II SA/Go 436/23

II SA/Go 436/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2561
art. 139 ust. 1, art. 146 ust. 1, art. 147, art. 148, art. 149 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi Centrum I.J. i Wspólnicy sp.k. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] maja 2023 r. decyzję nr [...] oddalającą odwołanie wniesione przez Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], które prowadzone było w trybie konkursu ofert, na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych – na obszarze powiatu [...]. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 154 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651; dalej jako u.ś.o.z.) w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako k.p.a.)
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia konkursów ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w latach 2023-2024, w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił m.in. postępowanie w trybie konkursu ofert, na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych - na obszarze powiatu [...]. W ogłoszeniu wskazano, że wartość zamówienia wynosiła nie więcej niż 233 626,12 zł na okres rozliczeniowy od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., zaś maksymalna liczba umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogą zostać zawarte po przeprowadzeniu postępowania, określona została na maksymalnie na jedną umowę. Określono również okres obowiązywania umowy: od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r.
Postępowanie konkursowe prowadzone było podstawie przepisów: u.ś.o.z., ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 633 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r., poz. 1285 ze zm.; dalej jako rozporządzenie MZ z 19 czerwca 2019 r.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.; dalej jako rozporządzenie MZ z 5 sierpnia 2016 r.), rozporządzenia Ministra Zdrowia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U.
z 2020 r., poz. 1858; dalej jako rozporządzenie MZ z 14 października 2020 r.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 787 ze zm; dalej jako rozporządzenie MZ z 8 września 2015.), zarządzenia Nr 7/2020/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 stycznia 2020 r.
w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień (dalej jako zarządzenie Prezesa NFZ Nr 7/2020/DSOZ) oraz zarządzenia Nr 18/2017/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej jako rozporządzenie Prezesa NFZ Nr 18/2017/DSOZ).
Dalej organ wskazał, że postępowanie konkursowe prowadziła komisja konkursowa, która została powołana zarządzeniem Nr [...] Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] marca 2023 r.
W ramach ogłoszonego postępowania oferty złożyli:
1) Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa (oferta nr [...]),
2) S.B. prowadzący działalność leczniczą pn.: Ośrodek [...] (oferta nr [...]).
Obie oferty zostały złożone w terminie, wyznaczonym przez zamawiającego. W części jawnej postępowania konkursowego komisja konkursowa ustaliła, że obie oferty spełniają warunki bezwzględnie wymagane. W konsekwencji, lomisja nie odrzuciła żadnej ze złożonych ofert. Do części niejawnej postępowania konkursowego komisja zakwalifikowała oba wyżej wskazane podmioty. W dniu [...] maja 2023 r. komisja dokonała rozstrzygnięcia postępowania konkursowego przez dokonanie wyboru oferty, która została złożona przez S.B..
Od powyższego rozstrzygnięcia komisji w dniu 17 maja 2023 r. (data wpływu) odwołanie wniósł oferent - Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa, w którym zarzucono:
1) naruszenia zasad postępowania, tj. art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. przez :
a) uznanie, że oferta S.B. spełnia wszystkie wymogi określone przepisami prawa dla świadczeń świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych, podczas gdy zgromadzone dokumenty ofertowe wskazywały na konieczność, co najmniej wyjaśnienia przez komisje konkursową, czy podmiot zapewnia wymagany transport sanitarny, albowiem oferent oświadczył, że będzie wykonywał umowę we własnym zakresie (z wyjątkiem badań diagnostycznych), a z oferty nie wynika aby dysponował zasobami wymaganymi przepisami u.ś.o.z.; brak specjalistycznego środka transportu albo umowy z podwykonawcą na usługę transportu sanitarnego wymaga odpowiedzi "nie" na pytanie 1.5.1.1 i w konsekwencji konieczność odrzucenia oferty; akceptacja podmiotu niespełniającego warunków koniecznych, stanowi nieuprawnione uprzywilejowanie oferenta wobec pozostałych uczestników konkursu i stanowi naruszenie przepisu § 8 pkt 2 ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym świadczeniodawca zapewnia transport sanitarny w ramach kwoty zobowiązania określonej w umowie;
b) przyznanie oferentowi S.B. dodatkowych trzech punktów za odpowiedź "tak" udzieloną na pytanie 1.2.5.1, podczas gdy z zakresu licencji na oprogramowanie służące do obsługi dokumentacji medycznej w formie elektronicznej nie obejmuje całego okresu umowy, albowiem licencja wygasa [...] kwietnia 2024 r., a nadto licencja ta nie obejmuje wszystkich funkcjonalności wymaganych do przyznania dodatkowych punktów. Komisja konkursowa nie wyjaśniła, czy wskazywana przez oferenta licencja zapewnia możliwość prowadzenia i udostępniania dokumentacji w formatach i standardach wydanych na podstawie art. 11 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 666 i 1292 oraz z 2022 r., poz. 655, 830 i 974; ), a w przypadku ich braku - możliwość prowadzenia i udostępniania dokumentacji w standardach HL7 oraz DICOM lub innych standardach i formatach - albowiem dodatkowe punkty za dokumentację medyczną w formie elektronicznej przysługują wyłącznie w sytuacji, gdy stosowne systemy są zgodne z wymogami wskazanymi w § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania.
Dalej organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że szczegółowe warunki wymagane od oferentów oraz warunki udzielania świadczeń, objętych przedmiotem postępowania, ustalone zostały w rozporządzeniu MZ z 19 czerwca 2019 r. oraz w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 7/2020/DSOZ, natomiast kryteria oceny ofert określone zostały w rozporządzeniu MZ z 5 sierpnia 2016 r. Ponadto podkreślił, że na podstawie przepisu art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Stosownie natomiast do treści art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. oraz § 3 pkt 4 rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. oceny ofert dokonywano według następujących kryteriów (w nawiasach podano liczbę punktów możliwą do uzyskania przez oferentów):
I. Jakość:
1. Personel:
1.1. Lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii: (jedna odpowiedź do wyboru):
- równoważnik co najmniej 2 etatów (17 punktów),
- równoważnik co najmniej 1 etatu (7 punktów),
- żadna z powyższych (0 punktów).
1.3. Lekarz, który posiada specjalizację I stopnia w dziedzinie psychiatrii lub lekarz
w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychiatrii - równoważnik co najmniej 1 etatu.
- tak (6 punktów),
- nie (0 punktów).
1.4. osoba posiadająca certyfikat psychoterapeuty lub osoba ubiegająca się
o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty (jedna odpowiedź do wyboru):
- równoważnik co najmniej 2 etatów (14 punktów),
- równoważnik co najmniej 1 etatu (7 punktów),
- żadna z powyższych (0 punktów).
1.6. Specjalista psychologii klinicznej lub psycholog kliniczny (jedna odpowiedź do wyboru):
- równoważnik co najmniej 1 etatu (7 punktów),
- równoważnik co najmniej 1/2 etatu (4 punktów),
- żadna z powyższych (0 punktów).
1.8. Pielęgniarka specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego lub pielęgniarka w trakcie specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego - równoważnik co najmniej 1 etatu.
- tak (5 punktów),
- nie (0 punktów).
1.9. Pielęgniarka po kursie kwalifikacyjnym w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego lub pielęgniarka w trakcie kursu kwalifikacyjnego w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego - równoważnik co najmniej 1 etatu.
- tak (1 punkt),
- nie (0 punktów).
1.10. Pracownik socjalny – równoważnik co najmniej 30% czasu pracy poradni.
- tak (1 punkt),
- nie (0 punktów).
2. Realizacja wybranych świadczeń:
2.1. Udokumentowana realizacja w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających
o 2 miesiące miesiąc, w którym ogłoszono postępowanie: (jedna odpowiedź do wyboru):
- co najmniej 15% wizyt domowych lub środowiskowych z ogółu porad (3 punkty),
- co najmniej 10% wizyt domowych lub środowiskowych z ogółu porad (2 punkty),
- co najmniej 5% wizyt domowych lub środowiskowych z ogółu porad (1 punkt),
- żadna z powyższych (0 punktów).
3. Monitorowanie procesu psychoterapii:
3.1. Superwizja psychoterapii - w lokalizacji:
- tak (5 punktów),
- nie (0 punktów).
II. Kompleksowość:
1. Sposób wykonywania umowy:
1.1. Oferent realizuje umowę w zakresie przedmiotu postępowania świadczenia dzienne psychiatryczne dla dorosłych:
- tak (5 punktów),
- nie (0 punktów).
1.2. Oferent realizuje umowę w zakresie przedmiotu postępowania świadczenia psychiatryczne dla dorosłych:
- tak (5 punktów),
- nie (0 punktów).
1.3. Oferent realizuje umowę w zakresie przedmiotu postępowania leczenie środowiskowe (domowe) w ramach zespołu leczenia środowiskowego:
- tak (8 punktów),
- nie (0 punktów)
III. Cena: obliczona zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 17 do rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. (maksymalnie 3 punkty). Zgodnie
z postanowieniami załącznika nr 17 do rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert:
- podstawą do oceny kryterium ceny jest porównanie ceny oferowanej przez oferenta z ceną oczekiwaną przez Fundusz,
- ceną oczekiwaną przez Fundusz jest cena wynikająca z wartości zamówienia
i planowanej liczby świadczeń opieki zdrowotnej w danym rodzaju lub zakresie wskazana przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu.
Dalej organ wskazał sposób obliczania liczby punktów oceny uzyskanej w kryterium ceny, a następnie omówił dalsze postępowanie konkursowe:
Część Wspólna:
I. Jakość - Wyniki kontroli i inne nieprawidłowości:
1. Udzielenie świadczeń przez personel o kwalifikacjach niższych niż wykazane
w ofercie:
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
2. Udzielenie świadczeń w sposób i w warunkach nieodpowiadających wymogom określonym w umowie - tylko na podstawie kontroli:
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
3. Obciążenie świadczeniobiorców kosztami leków lub wyrobów medycznych, lub środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego w przypadkach,
o których mowa w art. 35 us.o.z.:
- tak (-1 punkt);
- nie (0 punktów).
4. Pobieranie nienależnych opłat od świadczeniobiorców za świadczenia będące przedmiotem umowy.
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
5. Niezasadne ordynowanie leków lub wyrobów medycznych, lub środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego - tylko na podstawie kontroli:
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
6. Udzielanie świadczeń w miejscach udzielania świadczeń nieobjętych umową,
- tak (-2 punkty);
- nie (0 punktów).
7. Przedstawienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, na podstawie których dokonano płatności nienależnych środków finansowych lub nieprawidłowe kwalifikowanie udzielonych świadczeń - tylko na podstawie kontroli:
- tak (-2 punkty),
- nie (0 punktów).
8. Niewykonanie w wyznaczonym terminie zaleceń pokontrolnych:
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
9. Stwierdzenie naruszeń, które zostały stwierdzone w poprzednich kontrolach:
- tak (-1 punkt),
- nie (0 punktów).
10. Nieprzekazanie wymaganych informacji o prowadzonych listach oczekujących na udzielenie świadczeń, co najmniej za dwa okresy sprawozdawcze (miesięczne) w okresie 12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc obejmujący termin złożenia oferty:
- tak (-1,5 punkty),
- nie (0 punktów).
11. Nieprzekazanie wymaganych informacji o pierwszym wolnym terminie udzielenia świadczenia, co najmniej za cztery okresy sprawozdawcze (tygodniowe) w okresie
12 miesięcy poprzedzających o 2 miesiące miesiąc obejmujący termin złożenia oferty lub przekazanie informacji niezgodnych ze stanem faktycznym:
- tak (-1,5 punkty),
- nie (0 punktów).
II. Jakość - pozostałe warunki:
1. Świadczeniodawca prowadzi historię choroby lub historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku:
- tak (3 punkty),
- nie (0 punktów).
2. Zewnętrzna ocena - systemu zarządzania - certyfikat ISO 9001 systemu zarządzania jakością.
- tak (1,5 punktów);
- nie (0 punktów).
3. Zewnętrzna ocena - systemu zarządzania - certyfikat ISO 27 001 systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji:
- tak (1,5 punktów),
- nie (0 punktów).
III. Dostępność:
1. Na każdej kondygnacji dostępnej dla świadczeniobiorców, co najmniej jedno z pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnodostępnych przystosowane dla osób niepełnosprawnych:
- tak (2 punkty),
- nie (0 punktów).
2. Odrębna aplikacja służąca wykonaniu obowiązku zapewnienia bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu:
- tak (2 punkty),
- nie (0 punktów).
3. Czas pracy poradni w tygodniu (jedna odpowiedź do wyboru):
- powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie: 1 punkt,
- powyżej 36 godzin do 48 godzin włącznie: 2 punkty,
- powyżej 48 godzin: 3 punkty,
- żadna z powyższych odpowiedzi: 0 punktów.
IV. Ciągłość:
1. W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie:
- tak (1 punkt),
- nie (0 punktów).
2. W dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie (1 odpowiedź do wyboru):
- nieprzerwanie od 5 lat (2 punkty),
- nieprzerwanie od 10 lat (4 punkty),
- żadne z powyższych (0 punktów).
V. Inne:
1. Współpraca z Agencją - świadczeniodawca przekazywał w terminie dane, o których mowa w art. 311 c ust. 2u.ś.o.z., w zakresie świadczeń objętych przedmiotem postępowania - dotyczy okresu po dniu 22 lipca 2017 r.:
- tak (2 punkty),
- nie (0 punktów).
Za kryteria pozacenowe oferent maksymalnie mógł uzyskać 97 punktów i 3 punkty za kryterium cena.
Następnie organ wskazał, że zarówno postępowanie w trybie konkursu ofert, jak i postępowanie w trybie rokowań, jest postępowaniem opartym na zasadzie konkurencji, co oznacza, że o ograniczoną ilość dóbr może się ubiegać nieograniczona liczba świadczeniodawców. Ustalenie wyniku tego konkurowania w postaci rankingu, tj. klasyfikacji wartościującej poszczególne oferty, stanowi porównanie ofert świadczeniodawców, biorących udział w postępowaniu. W oparciu o opisane powyżej kryteria cenowe i pozacenowe, komisja dokonała indywidualnej oceny ofert złożonych w ramach postępowania konkursowego. Wyniki przedstawiały się następująco:
1) Ośrodek [...]:
Kryterium jakość - maksymalna suma punktów 65; oferent uzyskał 18 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytania:
- lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii:- równoważnik co najmniej 1 etatu, oferent uzyskał 7 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi,
- pracownik socjalny - równoważnik co najmniej 30% czasu pracy poradni, oferent uzyskał 1 punkt za udzielenie pozytywnej odpowiedzi.
- osoba posiadająca certyfikat psychoterapeuty lub osoba ubiegająca się o otrzymanie certyfikatu psychoterapeuty - równoważnik co najmniej 1 etatu, oferent uzyskał 7 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi,
- świadczeniodawca prowadzi historię choroby lub historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku - oferent uzyskał 3 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi.
Kryterium kompleksowość - maksymalna suma punktów: 18, oferent uzyskał
8 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: oferent realizuje umowę w zakresie przedmiotu postępowania leczenie środowiskowe (domowe) w ramach zespołu leczenia środowiskowego.
Kryterium dostępność - maksymalna suma punktów: 7; oferent uzyskał 7 punktów,
w tym 3 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: czas pracy poradni
w tygodniu - powyżej 48 godzin oraz 2 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: odrębna aplikacja służąca wykonaniu obowiązku zapewnienia bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu oraz 2 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: na każdej kondygnacji dostępnej dla świadczeniobiorców co najmniej jedno
z pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnodostępnych przystosowane dla osób niepełnosprawnych.
Kryterium ciągłość - maksymalna suma punktów: 5; oferent uzyskał 5 punktów, w tym 1 punkt za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie oraz 4 punkty za pytanie: w dniu złożenia oferty oferent realizuje na podstawie umowy proces leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń i w ramach obszaru, którego dotyczy postępowanie - nieprzerwanie od 10 lat.
Kryterium inne - maksymalna suma punktów: 2 oraz ujemna liczba punktów - 14; oferent nie uzyskał żadnych punktów.
Kryterium cena - maksymalna suma punktów: 3; oferent uzyskał 1,5 punktu, bowiem zaproponował w ofercie cenę, która została wskazana przez zamawiającego jako cena oczekiwana.
2) Centrum [...] I.J. Spółka Komandytowa:
Kryterium jakość - maksymalna suma punktów 65; oferent uzyskał 11 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytania:
- pracownik socjalny - równoważnik co najmniej 30% czasu pracy poradni, oferent uzyskał 1 punkt za udzielenie pozytywnej odpowiedzi,
- specjalista psychologii klinicznej lub psycholog kliniczny - równoważnik co najmniej 1 etatu oferent uzyskał 7 punktów za udzielenie pozytywnej odpowiedzi,
- świadczeniodawca prowadzi historię choroby lub historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie dawnych za pomocą wydruku - oferent uzyskał 3 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi.
Kryterium kompleksowość - maksymalna suma punktów: 18; oferent nie uzyskał żadnych punktów.
Kryterium dostępność - maksymalna suma punktów: 7; oferent uzyskał 6 punktów,
w tym: 2 punkty za udzielenie odpowiedzi na pytanie: czas pracy poradni w tygodniu powyżej 36 godzin do 48 godzin włącznie oraz 2 punkty za udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: odrębna aplikacja służąca wykonaniu obowiązku zapewnienia bieżącej rejestracji świadczeniobiorców drogą elektroniczną, ze zwrotnym automatycznym wskazaniem terminu oraz 2 punkty udzielenie pozytywnej odpowiedzi na pytanie: na każdej kondygnacji dostępnej dla świadczeniobiorców co najmniej jedno z pomieszczeń higieniczno-sanitarnych ogólnodostępnych przystosowane dla osób
niepełnosprawnych.
Kryterium ciągłość - maksymalna suma punktów: 5; oferent nie uzyskał żadnych punktów.
Kryterium inne - maksymalna suma punktów: 2 oraz ujemna liczba punktów (minus) - 14; oferent nie uzyskał żadnych punktów.
Kryterium cena - maksymalna suma punktów: 3; oferent uzyskał 2,962 punkty, bowiem zaproponował w ofercie cenę niższą od ceny, która została wskazana przez zamawiającego jako cena oczekiwana.
Organ podkreślił, że w zakończonym postępowaniu konkursowym, za kryterium "cena" każdy z oferentów mógł uzyskać maksymalnie 3 punkty, przy czym za wskazanie w ofercie ceny oczekiwanej (12,11 zł) oferent mógł uzyskać 1,5 punktu, a za obniżenie ceny o 10 % w stosunku do ceny oczekiwanej - kolejne 1,5 punktu.
Po dokonaniu szczegółowej analizy ofert złożonych w postępowaniu nr [...], ranking otwarcia przedstawiał się następująco:
Centrum [...] I.J. i Wspólnicy Spółka Komandytowa- łączna liczba punktów oceny to 19,962, natomiast Ośrodek [...] – 39,50 punktów. W części niejawnej postępowania konkursowego Komisja nie przeprowadziła negocjacji z oferentami, ponieważ dodatkowe 0,038 pkt - jakie ewentualnie mógłby jeszcze uzyskać odwołujący się, nie zmieniłoby już jego pozycji w rankingu końcowym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie
z treścią przepisu art. 142 ust. 2 u.ś.o.z. w części jawnej konkursu ofert komisja
w obecności oferentów: 1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; 2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustała, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2; 3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. W załączniku nr 6 do rozporządzenia MZ z 19 czerwca 2019 r. zawierającym wykaz wymaganych warunków, nie wskazano warunku w postaci transportu sanitarnego. Zatem, nie jest do warunek podlegający badaniu, w ramach obowiązku określonego w art. 142 ust. 2 u.ś.o.z. Warunki bezwzględnie wymagane do realizacji świadczeń gwarantowanych, mają charakter katalogu zamkniętego. Komisja nie może go samodzielnie rozszerzać, przez ustalanie, czy oferent spełnia również inne warunki.
Następnie organ podał, że stosownie do treści art. 146 ust. 2 u.ś.o.z. szczegółowe warunki umów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie mogą dotyczyć warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, określonych w rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 31d. Zatem, warunki bezwzględnie wymagane (dla analizowanego postępowania konkursowego) określone zostały w załączniku nr 6 do rozporządzenia MZ z 19 czerwca 2019 r. Na podstawie przepisu art. 146 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. Prezes NFZ wydał zarządzenie nr 7/2020/DSOZ. Treść tego zarządzenia - w ogóle - nie reguluje kwestii zapewnienia przez oferenta transportu sanitarnego. Zgodnie z przepisem art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ podkreślił ponadto, że kryteria wyboru ofert zostały określone w rozporządzeniu MZ z 5 sierpnia 2016 r. Wykaz szczegółowych kryteriów wyboru ofert wraz z wyznaczającymi je warunkami oraz przypisaną im wartością - w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, określony został w załączniku nr 4 do przedmiotowego rozporządzenia. Analiza treści załącznika niejednoznacznie wskazuje, że transport sanitarny nie został również wskazany jako warunek kryterialny. Zatem, również w ramach oceny warunków kryterialnych, komisja konkursowa nie bada, czy oferent zapewnia transport sanitarny. Warunki kryterialne mają również charakter katalogu zamkniętego.
Konkludując organ stwierdził, iż w zakończonym postępowaniu konkursowym, oferenci nie mieli obowiązku wykazania w ofercie, w jaki sposób będą zapewniać transport sanitarny. Jednocześnie organ podkreślił, że w ramach przeprowadzonej procedury konkursu ofert, zamawiający nie publikował żadnej informacji, która miałaby wskazywać oferentom, obowiązek przedstawienia w ofercie - sposobu zapewnienia transportu sanitarnego, w tym zamawiający nie zamieszczał również komunikatu, na który powołuje się odwołujący. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 u.ś.o.z.
W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że zgodnie z treścią punktu II "Jakość - pozostałe warunki" tabeli nr 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. oferenci biorący udział w zakończonym postępowaniu konkursowym mogli uzyskać 3 punkty, za spełnienie warunku w postaci cyt.: "Świadczeniodawca prowadzi historię choroby lub historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej,
w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy
o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku". W ocenie organu, wymóg prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej jest spełniony wówczas, gdy oferent na dzień składania oferty posiadał tytuł prawny do oprogramowania pozwalającego na rejestrację świadczeniobiorców drogą elektroniczną oraz prowadzenie dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, a także złoży oświadczenie dostawcy oprogramowania, potwierdzające wymaganą funkcjonalność tego systemu. W ofercie złożonej przez S.B., zostały przedstawione:
- dokument potwierdzający udzielenie licencji przez A S.A.,
- informacja A S.A. dotycząca funkcjonalności oprogramowania mMedica, która umożliwia wprowadzenie i zapis wszystkich danych wymaganych do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej.
Przedstawiony przez S.B. wydruk warunków udzielonej licencji, potwierdza fakt posiadania prawa do używania oprogramowania elektronicznej dokumentacji medycznej m.in. w wersji Gabinet. Niemniej jednak, licencja (prawo do używania oprogramowania) została udzielona S.B. do dnia [...] kwietnia 2024 r. W ogłoszeniu o konkursie ofert zamawiający wskazał, że umowa z wybranym oferentem będzie obowiązywać w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Na podstawie przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ z dnia 5 sierpnia 2016 r. oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. W ocenie organu, S.B. nie wykazał, że przez cały okres obowiązywania umowy będzie spełniał warunek prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Ponadto, ze złożonej do oferty informacji A S.A., dotyczącej funkcjonalności oprogramowania mMedica, która umożliwia wprowadzenie i zapis wszystkich danych wymaganych do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej wynika, że przedmiotowe oprogramowanie spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta.
W przedmiotowej informacji A S.A. nie wskazało, czy oprogramowanie umożliwia wystawianie recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. Na podstawie dokonanych ustaleń organ stwierdził, że przedstawione przez S.B. dokumenty, nie potwierdziły, że spełnia on warunek przedstawiony w pytaniu ankietowym 1.2.5.1, co oznacza, że nie powinien on uzyskać z tego tytułu 3 punktów.
W zakresie obejmującym spełnienie warunku przedstawionego w pytaniu ankietowym 1.2.5.1, odwołująca się przedstawiła oświadczenie K S.A., potwierdzające, że oprogramowanie SERUM spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, a także wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. K S.A. potwierdziło również udostępnienie i wdrożenie u odwołującego się oprogramowania SERUM. Przedstawiony dokument, jednak nie potwierdza, że odwołujący się będzie dysponował oprogramowaniem SERUM przez cały okres obowiązywania umowy, tj. od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Organ stwierdził więc, że przedstawiony dokument nie potwierdza, że spełnia on warunek przedstawiony w pytaniu ankietowym 1.2.5.1, co oznacza, że oferent nie powinien uzyskać z tego tytułu 3 punktów. Reasumując organ podał, że żadnemu z obu oferentów Komisja konkursowa nie powinna przyznać 3 punktów za udzielenie odpowiedzi "tak", na pytanie ankietowe 1.2.5.1. Zatem, w rankingu końcowym postępowania nr [...]:
- S.B. prowadzący działalność leczniczą pn. Ośrodek [...] (oferta nr [...]) - powinien otrzymać łącznie 36,50 punktów,
- Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa (oferta nr [...]) - powinno otrzymać łącznie 16,962 punktów.
W wyniku skorygowania rankingu końcowego, nie doszłoby do zmiany jego kolejności, co oznacza, że na pierwszym miejscu sklasyfikowany byłby S.B.. W pozostałym zakresie – w ocenie organu - komisja dokonała prawidłowej oceny warunków bezwzględnie wymaganych, jak i warunków dodatkowo ocenianych.
Zdaniem organu, poza stwierdzonym uchybieniem w zakresie oceny odpowiedzi na pytanie ankietowe 1.2.5.1, dokonana przez komisję ocena ofert została przeprowadzona w zakresie określonym - zgodnie z przepisem art. 148 ust. 1 u.ś.o.z., w oparciu o zasady szczegółowo opisane w rozporządzeniu MZ z 5 sierpnia 2016 r.. Analiza złożonych ofert, ich oceny oraz przygotowanych rankingów, zdaniem organu wyraźnie wskazuje, że komisja konkursowa prowadząc postępowanie nie naruszyła zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, ubiegających się
o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, jak również zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowania uczciwej konkurencji. Przejawem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców - jest określona w przepisie art. 146 u.ś.o.z. delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentu, określającego przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. Ponadto, zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych określonych kryteriów oceny ofert, do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, jak i wymagań, jakie muszą być spełnione przez świadczeniodawców, celem zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W przeprowadzonym konkursie ofert obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział
w konkursie oferentów i tożsame kryteria ocen. W zakończonym postępowaniu konkursowym, nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców, jak również nie dokonano ich zmian w toku postępowania. Wszelkie dokumenty związane z postępowaniem udostępniane były oferentom na takich samych zasadach. W ogłoszeniu o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert wskazano, że
z zamawiającym zawarta zostanie tylko jedna umowa. W ramach zakończonego postępowania konkursowego, największą liczbę punktów rankingujących uzyskał S.B. i to ten oferent został wskazany w rozstrzygnięciu, do zawarcia umowy z zamawiającym.
Reasumując, w ocenie organu, poza stwierdzonym uchybieniem, Komisja konkursowa - w pozostałym zakresie - prawidłowo porównała obie oferty, zarówno w zakresie warunków bezwzględnie wymaganych, jak i warunków dodatkowo ocenianych. W konsekwencji, w ramach zakończonego postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia zasad tego postępowania, tj. przepisu prawa, który miałby wpływ na ocenę możliwości zawarcia przez odwołującego się - umowy o świadczenie usług medycznych. Zatem, nie doszło do naruszenia interesu prawnego oferenta,
w postaci pozbawienia go możliwości zawarcia umowy z zamawiającym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję Prezesa NFZ wniosło Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niedostatecznym
i błędnym wyjaśnieniu stanu faktycznego polegający na bezpodstawnym uznaniu, że odwołująca nie spełniła warunków przedstawionych w pytaniu ankietowym 1.2.5.1,
a zatem także nie powinna otrzymać dodatkowych 3 punktów, a w efekcie ranking końcowy nie uległby zmianie;
2. naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że w postępowaniu konkursowym prowadzonym przez NFZ oferta podmiotu, który złożył nieprawdziwe informacje może być przez komisję konkursową modyfikowana zamiast odrzucana.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego i pełnomocnictwa, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu: umowa [...] na okoliczność posiadania przez odwołującą umowy uprawniającej do przyznania dodatkowych punktów.
W uzasadnieniu skargi strona skarżącą rozwinęła powyższe zarzuty wskazując m.in., że nierówne traktowanie oferentów polegało na wezwaniu S.B. do uzupełnienia oferty, pomimo że z pierwszego przedłożonego przez niego dokumentu wynikało, że nie posiada on licencji na wymagany okres oraz na zaniechaniu wezwania do uzupełnienia oferty skarżącej w sposób dający jej szansę na dostosowanie do wymogów ustalonych przez komisję. Doprecyzowany przez organ sposób weryfikacji wymogu prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej nie wynika wprost z przepisów prawa, jeżeli jednak komisja oczekiwała potwierdzenia, że oferent będzie dysponował oprogramowaniem przez cały okres umowy, winna stosować jednolite kryteria, z uwzględnieniem różnorodności rozwiązań stosowanych na rynku. Strona skarżąca podkreśliła, że rozwiązania oferowane świadczeniodawcom nie zawsze dotyczą licencji (rozwiązanie takie wybrał S.B., jednakże z przedłożonych przez niego dokumentów nie wynika ani żądana przepisami funkcjonalność ani czas trwania licencji na okres umowy). Rozwiązanie wdrożone przez odwołującą oparte jest o SaaS (software as a service) co oznacza udostępnianie oprogramowania jako usługi. Skarżąca przedstawiła do oferty opis funkcjonalności oprogramowania zgodny z wymogami prawa. Jeśli komisja konkursowa, a następnie organ rozpatrujący odwołanie mieli wątpliwości co do oprogramowania SERUM winni wątpliwości te wyjaśnić, a nie przyjmować jako ustalony stan faktyczny domyślne dane braku licencji. Umowa strony skarżącej z dostawcą oprogramowania jest zawarta na czas nieoznaczony, jednakże w przeciwieństwie do S.B. nie została ona wezwana do przedłożenia posiadanej umowy, a zaznaczając odpowiedź "tak" w odróżnieniu od S.B. nie oświadczyła nieprawdy posiadając umowę na świadczenie usług na czas nieoznaczony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako p.p.s.a.) była opisana na wstępie decyzją NFZ oddalającą odwołanie wniesione przez skarżącą spółkę od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], które prowadzone było w trybie konkursu ofert, na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych – na obszarze powiatu [...]
Zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert, mającego za zadanie wyłonić oferenta do podpisania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, wynikają przede wszystkim z u.ś.o.z., rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r., rozporządzenia MZ z 14 października 2020 r., jak też wskazanych
w decyzji zarządzeń Prezesa NFZ.
W myśl art. 139 ust. 1 u.ś.o.z. zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a, odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). Stosownie do art. 146 ust. 1 u.ś.o.z., Prezes NFZ określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
i szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 u.ś.o.z.). Konkurs ofert jest szczególnego rodzaju odmianą przetargu, który składa się z dwóch części: jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 u.ś.o.z.). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 u.ś.o.z.).
Zgodnie z art. 148 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości,
5) ceny - udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. W postępowaniu tym obowiązują dwie podstawowe zasady, będące jednocześnie wytycznymi kierunkowymi przy ocenie zastosowania i przy interpretacji przepisów u.ś.o.z. i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Są to: zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji (art. 134 ust. 1 u.ś.o.z.). W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie kończące konkurs ofert, jeżeli żaden
z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., co do zasady kończy to postępowanie. Jeżeli jednak, tak jak w niniejszej sprawie, którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne zainicjowane odwołaniem nie stanowi jednak kontynuacji postępowania w sprawie zawarcia umowy, nie jest następnym jego etapem, a organ prowadzący postępowanie nie przejmuje w nim uprawnień komisji konkursowej (por. wyroki NSA: z 18 lutego 2015 r., II GSK 55/14, z 3 października 2018 r., II GSK 2947/16). Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego (art. 154 u.ś.o.z.), jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, w tym z zachowaniem wymienionych zasad równego traktowania świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także o zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania (por. wyrok NSA
z 15 listopada 2018 r., II GSK 1288/18). Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania występuje wtedy, gdy podmiot prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia określonych zasad postępowania, przez co spowodował, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy, lub mogło dojść do zaniżenia przyznanych mu punktów, powodującego odpowiednio niższą pozycję w rankingu, skutkującą przyznaniem środków w wysokości mniejszej niż ta, jaka przyznana zostałaby w przypadku otrzymania większej liczby punktów (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., II GSK 259/22). Równe traktowanie w opartym na zasadzie konkurencji postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych powiązane jest
z dokonaną w sprawie oceną ofert świadczeniodawców oraz występujących relacji pomiędzy tymi ocenami, przy czym istotne znaczenie ma porównanie i ocena oferty świadczeniodawcy, który złożył środek odwoławczy oraz świadczeniodawców, którzy zostali wybrani do udzielania świadczeń. W orzecznictwie podkreśla się, że organ kontrolując wynik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie może ograniczyć się do przedstawienia punktacji (oceny) i do porównania jedynie liczby punktów uzyskanych przez oferentów na różnych płaszczyznach ocen. Weryfikacja, czy w sprawie w zakresie porównania i oceny ofert zachowano wymóg równego traktowania świadczeniodawców, organ ma obowiązek swoją ocenę zindywidualizować i wyjaśnić przyczyny przyznania takiej, a nie innej liczby punktów. Tylko wtedy organ może skutecznie uwolnić się od zarzutu nierównego traktowania w zakresie oceny oferty odwołującego (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2016 r., II GSK 1293/15). Skoro przedmiot kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem stanowi rozstrzygnięcie postępowania w sprawie zawarcia umowy, w którym to na zasadzie konkurencji ofert dokonuje się wyboru oferty określonego świadczeniodawcy i jednocześnie wskazuje świadczeniodawców, którzy nie zostali zakwalifikowani do zawarcia takiej umowy, co wymaga przeprowadzenia oceny oraz porównania ofert biorących udział w postępowaniu, to tym samym zadaniem organu administracyjnego dokonującego kontroli w trybie określonym
w przepisie art. 154 u.ś.o.z. zgodności rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania, jest nie tylko porównanie oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontowanie tej oceny z samymi ofertami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu. Weryfikacja ta powinna w szczególności obejmować materię stanowiącą przedmiot zarzutów odwołania (por. wyroki NSA z : 1 grudnia 2016 r., II GSK 1293/15, z 8 maja 2018 r.,
II GSK 289/18, 25 sierpnia 2020 r., II GSK 395/18).
W pierwszej kolejności należy ocenić zarzut strony skarżącej, że oferta złożona w postępowaniu konkursowym na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie świadczenia psychiatryczne ambulatoryjne dla dorosłych – na obszarze powiatu [...] przez S.B. powinna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.
Zgodnie z tym przepisem odrzuca się ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje. U.ś.o.z. nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez pojęcie "nieprawdziwe informacje", do którego odwołuje się ustawodawca w tym przepisie. Pojęcie "nieprawdziwe informacje" ma charakter niedookreślony, a więc wymaga ustalenia jego normatywnej treści w procesie stosowania prawa, przy czym kierunek wykładni tego przepisu musi uwzględniać cele regulacji, w tym wskazany wymóg zagwarantowania uczciwej konkurencji, jak też regułę wyboru oferty najkorzystniejszej dla zamawiającego. Z tego względu, stosując reguły celowościowe i funkcjonalne wykładni art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., uznać należy, że oferta zawiera nieprawdziwe informacje - w rozumieniu tego przepisu - jeśli informacje nie są zgodne ze stanem rzeczywistym co do istotnych warunków wymaganych od świadczeniodawców, ocenianych z punktu widzenia interesu świadczeniobiorcy. Tylko takie wymagania wpływają bowiem na wynik postępowania, mając istotne znaczenie dla zamawiającego. W tym właśnie zakresie zachodzi konieczność zapewnienia prawidłowego porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ten kierunek wykładni jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że pomimo braku takiego zastrzeżenia w treści przepisu, nieprawdziwość musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, a podanie nieprawdziwych informacji powinno być takim działaniem oferenta, który chcąc uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość i podaje informacje nieznajdujące odzwierciedlenia w rzeczywistości, co może świadczyć o nieprawidłowym wykonaniu umowy w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2021 r., II GSK 1123/19 i powołane tamże orzecznictwo). Jednocześnie zwraca się uwagę, że nie można mówić o zawarciu w ofercie "nieprawdziwej informacji" - w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. - wskutek odpowiedzi na pytanie niejasne, wadliwie postawione (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., II GSK 1927/18).
Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że zgodnie z treścią punktu
II "Jakość - pozostałe warunki" tabeli nr 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia MZ
z 5 sierpnia 2016 r. oferenci biorący udział w zakończonym postępowaniu konkursowym mogli uzyskać 3 punkty, za spełnienie następującego warunku: "Świadczeniodawca prowadzi historię choroby lub historię zdrowia i choroby w postaci elektronicznej, w sposób, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, oraz wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku".
Przedstawiony warunek został zawarty i przedstawiony w pytaniu ankietowym 1.2.5.1 , na które obaj oferenci udzielił odpowiedzi "TAK". Organ zasadnie ocenił, że wymóg prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej jest spełniony wówczas, gdy oferent na dzień składania oferty posiadał tytuł prawny do oprogramowania pozwalającego na rejestrację świadczeniobiorców drogą elektroniczną oraz prowadzenie dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, a także złoży oświadczenie dostawcy oprogramowania, potwierdzające wymaganą funkcjonalność tego systemu. W ofercie złożonej przez S.B., zostały przedstawione: dokument potwierdzający udzielenie licencji przez A S.A., informacja A S.A. dotycząca funkcjonalności oprogramowania mMedica, która umożliwia wprowadzenie i zapis wszystkich danych wymaganych do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Przedstawiony wydruk warunków udzielonej licencji potwierdza fakt posiadania prawa do używania oprogramowania elektronicznej dokumentacji medycznej m.in. w wersji Gabinet. Z wydruku warunków licencji załączonej do oferty wynika, że powyższa licencja została udzielona S.B. do dnia [...] kwietnia 2023 r.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień przedłożył dokument potwierdzający termin ważności tej licencji do dnia [...] kwietnia 2024 r. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. oferent, który deklaruje spełnianie warunku podlegającego ocenie, jest obowiązany go spełniać w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że spełnianie warunków deklarowanych przez oferenta musi zaistnieć w okresie związania ofertą, a więc od chwili skutecznego złożenia oferty, a nie dopiero w czasie realizacji umowy.
W ogłoszeniu o konkursie ofert zamawiający wskazał, że umowa z wybranym oferentem będzie obowiązywać w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r,. S.B. nie wykazał zatem, że przez cały okres obowiązywania umowy będzie spełniał warunek prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Ponadto, ze złożonej do oferty informacji A S.A., dotyczącej funkcjonalności oprogramowania mMedica, która umożliwia wprowadzenie i zapis wszystkich danych wymaganych do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej wynika, że przedmiotowe oprogramowanie spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, nie wskazano jednak czy oprogramowanie umożliwia wystawianie recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. Na podstawie dokonanych ustaleń organ zasadnie zatem organ stwierdził, że przedstawione przez S.B. dokumenty nie potwierdziły, iż spełnia on warunek przedstawiony w pytaniu ankietowym 1.2.5.1, co oznacza, że komisja konkursowa nie powinna była przyznać S.B. z tego tytułu 3 punktów. Zdaniem Sądu należy również podzielić stanowisko Prezesa NFZ, że również strona skarżąca nie spełniła warunku określonego w pytaniu ankietowym 1.2.5.1. Strona skarżąca w odwołaniu przedstawiła oświadczenie K S.A., potwierdzające, że oprogramowanie SERUM spełnia warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ustawy o prawach pacjenta, a także wystawia recepty i skierowania co najmniej przez nanoszenie danych za pomocą wydruku. K S.A. potwierdziło również udostępnienie i wdrożenie u odwołującego się oprogramowania SERUM. Załączony do oferty dokument jednak nie potwierdza, że skarżąca spółka będzie dysponowała oprogramowaniem SERUM przez cały okres obowiązywania umowy, tj. od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. Odpowiedni dokument został bowiem przedłożony na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że również strona skarżąca – tak jak drugi oferent – nie powinna uzyskać z tego tytułu 3 punktów. Należy mieć bowiem na uwadze, że zadaniem organu administracyjnego dokonującego kontroli w trybie określonym w przepisach art. 154 u.ś.o.z. rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania, jest nie tylko porównanie oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontowanie tej oceny z samymi ofertami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu.
Reasumując, żadnemu z obu oferentów komisja konkursowa nie powinna przyznać 3 punktów za udzielenie odpowiedzi "TAK", na pytanie ankietowe 1.2.5.1. W konsekwencji ranking końcowy postępowania nr [...] powinien przedstawiać następujące wyniki:
- S.B. prowadzący działalność leczniczą pn.: Ośrodek [...] powinien otrzymać łącznie 36,50 punktów, zamiast 39,50 punktów,
- Centrum [...] I.J. i Wspólnicy spółka komandytowa powinno otrzymać 16,962 punktów zamiast 19,962 punktów.
Zdaniem Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwarzają dostatecznych podstaw do przyjęcia, że mamy do czynienia z takim działaniem podmiotów składających oferty w ocenianym konkursie, którzy mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość. Mieliśmy do czynienia nie z obiektywnym podaniem nieprawdziwych informacji, a raczej z sytuacją braku dostatecznego udokumentowania swoich twierdzeń przez oferentów co do spełniania warunku z ankiety 1.2.5.1. W konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia którejkolwiek z nich, w tym zwłaszcza oferty S.B.. Podkreślić należy – jak wskazano w powołanym powyżej orzecznictwie - normatywna treść pojęcia "nieprawdziwe informacje" nie może więc być utożsamiana z jego potocznym znaczeniem, a prawidłowa wykładnia normy prawnej określającej przesłankę odrzucenia oferty – "zawierającą nieprawdziwe informacje" (art. 149 ust. 1 pkt 2 cyt. u.ś.o.z.) wymaga zastosowania pozajęzykowych reguł wykładni, o czym mowa była już wyżej. Nie każda informacja podana w ofercie, która nie znalazła potwierdzenia winna skutkować automatycznym odrzuceniem złożonej oferty, a kwestia ta winna podlegać ocenie na tle okoliczności konkretnej sprawy. Stosując reguły celowościowe i funkcjonalne wykładni art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. uznać należy, że oferta zawiera nieprawdziwe informacje - w rozumieniu tego przepisu - jeśli informacje nie są zgodne ze stanem rzeczywistym co do istotnych warunków wymaganych od świadczeniodawców, ocenianych z punktu widzenia interesu świadczeniobiorcy. W tym kontekście należy zauważyć, że zarzuty skarżącej spółki koncentrują się na kwestiach technicznych prowadzonej dokumentacji medycznej, za którą można było uzyskać zaledwie 3 punkty na 100 możliwych. Nie odnoszą się do zasadniczych kryteriów związanych z istotą świadczenia i celem umowy (tj. zapewnieniem psychiatrycznej opieki ambulatoryjnej dla dorosłych w powiecie [...]), a te są związane przede wszystkim z oceną jakości personelu (tylko S.B. zapewnił lekarza specjalistę w dziedzinie psychiatrii w wymiarze co najmniej 1 etatu), kompleksowości, ciągłości oraz dostępności świadczenia, które zostały spełnione albo tylko przez S.B. albo w stopniu wyższym przez tenże podmiot niż w przypadku oferty skarżącą spółki. W ocenie Sądu w okresie powszechnej cyfryzacji w służbie zdrowia oraz mając na względzie złożone przez S.B. dokumenty, które świadczą o corocznym przedłużeniu licencji oprogramowania powszechnie wykorzystywanego w służbie zdrowia, trudno przyjąć, że zarzucana przez skarżącą spółkę "nieprawdziwość" może świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy.
Jednocześnie należy mieć na względzie, że uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania będzie występował wówczas, gdy naruszenie przez podmiot prowadzący to postępowanie, określonych zasad postępowania spowodowało, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy. Wymaga podkreślenia, że interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez określonego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego). Wskazać zatem trzeba, że zarówno w rankingu końcowym sporządzonym przez komisję konkursową, który uwzględnia nieprawidłową ocenę odpowiedzi na pytanie 1.2.5.1, udzielonych przez obu oferentów, jak również w ramach rankingu końcowego sporządzonego przez organ, który zawiera prawidłową ocenę odpowiedzi na pytanie ankietowe 1.2.5.1, na pierwszym miejscu wskazany został oferent – S.B.. Pozycja oferenta S.B. w rankingu punktowym nie uległaby także zmianie w sytuacji, gdyby nieprawidłowo przyznane mu 3 punkty zostały odjęte. Różnica punktowa wynosi bowiem między ofertami prawie 20 punktów.
Podkreślić należy, że oferta składana przez świadczeniodawcę w odpowiedzi na ogłoszenie o otwarciu postępowania w sprawie zawierania wymienionych umów oraz określone nim warunki, jest wiążąca. Nie może zatem podlegać na kolejnych etapach postępowania konkursowego – a więc po terminie składania ofert – jakimkolwiek zmianom, uzupełnieniom, czy też innym modyfikacjom, w tym w szczególności w zakresie odnoszącym się do warunków oferty objętych (rankingowymi) pytaniami ankietowymi. Uznać należy to za oczywiste również z tego powodu, że oferta, o której mowa w przepisach u.ś.o.z. - wobec braku jakichkolwiek odmiennych zastrzeżeń ustawodawcy w tym zakresie – jest ofertą w rozumieniu ustawy – Kodeks cywilny (art. 66 § 1 k.c.). Tak też jest ona rozumiana na gruncie zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ. Co więcej, przywołane zarządzenie potwierdza, że po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania (§ 18 ust. 4), jej uzupełnienie zaś przez oferenta – świadczeniodawcę – może skutecznie nastąpić pod warunkiem, że pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty wskazany organ otrzyma przed upływem terminu składania ofert (§ 18 ust. 1). Jeżeli więc świadczeniodawca jest związany składaną przez siebie ofertą, której treść wyznaczają zawarte w niej dane stanowiące stosowne oświadczenia woli oraz oświadczenia wiedzy będące odpowiedzią profesjonalnego podmiotu na konkretne ogłoszenie oraz określone nim warunki, to wskazana zasada odnosząca się do konsekwencji złożenia oferty, w takim samym stopniu oraz zakresie konsekwencje te ustala wobec organu przeprowadzającego wymienione postępowanie. Wobec tego, skoro oferent – świadczeniodawca – nie może, po upływie terminu składania ofert, zmienić, skorygować, modyfikować, uzupełniać złożonej przez siebie oferty, to nie może tego uczynić również komisja konkursowa (por. wyroki NSA z dnia: 29 listopada 2019 r., II GSK 1059/19; 8 stycznia 2014 r., II GSK 1489/12; 30 stycznia 2014 r., II GSK 1539/12, 1 grudnia 2016 r., II GSK 1288/15; 5 kwietnia 2017 r., II GSK 1908/15, CBOSA). O ile bowiem komisja jest uprawniona do oceny, a w konsekwencji ewentualnego przyjęcia, nieprzyjęcia lub odrzucenia oferty, to nie jest uprawniona do podejmowania jakichkolwiek działań odnoszących się do rozporządzania treścią zawartych w niej oświadczeń. Źródła rekonstrukcji tego rodzaju uprawnienia nie stanowi § 17 ust. 1 – 3 rozporządzenia MZ z dnia 14 października 2020 r. Przywołany przepis wyposaża komisję konkursową w kompetencje "żądania złożenia wyjaśnień dotyczących oferty", czy też "przeprowadzenia weryfikacji oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie", to w żadnym stopniu, ani też zakresie nie upoważnia tej komisji – nic takiego bowiem nie wynika z treści, funkcji, ani też celu ustanowienia wymienionego przepisu prawa – do zmiany, modyfikacji, czy też uzupełniania oferty lub tworzenia warunków do dokonania jej zmiany (por. wyrok NSA z 29 listopada 2019 r., II GSK 1059/19). Zdaniem Sądu wezwanie przez komisję konkursową oferenta S.B. do złożenia wyjaśnień odnośnie odpowiedzi na pytanie ankietowe 1.2.5.1. w zakresie terminu ważności licencji, który upływał z dniem [...] kwietnia 2023 r. umożliwiło powyższemu oferentowi dokonanie niedopuszczalnego uzupełnienia oferty. Złożony przez oferenta w odpowiedzi na wezwanie dokument o przedłużeniu licencji nie powinien zatem podlegać ocenie. Nie powinno budzić wątpliwości, że komisja konkursowa nie była uprawniona do podejmowania jakichkolwiek działań odnoszących się do uzupełnienia oferty przez oferentów. Komisja konkursowa powinna dokonać oceny odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytanie ankietowe 1.2.5.1. wyłącznie na podstawie dokumentów dołączonych do oferty. Niewątpliwie umożliwienie oferentowi S.B. uzupełnienia oferty oraz brak takiej możliwości w odniesieniu do Centrum [...] stanowi naruszenie zasady równego traktowania świadczeniodawców. Nie oznacza to jednak, że doszło do uszczerbku interesu prawnego strony skarżącej, przez pozbawienie możliwości zawarcia umowy o świadczenie usług opieki zdrowotnej. Prezes NFZ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdził, że żadnemu z obu oferentów komisja konkursowa nie powinna przyznać 3 punktów za udzielenie odpowiedzi "TAK" na pytanie ankietowe 1.2.5.1.W konsekwencji, po odjęciu 3 punktów każdemu z oferentów, ustalona kolejność w rankingu końcowym nie uległaby zmianie. Przy czym dodać należy, iż kolejność ta nie uległaby zmianie nawet w sytuacji odjęcia tych 3 punktów jedynie oferentowi S.B., gdyż w rankingu punktowym oferent ten osiągnął zdecydowaną przewagę nad skarżącą. Takie działanie komisji konkursowej polegające na zaaprobowaniu uzupełnienia złożonej przez S.B. oferty o opisane wyżej jej braki można rozpatrywać w kategorii naruszenia zasady równego traktowania świadczeniodawców, lecz jak wyżej wskazano – to naruszenie nie spowodowało uszczerbku interesu prawnego strony skarżącej. W szczególności wskazane naruszenie nie spowodowało, że uczestnik postępowania konkursowego (Centrum [...]) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy.
Zaskarżona decyzja nie budzi również wątpliwości i zastrzeżeń w pozostałym zakresie. Przede wszystkim zasadnie organ uznał, iż w załączniku nr 6 do rozporządzenia MZ z 19 czerwca 2019 r. nie wskazano warunku zapewnienia transportu sanitarnego. Stąd niezasadne były zarzuty podnoszone przez skarżącą spółkę w tym zakresie na etapie odwołania, które nie zostały już powielone w skardze. Oferty zostały ocenione jednolicie, według czytelnych kryteriów weryfikacji. Postępowanie mimo powyższych uchybień było prowadzone w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z przytoczonych względów Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.