II SA/Go 480/23

II SA/Go 480/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. oddala skargę, II. zwraca z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu D. C. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) - postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: K.p.a.) -stwierdziło niedopuszczalność odwołania od "decyzji" Prezydenta Miasta (dalej: organ) z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] w sprawie nieuznania odwołania od wezwania-raportu za brak biletu parkingowego w Strefie Płatnego Parkowania.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie SKO wyjaśniło, że w dniu 28 kwietnia 2023 r. zostało przekazane odwołanie D.C. z dnia [...] kwietnia 2023 r. od nieuznania przez organ odwołania od wezwania-raportu nr [...] za brak biletu parkingowego. Zostało ono wniesione wobec udzielonej przez organ w dniu [...] marca 2023 r. odpowiedzi na odwołanie D.C. z dnia [...] marca 2023 r. od wezwania-raportu w sprawie nieuiszczonej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego na miejscu objętym Strefą Płatnego Parkowania. W treści ww. pisma wskazano, że brak jest podstaw do anulowania nałożonej opłaty dodatkowej. W treści wezwania-raportu wskazano natomiast, że D.C. nie została wydana żadna decyzja albowiem nałożenie opłaty dodatkowej za brak biletu parkingowego miało jedynie charakter czynności materialno-technicznej, podjętej w oparciu uchwałę Rady Miasta z dnia 21 stycznia 2020 r., nr XVIII.391.2020 w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania(Dz.U. Woj. z 2020 r., poz. 364 ze zm., dalej: uchwała w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania).
SKO wskazało, że niedopuszczalność odwołania (art. 134 K.p.a.) wynikać może z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez obowiązujące przepisy możliwości zaskarżenia decyzji. Występuje to w przypadku gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną. Zdaniem SKO wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej nie jest decyzją administracyjną, a więc nie przysługuje od niej środek prawny w postaci odwołania. Nałożenie opłaty dodatkowej następuje bowiem z mocy samego prawa i nie wydaje się w tym zakresie jakiejkolwiek decyzji. Zatem biorąc pod uwagę powyższe - w ocenie SKO - w opisanym stanie faktycznym brak jest przedmiotu odwołania. Stąd też SKO, na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi D.C., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1.art. 176 Konstytucji RP polegające na błędnym uznaniu, iż stronie nie przysługuje prawo do odwołania się od wezwania-raportu za brak biletu parkingowego;
2. art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniui rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności nie podjęcie przez SKO czynności zobowiązujących organ do podjęcia czynności zmierzających do wydania decyzji;
3. art. 8 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie SKO sprawy do ponownego rozpatrzenia a także zasądzenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że SKO zostało powołane do pełnienia funkcji jako organ wyższego stopnia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r.o samorządowych kolegiach odwoławczych, kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, ponagleń, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzania nieważności decyzji. Powyższe oznacza, iż SKO wbrew twierdzeniom było uprawnione do rozpatrzenia skargi na pismo organu.
Skarżący zaznaczył, że odwołał się od raportu-wezwania, które zostało bezzasadnie wystawione, wyjaśniając wszystkie okoliczności oraz wykazując dowody w postaci posiadania czynnej karty mieszkańca, która uprawnia do korzystania z parkingu przy ulicy zameldowania oraz przy ulicach najbliższych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na piśmie opłata dodatkowa nie została anulowana, czyli w logicznym rozumowaniu rozstało wydane władcze oświadczenie woli zarządzającego Strefą Płatnego Parkowania, powołanego przez Prezydenta Miasta do wydawania decyzji w danym zakresie tematycznym. Skarżący wskazał, że zgodnie z ustawą, samorządowe kolegia odwoławcze zostały powołane do rozpatrywania nie tylko decyzji administracyjnych, ale również w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, ponagleń, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzania nieważności decyzji oraz innych w zależności od tego jak ustawa stanowi. Oznacza to, iż działanie SKO w niniejszej sprawie jest błędne. W ocenie skarżącego SKO powinno, zamiast stwierdzić niedopuszczalność wniesienia skargi, zobowiązać organ do wydania decyzji administracyjnej w zakresie, wniesionego odwołania bądź anulować mandat. Jednostki samorządów terytorialnych powinny być równez obywatelami oraz powinny działać na rzecz obywateli a nie na ich szkodę. Wszyscy są wobec prawa równi jak również mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, uchwały nie mogą nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Organy administracji publicznej mają obowiązek postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając zaskarżone postanowienie na podstawie wskazanych wyżej reguł Sąd uznał, że nie narusza ono prawa.
Skarżący złożył skargę na postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma (zawiadomienia)organu z dnia [...] marca 2023 r.,nr [...] w sprawie nieuznania odwołania od wezwania-raportu z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] za brak biletu parkingowego w Strefie Płatnego Parkowania.
Podstawę prawną wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2023 r., poz. 645, dalej: u.d.p.) W myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Przepis art. 13f ust. 1 u.d.p. przewiduje, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Z kolei art. 13f ust. 2 u.d.p. wskazuje, iż rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1 oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 10% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Sposób pobierania opłaty dodatkowej oraz postępowanie reklamacyjne reguluje § 16-25 uchwały w sprawie ustalenia Strefy Płatnego Parkowania. Zgodnie z ww. przepisami obowiązek uiszczenia opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania powstaje z mocy prawa. Parkujący w strefie ma obowiązek umieścić wydrukowany bilet na tablicy rozdzielczej za przednią szybą wewnątrz pojazdu w sposób umożliwiający kontrolę w przypadku, gdy na bilecie brak jest numeru rejestracyjnego pojazdu (§ 18 ust. 1). W przypadku stwierdzenia nieuiszczenia należnej opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania wystawiane jest zawiadomienie o obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej, które w sposób zwyczajowo przyjęty umieszcza się na przedniej szybie pojazdu samochodowego pod wycieraczką. Za nieuiszczenie opłaty za postój pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 200 zł (§21). Parkujący pojazdem samochodowym kwestionujący zasadność wystawienia wezwania - raportu jest uprawniony do wniesienia reklamacji do zarządzającego strefą (ust. 1).W wyniku wniesienia reklamacji zarządzający strefą przeprowadza postępowanie wyjaśniające (ust. 2).Rozstrzygnięcie reklamacji jest ostateczne (ust. 3), (§ 23). Wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej doręcza się właścicielowi lub współwłaścicielowi pojazdu samochodowego, za parkowanie którego nie uiszczono opłaty (ust. 1 ). Od wezwania, o którym mowa w ust. 1, przysługuje uprawnienie do odwołania do Prezydenta Miasta w terminie 7 dni od doręczenia wezwania (ust. 2). Rozstrzygnięcie odwołania przez Prezydenta Miasta jest ostateczne (ust. 3), (§ 24).
Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika - jak słusznie uznało SKO – bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują specjalnego i indywidualnego postępowania, w ramach którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Innymi słowy, brak jest regulacji prawnej nadającej obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualny charakter w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, iż udzielona przez organ w dniu [...] marca 2023 r. odpowiedź na odwołanie skarżącego od wezwania-raportu w sprawie nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu na miejscu objętym Strefą Płatnego Parkowania jak i wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej, nie stanowi decyzji administracyjnej. Skoro bowiem niewykonanie tego obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do jego przymusowego wykonania, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, a ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. postanowień wydanych postępowaniu egzekucyjnym (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego.
W tej sytuacji Sąd uznał, że w sprawie zachodziły przesłanki uprawniające SKO do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Z tych przyczyn skarga nie mogła wywołać zamierzonego skutku. Podsumowując, Sąd uznał, że sformułowane względem zaskarżonego postanowienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i w konsekwencji braku podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, są niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a., zwrócił skarżącemu nadpłacony wpis od skargi w wysokości 100 zł, ponieważ skarżący tytułem wpisu uiścił kwotę 200 zł, a w sprawach skarg dotyczących postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym pobiera się wpis stały w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2021 r., poz. 535).
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.