II SA/GO 465/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej opieki weterynaryjnej nad zwierzętami, uznając, że ograniczenie jej do zwierząt bezdomnych było niezgodne z prawem.
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami, zarzucając istotne naruszenie prawa poprzez ograniczenie opieki weterynaryjnej w zdarzeniach drogowych tylko do zwierząt bezdomnych. Sąd uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność § 5 ust. 1 uchwały w zakresie słowa "bezdomnym", ponieważ ustawa o ochronie zwierząt nie przewiduje takiego ograniczenia. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na rok 2023. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, wskazując, że § 5 ust. 1 uchwały, który przewidywał zapewnienie opieki weterynaryjnej w zdarzeniach drogowych jedynie zwierzętom bezdomnym, narusza art. 11a ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie zwierząt. Sąd administracyjny zgodził się z tym zarzutem, podkreślając, że przepis ten nie różnicuje obowiązku opieki w zależności od statusu zwierzęcia (bezdomne czy posiadające właściciela), lecz odnosi się do wszystkich zwierząt poszkodowanych w wypadkach drogowych. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej słowo "bezdomnym" w § 5 ust. 1, uznając to za istotne naruszenie prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd odrzucił również argumentację organu o przedwczesności skargi, wskazując na odmienną interpretację przepisów dotyczących uprawnień prokuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie to stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ ustawa o ochronie zwierząt nie przewiduje takiego rozróżnienia i nakłada obowiązek zapewnienia opieki wszystkim zwierzętom poszkodowanym w zdarzeniach drogowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 11a ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie zwierząt nie różnicuje obowiązku zapewnienia opieki weterynaryjnej w zdarzeniach drogowych w zależności od tego, czy zwierzę jest bezdomne, czy posiada właściciela. Ograniczenie to przez radę gminy było nieuprawnione i naruszało cel ustawy, jakim jest ochrona zwierząt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (7)
Główne
u.o.z. art. 11a § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt powinien zawierać m.in. zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Przepis ten nie różnicuje obowiązku opieki w zależności od statusu zwierzęcia.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu samorządu terytorialnego stwierdza jej nieważność w całości lub w części.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 70
Reguluje uprawnienia prokuratora w sprawach niezgodności z prawem uchwał lub zarządzeń organów samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że wnosi ją prokurator.
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prokurator może wziąć udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wnieść skargę, uzyskując prawa strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenie opieki weterynaryjnej w zdarzeniach drogowych tylko do zwierząt bezdomnych narusza art. 11a ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie zwierząt.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o przedwczesności skargi prokuratora z uwagi na niewyczerpanie trybu administracyjnego. Argumentacja organu, że ustawa o ochronie zwierząt nakłada obowiązek opieki tylko nad zwierzętami bezdomnymi.
Godne uwagi sformułowania
nie wypełniono delegacji ustawowej nie jest dopuszczalne ograniczenie na poziomie aktu prawa miejscowego nie ziściły się przesłanki do wystąpienia przez Prokuratora Rejonowego ze skargą ratio legis ww. przepisów ustawy o ochronie zwierząt nakierowanie jest na opiekę nad zwierzętami bezdomnymi nie można zatem zgodzić się Prokuratorem Rejonowym, jakoby niezgodne z prawem miałoby być wskazanie w § 5 ust. 1 skarżonej uchwały, iż opieka weterynaryjna dotyczy zwierząt bezdomnych istotne naruszenie prawa nie różnicuje bowiem obowiązku zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej od tego czy dane zwierzę jest bezdomne, czy też posiada opiekuna nie należy interpretować jako przepisu regulującego tryb wniesienia skargi przez prokuratora do sądu administracyjnego
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących programu opieki nad zwierzętami, zakresu kompetencji rady gminy oraz uprawnień prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku uchwały rady gminy i specyfiki przepisów o ochronie zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy prawa miejscowego w kontekście ustawowym. Pokazuje również rolę prokuratury w kontroli legalności działań samorządów.
“Sąd administracyjny: Gmina musi zapewnić opiekę weterynaryjną zwierzętom po wypadkach, nie tylko bezdomnym.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 465/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2023-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Piątek Kamila Karwatowicz Symbol z opisem 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Prawo miejscowe Ochrona zwierząt Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 572 art.. 11a ust. 1 i ust. 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 147 § 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 559 art. 91 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 lutego 2023 r., nr XXXIX/238/2023 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy na rok 2023" I. stwierdza nieważność § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały w zakresie słowa "bezdomnym", II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 lutego 2023 r. Nr XXXIX/23 8/2023 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2023 roku". Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa, tj. art. 11a ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (DZ.U. z 2022 poz. 572, dalej jako - u.o.z.), poprzez zawarcie w § 5 ust. 1 uchwały regulacji dotyczącej zapewnienia opieki weterynaryjnej jedynie bezdomnym zwierzętom, które ucierpiały wskutek zdarzeń drogowych, z pominięciem innych zwierząt, przez co nie wypełniono delegacji ustawowej opisanej we wskazanym powyżej przepisie ustawy. W związku z powyższym na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022. poz. 329 t.j.) skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 5 ust. 1. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że Rada Gminy działając na podstawie art. 11a u.o.z. w dniu 9 lutego 2023 r. podjęła uchwałę Nr XXIX/238/2023 w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2023 roku". Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa 27 lutego 2023 r. pod poz. 628. Program opieki nad zwierzętami uchwalany na podstawie art. 11a ust. 1 i 2 u.o.z. jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust 1 u.s.g. Uchwała ustanawiająca program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt powinna zwierać elementy wskazane jako obligatoryjne w art. 11a ust. 2 pkt 1- 8 oraz w art. 11a ust. 5. Zdaniem skarżącego podjęta przez Radę Gminy uchwała powyższych wymogów nie spełnia. Zgodnie z treścią art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. jednym z elementów omawianego programu jest zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż przytoczony tu przepis ustawy nakłada na gminę obowiązek zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej zwierzętom, nie zaś jedynie określonym gatunkom czy kategoriom zwierząt (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1503/17, wyrok WSA w Łodzi z 15 marca 2023 r., II SA/Łd 921/22 ). Skoro ustawodawca w art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. nie określił wprost, że zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt ma dotyczyć wyłącznie "bezdomnych zwierząt", rada nie jest uprawniona do dokonania takiego zawężenia (por. m.in. wyroki WSA w Lodzi z 14 marca 2023 r., II SA/Łd 995/22, WSA w Kielcach z 7 grudnia 2022 r., II SA/Ke 605/22, z 6 grudnia 2022 r., II SA/Ke 607/22 oraz z 6 września 2022 r., II SA/Ke 344/22). W ocenie skarżącego nie jest dopuszczalne ograniczenie na poziomie aktu prawa miejscowego całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt do zwierząt bezdomnych. W konsekwencji przepis 5 ust. 1. zaskarżonej uchwały, w zakresie słowa "bezdomnym" istotnie narusza art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości, a w razie braku uwzględnienia argumentacji przemawiającej za odrzuceniem - o oddalenie skargi w całości. Ustosunkowując się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę, iż w jego ocenie, nie ziściły się przesłanki do wystąpienia przez Prokuratora Rejonowego ze skargą w niniejszej sprawie, a co najmniej jest ona przedwczesna. Jak wynika bowiem z brzmienia przepisu art. 70 ustawy - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1247) - "jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru (...)". Jak z kolei stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 464/21 - w sytuacji gdy w ocenie prokuratora, zachodzi niezgodność z prawem aktu organu samorządu terytorialnego, powinien on w pierwszej kolejności wystąpić do organu, który wydał taki akt z wnioskiem o jego uchylenie lub zmianę bądź też z wnioskiem o jego uchylenie do właściwego organu nadzoru. Wynika to wprost ze sformułowania "prokurator zawraca się11, które to sformułowanie nie pozostawia dowolności w działaniu prokuratora, lecz niejako nakazuje mu wystąpienie ze stosownym wnioskiem do właściwych organów, celem usunięcia niezgodności z prawem zapisów danego aktu. Dopiero w dalszej części tego przepisu ustawodawca wskazał, że "prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego", a zatem skarga do sądu administracyjnego powinna być ostatecznością, kiedy inne przewidziane w tym przepisie środki przysługujące prokuratorowi nie przyniosą oczekiwanych, w jego ocenie, rezultatów. Organ wskazał, że Prokurator Rejonowy zaniechał wystąpienia do Rady Gminy z wnioskiem, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 70 ustawy - Prawo o prokuraturze, co w ocenie organu czyni skargę co najmniej przedwczesną, wobec braku wyczerpania trybu wskazanego przez ustawodawcę w cytowanym przepisie. W dalszej kolejności, z daleko posuniętej ostrożności, w razie nieprzyjęcia argumentacji przemawiającej za odrzuceniem skargi, organ wskazał, że brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi, co warunkuje jej oddalenie. Ustawa o ochronie zwierząt wskazuje wprost w art. 11, iż do zadań własnych gmin należy zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom i wyłapywanie ich. Wypełniając ten obowiązek rada gminy, określa w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (art. 11a ustawy o ochronie zwierząt). Nie ulega zatem wątpliwości, że ratio legis ww. przepisów ustawy o ochronie zwierząt nakierowanie jest na opiekę nad zwierzętami bezdomnymi. Nie dotyczy, zaś zwierząt, które takiego desygnatu nie posiadają. Organ zauważył, że w doktrynie wskazuje się, iż podstawowym narzędziem ochrony zwierząt bezdomnych jest gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi (tak: Kuszlewicz Karolina, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz). Jednym z elementów pieczy nad zwierzętami bezdomnymi jest z kolei zapewnienie im całodobowej opieki weterynaryjnej (art. 11 a ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie zwierząt). Nie można zatem zgodzić się Prokuratorem Rejonowym, jakoby niezgodne z prawem miałoby być wskazanie w § 5 ust. 1 skarżonej uchwały, iż opieka weterynaryjna dotyczy zwierząt bezdomnych, wszak ustawodawca wprost wskazał w ustawie o ochronie zwierząt, iż zadaniem gminy jest zapewnienie opieki zwierzętom bezdomnym, z wyłączeniem zaś takich, które owego "statusu" nie posiadają. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako - "p.p.s.a."), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W myśl art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r .o. samorządzie gminnym (DZ.U. z 2023 r. nr 40, dalej jako - u.s.g.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie a art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia ograniczając się do wskazania, iż wydano je z naruszeniem prawa. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika zatem, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy naruszeń należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał bądź naruszenie prawa materialnego, a także naruszenie procedury podejmowania uchwał, przy czym naruszenia te powinny polegać na pozostawaniu uchwały w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa. Chodzi tu bowiem o wady kwalifikowane, z powodu których cały akt lub jego część nie powinien wejść w ogóle do obrotu prawnego. W takiej sytuacji konieczne jest stwierdzenie nieważności aktu, czyli jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą ex tunc. Dany akt lub jego część nie wywołuje wówczas skutków prawnych od samego początku. Istotnym naruszeniem prawa są więc naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną kwestionowanej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: u.o.z.). Zgodnie z art. 11a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. W myśl art. 11a ust. 2 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Z ust. 4 tego przepisu wynika, że realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Obowiązkowe elementy programu zostały zatem określone w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 i ust. 5 (dotyczący wskazania środków finansowych przeznaczonych na realizację programu), natomiast fakultatywne określone zostały w ust. 3 (plan znakowania zwierząt w gminie) i 3a (plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie). Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego do tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej delegacji nie może podejmować kwestii nieprzekazanych jej do regulacji i jednocześnie ma obowiązek uregulowania realizacji zadań jej przekazanych. Uchwała rady gminy musi więc ściśle respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione wyłącznie w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP). W kontrolowanej sprawie Prokurator zakwestionował zapis zawarty w § 5 ust. 1 przedmiotowej uchwały jako naruszający art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. W § 5 ust. 1 Rada Gminy uchwaliła, że w celu zapewnienia opieki zwierzętom bezdomnym, które ucierpiały wskutek zdarzeń drogowych Gmina podejmuje współpracę z lekarzem weterynarii, który świadczy usługi całodobowo to jest (...). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt ma dwojaki charakter: z jednej strony jest aktem prawa miejscowego, a więc powinien zawierać normy generalne i abstrakcyjne (powinien być skierowany do ogólnie określonej kategorii podmiotów, określać zasady zachowania w powtarzalnych sytuacjach), a z drugiej - mając na uwadze celowościową wykładnię art. 11a u.o.z., potrzebę należytej i rzeczywistej ochrony zwierząt, periodyczny charakter programu i zaledwie roczny okres jego obowiązywania - podkreśla się jego wykonawczy, konkretny charakter oraz konieczność dostosowania do warunków lokalnych. Pogodzenie tych dwóch wartości (aktu prawa miejscowego i wykonawczego charakteru) powoduje, że program ten w istocie zawiera normy o charakterze mieszanym abstrakcyjno-konkretnym, z naciskiem jednak na cel programu, tj. konieczność konkretyzacji sposobu działania gminy w określonych sytuacjach tak, aby spełnione zostały należyte standardy ochrony zwierząt. Program ochrony zwierząt to zatem w istocie plan działania, w ramach którego powinien zostać określony konkretny sposób działania, a czynności, do których zobowiązana jest gmina, muszą być wykonywane przez podmioty znane i zidentyfikowane, czyli w sposób zorganizowany i zaplanowany, konkretny. Należy zgodzić się ze skarżącym, że w przedmiotowej sprawie regulacja zawarta w § 5 ust. 1 zaskarżonej uchwały podjęta została z naruszeniem art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z. Wskazany przepis ustawy nie różnicuje bowiem obowiązku zapewnienia całodobowej opieki weterynaryjnej od tego czy dane zwierzę jest bezdomne, czy też posiada opiekuna, lecz odnosi się do wszystkich zwierząt, które ucierpiały w przypadkach zdarzeń drogowych. Ponadto analizowane zagadnienie należy rozpatrywać kontekście celu jaki ma przyświecać uchwale podjętej na podstawie art. 11a ust. 1 i ust. 2 u.o.z. Trzeba zatem zwrócić uwagę, że przedmiotem uchwały jest nie tylko opieka nad zwierzętami bezdomnymi, ale również zapobieganie bezdomności. Program powinien zatem zawierać rozwiązania prawne, które będą uwzględniać jednocześnie obydwa cele o jakich mowa w analizowanym przepisach ustawy, czyli zarówno związane z opieką nad zwierzętami bezdomnymi jak i zapobieganie bezdomności zwierząt. Postanowienia uchwały, które nie uwzględniają dyrektywy zapobiegania bezdomności zwierząt należy ocenić jako wydane z istotnym naruszeniem prawa. Za takie w ocenie Sądu, należy uznać regulację zawartą w kwestionowanym przepisie § 5 ust. 1, który w sposób nieuprawniony różnicuje sytuację zwierząt wymagających pomocy weterynaryjnej z powodu zdarzenia drogowego. W ocenie Sądu inkryminowany przepis uchwały, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego słowa: "bezdomnych" może funkcjonować w obrocie prawnym. Dlatego w pozostałym zakresie skarga została oddalona. Na skutek opisanego wyżej naruszenia prawa stwierdzonego w treści zaskarżonej uchwały należało uznać w części jej sprzeczność z prawem. Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał przepis § 5 ust. 1 w zakresie słowa " bezdomnym". W pozostałym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie było zasadne stanowisko organu w kwestii odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (DZ.U. z 2022 r. poz. 1247) jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w przypadku uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepis art. 70 ustawy - Prawo o prokuraturze, chociaż nie wprowadza obligatoryjnej kolejności co do możliwości korzystania przez prokuratora z przewidzianych w nim środków prawnych, to jednak użyte w nim określenie "prokurator zwraca się do organu" oraz dalsze określenie "prokurator może także wystąpić (...) do sądu administracyjnego" wskazują na konieczność rozważnego i racjonalnego korzystania z przewidzianych w nim środków prawnych, w szczególności, gdy kontrolowany przez prokuratora akt organu samorządu terytorialnego obowiązuje już wiele lat, nie został zakwestionowany przez organ nadzoru, a mieszkańcy pozostają w przeświadczeniu jego legalności, zaś organ przystąpił do opracowania nowego aktu, który ma zastąpić dotychczasowy. W takiej sytuacji prokurator powinien skorzystać nie z najdalej idącego środka zaskarżania, tj. skargi sądowoadministarcyjnej o stwierdzenie nieważności dotychczasowego aktu (por. przykładowo wyroki sygn. akt: II SA/Sz 658/21, I SA/Bk 464/21, I SA/Bk 79/23). Wbrew jednak stanowisku organu przytoczony art. 70 ustawy Prawo o prokuraturze nie należy interpretować jako przepisu regulującego tryb wniesienia skargi przez prokuratora do sądu administracyjnego, takiemu rozumieniu przeczą odpowiednie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). I tak - zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Następnie wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym podstawę prawną udziału prokuratora stanowi art. 8 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. Podkreślić należy, że w świetle art. 8 p.p.s.a. prokurator według własnej oceny podejmuje decyzję o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zasadność tej decyzji nie podlega ocenie organu administracji, którego działanie lub bezczynność zakwestionował prokurator. O tym, czy udział prokuratora w konkretnym postępowaniu jest potrzebny, decyduje więc sam prokurator. Dodać należy, że udział prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jednym z aspektów realizacji zasady państwa prawnego. Podmiot ten, inicjując postępowanie przed sądem administracyjnym, działa w imieniu obiektywnie pojętego porządku prawnego (por. wyrok sygn. akt II SA/Ol 156/18). Powołany przepis art. 70 ustawy Prawo o prokuraturze należy natomiast rozumieć jako regulację dotyczącą uprawnień prokuratora w sprawach, których przedmiotem jest niezgodność z prawem uchwały lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenia wojewody. W tym stanie sprawy brak było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 147 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI