II SA/Go 478/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2006-11-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobotnystatusstypendiumurząd pracypostępowanie administracyjneprawa stronyuzasadnienie decyzjiczynny udział stronyuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium z powodu naruszenia procedury administracyjnej przez organ.

Skarżąca A.S. straciła status osoby bezrobotnej i prawo do stypendium z powodu niestawienia się w urzędzie pracy i nierozliczenia kart referencyjnych. Organ administracji utrzymał decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i brak należytego uzasadnienia decyzji przez organ pierwszej instancji.

Skarżąca A.S. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i braku rozliczenia się z kart referencyjnych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił obie decyzje, uznając, że naruszono podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę czynnego udziału strony i prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Sąd wskazał również na braki w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji oraz wadliwe rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy. WSA podkreślił, że organ administracji musi zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony i prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także nie uzasadnił należycie swojej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona nie została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania i nie dano jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co stanowi kwalifikowaną wadę procesową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

u.p.z.i.i.r.p. art. 33 § ust. 4 pkt 4

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.i.i.r.p. art. 33

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Pomocnicze

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § 1 pkt 14 lit. a

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.i.i.r.p. art. 9 § ust. 1 pkt 14 lit. b

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.i.r.p. art. 55 § ust. 1 i 5

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 239 § pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ administracji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Wadliwe rozpoznanie odwołania przez organ odwoławczy. Niewłaściwa interpretacja terminu zwrotu kart referencyjnych jako wyznaczenia terminu stawienia się w urzędzie.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące utraty statusu bezrobotnego z powodu niestawienia się w urzędzie i nierozliczenia kart referencyjnych.

Godne uwagi sformułowania

świadome zatem pozbawienie przez organ administracji publicznej strony postępowania jej podstawowych, gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia nie jest dopuszczalne używanie ścieśniającej wykładni tam, gdzie uszczuplałaby ona wspomniany standard (dwuinstancyjności) zasady doświadczenia życiowego nasuwają konstatację, że nawet przy dołożeniu należytej staranności w zgłoszeniu gotowości pracy u wskazanych trzech pracodawców, spełnienie nałożonego przez urząd pracy obowiązku oraz "zwrócenia karty w wyznaczonym terminie", w ciągu jednego dnia mogłoby okazać się obiektywnie niemożliwe.

Skład orzekający

Jan Grzęda

przewodniczący

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia procedury administracyjnej, prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, wymogi uzasadnienia decyzji, zasada dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z utratą statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium, ale zasady proceduralne są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ miał rację. Jest to pouczające dla obywateli i prawników.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o utracie statusu bezrobotnego – lekcja dla urzędów i obywateli.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 478/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jan Grzęda /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Ewa Siudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. przy udziale _______ sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r., 2. uchyla decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium z dniem [...]r., 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2006 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu przez starszego pośrednika pracy Powiatowego Urzędu Pracy, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), przywoływanego dalej jako: "Kpa", orzeczono o utracie przez A.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2004 r.
Uzasadniając decyzję organ ograniczył się do stwierdzenia, iż z posiadanych dokumentów wynika, że strona nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy
w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Wskazano także, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 3 miesięcy od dnia niestawienia się
w Powiatowym Urzędzie Pracy - w wyniku ponownej rejestracji.
Jednocześnie decyzją z [...] maja 2006 r. nr [...] wskazany wyżej organ, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 55 ust. 1 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, orzekł o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem [...] kwietnia 2006 r., w związku z utratą z tym dniem statusu osoby bezrobotnej.
A.S. w piśmie z [...] maja 2006 r. (data prezentaty), zatytułowanym "odwołanie od decyzji" podniosła, że jest uczennicą II klasy liceum dla dorosłych (zajęcia trzy razy w tygodniu) co powoduje, że pracodawcy wskazani przez powiatowy urząd pracy odmawiają jej zatrudnienia z powodu ewentualnej konieczności wcześniejszego zwalniania. Nie wyrażają też chęci zatrudnienia pracownika w połowie wymiaru czasu pracy. Ponadto strona wychowuje dziecko, które z powodów zdrowotnych nie może korzystać ze żłobka. A.S. podniosła, że przyznane od Państwa stypendium pomaga jej w zakupie podręczników i przyborów szkolnych. Na naukę strona poświęca dużo czasu, osiąga bardzo dobre wyniki i chciałaby ją kontynuować, aby w przyszłości podjąć dobrą pracę. Z tych powodów strona domagała się przywrócenia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku.
Decyzją z [...] czerwca 2006 r. nr [...] Kierownik Oddziału Nadzoru i Kontroli w Pomocy Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Starosty Powiatu nr [...] z [...] maja 2006 r. w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż strona została zarejestrowana
w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] czerwca 2004 r. i decyzją Starosty nr [...] z tym dniem nabyła status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji strona została zapoznana z katalogiem praw i obowiązków osoby bezrobotnej, co potwierdziła podpisem na "informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy". W dniu [...] kwietnia 2006 r. powiatowy urząd pracy wysłał stronie (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) wezwanie do uczestnictwa w zajęciach z zakresu aktywnych technik poszukiwania pracy w ramach Klubu Pracy - [...] czerwca 2006 r. Wezwanie strona otrzymała [...] kwietnia 2006 r.. Dalej organ, na podstawie notatek służbowych sporządzonych przez pracowników powiatowego urzędu pracy stwierdził, iż podczas ww. zajęć [...] czerwca 2006 r. strona zachowywała się niestosownie ignorując współuczestników i podkreślając, że uczestniczy w nich z konieczności, gdyż musi być "zarejestrowana". W konsekwencji lider Klubu Pracy prowadząca zajęcia wyprosiła stronę z Sali i skierowała na rozmowę do Kierownika Działu, podczas której A.S. oświadczyła, że "nie chce uczestniczyć w zajęciach, ponieważ uczy się wieczorowo i nie przyjmie żadnej pracy, bo pobiera tu stypendium z powodu nauki w systemie wieczorowym". Ponadto wskazano, że [...] kwietnia 2006 r. wysłano do strony trzy karty referencyjne z propozycją zatrudnienia, które strona otrzymała za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 27 kwietnia 2006 r. W kartach zamieszczona była informacja o konieczności ich zwrotu do 28 kwietnia 2006 r. pod rygorem wszczęcia procedury utraty przez stronę statusu osoby bezrobotnej.
Organ odwoławczy wskazał, że w wyznaczonym terminie strona nie stawiła się
w urzędzie pracy, nie powiadomiła też urzędu w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W związku z tym Starosta Powiatu decyzją z [...] maja 2006 r. nr [...] pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2006 r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia. Jednocześnie organ I instancji decyzją z [...] maja 2006 r. nr 1041 pozbawił stronę prawa do stypendium w myśl normy art. 55 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, zgodnie z którym stypendium nie przysługuje w przypadku przerwania nauki lub utraty statusu bezrobotnego.
Wojewoda, po analizie przesłanej wraz z odwołaniem strony dokumentacji, potwierdził właściwe zastosowanie prawa przez organ pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Swoje orzeczenie organ odwoławczy oparł na następujących przesłankach. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 3 ww. ustawy: "bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach
w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji
o możliwościach zatrudnienia". Osobą bezrobotną natomiast, zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest osoba: "zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej(...)." Strona nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie w powiatowym urzędzie pracy, nie udała się również z kartami referencyjnymi do pracodawców wychodząc z założenia, że cały swój czas i uwagę poświęca nauce w szkole wieczorowej i wychowywaniu małoletniego dziecka. Organ odwoławczy podkreślił, że nie neguje chęci podnoszenia kwalifikacji, niemniej poddaje w wątpliwość przesłanki działania strony związane z jej chęcią aktywizacji w kierunku znalezienia pracy.
W ocenie Wojewody, jeżeli strona nie jest zainteresowana podęciem pracy, to tym samym nie spełnia podstawowego warunku osoby bezrobotnej – nie jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, takiej osobie status osoby bezrobotnej nie przysługuje. Jednocześnie organ pouczył stronę, iż może nabyć status osoby bezrobotnej po okresie 3 miesięcy od dnia niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy, pod warunkiem że będzie zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie.
A.S. pismem z [...] lipca 2006 r. (data prezentaty), uzupełnionym pismem z [...] września 2006 r., zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wskazując, iż nie zgadza się z jej treścią gdyż skoro organ przyznał stypendium na kontynuowanie nauki, to powinien pomagać osobie, która chce się uczyć. Strona wskazała, iż dopiero po roku pobierania stypendium organ zaczął przysyłać karty referencyjne. Ponieważ uprzednio pracodawca odmówił zatrudnienia osoby uczącej się, to po otrzymaniu kolejnych trzech kart A.S. zaniechała dalszych kontaktów z ewentualnymi pracodawcami uznając, iż nie będą oni chcieli zatrudnić jej w wymiarze czasu pracy umożliwiającym jej kontynuowanie nauki oraz sprawowanie opieki nad dzieckiem tzn. w połowie wymiaru. Skarżąca uważa, że urząd pracy powinien uwzględniając jej sytuację zaproponować oferty pracy na pół etatu. Podnosząc argumenty podobne jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, skarżąca domaga się w skardze przywrócenia jej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącej utraty statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawienia się w wyznaczonym terminie
w powiatowym urzędzie pracy. Ponadto organ wskazał, iż wyznaczony termin (do 28 kwietnia 2006 r.) dotyczył obowiązku rozliczenia się przez skarżącą z trzech kart referencyjnych kierujących skarżącą na rozmowy kwalifikacyjne z pracodawcami,
w celu aktywizacji zawodowej skarżącej. W ocenie organu skarżąca swoim zachowaniem w pełni wypełnia normę prawa materialnego zawartą w zdaniu pierwszym przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dlatego organ pierwszej instancji zobowiązany był, zgodnie z zasadą praworządności zawartą w art. 6 Kpa, zastosować w stosunku do skarżącej sankcję utraty statusu osoby bezrobotnej. W ocenie organu skarżąca, podejmując decyzję o niestawieniu się
w powiatowym urzędzie pracy, winna się liczyć z tą konsekwencją (informacja
o skutkach nieterminowego rozliczenia się z kart referencyjnych zapisana jest na każdym skierowaniu), jak również z konsekwencją utraty stypendium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz może brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, jakie miały miejsce w postępowaniu administracyjnym.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącą.
Artykuł 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ustanawia jedną
z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – zasadę czynnego udziału strony
w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Odpowiednio do tych obowiązków organów art. 10 § 1 Kpa stanowi podstawę do ustalenia skorelowanych z nimi praw procesowych strony tj. prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań.
Należy podkreślić, że strona ma prawo uczestniczyć w całym toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a zatem od chwili jego wszczęcia do zakończenia wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie. Zapewnienie stronie realizacji jej prawa nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek.
W ocenie Sądu, świadome zatem pozbawienie przez organ administracji publicznej strony postępowania jej podstawowych, gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wypływającymi z przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 Kpa oraz narusza zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, iż decyzjami Starosty Powiatu z [...] maja 2006 r. nr [...] oraz [...] orzeczono o utracie przez A.S., odpowiednio statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium z dniem [...] kwietnia 2006 r. Należy podkreślić, że decyzja administracyjna rozstrzyga co do istoty sprawę administracyjną, jednakże poprzedzona musi być przeprowadzeniem postępowania administracyjnego zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl przepisu art. 61 § 1 Kpa, postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 Kpa). Stanowi to bowiem jeden z aspektów realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Sąd zważył, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego, iż organ powiadomił skarżącą przed wydaniem decyzji
o wszczęciu postępowania zarówno w sprawie pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej, jak i utraty prawa do stypendium. Z pewnością uprzednie poinformowanie strony o przesłankach ewentualnego pozbawienia statusu bezrobotnego oraz uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie zastępuje wskazanych wyżej wymogów procedury administracyjnej. Ponadto z naruszeniem przepisu art. 10 Kpa, nie umożliwiono także skarżącej, na jakimkolwiek etapie postępowania przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Załatwienie sprawy administracyjnej w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne władcze rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), sprzeczne jest z zasadami prawa i postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i art. 10 § 1 Kpa. Jednocześnie naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową, która może stanowić podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 147 Kpa).
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organ administracji publicznej pierwszej instancji z naruszeniem wskazanych zasad procedury administracyjnej, bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu orzekł o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej oraz przyznanego stypendium związanego z dalszą nauką.
Ponadto decyzja z [...] maja 2006 r. nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zgodnego z wymogami przepisu art. 107 § 3 Kpa, który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne każdej decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie zatem stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego
w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ administracji publicznej pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 Kpa w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.
Uchybień tych, stanowiących istotne naruszenia procedury administracyjnej, nie dostrzegł organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji zważyć winien także czy stronie postępowania administracyjnego zapewniono realizację jej podstawowych praw w toku całego postępowania tj. w szczególności czy wszystkie strony uczestniczyły faktycznie w postępowaniu, przy czym uczestnictwo polega co najmniej na tym, by wszyscy mający interes prawny (obowiązek lub uprawnienie) zostali o prowadzonym postępowaniu administracyjnym powiadomieni. Przeto nie miał organ odwoławczy innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 Kpa. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym, a pozbawienie strony udziału
w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadzi do uznania, że decyzja jest wadliwa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z 8 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 894/99, opubl. nr 76089).
W konsekwencji zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana
z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewoda, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa), zobowiązany był ponownie samodzielnie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę administracyjną zakończoną wydaniem decyzji, od której strona wniosła skutecznie odwołanie. Organ odwoławczy zobligowany jest rozstrzygać sprawę administracyjną w jej całokształcie, w stanie faktycznym tożsamym jak w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy niezrozumiałym i wadliwym jest zatem powoływanie się organu odwoławczego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ustalanie stanu faktycznego sprawy na podstawie okoliczności, które zaistniały nie tylko po dacie, z którą pozbawiono stronę statusu bezrobotnego ([...] kwietnia 2006 r.), lecz nawet po dacie wydania orzeczenia organu pierwszej instancji ([...] maja 2006 r.). W szczególności należy wskazać okoliczności związane z uczestnictwem, zachowaniem i wypowiedziami A.S. w trakcie zajęć z zakresu aktywnych technik poszukiwania pracy, w ramach Klubu Pracy, w dniu [...] czerwca 2006 r.
Ponadto na podstawie analizy akt sprawy, w szczególności treści decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2006 r. nr [...] oraz odwołania strony skarżącej Sąd zważył, że Wojewoda wadliwie rozpoznał przedmiotowe pismo jedynie jako odwołanie od decyzji Starosty Powiatu w przedmiocie utraty przez A.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2006 r.
Należy bowiem wskazać, że w przypadku gdy wskazane wyżej decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane tego samego dnia, a także prawdopodobnie równocześnie doręczone (na podstawie akt sprawy przedłożonych Sądowi nie jest możliwe ustalenie tej okoliczności, gdyż dołączono jedno zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu pierwszej instancji, którego treść nie precyzuje, której decyzji dotyczy) organ odwoławczy, wobec braku skonkretyzowania w odwołaniu numeru oraz przedmiotu decyzji organu pierwszej instancji, winien wezwać stronę do uzupełnienia pisma zawierającego odwołanie w tym zakresie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wobec jednoznacznej treści odwołania wskazującej, iż strona kwestionuje zarówno zasadność pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej, jak i prawa do pobieranego stypendium, należało przedmiotowe pismo rozpoznać jako odwołanie od obu decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2006 r. tj. decyzji nr [...] oraz nr [...]. Dwuinstancyjność jest standardem rzetelnego postępowania wymaganym przez zasady państwa prawa. Dlatego nie jest dopuszczalne używanie ścieśniającej wykładni tam, gdzie uszczuplałaby ona wspomniany standard.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko organu, znajdujące oparcie w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym osobą bezrobotną może być jedynie osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Wszelkie formy pomocy publicznej dla bezrobotnych mają na celu ich aktywizację oraz umożliwienie podjęcia pracy zarobkowej, co powinno Stanowic także priorytet dla osoby bezrobotnej. Jeżeli zatem osoba bezrobotna chce kontynuować naukę czy też podnosić kwalifikacje, nie może czynić tego niejako "w zastępstwie" podjęcia pracy. Jednakże niezależnie od powyższego Sąd zważył, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie znajdują odzwierciedlaenia okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji a przede wszystkim brak dowodów wskazujących iżby skarżącej wyznaczono datę stawienia się w urzędzie [...] kwietnia 2006 r. Analiza treści przepisów ustawy nie daje podstaw do dowolnie przyjętej przez organy interpretacji, iż określenie przez organ na karcie referencyjnej daty jej zwrotu jest równoznaczne
z "wyznaczeniem terminu zgłoszenia się w powiatowym urzędzie pracy w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji
o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia, w rozumieniu art. 33 ust. 3 oraz ust. 4 pkt 4 ww. ustawy. Wskazana jako podstawa pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej przesłanka budzi w związku z powyższym tym większe wątpliwości, iż jak wskazał
w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy karty referencyjne wysłano skarżącej
[...] kwietnia 2006 r., a doręczono za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (brak w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi) [...] kwietnia 2006 r. Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zasady doświadczenia życiowego nasuwają konstatację, że nawet przy dołożeniu należytej staranności w zgłoszeniu gotowości pracy u wskazanych trzech pracodawców, spełnienie nałożonego przez urząd pracy obowiązku oraz "zwrócenia karty
w wyznaczonym terminie", w ciągu jednego dnia mogłoby okazać się obiektywnie niemożliwe.
W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., w przypadku stwierdzenia podczas badania legalności decyzji oraz postępowania administracyjnego prowadzącego do jej wydania, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest uchylić zaskarżoną decyzję, bez względu na jej merytoryczną ocenę oraz ewentualną zasadność zarzutów skargi. Nadto, zgodnie z normą wyrażoną w art. 135 P.p.s.a, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z [...] maja 2006 r. nr [...]
w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej. Ponadto uznając, iż w granicach sprawy, której dotyczy skarga A.S. prowadzone było także wadliwe postępowanie zakończone wydaniem decyzji z upoważnienia Starosty Powiatu z [...] maja 2006 r. nr [...], na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 P.p.s.a., należało wyeliminować także tę decyzję z obrotu prawnego jako stanowiąca konsekwencje orzeczenia organu o nr [...], gdyż jest to niezbędne dla końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy. Na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a, Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Zgodnie z przepisem art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a strona skarżąca działanie organu
w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności
i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Po myśli art. 210 ww. ustawy nie orzeczono o zwrocie ewentualnych innych kosztów postępowania, wobec braku wniosku strony w tym zakresie.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji publicznej pierwszej instancji winien prowadzić postępowanie zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami
i zasadami ogólnymi procedury administracyjnej, dążąc przede wszystkim do zapewnienia stronie tego postępowania realizacji jej ustawowych praw. Organ winien orzekać o prawach strony skarżącej na podstawie wnikliwej oceny prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego. Podkreślenia wymaga także fakt, iż decyzja
w przedmiocie pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej oraz przysługujących z tego tytułu uprawnień, z uwagi na szczególny charakter oparta winna być na ścisłej wykładni właściwych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w szczególności art. 33 ww. ustawy). Organy administracji publicznej demokratycznego państwa prawnego, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2) oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 8) zobowiązane są z urzędu czuwać i dołożyć należytej staranności aby każda sprawa administracyjna była wszechstronnie rozpoznana zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes obywatela. Postępowanie administracyjne należy na każdym jego etapie prowadzić w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz ich świadomość i kulturę prawną. Z zasady tej wynika między innymi wymóg rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela (jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny),
a także wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości. Taki sposób działania wynika także z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 1999 r., I SA/Łd 1592/97, niepubl.; z 18 lutego 1994 r., sygn. akt SA/Wr 1587/93, niepubl.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI