II SA/Go 449/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu z powodu wojny na Ukrainie i błędnego pouczenia przez organ.
Skarżący V.T. wniósł odwołanie od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, jednak organ stwierdził uchybienie terminu. Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu, powołując się na trudności związane z wojną na Ukrainie i niemożność terminowego złożenia pisma. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy i przekroczenie terminu do złożenia wniosku. WSA uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że termin został dochowany, a skarżący wykazał brak winy, biorąc pod uwagę sytuację życiową i błędy organu w pouczeniu.
Sprawa dotyczyła skargi V.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Skarżący, zamieszkały na Ukrainie, nie złożył odwołania w terminie, powołując się na trudności wynikające z wojny i niemożność terminowego nadania pisma w polskiej placówce pocztowej lub złożenia go w polskim konsulacie. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy oraz że wniosek został złożony z przekroczeniem 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od dnia ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w Polsce, a nie od dnia powzięcia wiedzy o uchybieniu terminu. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu, biorąc pod uwagę jego sytuację życiową związaną z wojną, a także błędne pouczenie przez organ pierwszej instancji dotyczące sposobów wnoszenia pism i obliczania terminów. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji swoim postępowaniem wprowadził skarżącego w błąd co do prawidłowości sposobu nadawania pism.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący wykazał brak winy, ponieważ jego sytuacja życiowa związana z wojną oraz błędne pouczenie przez organ pierwszej instancji miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że trudności związane z wojną na Ukrainie, niemożność terminowego nadania pisma w polskiej placówce pocztowej lub złożenia go w konsulacie, a także brak pełnego pouczenia przez organ pierwszej instancji o sposobach wnoszenia pism i obliczania terminów, świadczą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
O.p. art. 162 § § 1-2
Ordynacja podatkowa
Nakazuje przywrócenie uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego, po uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy, a także przewiduje obowiązek wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
O.p. art. 12 § § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Określa, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało m.in. nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu z powodu wojny na Ukrainie i niemożności terminowego złożenia pisma. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg od dnia ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Organ pierwszej instancji swoim postępowaniem wprowadził skarżącego w błąd co do sposobu i terminowości wnoszenia pism.
Odrzucone argumenty
Organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Organ uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z przekroczeniem 7-dniowego terminu.
Godne uwagi sformułowania
przyczyny uchybienia terminu, wynikające z obiektywnych, związanych z wojną trudności stanowczym przekroczeniu wynikającego z art. 162 § 2 O.p. terminu przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie była wskazana przez organ niewiedza i przeświadczenie skarżącego o jego terminowym złożeniu, lecz powoływana w podaniu niemożność nadania przez zamieszkałą w państwie spoza UE stronę pisma w polskiej placówce pocztowej, czy też niemożność złożenia go w polskim urzędzie konsularnym każda z tych okoliczności mogłaby świadczyć, nawet samodzielnie, o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi
Skład orzekający
Krzysztof Dziedzic
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Rogalski
sędzia
Kamila Karwatowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w sytuacjach nadzwyczajnych (wojna, pandemia), znaczenie błędnego pouczenia przez organ, wpływ okoliczności zewnętrznych na możliwość dochowania terminów procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z konfliktem zbrojnym i sytuacją prawną osób zamieszkałych poza UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wojna na Ukrainie wpływa na życie codzienne i obowiązki prawne obywateli, a także jak błędy organów administracji mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład zastosowania prawa w trudnych, nadzwyczajnych okolicznościach.
“Wojna na Ukrainie usprawiedliwieniem dla spóźnionego odwołania? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 449/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2025-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Kamila Karwatowicz Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 162 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi V. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, [...] na rzecz strony skarżącej – V.T. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nałożył na V.T. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za niewywiązanie się z ciążącego na przewoźniku obowiązku przedstawienia w wyznaczonym miejscu środka transportu wraz z towarem (objętego zgłoszeniem SENT[...]) - celem przeprowadzenia kontroli. Decyzja doręczona została przewoźnikowi w dniu 24 czerwca 2024 r. Od powyższej decyzji ukarany karą pieniężną pismem z dnia [...] lipca 2024 r. (data nadania w [...] placówce pocztowej), przekazanym do polskiej placówki pocztowej dnia 11 lipca 2024 r., wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], który postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. stwierdził uchybienie - upływającego 8 lipca 2024 r. - terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...] października 2024 r. V.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. postanowienie, zaś w piśmie z dnia [...] października 2024 r. zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Celem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu V.T. powołał się na okoliczności związane z trwającą na Ukrainie wojną i wynikające z niej ograniczenia w zakresie swobodnego, a przede wszystkim bezpiecznego przemieszczania się w "warunkach wojennych" po terytorium kraju, wpływające na niemożność złożenia pisma w polskiej placówce pocztowej, czy też stawienia się osobiście w urzędach konsularnych RP, które oddalone są o setki kilometrów od miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Wyjaśnił nadto, że znalazł osobę zaufaną - mieszkającą w Polsce obywatelkę Ukrainy, która zgodziła się pełnić funkcję jego pełnomocnika do doręczeń. Udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło dnia 12 października 2024 r. na terytorium Ukrainy, co potwierdzać ma dołączona do wniosku kopia stron paszportu pełnomocniczki z datami wjazdu i wyjazdu z Ukrainy. Wręczony jej wówczas został wniosek o przywrócenie terminu, celem jego wysłania za pośrednictwem polskiego operatora pocztowego w 7-dniowym terminie, liczonym przez stronę od daty udzielenia pełnomocnictwa. W ocenie przewoźnika powyższe potwierdza, że przyczyny uchybienia terminu, wynikające z obiektywnych, związanych z wojną trudności ustały w momencie udzielenia pełnomocnictwa, wraz z którym powstały warunki do "sprawnego działania" strony, w tym do nadania wniosku o przywrócenie terminu. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. akt II SA/Go 572/24) Sąd oddalił skargę V.T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wyroku Sąd odnosząc się ubocznie do szczególnych okoliczności, w jakich znajdował się skarżący w momencie korzystania ze środka zaskarżenia i wynikających z nich ograniczeń skarżącego w dostępie do możliwości nadania pisma (czy to za pośrednictwem poczty, czy elektronicznie), a także niepełnego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji (nie zawierającego informacji o sposobach obliczania terminów wynikających z art. 12 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej O.p.), uznał je za okoliczności istotne dla ewentualnego rozstrzygnięcia wniosku strony o przywrócenie terminu na podstawie art. 162 O.p. Sąd wskazał nadto, że jeśli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2024 r. nie został dotychczas przez skarżącego złożony (nie wynikało to z akt sprawy, jak i ze skargi) to zakreślony przepisem art. 162 § 2 O.p. 7-dniowy termin do jego złożenia winien być liczony od dnia doręczenia uzasadnienia wyroku. W terminie wynikającym z pouczenia Sądu V.T. pismem z dnia [...] lutego 2025 r. ponowił wniosek o przywrócenie terminu, powielając argumentację zawartą we wniosku z dnia [...] października 2024 r., która uzupełniona została twierdzeniem o błędnym pouczeniu go przez organ odnośnie sposobu wniesienia odwołania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu wniosku V.T. z dnia [...] października 2024 r., powołując się na dyspozycję art. 162 § 1-2 i art. 163 § 2 O.p., odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2024 r. Uzasadniając swe stanowisko Dyrektor przypomniał, iż w statuującym przesłanki przywrócenia terminu przepisie art. 162 § 1 i § 2 O.p. ustawodawca wskazał m.in. na konieczność uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, jak i na konieczność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Odnosząc się do pierwszej z tych przesłanek i przyznając, iż znana jest organowi podatkowemu panująca aktualnie na Ukrainie sytuacja mająca związek z toczącym się tam konfliktem zbrojnym, Dyrektor stwierdził, że nie wszystkie argumenty zawarte we wniosku (powielone również w kolejnym wniosku z dnia [...] lutego 2025 r.) są prawdziwe. Za nieadekwatną do stanu rzeczywistego organ uznał informację o oddaleniu miejsca zamieszkania wnioskodawcy (miejscowość [...]) "o setki kilometrów" od konsulatu RP, weryfikując jednocześnie (do 80 km) odległość do najbliższego, znajdującego się w [...] konsulatu. Dyrektor jako zaniedbanie zakwalifikował dalej niedopełnienie "szczególnych kroków aby skutecznie i terminowo dostarczyć organowi" odwołanie, np. poprzez wysyłkę odwołania niezwłocznie po otrzymaniu decyzji lub poprzez ustanowienie pełnomocnika do doręczeń w Polsce, co nastąpiło dopiero dnia [...] października 2024 r. wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W konkluzji organ stwierdził, iż w sprawie nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminowi, bowiem wskazywane przeszkody nie były przeszkodami nie do przezwyciężenia. Podkreślił, że także wina nieumyślna w postaci niedbalstwa i lekkomyślności nie uzasadnia zastosowania dobrodziejstwa przywrócenia terminu. Dyrektor stwierdził nadto, że wniosek z dnia [...] października 2024 r. został złożony z przekroczeniem zawitego 7-dniowego terminu do jego wniesienia. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania strona otrzymała dnia 16 września 2024 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został nadany przez pełnomocnika do doręczeń dnia 19 października 2024 r. Przyjmując, iż wraz z powzięciem wiedzy o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania ustała przyczyna uchybienia, którą miała stanowić - według organu - opisywana we wnioskach niewiedza i przeświadczenie o terminowym złożeniu odwołania, organ uznał, że doręczenie postanowienia otworzyło możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jednakże od dnia 16 września 2024 r. do dnia 19 października 2024 r. strona nie podjęła żadnych kroków prawnych w sprawie. Powyższe fakty świadczyć mają o "stanowczym przekroczeniu" wynikającego z art. 162 § 2 O.p. terminu. Brak należytego umotywowania wniosku, jak i przekroczenie terminu do jego złożenia świadczą o niespełnieniu wszystkich przesłanek z art. 162 § 2 O.p., co - według Dyrektora - skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 lipca 2025 r. V.T. zarzucił Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] naruszenie skarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r.: 1) art. 162 § 1 O.p. - poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, podczas gdy niewniesienie odwołania w terminie wynikało z obiektywnych, nagłych i niezależnych od skarżącego przyczyn związanych z jego sytuacją życiową oraz miejscem zamieszkania na terytorium objętym bezpośrednim konfliktem zbrojnym, co zostało wykazane dokumentami oraz opisane we wniosku, 2) art. 122 w zw. z art. 127 O.p. - poprzez niewyjaśnienie przyczyn faktycznego niedochowania terminu do wniesienia odwołania, w tym pominięcie faktu, że okoliczności opisane we wniosku znane były organowi z urzędu (m.in. ze złożonych uprzednio pism), 3) art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p. - wskutek zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy i pominięcie nadzwyczajnych okoliczności związanych z zamieszkiwaniem przez skarżącego w strefie bezpośredniego konfliktu zbrojnego, a w rezultacie wadliwe przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 2 O.p. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, o zobowiązanie organu do wydania postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazujący przywrócenie uchybionego terminu na wniosek zainteresowanego, po uprawdopodobnieniu, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawcy, a także § 2 tego przepisu, w którym ustawodawca przewidział obowiązek wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Odmowa przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. motywowana była przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zarówno niezachowaniem wynikającego z art. 162 § 2 O.p. terminu, jak i nieuprawdopodobnieniem braku winy, stosownie do wymagań art. 162 § 1 O.p. W pierwszej kolejności odnieść należy się do podnoszonej przez organ - jako niedochowanej przez V.T. - przesłanki procesowej, tj. terminowości złożenia podania o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, termin, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p., liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia nie rozpoczął swego biegu, jak przyjął to organ, w dniu powzięcia przez stronę wiedzy o jego uchybieniu, co miało miejsce w dniu 16 września 2024 r., w którym nastąpił odbiór postanowienia z dnia [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia (nota bene nie zawierającego pouczenia o wynikających z art. 162 O.p. warunkach jego przywrócenia), lecz w dniu [...] października 2024 r., w którym skarżący ustanowił pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania na terytorium RP (pośredniczącego następnie zarówno w odbiorze, jak i w wysyłce wszelkich pism). Zważyć bowiem należy, iż przyczyną wskutek której termin do wniesienia odwołania nie został zachowany nie była wskazana przez organ niewiedza i przeświadczenie skarżącego o jego terminowym złożeniu, lecz powoływana w podaniu niemożność nadania przez zamieszkałą w państwie spoza UE stronę pisma w polskiej placówce pocztowej, czy też niemożność złożenia go w polskim urzędzie konsularnym. Ze zrozumiałych dla Sądu, obiektywnych przyczyn realizacja obu sposobów wnoszenia pism przez osobę mającą miejsce zamieszkania na Ukrainie doznaje istotnych ograniczeń w trakcie trwającej na jej terytorium wojny i wymagałaby niewątpliwie przedsięwzięcia podróży (chociażby do położonego w odległości 80 km - jak ustalił organ - urzędu konsularnego w [...]), które wiązałoby się każdorazowo z koniecznością podejmowania przez skarżącego zbędnego ryzyka. Omawiana przeszkoda wyeliminowana została przez skarżącego w dniu [...] października 2024 r., w momencie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Mimo iż funkcja procesowa tego pełnomocnika jest zgoła odmienna, niemniej to właśnie za pośrednictwem tejże osoby zyskał skarżący również możliwość nadawania (być może z pominięciem operatora ukraińskiego oraz bez udziału organów celnych) pism w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe, co też konsekwentnie od tej daty w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, jak i postępowaniach sądowoadministracyjnych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. czyni. Tym samym, wskutek nadania przez ustanowionego w dniu [...] października 2024 r. pełnomocnika podania o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu 19 października 2024 r. uznać należy, że 7-dniowy termin na jego wniesienie, liczony od dnia ustania przyczyny jaką była niemożność nadania pisma w polskiej placówce pocztowej lub jego złożenia w urzędzie konsularnym, został dochowany. Zauważyć też trzeba, iż również ponawiając wniosek i stosując się w pełni do wytycznych sformułowanych w uzasadnieniu do wyroku Sądu w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. akt II SA/Go 572/24) oddalającego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skarżący wykazał się dołożeniem wszelkiej, należytej staranności. W uzasadnieniu do ww. wyroku Sąd, nie mając wiedzy o złożonym przez stronę uprzednio wniosku z dnia [...] października 2024 r., pouczył skarżącego o możliwości wniesienia podania o przywrócenie terminu, instruując go jednocześnie, iż 7-dniowy termin winien być liczony od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Wyrok ten został doręczony pełnomocnikowi do doręczeń dnia 10 lutego 2025 r., zaś ponowienie wniosku nastąpiło w dniu 11 lutego 2025 r. (data nadania przez pełnomocnika). W dalszej kolejności, w aspekcie uznanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej niespełnienia wymagania z art. 162 § 1 O.p., Sąd za niesłusznie uznał stanowisko wedle którego skarżący - powołujący się we wniosku na okoliczności związane z brakiem możliwości swobodnego, a przede wszystkim bezpiecznego przemieszczania się po terytorium Ukrainy w trakcie trwającego konfliktu zbrojnego, utrudniającego spełnienie wymogu nadania pisma w polskiej placówce pocztowej, bądź też dotarcie do konsulatu (nawet jeśli jest on oddalony ponad godzinę drogi od miejsca zamieszkania) - nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu V.T. podejmował optymalne - przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z jego ówczesnej sytuacji życiowej oraz stanu wiedzy - działania, by warunkom skutecznego odwołania się od decyzji sprostać. Za zrozumiałe uznać należy korzystanie przez skarżącego (nieświadomego co do wymogów wnoszenia pism i wynikających z nich konsekwencji procesowych) z usług ukraińskiego operatora pocztowego, które wiązało się z najmniejszym zagrożeniem dla zdrowia i życia skarżącego. Brak jest powodów do oczekiwania od V.T. podejmowania - przy każdej potrzebie złożenia przez stronę pisma w toczącym się przed organami podatkowymi postępowaniu - trudu i ryzyka, jakie wiązałoby się z korzystaniem z usług polskiego operatora pocztowego, czy też z pośrednictwa urzędu konsularnego, wymagającego osobistego w nich stawiennictwa. Podkreślić należy, co zostało zaakcentowane także przez Sąd w uzasadnieniu do wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. akt II SA/Go 572/24), iż skarżący nie miał wiedzy o warunkach wpływających na terminowość złożenia środka odwoławczego, co wynikało z braku pouczenia go przez organy podatkowe (również przy doręczeniu mu decyzji z dnia [...] czerwca 2024 r.) o sposobie wnoszenia pism, wywierającym wpływ na obliczanie terminów do ich wniesienia stosownie do art. 12 § 6 pkt 2 O.p., na mocy którego termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało m.in. nadane w polskiej placówce pocztowej operatora (...) lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu do ww. wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r., zgodnie z którym ograniczenia skarżącego w dostępie do możliwości nadania pisma zgodnie z warunkami określonymi w Ordynacji podatkowej, a także brak pełnego pouczenia o sposobach obliczania terminów wynikających z art. 12 § 6 O.p. mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w trybie art. 162 O.p. wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu każda z tych okoliczności mogłaby świadczyć, nawet samodzielnie, o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Niezależnie od powyższego zwrócić trzeba również uwagę na wprowadzający w błąd i utwierdzający przewoźnika w przeświadczeniu o prawidłowości stosowanego przez niego trybu nadawania pism kierowanych do organów podatkowych, sposób procedowania przez organ I instancji i uwzględnianie w postępowaniu przed tym organem wniosków, które wypływały z korespondencji wniesionej z naruszeniem wymogów art. 12 § 6 pkt 1-2 O.p. Z akt sprawy, w tym z uzasadnienia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej, od której skarżący złożył odwołanie z uchybieniem terminu, wynika, iż w postępowaniu uwzględnione były wyjaśnienia nadesłane przez stronę z uchybieniem wyznaczonego w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2024 r. 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie. W zawiadomieniu tym - jako sposób wniesienia ewentualnego stanowiska w sprawie - organ I instancji wskazał wysyłkę "pocztą na adres" organu lub "elektronicznie na skrzynkę ePUAP" organu. Ustosunkowując się do odebranego dnia 23 kwietnia 2024 r. zawiadomienia skarżący przedstawił swoje stanowisko w e-mailu z dnia [...] kwietnia 2024 r., jak i w nadanym dnia 29 kwietnia 2024 r. na Ukrainie piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r., którego wpływ do organu nastąpił ponad 3 tygodnie później, tj. w dniu 20 maja 2024 r. Mimo niezachowania przez stronę wyznaczonego mu 7-dniowego terminu - wskutek wniesienia pisma w sposób niespełniający wymagań z art. 12 § 6 O.p. - organ I instancji w uzasadnieniu decyzji o nałożeniu kary odnosi się do przedstawionych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. wyjaśnień strony, uznając je za nieuzasadnione. Sposób procedowania organu I instancji nad skierowanym do organu pismem niewątpliwie wprowadzał stronę w błąd, co również przemawia za uznaniem braku winy skarżącego w nieterminowym wniesieniu - w identyczny sposób - odwołania. Odnosząc się jeszcze do przywołanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argumentacji opartej na wykazaniu zaniedbania skarżącego, który mając wiedzę o utrudnieniach winien - zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - wysyłać odwołania niezwłocznie po otrzymaniu decyzji, przypomnieć należy, iż ustawowy, 14-dniowy termin na wniesienie odwołania to de facto termin dany stronie na przygotowanie polemiki z odwołaniem, a nie termin, w którym odwołanie to winno do organu trafić. Ponadto z analizy dat wysyłek i obrotu korespondencji w omawianym postępowaniu, jak chociażby zawiadomienia organu I instancji z dnia [...] marca 2024 r. doręczonego skarżącemu po blisko miesiącu, tj. w dniu 23 kwietnia 2024 r., a także z odpowiedzi na to zawiadomienie nadanej przez przewoźnika w dniu 29 kwietnia 2024 r., która wpłynęła do organu dnia 20 maja 2024 r., niezbicie wynika, że nawet niezwłoczna reakcja skarżącego na doręczaną mu w postępowaniu korespondencję nie gwarantowałaby dotrzymania wyznaczonych przez ustawodawcę terminów. Poza jakąkolwiek sferą wpływów skarżącego pozostawał czas trwania obrotu jego przesyłką na terenie Ukrainy, czas przekazywania przesyłki przez ukraiński urząd pocztowy do polskiego operatora pocztowego, a także okres wstrzymywania przesyłek przez organy celne (dla przykładu przesyłka zawierająca odwołanie została wstrzymana w tej sposób na okres trzech dni roboczych). Trudno zatem w tej sytuacji doszukiwać się w postępowaniu skarżącego przypisywanego mu w uzasadnieniu skarżonego postanowienia niedbalstwa, czy też lekkomyślności. W konkluzji powyższych wywodów uznać należy, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] nie ustalił prawidłowo daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w konsekwencji czego z naruszeniem art. 162 § 2 O.p. stwierdził, że podanie o przywrócenie terminu zostało złożone przez skarżącego z przekroczeniem terminu określonego w tym przepisie. Z kolei z naruszeniem art. 162 § 1 O.p. dokonana została przez tenże organ podatkowy ocena niewykazania przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W toku ponownego rozpoznania wniosku organ, będąc związanym wyrażoną powyżej oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.), ponownie oceni, czy podniesione przez V.T. okoliczności uprawdopodabniają, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI