II SA/Go 463/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, uznając uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, wynikające z opinii psychiatryczno-psychologicznej stwierdzającej uzależnienie od alkoholu.
Skarga dotyczyła decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w związku z uzasadnionymi zastrzeżeniami co do jego stanu zdrowia, wynikającymi z opinii psychiatryczno-psychologicznej stwierdzającej uzależnienie od alkoholu. Sąd administracyjny uznał, że opinia ta stanowiła wystarczającą podstawę do skierowania na badania, mając na celu zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Oddalono skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Sprawa dotyczyła skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o skierowaniu go na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą do wszczęcia postępowania był wniosek Prokuratora Rejonowego, oparty na opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej stwierdzającej u A.J. uzależnienie od alkoholu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o kierujących pojazdami, twierdząc, że nie wykazano uzasadnionych okoliczności faktycznych do skierowania na badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd uznał, że opinia psychiatryczno-psychologiczna, stwierdzająca uzależnienie od alkoholu i jego wpływ na zachowanie, stanowiła wiarygodne źródło uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Podkreślono, że celem ustawy jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, a skierowanie na badania nie wymaga pewności co do istnienia przeciwwskazań, lecz jedynie ich uprawdopodobnienia. Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury ani prawa materialnego, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy, a bezpieczeństwo w ruchu drogowym ma priorytet.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, opinia taka stanowi wiarygodne źródło uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, co daje podstawę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia psychiatryczno-psychologiczna stwierdzająca uzależnienie od alkoholu jest wystarczającą przesłanką do skierowania na badania, ponieważ celem ustawy jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, a skierowanie nie wymaga pewności co do istnienia przeciwwskazań, lecz jedynie ich uprawdopodobnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia inicjatywy zmierzającej do ustalenia podstaw do skierowania na badania.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opinia psychiatryczno-psychologiczna stwierdzająca uzależnienie od alkoholu stanowi wystarczającą podstawę do skierowania na badania lekarskie w celu oceny zdolności do kierowania pojazdami. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym jest wartością nadrzędną, uzasadniającą skierowanie na badania nawet przy jedynie uprawdopodobnionym istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych.
Odrzucone argumenty
Brak wykazania uzasadnionych okoliczności faktycznych uzasadniających skierowanie kierowcy na badania lekarskie. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania bezpieczeństwo w ruchu drogowym jest wartością, która powinna podlegać dalej idącej ochronie niż interes skarżącego
Skład orzekający
Sławomir Pauter
przewodniczący
Krzysztof Dziedzic
członek
Krzysztof Rogalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania kierowcy na badania lekarskie w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu lub innych problemów zdrowotnych mogących wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście uzależnienia od alkoholu; wymaga oceny indywidualnej w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i interpretacji przepisów dotyczących kierowców z problemami zdrowotnymi, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Uzależnienie od alkoholu a prawo jazdy: Sąd potwierdza – badania lekarskie są konieczne dla bezpieczeństwa na drogach.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 463/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2023-10-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-07-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Krzysztof Dziedzic Krzysztof Rogalski /sprawozdawca/ Sławomir Pauter /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 622 art. 99 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. Prokurator Rejonowy zwrócił się do Starosty o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego i skierowanie A.J. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem w związku z istniejącymi uzasadnionymi zastrzeżeniami co do stanu zdrowia. W uzasadnieniu wniosku Prokurator wyjaśnił, że przeciwko A.J. prowadzone było postępowanie karne, w toku którego został on poddany jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatryczno-psychologicznemu. Biegli psychiatrzy i psycholog rozpoznali u w/w osoby uzależnienie od alkoholu. W związku z powyższym zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stan zdrowia A.J. może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym jego uczestnikom. Do wniosku Prokurator załączył odpis opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] maja 2019 r. o stwierdzeniu u A.J. uzależnienia od alkoholu. Wniosek wpłynął do Starostwa w dniu 26 września 2019 r. Pismem z dnia [...] września 2019 r. Starosta zawiadomił A.J. o wszczęciu z urzędu na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z powyższym wnioskiem Prokuratora Rejonowego. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Starosta skierował A.J. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż A.J. jest kierowcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 ze z., dalej w skrócie u.k.p.), bowiem posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Jako osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym jest potencjalnie kierującym. Treść złożonej opinii zawiera informacje świadczące o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń, co do stanu zdrowia strony. Wobec tego została ona skierowana na powyższe badania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Nie jest przy tym wymagane uzyskanie pewności co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (jest to przedmiotem badań lekarskich), lecz jedynie uprawdopodobnienie takich przesłanek. A.J., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od w/w decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, zarzucając wydanie jej bez wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz nie uwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy i skierowanie strony na badania lekarskie, gdy nie ma żadnych uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało stronę do wykazania twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, tzn. zakazu zbliżania się do J.J., A.J., H.J., O.J., zamieszkujących pod adresem, na który kierowano korespondencję do strony, a także faktu, iż strona zamieszkiwała w [...] w październiku 2021 r. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. pełnomocnik strony przesłał wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2019 r. [...], w którym w pkt 4 orzeczono o w/w zakazie zbliżania się przez okres próby 3 lat. Pismem z dnia [...] marca 2023 r. organ I instancji przesłał pismo z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] marca 2023 r. stwierdzające, iż A.J. odwołał się od treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] stwierdzającego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A1,B1,B, B+E,T. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. SKO przywróciło stronie termin do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] maja 2023 r. organ I instancji przesłał orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. stwierdzające istnienie u strony przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż u.k.p. nie definiuje ani bliżej nie określa pojęcia "zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Celem art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) tej ustawy jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym powodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdu. Wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Za uzasadnione i poważne można uznać jedynie takie, z których przynajmniej z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego udziału w ruchu drogowym. Nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności kierowcy do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania. Kontrola orzeczeń lekarskich w odniesieniu do podstaw prawnych i trybu ich wydawania może być elementem oceny organów administracji dopiero w odrębnym, nowym postępowaniu administracyjnym, w związku ze stwierdzeniem istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez osobę legitymującą się takimi uprawnieniami. Dopiero w takim postępowaniu administracyjnym badana może być prawidłowa podstawa prawna wydania orzeczeń lekarskich. W niniejszej sprawie fakt stwierdzenia w opinii psychiatryczno-psychologicznej uzależnienia alkoholowego stanowi wystarczającą przesłankę uzasadniającą skierowanie danej osoby na badania lekarskie. Przy interpretacji przesłanki zawartej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. trzeba mieć na względzie cel tej ustawy, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dla ustalenia okoliczności mającej znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), określonej normą prawa materialnego (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p.), w niniejszym postępowaniu, nie jest konieczne prowadzenie jakichkolwiek dalszych dowodów, bowiem dotychczas zgromadzone dowody w ocenie Kolegium (art. 80 k.p.a.) przekonująco wskazały na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony. Nie można zatem postawić decyzji zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. We wnioskach opinii sporządzonej przez lekarzy specjalistów wskazano jednoznacznie, iż rozpoznano uzależnienie od alkoholu. To czy schorzenia rozpoznane u strony występują i jakie mogą wywoływać skutki, ocenić może dysponujący wiedzą specjalną uprawniony lekarz w trybie przewidzianym w u.k.p., nie zaś organ administracji. Okoliczności ustalone przez organ I instancji z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. Opinia sądowo-psychiatryczna wydana na potrzeby sprawy karnej stanowi informację wiarygodną. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność, nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu innych użytkowników dróg. Przyczyny przeprowadzania badania nie muszą mieć związku z wykroczeniem lub przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Badania na które skierowana jest strona i od których się odwołuje, zostały już wykonane i wydane zostało ostateczne orzeczenie lekarskie, wydane przez uprawniony podmiot, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na powyższą decyzję SKO A.J., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając naruszenie: 1) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. polegające na błędnym uznaniu przez organ, że istnieje konieczność skierowania kierowcy na badanie lekarskie, podczas gdy w żaden sposób nie wykazano, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności faktyczne uzasadniające wszczęcie i przeprowadzenie takiego postępowania, 2) art. 7 i 77 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i przyjęciu, że konieczne jest skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 k.p.a. organ nie podjął żadnej inicjatywy zmierzającej do ustalenia czy istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na badanie lekarskie. Mowa jest tylko o tym, że muszą być one "uzasadnione", co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany przepis. Przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem na późniejszym etapie uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Z unormowań tych wynika więc, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Chodzi o przesłanki z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazujące na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy). Kierowanie na badania lekarskie w związku z zawiadomieniem właściwego organu o stanie zdrowia kierowcy nie może być automatycznie skutkiem tego zawiadomienia. Konieczne jest stwierdzenie, że wynikają z niego uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Identycznie jest w sytuacji wniosku strony o umorzenie postępowania o skierowanie na badania. Otrzymawszy taki wniosek, po wszczęciu postępowania, organ je prowadzący jest obowiązany ustalić czy zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Wobec powyższego zgromadzony materiał w sprawie w żaden sposób nie uzasadnia skierowania skarżącego na badania lekarskie, wobec czego konieczne jest umorzenie postępowania w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiła regulacja zawarta art. 99 ust. u.k.p. Stosownie do treści ust. 1 pkt 2 lit. b tego przepisu – w wersji obowiązującej w dacie wydania decyzji Starosty jako organu I instancji ([...] października 2019 r.) – starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei w dacie wydania zaskarżonej decyzji SKO ([...] maja 2023 r.) art. 99 ust. 1 pkt 2 stanowił podobnie, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Nowelizacja u.k.p., która w międzyczasie weszła w życie (ustawa z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 1997, zmieniająca w art. 4 pkt 30 treść art. 99 u.k.p.) nie zawiera regulacji przejściowej co do tego, jakie przepisy należy stosować do spraw wszczętych i niezakończonych w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej. Jednakże fakt powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2023 r. nieobowiązującego już wówczas art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. (zamiast art. 99 ust. 1 pkt 2) nie wywiera jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno przed jak i po omawianej nowelizacji materialnoprawne przesłanki skierowania kierowcy na badania lekarskie pozostawały takie same – tzn. uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że istnieje konieczność skierowania skarżącego na badanie lekarskie, podczas gdy w ocenie strony w żaden sposób nie wykazano uzasadniających to okoliczności faktycznych wskazać należy przede wszystkim, iż pojęcie "zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy" użyte w przytoczonej wyżej regulacji, obejmuje także zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zastrzeżenia te powinny bowiem dotyczyć aspektów zdrowia tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Za uzasadnione i poważne można uznać jedynie takie zastrzeżenia, z których co najmniej z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym. Nie jest przy tym konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany (por. wyroki NSA z 18 maja 2020 r., I OSK 514/19 oraz z 2 marca 2021 r., I OSK 3852/18). Innymi słowy, nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarczy wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu drogowego (wyroki NSA z 30 maja 2016 r., I OSK 2019/14, oraz z 26 lipca 2018 r., I OSK 625/18). Z powyższego wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, iż stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło tego typu informacji jest wiarygodne. Właściwy organ, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym, badanym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji. Sformułowanie, że wątpliwości mają być uzasadnione oznacza, że powinny być oparte na wiarygodnych podstawach (wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r., I OSK 1170/19). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu za taką podstawę niewątpliwie można uznać załączoną do wniosku Prokuratora opinię sądową psychiatryczno-psychologiczną z dnia [...] maja 2019 r. stwierdzającą u skarżącego uzależnienie od alkoholu. Dodatkowo z treści tej opinii wynika m.in. (str. 3), iż nadużywa on alkoholu od wielu lat, po wprowadzeniu się w stan upojenia alkoholowego był agresywny, zaś działanie alkoholu na organizm skarżącego przyczyniało się do trudności w opanowywaniu emocji i zachowania. Opinia ta, sporządzona przez dwóch lekarzy psychiatrów oraz psychologa klinicznego, zawierająca ocenę stanu zdrowia skarżącego (w postaci powyższego rozpoznania uzależnienia od alkoholu) stanowi wiarygodne źródło zastrzeżeń organów co do stanu jego zdrowia, co dawało podstawę do wydania decyzji w oparciu o treść art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym stwierdza się, iż opinię sądowo-psychiatryczną można uznać za wiarygodną podstawę stanowiącą o istnieniu uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia (por. m.in. wyrok NSA z 11 lipca 2019 r., I OSK 2407/17). Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego należy zwrócić uwagę, iż wobec faktu, że z opisanego wyżej dokumentu wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, nie można skutecznie zarzucać organom orzekającym w sprawie, iż wzięły pod uwagę zawarte w tej opinii wnioski (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r., 2117/19). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że organy oparły się na jednym dokumencie. Skoro został w nim opisany stan zdrowia skarżącego poprzez wskazanie rozpoznania – uzależnienia od alkoholu, to był on wystarczającym dowodem, na podstawie którego możliwe było skierowanie na badania. Stąd też należało się zgodzić z oceną Kolegium, iż w niniejszym postępowaniu nie było konieczne prowadzenie dalszego postępowania dowodowego, bowiem dotychczas zgromadzone dowody przekonująco wskazały na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. Jednocześnie skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek innego dowodu, który podważyłby moc dowodową załączonej do akt administracyjnych niniejszej sprawy opinii. Organ dokonując oceny musiał mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, tzn. zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje bowiem, by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg (por. wyroki NSA z 11 grudnia 2018 r., I OSK 497/17 oraz z 11 lipca 2019 r., I OSK 2407/17). Stwierdzić zatem należy, iż zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego pochodziły z wiarygodnego źródła oraz zostały uprawdopodobnione stosowną dokumentacją. Organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że bezpieczeństwo na drogach publicznych jest wartością, która powinna podlegać dalej idącej ochronie niż interes skarżącego polegający na chęci uniknięcia dodatkowych, zbędnych jego zdaniem czynności i kosztów związanych z badaniem lekarskim. W opisywanym przypadku sprzeczność interesów jest jedynie pozorna, bowiem niezależnie od subiektywnych przekonań skarżącego, prowadzenie pojazdu przy ewentualnym istnieniu przeciwwskazań lekarskich zagraża nie tylko bezpieczeństwu innych użytkowników dróg, ale także jego własnemu bezpieczeństwu. Użytkownicy dróg publicznych powinni pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że organ administracji publicznej, który posiada do tego ustawowe uprawnienia, podejmuje działania mające na celu eliminowanie zagrożeń, jakie mogą stwarzać kierowcy posiadający prawo prowadzenia pojazdów, pomimo iż stan ich zdrowia nie daje gwarancji bezpiecznego kierowania pojazdem (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2017 r., I OSK 509/15). Niezależnie od powyższego dodać należy, iż decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. Dla możliwości wydania decyzji w tym przedmiocie nie jest wymagane ustalenie, czy niezdolność prowadzenia pojazdów w istocie zachodzi. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie (wyroki NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16 oraz z 27 marca 2019 r., I OSK 1502/17). Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, iż materiał dowodowy został oceniony w sposób nieobiektywny czy noszący znamiona dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI