II SA/GO 453/23

II SA/Go 453/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 6 pkt 2, art. 124 ust. 1a, art. 124 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. G., D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] kwietnia 2023 r. znak: [...] Starosta, działając w trybie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej jako u.g.n.), zezwolił dla E Sp. na niezwłoczne zajęcie wskazanej wyżej nieruchomości o nr ewid. [...] w powierzchni 1,00 ha, położonej w [...]. Organ wskazał, że zajęcie przedmiotowej nieruchomości następuje w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej w postaci budowy jednotorowej napowietrznej linii 110 kV relacji [...], w postaci 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 37 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 164 m2 wyznaczonej pasem zajęcia o szerokości 12 m (2x6 m od osi linii) i przebiegającym w południowym krańcu działki nr [...], biegnąc z zachodu na wschód.
Decyzji powyższej Starosta nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że E Sp. z o.o., wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. zwróciła się do Starosty o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości o nr ewid. [...] o powierzchni 1,00 ha, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Wyżej wymieniona nieruchomość położona jest w [...]. Starosta decyzją z dnia [...] lutego 2023 r., znak: [...] ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy jednotorowej napowietrznej linii 110 kV relacji [...] w postaci 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 37 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 164 m2 wyznaczonej pasem zajęcia o szerokości 12 m (2 x 6 m od osi linii) i przebiegającym w południowym krańcu działki nr [...], biegnąc z zachodu na wschód, oznaczonym na załączniku graficznym kolorem różowym, natomiast oś linii napowietrznej- kolorem czerwonym, a granice pasa zajęcia o szerokości do 12 m (2 x 6 m od osi linii)- kolorem granatowym. Obszar zajęcia wyznaczają punkty A1, A2, A3, przy czym: - punkt A1 oddalony jest od południowego wierzchołka granicy działki nr [...] o 10 m; - punkt A2 oddalony jest od południowego wierzchołka granicy działki nr [...] o33 m; - punkt A3 zlokalizowany jest dokładnie na południowym wierzchołku granicy działki nr [...].
Następnie organ podał, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 tej ustawy, tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Nie oznacza to, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest możliwe dopiero, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanie się ostateczna. Przepis ten implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Inwestor wskazał, iż głównymi celami realizowanej inwestycji celu publicznego są:
- poprawa niezawodności funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu dystrybucyjnego;
- zapewnienie pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną regionu;
- zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem odbiorców w tym wielu instytucji pożytku publicznego, zakładów przemysłowych i wielopowierzchniowych placówek handlowych zlokalizowanych na tych terenach;
- dostosowanie sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju sektora energetyki. Ponadto inwestor wyjaśnił, iż zrealizowanie inwestycji zapewni stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Zapewni to także bezpieczeństwo energetyczne, poprzez ograniczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii, np. wskutek awarii czy katastrofy energetycznej.
Organ stwierdził, iż na aktualnym etapie rozwoju gospodarczego i społecznego zapewnienie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko wielu gałęzi gospodarki, czy rolnictwa, ale także zapewnienie bezpieczeństwa (w tym ochrony zdrowia i życia) ludności. Z wnioskiem wystąpił podmiot specjalizujący się w przesyłaniu i dostawach energii i co za tym idzie posiadający wiedzę fachową, pozwalającą na dokonanie oceny, czy potrzeba przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji jest zasadna. W związku z powyższym Starosta uznał, iż przedmiotowa inwestycja powinna zostać zrealizowana niezwłocznie, z uwagi na ważny interes gospodarczy.
E. i D.G. złożyli odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Starosty i w tym zakresie orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili obrazę:
1) przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 124 u.g.n. - przez jego zastosowanie w przypadku, gdy organ I instancji błędnie uznał, iż skarżący nie wyrazili zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem E Sp. z o. o., podczas gdy osoby E. oraz D.G. przystąpili do rokowań, które to nie zostały zakończone w sprawie, a fakt rzekomego ich zakończenia organ I instancji wywodzi na podstawie deklaracji inwestora tyczącej się rzekomej rozmowy telefonicznej oraz rzekomej próby bezpośredniego kontaktu ze skarżącymi pod ich nieobecność;
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez:
a) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. - przez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało skutek w drodze zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, co wyraziło się w szczególności:
- pominięciem okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora;
- brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji, nadto zakres ten winien być określony przez podmiot zewnętrzny nie zaś przez samego inwestora;
b) obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, tj.
- pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora;
- brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji, nadto zakres ten winien być określony przez podmiot zewnętrzny nie zaś przez samego inwestora;
c) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wojewoda decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 124 ust. 1a u.g.n. stanowiący podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazuje, iż w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu korzystania z tejże nieruchomości. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
W niniejszej sprawie przedmiotem badania są dwie przesłanki: 1) czy w obrocie prawnym pozostaje (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. i 124 ust. 1a u.g.n. Dalej organ podkreślił, że decyzją z [...] lutego 2023 r. znak: [...] Starosta ograniczył sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. ma znaczenie tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność czy prawidłowość. Wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. następuje w przypadku, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający zobowiązany jest wykazać, jaka jest przyczyna wydania zezwolenia i jakie miałoby skutki zaniechanie wydania tego zezwolenia, skoro zezwolenie to stanowi podstawę do pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego posiadania nieruchomości i można je wydać tylko ze względu na niezwłoczność rozpoczęcia realizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 6 pkt 2 u.g.n. celami publicznymi są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego. Ma ono na celu poprawę niezawodności funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu dystrybucyjnego, zapewnienie pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną regionu, zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem odbiorców w tym wielu instytucji pożytku publicznego, zakładów przemysłowych i wielopowierzchniowych placówek handlowych zlokalizowanych na tych terenach oraz dostosowanie sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju sektora energetyki. Zrealizowanie inwestycji zapewni stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Zapewni to także bezpieczeństwo energetyczne, poprzez ograniczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii, np. wskutek awarii czy katastrofy energetycznej. Zdaniem Wojewody, organ I instancji słusznie podkreślił, iż na aktualnym etapie rozwoju gospodarczego i społecznego zapewnienie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko wielu gałęzi gospodarki, czy rolnictwa, ale także zapewnienie bezpieczeństwa (w tym ochrony zdrowia i życia) ludności. Z wnioskiem wystąpił podmiot specjalizujący się w przesyłaniu i dostawach energii i co za tym Idzie posiadający wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny, czy potrzeba przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji jest zasadna. W związku z powyższym Starosta zasadnie stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja powinna zostać zrealizowana niezwłocznie, z uwagi na ważny interes gospodarczy.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, Wojewoda wyjaśnił, że skarżący jednoznacznie wskazali, że odwołują się od decyzji Starosty z [...] kwietnia 2023 r. Decyzja ta rozstrzyga w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości po uprzednim wydaniu decyzji w przedmiocie ograniczeniu sposobu z niej korzystania. Zatem zarzuty odwołania nie mogą skutecznie podważyć prawidłowości ustaleń i oceny organu I instancji bowiem w swej treści odnoszą się do przeprowadzonych rokowań mających istotne znaczenie przy wydaniu uprzedniej decyzji Starosty z [...] lutego 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Natomiast w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości kwestia rokowań pozostaje bez znaczenia. Wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. następuje w przypadku, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy organ I instancji uznał, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego podyktowane jest ważnym interesem gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony, a organ II instancji trafność tej oceny podziela. Realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest bez wątpienia inwestycją celu publicznego, a jej zrealizowanie zapewni stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Zapewni to także bezpieczeństwo energetyczne, poprzez ograniczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii.
Reasumując Wojewoda podkreślił, że przesłanki warunkujące udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zostały spełnione: wydana została decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości oraz wykazany został ważny interes gospodarczy.
Wskazał też, że wszelkie zastrzeżenia i uwagi dotyczące rokowań winny zostać podniesione na etapie postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (na marginesie jedynie organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że przed wystąpieniem z wnioskiem przez inwestora rokowania odbyły się jednak nie doprowadziły do zawarcia umowy między stronami). Wobec powyższego nie mogły odnieść one zamierzonego przez skarżących skutku.
E. i D.G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody, w której zarzucili:
1. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez:
a) naruszenie art. 124 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w przypadku gdy:
- organy I oraz II instancji błędnie uznały, iż skarżący nie wyrazili zgody na dokonanie czynności objętych pierwotnym wnioskiem E Sp. z o. o., podczas gdy E.G. oraz D.G. przystąpili do rokowań, które nie zostały zakończone w sprawie, a fakt rzekomego ich zakończenia organ II instancji w ślad za organem I instancji wywodzi na podstawie deklaracji inwestora tyczącej się rzekomej rozmowy telefonicznej oraz rzekomej próby bezpośredniego kontaktu ze skarżącymi pod ich nieobecność;
2. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść wydanej
decyzji poprzez:
a) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji;
b) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało skutek w drodze zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywateli, co wyraziło się w szczególności:
- pominięciem okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora; brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji przez organ I instancji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji, nadto zakres ten winien być określony przez podmiot zewnętrzny nie zaś przez samego inwestora;
c) obrazę art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów poprzez uznanie, że:
- zasadne według organów obydwu instancji jest pominięcie okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z:pominięciem okoliczności związanych z zakresem prac objętych pierwotnym wnioskiem, w szczególności związanych z pominięciem dokładnego zbadania zakresu prac objętych wnioskiem inwestora;
- brakiem określenia jednoznacznego przebiegu ograniczenia prawa własności i z pominięciem części faktycznie zajętej nieruchomości, w sytuacji kiedy w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle i precyzyjnie określony, z uwzględnieniem, iż przebieg ograniczenia ustalony musi być jedynie w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji, co oznacza w szczególności, że decyzja musi wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, przy czym zakres ograniczenia nie może wykraczać poza zakres niezbędny do wykonania danej inwestycji, nadto zakres ten winien być określony przez podmiot zewnętrzny nie zaś przez samego Inwestora;
d) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowodów, na których
się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności
i mocy dowodowej.
Na podstawie tak skonstruowanych zarzutów E. i D.G. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących w tym kosztów wpisu od skargi oraz ewentualnych - opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody z dnia [...] maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2023 r., zezwalającą E sp. z o. o. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę o nr ewid. [...], dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 124
ust. 1a u.g.n., w myśl którego w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W tym miejscu należy podkreślić, że decyzja wydawana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny względem decyzji o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., to jest decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Przywołana regulacja jednoznacznie wskazuje, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości musi być poprzedzone wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości. Subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości przesądza o tym, że decyzja taka może pozostawać w obrocie prawnym jedynie w sytuacji, gdy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wyeliminowanie więc z obrotu prawnego decyzji ograniczającej oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r., I OSK 482/17, z dnia 18 kwietnia 2019 r., I OSK 64/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Należy wskazać, że decyzją z dnia
[...] lutego 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 i 2, w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz art. 104, i art. 107 k.p.a., na wniosek E Sp. z o.o., Starosta orzekł - ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości położonej w [...], oznaczonej nr. ewid. działki [...] o powierzchni 1,00 ha, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...], poprzez zezwolenie E Sp. z o.o., na zakładanie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy jednotorowej napowietrznej linii 110 kV relacji [...], w postaci 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 37 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 164 m2 wyznaczonej pasem zajęcia o szerokości 12 m (2 x 6 m od osi linii)
i przebiegającym w południowym krańcu działki nr [...], biegnąc z zachodu na wschód. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 7 września 2023 r., II SA/Go 344/23 oddalił skargę E.G. i D.G. na decyzję organu odwoławczego.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a tym samym wykazywania przez organ. Już zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji wyrażającej zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Ze stylistyki przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że przesłanki w nim wymienione są rozłączne, o czym świadczy użycie spójnika "lub", co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z nich skutkuje spełnieniem dyspozycji uregulowanej tym przepisem. Uprawnione jest przy tym stanowisko, że przesłanki "ważnego interesu gospodarczego" i "interesu społecznego" mogą się przenikać i można je kwalifikować łącznie (zob. wyrok NSA z dnia
14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18, wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., I OSK 1834/18, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że realizowane przez inwestora przedsięwzięcie jest inwestycją celu publicznego (art. 6 pkt 2 u.g.n.). Organy zasadnie wskazały, że analizowane przedsięwzięcie ma na celu poprawę niezawodności funkcjonowania krajowego i regionalnego systemu dystrybucyjnego, zapewnienie pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną regionu, zapewnienie ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem odbiorców w tym wielu instytucji pożytku publicznego, zakładów przemysłowych i wielopowierzchniowych placówek handlowych zlokalizowanych na tych terenach oraz dostosowanie sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju sektora energetyki. Zrealizowanie inwestycji zapewni stały dopływ energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze. Zapewni także bezpieczeństwo energetyczne, poprzez ograniczenie zagrożenia przerwaniem dostaw energii, np. wskutek awarii czy katastrofy energetycznej. Wojewoda zwrócił uwagę, że na aktualnym etapie rozwoju gospodarczego i społecznego zapewnienie nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej ma istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko wielu gałęzi gospodarki, czy rolnictwa, ale także zapewnienie bezpieczeństwa (w tym ochrony zdrowia i życia) ludności. Nadto organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem wystąpił podmiot specjalizujący się w przesyłaniu i dostawach energii i co za tym idzie posiadający wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny, czy potrzeba przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji jest zasadna. W orzecznictwie podkreśla się, że oczywistym jest i niewymagającym dowodzenia, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwa od nieprzerwanych dostaw energii, że energia elektryczna posiada szczególną rolę. Zagadnienia zaspokajania potrzeb energetycznych i gospodarka zasobami energii są w orzecznictwie uznawane za niezwykle ważne i judykatura zalicza tę materię do zadań publicznych (por. wyroki NSA z: 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, 26 września 2013 r., I OSK 831/13, 10 października 2013 r., I OSK I OSK 1030/13, CBOSA). Wynika to z pierwotnego charakteru energii elektrycznej, w związku z czym nie ma możliwości jej zastąpienia. Takie nośniki jak gaz, czy ciepło mogą zostać zastąpione energią elektryczną, ale nie odwrotnie. Całkowita przerwa w dostawie energii elektrycznej powoduje duże straty ekonomiczne, jak i społeczne. Ponadto przyczynia się do osłabienia poczucia bezpieczeństwa mieszkańców miasta, regionu, czy też całego państwa. Podejmowanie działań zmierzających do minimalizowania ryzyka awarii w oczywisty sposób leży zatem w interesie społecznym (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18, CBOSA). W konsekwencji należy stwierdzić, że zasadnie Wojewoda uznał, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżących podyktowane jest ważnym interesem gospodarczym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony.
Z kolei zarzuty skarżących odnośnie wadliwego przeprowadzenia rokowań są przedmiotem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, co wynika z treści art. art. 124 ust. 3 u.g.n. Ocena przeprowadzonych rokowań - podzielana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - została przeprowadzona w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Go 344/23, który stwierdził, że rokowania poprzedzające złożenie wniosku o ograniczenie prawa do nieruchomości zostały przeprowadzone.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut braku precyzyjnego określenia zakresu zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Organy obydwu instancji zarówno w sentencji, jak i w uzasadnieniach decyzji dokładnie określiły w jakich granicach oraz na jakiej powierzchni - w ramach działki nr [...] – ma nastąpić zajęcie ww. nieruchomości podając, że ograniczenie to dotyczy części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 164 m2 wyznaczonej pasem zajęcia
o szerokości 12 m (2 x 6 m od osi linii) i przebiegającym w południowym krańcu działki nr [...], biegnąc z zachodu na wschód, zgodnie z załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji I instancji. W decyzjach obydwu instancji określono również zakres robót wskazując, że dotyczą one zakładania i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy jednotorowej napowietrznej linii 110 kV relacji [...], w postaci 3 przewodów roboczych i 1 odgromowego o szerokości pomiędzy skrajnymi przewodami do 9 m, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 37 m nad gruntem. Organy wskazały, że obszar zajęcia wyznaczają punkty A1, A2, A3 opisując usytuowanie tychże punktów. Uzasadniony jest zatem wniosek, że uzasadnienie decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa.
Mając na uwadze powyższe ustalenia należy uznać, że spełnione zostały przesłanki niezwłocznego zajęcia nieruchomości określone w art. 124 ust.1a u.g.n. Niezasadne są również zarzuty skarżących odnośnie naruszenia art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.
-----------------------
#
2