II SA/GO 431/24

II SA/Go 431/24 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Krzysztof Rogalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.52, art.58§1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 21 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. w [...] na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania z urzędu pojazdu p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącej A. Spółce z o.o. w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Prezydent Miasta [...] zawiadomił A. Spółkę z o.o. w [...] oraz I. Spółkę z o.o. w [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wyrejestrowania pojazdu [...], nr rej. [...], nr VIN [...], zarejestrowanego dnia [...] czerwca 2022 r. Wszczęcie postępowania miało miejsce w związku z otrzymaniem w dniu [...] maja 2024 r. z Ministerstwa Cyfryzacji informacji o zarejestrowaniu tego pojazdu w Rumunii w dniu [...] kwietnia 2024 r. W piśmie została zawarta informacja, iż wnioski, wyjaśnienia i uwagi można zgłaszać w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.
W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. A. Spółka z o.o. w [...] oświadczyła, iż nie wyraża zgody na wyrejestrowanie powyższego pojazdu i wniosła o umorzenie postępowania. Spółka podniosła, iż pozostaje właścicielem przedmiotowego pojazdu – o czym zaświadczają załączone do pisma dokumenty – i nigdy nie nosiła się z zamiarem rejestracji pojazdu w innym państwie niż Rzeczpospolita Polska ani nie umocowywała nigdy nikogo do takiej czynności. Tym samym rejestracja pojazdu w Rumunii stanowi fundamentalne naruszenie woli i praw uczestnika jako jedynego właściciela pojazdu, a rodzi podejrzenie naruszenia prawa polskiego i rumuńskiego. Stąd też w ocenie Spółki postępowanie o wyrejestrowanie pojazdu w RP jest bezprzedmiotowe, stąd wniosek o jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.). Powyższe pismo Spółki zostało zarejestrowane w Urzędzie Miasta [...] w dniu [...] lipca 2024 r.
Przed rejestracją w/w pisma, decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 79 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej p.r.d.) oraz art. 104 k.p.a. wyrejestrował z urzędu w/w pojazd. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od uzasadnienia niniejszej decyzji, w której dodatkowo zawarte zostało pouczenie o następującej treści:
"1. Decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna (art. 127 § 1a k.p.a.).
2. Na decyzję służy skarga do organu odwoławczego za pośrednictwem tut. organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, oznaczenie organu, którego działania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wpis od skargi wynosi [...] złotych. Stronie może być przyznane prawo pomocy. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
Powyższą decyzję doręczono Spółce w dniu [...] lipca 2024 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2024 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...], A. Spółka z o.o. w [...] wniosła "skargę od decyzji z dnia [...].07.2024 r.", wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie wyrejestrowania w/w pojazdu. Spółka powtórzyła argumentację podniesioną w skierowanym do Prezydenta Miasta [...] piśmie datowanym na [...] czerwca 2024 r., w szczególności iż pozostaje właścicielem przedmiotowego pojazdu, o czym zaświadcza przedłożona wraz z tym pismem do akt sprawy dokumentacja.
Dnia [...] lipca 2024 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 133 k.p.a. przesłał powyższe pismo Spółki jako odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazując jednocześnie, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, przy czym w ocenie organu pierwszej instancji nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 132 k.p.a.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. SKO w [...] przesłało powyższe pismo Spółki z dnia [...] lipca 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. "w związku z mylnie przekazaną przez Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia przez tut. Kolegium skargą na wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Podinspektora decyzję nr [...] z dnia [...].07.2024 r. w sprawie wyrejestrowania pojazdu marki [...] nr rej [...], mając na względzie art. 127 § 1a k.p.a. i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi."
Jednocześnie Kolegium podniosło, iż w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji powołując się na art. 127 § 1a k.p.a. wskazał, że decyzja jest ostateczna, gdyż odstąpił od jej uzasadnienia z powodu uwzględnienia w całości żądania strony. W decyzji tej organ błędnie pouczył stronę, że przysługuje jej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, skarga do organu odwoławczego. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Skoro decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony jest ostateczna, to nie przysługuje od niej odwołanie. Właściwym zatem do rozpatrzenia skargi na w/w decyzję jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Nadto pismem z dnia [...] października 2024 r. organ podał, iż w aktach pojazdu brak jest dokumentu zawierającego żądanie strony wyrejestrowania go, zaś postępowanie w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu wszczęte zostało z urzędu w oparciu o art. 79 ust. 3a p.r.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, albowiem zaskarżona nią decyzja nie ma charakteru decyzji ostatecznej.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Natomiast zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Zatem z powyższego wynika, iż skargę do sądu administracyjnego na decyzję można wnieść wówczas, gdy decyzja ta jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., tzn. nie przysługuje od niej odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stosownie do treści art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. zasadą jest, iż decyzja organu administracji publicznej zawiera uzasadnienie. Jednakże zgodnie z art. 107 § 4 k.p.a. można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje nadto przepis art. 127 § 1a k.p.a., w myśl którego decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna.
W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji, tzn. Prezydent Miasta [...] wskazał w opisywanej decyzji z dnia [...] lipca 2024 r., iż odstąpił od jej uzasadnienia na podstawie art. 107 § 4 k.p.a., jak również zawarł w pouczeniu informację o treści art. 127 § 1a k.p.a. Jednakże (pomijając już nawet pismo Spółki z dnia [...] czerwca 2024 r. zawierające oświadczenie o braku zgody na wyrejestrowanie pojazdu [...], gdyż na piśmie tym widnieje pieczęć z datą [...] lipca 2024 r., czyli późniejszą niż data opisywanej decyzji) z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby któraś ze stron postępowania, tzn. A. Spółka z o.o. w [...] bądź I. Spółka z o.o. w [...], zgłosiła żądanie wyrejestrowania tego pojazdu. Za takie żądanie w rozumieniu art. 107 § 4 k.p.a. niewątpliwie nie mogło zostać uznane przesłane pocztą elektroniczną m.in. do Prezydenta Miasta [...] pismo Ministerstwa Cyfryzacji z dnia [...] maja 2024 r., gdyż Ministerstwo to nie jest stroną w niniejszej sprawie, zaś samo pismo miało charakter informacyjny. Co więcej, nie zawierało ono żądania wyrejestrowania wskazanych w nim pojazdów, lecz stanowiło informację przekazaną "celem dalszego procedowania" i "podjęcia stosownych działań". Zatem wbrew stwierdzeniu zawartemu w opisywanej decyzji z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby spełniona została zasadnicza przesłanka z art. 107 § 4 k.p.a., pozwalająca na odstąpienie od uzasadnienia decyzji, w postaci zgłoszonego przez stronę postępowania żądania wyrejestrowania pojazdu. Wynika to zresztą również z treści samej decyzji, w której wskazano, iż wyrejestrowanie pojazdu nastąpiło nie na skutek żądania strony, ale z urzędu, a także z treści pisma organu z dnia [...] października 2024 r.. Dodać przy tym należy, iż nawet w hipotetycznej sytuacji, gdyby żądanie takie zostało zgłoszone przez którąś ze stron postępowania, wówczas należałoby jeszcze zbadać, czy w sprawie nie zachodziłoby wynikające z art. 107 § 4 k.p.a. wyłączenie stosowania tego przepisu ze względu na ewentualne sporne interesy stron.
W konsekwencji, wobec niespełnienia wymogu z art. 107 § 4 k.p.a. w postaci żądania strony, które zostało następnie uwzględnione wydaną decyzją, organ pierwszej instancji błędnie powołał się również na treść art. 127 § 1a k.p.a., a co za tym idzie, błędnie uznał decyzję z dnia [...] lipca 2024 r. za ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a., od której strona mogłaby wnieść skutecznie skargę do sądu administracyjnego.
Jednocześnie decyzja ta zawierała nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa pouczenie o przysługującym od niej środku zaskarżenia, w którym to pouczeniu w chaotyczny sposób pomieszane zostały elementy charakterystyczne dla odwołania wnoszonego w trybie k.p.a. oraz skargi do sądu administracyjnego wnoszonej w trybie p.p.s.a. Jak bowiem wynika z tego pouczenia, na decyzję służyła skarga – a więc środek zaskarżenia przysługujący na podstawie p.p.s.a. do sądu administracyjnego, którą jednakże według pouczenia należało wnieść do organu odwoławczego – a więc według art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowego kolegium odwoławczego. Następnie dalsza część pouczenia znowu odnosiła się do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego. Z kolei po otrzymaniu pisma Spółki z dnia [...] lipca 2024 r. organ pierwszej instancji nadał mu bieg w oparciu o treść art. 133 k.p.a., kierując je do SKO w [...].
W ocenie Sądu, z uwagi na niespełnienie opisanych wyżej przesłanek z art. 107 § 4 k.p.a. oraz art. 127 § 1a k.p.a. omawiana decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nie stała się decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. i przysługiwało od niej odwołanie do organu wyższego stopnia, w tym przypadku do SKO w [...] (art. 17 pkt 1 k.p.a.) na zasadach ogólnych.
Stąd też pismo Spółki z dnia [...] lipca 2024 r., pomimo skierowania go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jako skargi, nie mogło w skuteczny sposób uruchomić postępowania sądowoadministracyjnego, w toku którego zostałaby zbadana zgodność z prawem kwestionowanej przez Spółkę w/w decyzji. Nie został bowiem spełniony opisany wyżej, wynikający z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. wymóg dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Fakt ten skutkować musiał odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia.
W okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć jednak należy, iż skarżącej Spółce przysługiwać będzie – z uwagi na błędne zakwalifikowanie przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] lipca 2024 r. jako ostatecznej oraz zawarte w niej błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia – możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 oraz art. 59 k.p.a.), przy czym termin do złożenia tego wniosku (art. 58 § 2 k.p.a.), z uwagi na przedstawioną wyżej argumentację, rozpocznie dla strony bieg od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.