szpitala na oddział urologii z [...] września 2021 r. wystawione przez lekarza M.C. z placówki U., rozpoznanie: I84.5 – [...];
-oryginał faktury nr [...] z [...] września 2021 r. na kwotę 3016,60 zł dotyczący: procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem, wycięcia hemoroidów, operacji hemoroidów laserem, porady specjalistycznej urologicznej oraz transportu sanitarnego;
-karta informacyjna leczenia z dnia [...] września 2021 r.,
-zlecenie na transport sanitarny, wystawione przez lekarza M.C.,
- skierowanie do poradni specjalistycznej urologicznej z [...] września 2021 r.,
- potwierdzenie wykonania przelewu z [...] grudnia 2021 r.,
- oryginał umowy cesji wierzytelności przyszłej z [...] września 2021 r.
- pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] września 2021 r. H.J.
Z przedłożonych dokumentów wynikało, że powyższe świadczenia wykonane zostały w U. w miejscowości [...] (Niemcy).
Następnie organ przywołał treść art. 42b ust. 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym świadczeniobiorca po spełnieniu warunków ustalonych ustawą, uprawniony jest do otrzymania od Narodowego Funduszu Zdrowia zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG, zwanego dalej "zwrotem kosztów". Warunkiem jego otrzymania stosownie do przepisu 42d ust. 1 u.ś.o.z. jest złożenie wniosku o zwrot kosztów wraz ze wskazanymi w art. 42 d ust. 5 u.ś.o.z. załącznikami. Organ ustalił, że wnioskodawczyni z rozpoznaniem I84.5 – [...] w dniu [...] września 2021 r. poddała się procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem, operacji hemoroidów laserem oraz wycięciu hemoroidów. Organ podał, że powyższe okoliczności są mu znane na podstawie dołączonej przez stronę do wniosku o zwrot kosztów leczenia dokumentacji. Wyjaśnił, że finansowanie świadczeń w zakresie leczenia szpitalnego odbywa się w oparciu o system jednorodnych grup pacjentów (JGP). Załącznik nr 9 do zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr 55/2021/DSOZ z dnia 31 marca 2021 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne -świadczenia wysokospecjalistyczne (dalej jako: zarządzenie Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ), określa zbiór parametrów służących do wyznaczenia grupy JGP, do których należą w szczególności: rodzaj zrealizowanej procedury medycznej według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych Rewizja Dziewiąta, w polskiej wersji uznanej przez płatnika za obowiązującą w związku z rozliczaniem świadczeń; stwierdzone rozpoznanie według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych Rewizja Dziesiąta, wiek pacjenta i czas pobytu.
Organ podał, że na podstawie wskazanego w dokumentacji medycznej będącej załącznikiem do wniosku o zwrot kosztów rozpoznania I84.5 – [...] oraz przyporządkowania procedury medycznej wg klasyfikacji ICD-9 PL: 48.23 – procto-sigmoidoskopia sztywnym wziernikiem, 49.46 – wycięcie hemoroidów, 49.49 – operacja hemoroidów świadczenie należy przyporządkować do grupy: JGP: F34 – średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego (kod zakresu: 03.4640.032.02 – urologia – zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego: 5.51.01.0006037).
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 42c ust. 1 pkt. 1 u.ś.o.z. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Stosownie natomiast do treści art. 42c ust. 3 u.ś.o.z. w przypadku, gdy wniosek o zwrot kosztów dotyczy co najmniej dwóch świadczeń, o których mowa w art. 42b ust. 1, które są rozliczane przez Fundusz w ramach jednego świadczenia gwarantowanego, za podstawę zwrotu kosztów przyjmuje się to świadczenie. Zgodnie z zapisem § 26 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DOSZ w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia świadczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup. Organ podkreślił przy tym, że na podstawie ww. zapisu do określenia kwoty refundacji wykazano tylko jedną grupę z katalogu grup JGP, tj. F34 – średnie zabiegi endoskopowe przewodu pokarmowego, gdyż kwota refundacji tej procedury jest najwyższa, a tym samym najkorzystniejsza dla pacjenta. Zgodnie natomiast z art. 42c ust. 6 tej ustawy w przypadku, gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1. Prezes NFZ zaznaczył, że z uwagi na istnienie na terenie kraju zróżnicowania wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach, jak również w związku z faktem, iż świadczenie zostało udzielone w 2021 r. należało zastosować cennik świadczeń na rok 2021. W związku z powyższym na podstawie załącznika nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DOSZ określono punktową wartość grupy F34 – średnie zabigi endoskopowe przewodu pokarmowego na 1104 punkty.
Następnie organ wyjaśnił, iż przeprowadził także postępowanie celem ustalenia charakteru porady urologicznej, w szczególności czy podczas porady specjalistycznej przeprowadzono proces diagnostyczny pozwalający na postawienie diagnozy oraz podjęcie decyzji terapeutycznej, skutkującej wystawieniem skierowania do szpitala, czy też miała ona na celu jedynie charakter konsultacji przed ustalonymi wcześniej zabiegami. Prezes NFZ wyjaśnił, że w świetle § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej porada lekarska jest składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega osobnej wycenie. Wskazał również, że pełnomocnik skarżącej w toku postępowania nie udzieliła wyjaśnień dotyczących udzielonych przez dr M.C. konsultacji lekarskich, wobec czego uznać należało ją za składową udzielanego świadczenia szpitalnego. Nadto organ zwrócił uwagę, że w piśmie z [...] maja 2022 r. pełnomocnik strony wskazał, iż porada udzielona wnioskodawczyni miała na celu postawienie diagnozy oraz podjęcie decyzji skutkującej skierowaniem na leczenie szpitalne, przy czym do ww. pisma nie dołączono żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej twierdzenia pełnomocnika.
Zgodnie z cennikiem świadczeń określonym przez Centralę NFZ do rozliczenia świadczeń w ramach opieki transgranicznej w zakresie - 03.4640.032.02 – urologia – zespół chirurgii jednego dnia, kod produktu jednostkowego: 5.51.01.0006037 przyjęta została średnia cena z umowy dla zakresu punktu w wysokości 0,9508 zł. Tym samym koszt świadczenia gwarantowanego wyniósł: za świadczenie procto-sigmoidoskopia 1049,68 zł (1104 x 0,9508, zgodnie z art. 42c ust. 6 u.ś.o.z.). Prezes NFZ podał również, że nie uwzględnił wniosku strony o zwrot poniesionych kosztów opieki zdrowotnej udzielonych na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub EOG w kwocie 1966,92 zł, uzasadniając to następującymi przyczynami:
- w zakresie kwoty 1756,92 zł, z uwagi na dyspozycję art. 42c ust. 1 pkt. 1 u.ś.o.z.;
- w zakresie kwoty 210 zł, bowiem stosownie do treści art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. w zw. z art. 5 pkt 38 tej ustawy w przedmiotowej sprawie koszty transportu są rozliczane miedzy Funduszem a świadczeniodawcami jako składowa kosztu udzielonego świadczenia.
Od powyższej decyzji L.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w zakresie w jakim nie została jej zwrócona należność w pełnej wysokości tj. kwocie 3016,60 zł za wszystkie cztery świadczenia oraz transport sanitarny. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią a to z uwagi na treść art. 42 b ust. 1, art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 u.ś.o.z. oraz § 26 pkt. 1 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ poprzez uznanie, że skarżącej nie jest należny zwrot kosztów świadczeń w pełnej i osobno za każde wykonane świadczenie, osobno za każdy z czterech zabiegów (świadczeń ) wskazanych szczegółowo w fakturze nr [...] z dnia [...] września 2021 r. na kwotę łączną 3016,60 zł, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że wskazane świadczenia jako, że nie stanowią jednego świadczenia rozliczanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia (art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 4 ustawy ) podlegają rozliczeniu każde z nich w pełnej wysokości i odrębnie. Zdaniem skarżącej wskazany jako podstawa prawna "redukcji" zwrotu za świadczenie medyczne art. 42 c ust. 1 pkt. 1 u.ś.o.z. nie prowadzi do ustalenia zaniżonej kwoty jak przyjęto w zaskarżonej decyzji, a z treści uzasadnienia decyzji nie wynika podstawa i sposób ustalenia tej właśnie kwoty, która została wskazana w sposób arbitralny (dowolny - 8 k.p.a.) i co najmniej nieczytelny, z pominięciem należności za kolejne (pozostałe) z wykonanych zabiegów (świadczeń), w wysokości zgłoszonej we wniosku i kwoty łącznej - jako sumy za wykonane cztery zabiegi oraz transport sanitarny;
2. przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na błędną wykładnię i zastosowanie przepisów art. 42 b ust. 1, art. 42 c ust. 3 oraz art. 42 c ust. 1 pkt u.ś.o.z. oraz § 26 pkt. 1 zarządzenia Prezesa NFZ nr 55/2021/DSOZ i przyjęcie niekorzystnej dla strony (obywatela) jego interpretacji (wykładni), tymczasem przepisy te nie wskazują przesłanek, na podstawie których organy NFZ winny lub mogą odmówić zwrotu kosztów świadczeń w pełnej wysokości za każde z czterech zabiegów oraz transport sanitarny odrębnie a udzielonych w ramach trans-granicznej opieki zdrowotnej na rzecz pacjenta w związku z zabiegiem wykonanym poza granicami kraju przez szpital zagraniczny, którego nie wiąże umowa z NFZ.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji albo zmianę, poprzez zasądzenie (ustalenie) na jej rzecz kwoty stanowiącej sumę za cztery wykonane odrębnie zabiegi (świadczenia) oraz transport sanitarny, tj. na łączną kwotę w wysokości 3016,60 zł oraz orzeczenie o zwrocie przez organ na jej rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Organ podniósł, że obowiązujące zasady rozliczeń z polskimi świadczeniodawcami nie dają możliwości odrębnego rozliczenia każdego ze świadczeń szpitalnych w czasie pobytu świadczeniobiorcy (pacjenta) w szpitalu. Za odmiennym stanowiskiem nie przemawia powołany przez skarżącą art. 42c ust. 3 i 4 u.ś.o.z, który reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, wydane rozstrzygnięcie ma swoje oparcie w obowiązujących przepisach i zasadach wyceny świadczeń gwarantowanych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślił przy tym, że to nie skarżąca poniosła koszt zrealizowanych świadczeń, nie jest również zainteresowaną w sprawie, bowiem na podstawie dołączonej do akt administracyjnych umowy cesji wierzytelności przyszłej stroną postępowania jest lekarz M.C. Lekarz ten zna zasady rozliczania obowiązujące w RP między świadczeniodawcami a NFZ, gdyż miał zawartą stosowną umowę na tę okoliczność, która jednak na skutek nienależytego jej wykonania została przez NFZ rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 42b ust. 1 oraz art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Zgodnie z tym pierwszym przepisem świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa będącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej "zwrotem kosztów". W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe przepisy stanowią implementację do polskiego systemu prawnego art. 7 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (Dz.Urz.UE L 88/45), zgodnie z którym koszty transgranicznej opieki zdrowotnej są zwracane lub płacone bezpośrednio przez państwo członkowskie ubezpieczenia do poziomu, na którym koszty byłyby pokryte przez państwo członkowskie ubezpieczenia, gdyby ta sama opieka była świadczona na jego terytorium i w takiej wysokości, aby nie przekroczyć rzeczywistego kosztu otrzymanej opieki zdrowotnej.
Oznacza to, iż w przypadku zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej - z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie - Fundusz dokonuje takiego zwrotu na zasadach określonych w Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości kosztów finansowania danego świadczenia gwarantowanego w kraju. Obowiązek zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej powinien zatem być ograniczony jedynie do opieki, do której jest uprawniona osoba ubezpieczona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego ubezpieczenia, zaś świadczenie jest przewidziane w koszyku świadczeń gwarantowanych państwa ubezpieczenia.
Należy wskazać, iż zasady rozliczeń między Funduszem a świadczeniobiorcami w chwili udzielenia skarżącemu świadczenia na terytorium Niemiec określone były w zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r., nr 55/2021/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne oraz leczenie szpitalne – świadczenia wysokospecjalistyczne (teks jednolity – obwieszczenie Prezesa NFZ z 5 sierpnia 2021 r.). Zgodnie z § 26 pkt 1 tego zarządzenia, wykazywanie przez świadczeniodawcę świadczeń do rozliczenia odbywa się zgodnie z następującymi zasadami: pkt 1) w przypadku udzielenia więcej niż jednego świadczenia w czasie pobytu świadczeniobiorcy w szpitalu, do rozliczenia należy wykazywać wyłącznie jedną grupę z katalogu grup, określonego w załączniku nr 1a do zarządzenia lub produkt z katalogu produktów odrębnych, określonego w załączniku 1b do zarządzenia lub produkty z katalogu radioterapii, określonego w załączniku 1d do zarządzenia, z zastrzeżeniem pkt 2-4. Przy czym zarządzenie to ma zastosowanie do umów zawieranych po 1 kwietnia 2021 r.
Skarżąca w związku z rozpoznaniem [...] (I84.5) w dniu [...] września 2021 r. w klinice na terenie Niemiec została poddana następującym procedurom medycznym: ICD-9PL:48.23 JGP F34 – prokto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem (Ip. 1 na rachunku - kwota 1060 zł), ICD-9 PL:49.46 JGP F93 - wycięciu hemoroidów ( lp. 2 na rachunku – kwota 1216 zł), ICD -9 PL: 49.49 JGP F94 – operacji hemoroidów laserem (Ip.3 na rachunku – kwota 500 zł).
Mając na uwadze powyższe przepisy należało uznać, iż organ mógł orzec o zwrocie kosztów skarżącej jedynie za to pierwsze świadczenie, które było refundowane w najwyższej wysokości. Nie zachodziły również przewidziane w zarządzeniu Prezesa NFZ odstępstwa od rozliczania tylko jednej grupy z katalogu grup świadczeń przewidzianych w załączniku nr 1a do tego zarządzenia. Ponadto za odmiennym stanowiskiem nie przemawia art. 42c ust 3 i 4 u.ś.o.z., który reguluje zasady zwrotu kosztów co najmniej dwóch świadczeń, które na podstawie umów zawartych przez Fundusz ze świadczeniodawcami rozliczane są w ramach jednego świadczenia gwarantowanego; podstawę zwrotu kosztów stanowi wówczas takie kompleksowe świadczenie. Stąd też niedopuszczalna jest sytuacja, w której świadczeniobiorca składa oddzielne wnioski dla poszczególnych co najmniej dwóch świadczeń, które zgodnie z obowiązującym modelem rozliczeń z Funduszem rozliczane są w ramach jednej pozycji - ujętej jako produkt kontraktu z Funduszem (por. A. Pietraszewska-Macheta, U.ś.o.z. Komentarz, WKP 2018, t. 5 do art. 42c).
Przy czym nie budzi wątpliwości przypisanie tego świadczenia do grupy JGP F34 - średnie zabiegi endoskopowe zabiegi przewodu pokarmowego (załącznik nr 9 do zarządzenia Prezesa NFZ z 31 marca 2021). Tak też zostało to określone w treści faktury przedłożonej przez skarżącą pod Ip. 1. Punktowa wartość tego zabiegu została określona w Ip. 210 załącznika nr 1a do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 31 marca 2021 r. na 1104 pkt. w odniesieniu do "zabiegu jednego dnia". W myśl art. 42c ust. 6 u.ś.o.z., w przypadku gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1.
Z cennika świadczeń NFZ wynika, że średnia wycena punktu dla tego świadczenia wynosi 0,9508 zł. Stąd prawidłowo organ wyliczył zwrot kosztów w wysokości 1049,68 zł (1104 pkt x 0,9508 zł). Zdaniem Sądu koszt porady specjalistycznej (kwota 30,60 zł - lp. 4 na fakturze) nie podlega odrębnemu rozliczeniu w ramach świadczenia zdrowotnego udzielonego skarżącej w dniu [...] września 2021 r. mając na względzie fakt, iż porada została udzielona przez tego samego lekarza, z tego samego podmiotu leczniczego i w tym samym dniu co wykonane zabiegi (świadczy to o nierozerwalności tych świadczeń), a także treść § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 320; dalej jak rozporządzenie MZ). Zgodnie z tym przepisem w wypadku skierowania pacjenta do szpitala, w szczególności planowanego leczenia szpitalnego, szpital wykonuje konieczne badania diagnostyczne i konsultacje, co oznacza że w takim przypadku porada specjalistyczna jest częścią składową świadczenia udzielonego pacjentowi i nie podlega odrębnej wycenie. Stanowisko organu w tym względzie nie narusza zatem przepisów prawa.
W ocenie Sądu trafnie również organ odmówił przyznania skarżącej zwrotu kosztów transportu (kwota 210 zł – lp. 5 rachunku). Jest to bowiem świadczenie towarzyszące w rozumieniu art. 5 pkt 38 u.ś.o.z., które nie podlega odrębnemu rozliczeniu. Wynika to również z § 8 ust. 2 rozporządzenia MZ, który stanowi, że świadczeniodawca, w przypadkach określonych w ustawie oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 31d ustawy, zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie, z wyjątkiem świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli nie zawarli oni odrębnej umowy. Przy czym jest oczywiste, iż świadczenie, za które domagała się skarżąca zwrotu kosztów nie było udzielone w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Zarzuty skargi okazały się zatem nietrafne, również w zakresie zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone w stopniu umożliwiającym jego kontrolę przy uwzględnieniu dowodów znajdujących się w aktach. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. Za podstawę wyroku Sąd przyjął stan faktyczny ustalony przez organ.
Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI