II SA/Go 473/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy dotyczące ochrony gruntów rolnych.
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych, ze względu na ochronę gruntów rolnych. Organy obu instancji odmówiły uzgodnienia, powołując się na nowe brzmienie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które miały wymagać zgody ministra lub położenia terenu na obszarze uzupełnienia zabudowy. Sąd uchylił te postanowienia, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały przepisy przejściowe i nowe brzmienie przepisów, co naruszyło prawo materialne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę D. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych. Organy obu instancji odmówiły uzgodnienia, opierając się na zmianach wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 7 lipca 2023 r., które weszły w życie 24 września 2023 r. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, grunty rolne klas I-III przeznaczone na cele nierolnicze wymagały zgody ministra, chyba że znajdowały się na obszarze uzupełnienia zabudowy. Sąd uznał jednak, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy. Powołując się na art. 59 ust. 2 ustawy nowelizującej, Sąd stwierdził, że do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a przed utratą mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wymóg położenia terenu na obszarze uzupełnienia zabudowy). Konsekwentnie, Sąd uznał, że w postępowaniu uzgodnieniowym należy stosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu dotychczasowym. Sąd podkreślił, że brak przepisów przejściowych w odniesieniu do art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przy jednoczesnym wprowadzeniu mniej korzystnych dla inwestorów regulacji, narusza zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej i przed utratą mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (wymóg położenia terenu na obszarze uzupełnienia zabudowy). W postępowaniu uzgodnieniowym należy stosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu dotychczasowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 59 ust. 2 ustawy nowelizującej wyraźnie stanowi, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy, a przed utratą mocy studium, nie stosuje się art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. Ponadto, brak przepisów przejściowych w odniesieniu do art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. przy wprowadzaniu mniej korzystnych regulacji, narusza zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy obowiązku uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu i orzeczenia co do istoty sprawy.
ustawa nowelizująca art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy.
ustawa nowelizująca art. 59 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy, ale przed utratą mocy studium.
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2a
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Nowe brzmienie przepisu (po 24.09.2023 r.) stanowi, że nie wymaga zgody ministra przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze, jeśli znajdują się na obszarze uzupełnienia zabudowy. Sąd uznał, że w tej sprawie należy stosować brzmienie sprzed nowelizacji.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga, aby teren był położony na obszarze uzupełnienia zabudowy. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w tej sprawie ze względu na przepisy przejściowe.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. do postępowań wpadkowych.
ustawa nowelizująca art. 59 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy wniosków złożonych od 1 stycznia 2026 r. i wymogu posiadania planu ogólnego.
ustawa nowelizująca art. 14 § pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Zmiana art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l.
ustawa nowelizująca art. 64 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy dotyczący rozumienia 'planu ogólnego gminy' jako 'studium'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez organy nowych przepisów ustawy nowelizującej i brak uwzględnienia przepisów przejściowych. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. w sytuacji, gdy nie powinien być stosowany. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w nowym brzmieniu, zamiast w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powyższe prowadzi do konstatacji, że do spraw wszczętych, tak jak w niniejszej sprawie po dniu 24 września 2023 r., nie stosuje się przepisów, które odnoszą się do terenu położonego "na obszarze uzupełnienia zabudowy". Wskazać bowiem należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem uzgodnieniowym (...), a więc postępowaniem wpadkowym postępowania głównego, którym jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.
Skład orzekający
Krzysztof Rogalski
przewodniczący
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
sędzia
Michał Ruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z 2023 r. w kontekście wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz uzgodnień dotyczących ochrony gruntów rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych po 24.09.2023 r., ale przed utratą mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w przepisach dotyczących planowania przestrzennego i ochrony gruntów rolnych, która miała istotny wpływ na inwestorów. Wyrok precyzuje zastosowanie przepisów przejściowych.
“Zmiany w przepisach o warunkach zabudowy: Kiedy stosować stare, a kiedy nowe prawo?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 473/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Krzysztof Rogalski /przewodniczący/ Michał Ruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2409 art. 7 ust. 2 a Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 119 pkt 3, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Starosta [...] (dalej: organ, organ I instancji), postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] - działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.z 2023 r., poz. 997 ze zm., dalej: u.p.z.p.) w zw. z art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2409 ze zm., dalej: u.o.g.r.l.) - odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji Burmistrza [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...] . Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że wydając postanowienie uwzględnił nową treść art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., mającą zastosowanie w sprawie od dnia [...] r., która jednoznacznie wskazuje, że nie wymagają uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi grunty rolne przeznaczone na cele nierolnicze i nieleśne stanowiące użytki klasy I-III położone na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ wskazał, że działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy (o pow. [...] ha), stanowi grunty rolne RIVa oraz chronione grunty rolne RIIIa. Organ zaznaczył, że plan ogólny stanowi nowy instrument planistyczny, który aktualnie nie został jeszcze opracowany. Dodatkowo kluczowa jest treść art. 35 ust. 1 u.o.g.r.l., który stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, co oznacza że organ musiał dokonać rozstrzygnięcia w myśl obowiązujących od dnia 24 września 2023 r. przepisów. W związku z powyższym - zdaniem organu I instancji - do czasu uchwalenia ogólnego planu uzupełnienia zabudowy, do jakiego zobligowany jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), działając zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., organem właściwym do uzyskania zgody przeznaczenia gruntów rolnych klasy bonitacyjnej I-III, na cele inne niż rolnicze, jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Zatem stosując nowe brzmienie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., należało odmówić uzgodnienia projektu decyzji dla działki nr [...]. Zażalenie na ww. postanowienie złożył D. Z. - wnioskodawca ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] (dalej: skarżący). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO, organ II instancji), postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688, dalej: ustawa nowelizująca), z dniem 24 września 2023 r. wprowadzone zostały zmiany zarówno w u.p.z.p. jak i u.o.g.r.l. Do art. 61 ust. 1 u.p.z.p., zawierającego przesłanki warunkujące wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ustawodawca wprowadził pkt 1a, z którego to przepisu wynika, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w art. 61 u.p.z.p., w tym, że dany teren musi być położony na obszarze uzupełnienia zabudowy. Organ II instancji zaznaczył, że ustawa nowelizująca wprowadziła zasadę, że obszary uzupełnienia zabudowy gmina będzie miała możliwość określenia w planie ogólnym gminy. Z kolei, zgodnie z art. 51 ustawy nowelizującej, gminy mają czas do dnia 31 grudnia 2025 r., na uchwalenie planu ogólnego gminy. Ponadto, w ustawie nowelizującej wprowadzono przepisy przejściowe. I tak, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (czyli u.p.z.p.) w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei, w myśl art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy nowelizującej, do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (tj. od dnia 24 września 2023 r.) i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. Oznacza to, że do momentu utraty mocy przez studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2025 r., nie będzie obowiązywał przepis art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. wskazujący, że decyzję o warunkach zabudowy można wydać tylko dla terenu znajdującego się na obszarze uzupełnienia zabudowy, ponieważ obszar uzupełnienia zabudowy zostanie dopiero zdefiniowany w momencie wejścia w życie planu ogólnego gminy. Dalej SKO wskazało, że z dniem 24 września 2023 r. zmianie uległ również art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l, który obecnie stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie przepisy ustawy nowelizującej nie zmodyfikowały podstawowej zasady zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Oznacza to, że od momentu wprowadzenia w życie planu ogólnego gminy i oznaczenia w nim obszarów uzupełnienia zabudowy, które będą obejmowały tereny użytków rolnych klas I-II, na te użytki rolne nie będzie wymagane uzyskiwanie zgody ministra ds. rozwoju wsi na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. W związku z powyższym do czasu uchwalenia i wprowadzenia w życie przez gminę [...] planu ogólnego w którym zostaną wyznaczone obszary uzupełnienia zabudowy, każdorazowo dla gruntów rolnych stanowiących użytki klasy I-III, które mają zostać przeznaczone na cele nierolnicze, koniecznym będzie uzyskanie zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem SKO, zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami. W skardze na ww. postanowienie SKO skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawną, zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 2 ustawy nowelizującej, poprzez niezastosowanie powyższych przepisów do stanu faktycznego; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt. 1a u.p.z.p., poprzez jego zastosowanie, gdy tymczasem z art. 59 ust. 2 pkt. 2 ustawy nowelizującej wynika, iż przepisu tego nie stosuje się do spraw wszczętych od dnia wejścia w życie ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., poprzez zastosowanie w brzmieniu obowiązującym po dacie 23 września 2023 r. zamiast w brzmieniu obowiązującym przed datą 23 września 2023 r., 4. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) w związku z art. 126 tej ustawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik załatwienia sprawy, poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, niewyjaśnienie stanu faktycznego, przez co nie zebrano całego materiału dowodowego; wskazane powyżej uchybienia powodują z kolei, że prowadzone przez organ II instancji postępowanie nie budzi zaufania wnoszącego skargę do władzy publicznej. W związku z powyższymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania (które miało wpływ na wynik sprawy), skarżący wniósł o nakazanie organowi I instancji uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest postanowienie w przedmiocie odmowy uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...]. Przypomnienia, bo kwestia ta została już omówiona przez organy, wymaga że z dniem 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa nowelizująca. Znowelizowany został art. 61 u.p.z.p. Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych w tym przepisie warunków, w tym gdy teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy (pkt 1a). Niemniej jednak, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie natomiast, i przepis ten ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z treścią ust. 2 art. 59 ustawy nowelizującej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie (w niniejszej sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta [...], wprowadzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r. - zmienionego kolejnymi uchwałami, obejmującego m.in. tereny w obrębie [...]): 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1. Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z treścią ust. 3 art. 59 ustawy nowelizującej, ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od dnia 1 stycznia 2026 r. jest możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny gminy, w przypadku, gdy wniosek dotyczy terenu położonego w więcej niż jednej gminie - jeżeli w tych gminach weszły w życie plany ogólne gmin. Warunków, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie stosuje się w odniesieniu do terenów zamkniętych. W przepisie tym, jak słusznie wskazał skarżący w uzasadnieniu skargi, ustawodawca uznał, za zasadne w ustawie wprost zapisać, iż dopiero wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony od dnia 1 stycznia 2026 r. jest możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny, to zaś oznacza, iż możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek złożony po dacie 23 września 2023 r. a przed datą 1 stycznia 2026 r. i nie jest wymagane oczekiwanie na uchwalenie planu ogólnego, z obszarem uzupełnienia zabudowy. Powyższe prowadzi do konstatacji, że do spraw wszczętych, tak jak w niniejszej sprawie po dniu 24 września 2023 r., nie stosuje się przepisów, które odnoszą się do terenu położonego "na obszarze uzupełnienia zabudowy". Na podstawie art. 14 pkt 2 lit. a ustawy nowelizującej zmieniona została także treść art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. Przepis ten stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., w brzmieniu sprzed nowelizacji stanowił, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części). W odniesieniu do sytuacji określonej w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. (w aktualnym brzemieniu), brak jest przepisów przejściowych. Nie oznacza to jednak, że w rozpoznawanej sprawie - tak jak przyjęły to organy obu instancji - zastosowania nie znajdzie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. lecz w brzmieniu nadanym mu w ustawie nowelizującej. Wskazać bowiem należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem uzgodnieniowym (o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.), a więc postępowaniem wpadkowym postępowania głównego, którym jest postępowanie o ustalenie warunków zabudowy. Innymi słowy postępowanie to dotyczy tylko kwestii wpadkowej i służy załatwieniu sprawy w postępowaniu głównym o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. To zatem sprawa główna a nie wpadkowa powinna zostać - z uwagi na datę wszczęcia postępowania - załatwiona przy zastosowaniu przepisów u.p.z.p. w brzmieniu sprzed dnia 24 września 2023 r., co wynika z art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy zmieniającej. Jak już bowiem wyżej wskazano, do decyzji o warunkach zabudowy nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p., który wprowadza wymóg, by działka dla której ustalane są warunki zabudowy, stanowiła teren położony na obszarze uzupełnienia zabudowy. Konsekwentnie zatem powinien respektować to również organ współdziałający w wydaniu decyzji. Zdaniem Sądu interpretacja ww. przepisów zaproponowana przez organy, prowadziłaby do wniosku o braku spójności (funkcjonalnej i systemowej) przepisów u.p.z.p. oraz u.o.g.r.l. Na płaszczyźnie postępowania wpadkowego (uzgodnieniowego), należy zatem stosować przepisy u.o.g.r.l. w brzmieniu dotychczasowym. Wskazać także należy, na co słusznie zwrócił uwagę WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 22 lutego 2024 r., IV SA/Po 12/24 (wyrok dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.), że organ uzgadniający, o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. nie jest organem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. i nie rozstrzyga o kwestiach, o których mowa w art. 7 u.o.g.r.l. oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Nadto błędne jest - jak zasadnie wskazał WSA w Poznaniu w ww. wyroku - rozumowanie odwołujące się do art. 2 pkt 22 i art. 13a ust. 7 u.p.z.p. (w nowym brzmieniu) oraz przepisu przejściowego art. 64 ust. 2 ustawy zmieniającej, stwierdzające, że według art. 64 ust. 2 ustawy zmieniającej, do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Trzeba podkreślić, że przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. nie odnosi się do planu miejscowego gminy, lecz do obszaru uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast art. 2 pkt 22 u.p.z.p. w nowym brzmieniu mówi jedynie o tym, co na gruncie tej ostatniej ustawy należy rozumieć przez "akt planowania przestrzennego". W ocenie Sądu stosowanie przepisów u.o.g.r.l. obowiązujących przed dniem 24 września 2023 r. jest tym bardziej zasadne, gdyż ustawodawca przy braku przepisów przejściowych w zakresie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., w wyniku nowelizacji u.p.z.p., wprowadził przepisy mniej korzystne dla inwestorów, a zatem rozstrzygnięcia organów (odmowne) jedynie na tej podstawie, że w odniesieniu do sytuacji określonej w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. (w aktualnym brzemieniu) brak jest przepisów przejściowych, godzą w konstytucyjne zasady praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Słusznie w uzasadnieniu skargi wskazano, że w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r., K 30/06 Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne (tak WSA w Poznaniu w cyt. wyżej wyroku). Takie argumenty Sąd przedstawił w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.). Orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku) znajduje podstawy w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się kwota uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocniczki skarżącego, będącej radczynią prawną, w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI