II SA/Go 423/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2023-09-20
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na użytkowanieprawo budowlaneCOVID-19specustawakontrola budowyterminypostępowanie administracyjneWSAbudownictwo mieszkaniowe

WSA uchylił decyzję WINB odmawiającą pozwolenia na użytkowanie budynków, uznając, że wniosek powinien być traktowany inaczej w świetle przepisów COVID-19.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie sześciu budynków mieszkalnych i garażu. Skarżąca spółka złożyła wniosek w okresie obowiązywania przepisów COVID-19, które zmieniały zasady dotyczące pozwoleń na użytkowanie. Organy administracji uznały, że wniosek powinien być rozpatrywany w trybie standardowym, co doprowadziło do odmowy. WSA uchylił decyzję, wskazując na błędną kwalifikację wniosku przez organy w kontekście przepisów specustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garażu dwustanowiskowego. Spółka F. sp. z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na użytkowanie w marcu 2023 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego związanego z COVID-19. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 31 ust. 1 ustawy COVID-19, który stanowił, że wnioski o pozwolenie na użytkowanie złożone w określonych okolicznościach traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy, co wyłączało obowiązek przeprowadzenia kontroli. Organy administracji uznały jednak, że wniosek skarżącej powinien być rozpatrywany w trybie art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego (wniosek o wydanie decyzji zamiast zawiadomienia), co doprowadziło do odmowy. WSA uznał, że organy błędnie zakwalifikowały wniosek, ignorując specyficzne przepisy ustawy COVID-19. Sąd podkreślił, że PINB powinien był wezwać spółkę do sprecyzowania wniosku, zamiast samowolnie zmieniać jego podstawę prawną. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez WINB, który będzie związany oceną prawną sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek złożony w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego powinien być traktowany zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy COVID-19, co oznacza, że powinien być traktowany jak zawiadomienie o zakończeniu budowy, a nie jak wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie zakwalifikowały wniosek skarżącej spółki. W okresie obowiązywania przepisów specustawy COVID-19, wnioski o pozwolenie na użytkowanie w określonych sytuacjach miały być traktowane jak zawiadomienia o zakończeniu budowy, co wyłączało standardową procedurę wydawania decyzji. Organy powinny były wezwać do sprecyzowania wniosku, zamiast samowolnie zmieniać jego podstawę prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa COVID-19 art. 31 § ust. 1 zy1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii wnioski o pozwolenie na użytkowanie złożone przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli nie wydano decyzji, traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieprawomocny wyrok uwzględniający skargę powoduje, że zaskarżony akt przestaje wywoływać skutki prawne.

Pr. bud. art. 55 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Okoliczności wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Pr. bud. art. 55 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Inwestor może zamiast zawiadomienia o zakończeniu budowy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Pr. bud. art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zawiadomienie organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy.

Pr. bud. art. 59 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 59a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna kwalifikacja wniosku o pozwolenie na użytkowanie przez organy administracji w kontekście przepisów ustawy COVID-19. Naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez niezastosowanie go do wniosku skarżącej. Samowolna zmiana podstawy prawnej wniosku przez PINB bez wezwania do sprecyzowania.

Godne uwagi sformułowania

wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy nieprawomocny wyrok uwzględniający skargę powoduje, że zaskarżony akt lub czynność automatycznie przestaje wywoływać skutki prawne

Skład orzekający

Michał Ruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Piątek

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście specustawy COVID-19 dotyczących pozwoleń na użytkowanie oraz skutków prawnych nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i przepisów specustawy COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów w kontekście pandemii COVID-19 i ich wpływu na proces budowlany, co jest nadal aktualne dla branży budowlanej i prawników.

Jak przepisy COVID-19 zmieniły zasady pozwoleń na użytkowanie budynków? Wyrok WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 423/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31 ust. 1 zy1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 pkt 2, art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c, art. 205 § 1 i art. 210 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej F. sp. z o.o. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2023 r. złożonego przez F sp. z o.o. o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w odniesieniu do inwestycji obejmującej budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garażu dwustanowiskowego - na terenie działki nr [...], położonej w [...], zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2021r., znak: [...], w dniu [...] kwietnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB, organ I instancji) wydał decyzję znak: [...]. Decyzją tą, powołując się na art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: Pr. bud.), PINB odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinny dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garażu dwustanowiskowego - na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta nieostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].06.2021r. znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że podstawą do wydania ww. decyzji był "brak w aktach" PINB kopii ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego, co spowodowało, iż niemożliwe było przeprowadzenie obowiązkowej kontroli budowy, o której mowa w art. 59a Pr. bud., w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym. PINB stwierdził, iż wymieniona budowa została zrealizowana z naruszeniem obowiązujących przepisów. PINB wskazał, że pozytywna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem, że zrealizowane roboty budowlane są legalne. Konieczność zwrócenia uwagi na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wynika z faktu, że ma ona fundamentalne znaczenie przy ocenie skutków utraty decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast z powziętych przez PINB informacji wynikało, iż od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] czerwca 2021r. znak: [...] zostało wniesione odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia [...] listopada 2021r., znak [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie na ww. rozstrzygnięcie Wojewody została wniesiona przez W.P. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 08.03.2022r. sygn. akt II SA/Go 1109/21 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jednak wyrokiem z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Go 1109/21, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2021 r., znak [...]. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: K.p.a.). Z kolei od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. w dniu 20.07.2022 r. inwestor złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną.
W ocenie PINB nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt ll SA/Go 1109/21 nie wywiera jeszcze skutku w postaci wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie decyzja taka uchylona wyrokiem Sądu I instancji nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. PINB powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.09.2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/20) z którego wywiódł, że powszechnie przyjmuje się, że uchylenie aktu administracyjnego przez Sąd ma ten skutek, że nawet pomimo nieprawomocności wyroku, zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych aż do momentu uprawomocnienia się tego orzeczenia. Sąd może zaś postanowić, że pomimo uwzględnienia skargi, zaskarżony i nieprawomocnie wyeliminowany z obrotu akt administracyjny pomimo wszystko będzie wywoływał skutek prawny. Generalnie uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok na gruncie art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza wprawdzie, że decyzja taka przestaje istnieć w obrocie prawnym, ale powoduje, że od tego momentu nie wywołuje ona skutków procesowych i materialnych, a stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku (patrz; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.02.2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2582/19).
W związku z tym PINB stwierdził, że aktualnie inwestor co do zasady ma prawo rozpocząć roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Oczywiste jest tym samym, że nie można już mówić o naruszeniu w takiej sytuacji art. 28 ust. 1 Pr. bud., który wprost uprawnia do rozpoczęcia tych robót. Natomiast rozpoczynając roboty budowlane na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę, inwestor naraża się na ryzyko, iż decyzja ta może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W ocenie PINB wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę skutkuje tym, że nie może być ona wykonywana. Roboty budowlane muszą być wówczas wstrzymane. Dopuszczalne jest jedynie wykonanie robót budowlanych zabezpieczających budowę przed niszczeniem. W związku z tym PINB przyjął, iż dzień złożenia przez inwestora skargi kasacyjnej (20.07.2022 r.) może określać jako najpóźniejszą datę, w której powziął informację o braku możliwości realizowania pozwolenia na budowę udzielonego przez Prezydenta Miasta decyzją nr [...] z dnia [...].06.2021r., znak: [...]. Jednakże z analizy dziennika budowy nr [...] stanowiącego załącznik do wniosku o pozwolenie na użytkowanie (PB-17) złożonego dnia 23.03.2023 r. wynika, iż pomimo powyższego roboty budowlane były kontynuowane.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r., odwołanie od decyzji PINB wniosła Spółka z o. o. F. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie pozwolenia na użytkowanie szczęściu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garażu dwustanowiskowego -na terenie działki nr [...], położonych w [...]. W odwołaniu podniesiono, że wobec zakończenia postępowania przed organami administracyjnymi - wyczerpania toku instancji - pozwolenia na budowę stało się ostateczne. W ocenie skarżącej błędne przyjęcie, iż inwestor nie legitymuje się ostateczną decyzją w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę skutkowało przyjęciem przez PINB, iż niemożliwym jest przeprowadzenie obligatoryjnej kontroli budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, a w konsekwencji odmową wydania inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem skarżącej spółki decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę wciąż pozostaje w obrocie prawnym i zachowuje walor decyzji ostatecznej, co nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
Uzasadniając decyzje WINB wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy Pr. bud. regulujące sprawy przyjęcia obiektów budowlanych do użytkowania w związku z zakończeniem procesu budowy, na którą udzielono pozwolenia na budowę. I tak, stosownie do art. 54. ust. 1 ww. ustawy do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 55: przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii: a. V, IX-XVI, b. XVII - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie, c. XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego, d. XX, e. XXII - z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów, f. XXIV - z wyjątkiem stawów rybnych, g. XXVII - z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz rowów melioracyjnych, h. XXVIII-XXX - o których mowa w załączniku do ustawy; 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4; 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Natomiast zgodnie z art. 55 ust. 2 Pr. bud. inwestor zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie WINB wskazał, że w okresie załatwiania sprawy w drodze zaskarżonej decyzji zastosowanie miały również przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa COVID-19). I tak, stosownie do art. 31 ust 1 zy1 tej ustawy: "W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przepisów art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020r. poz. 1333) nie stosuje się, a wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy o którym mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane". Ponadto zgodnie z ust. 2 w/w artykułu: "W przypadku wniosków, o których mowa w ust. 1, termin do zgłoszenia sprzeciwu w drodze decyzji liczy się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy".
Powyższe oznacza, że wnioski o pozwolenie na użytkowanie, dla złożenia których obowiązek wynika z art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud., złożone w czasie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu COVID-19, traktuje się jak zawiadomienia o zakończeniu budowy. Natomiast w trybie art. 54 Pr. bud. kontroli obowiązkowej nie przeprowadza się. Przy czym na opisany powyżej stan prawny nie wpływają obowiązujące od dnia 16.05.2022 r., dwa rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii oraz w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dziennik Ustaw z 2022r. poz. 1027 i 1028).
Mając na względzie powyższe przepisy prawa materialnego WINB wskazał, że przedmiot wniosku z dnia [...] marca 2023r. złożonego przez F sp. z o.o. o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dotyczył sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz jednego garażu dwustanowiskowego. Obiekty te w świetle załącznika do Pr. bud. zalicza się do I i III kategorii obiektów budowlanych (odpowiednio: budynki mieszkalne jednorodzinne do I kategorii a garaż dwustanowiskowy do III kategorii), co też - w zakresie dotyczącym budynków mieszkalnych jednorodzinnych - wskazano w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Zatem obiekty te nie wymagały pozwolenia na użytkowanie a jedynie zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skoro jednak inwestor złożył w organie I instancji wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie należało go zakwalifikować jako wniosek złożony w trybie art. 55 ust. 2 Pr. bud., tj. jako wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. W takim zaś przypadku nie miał do tego wniosku zastosowania art. 31 ust. 1 zy1 ustawy COVID-19.
Zdaniem WINB bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podstawa prawna wskazana w przedmiotowym wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Jakkolwiek wniosek ten złożony został na urzędowym druku, który co do zasady ma zastosowanie do przypadków z art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud. (to jest budowy obiektu bez wymaganego pozwolenia lub z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia, dla których należałoby przeprowadzić obowiązkową kontrolę budowy), jednak dołączono do niego odpisy zawiadomień z dnia [...].02.2023r. o zakończeniu budowy złożonych w trybie art. 56 ust. 1 pkt 2 i 4 Pr. bud. do Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Nie budzi zatem wątpliwości, że zamiarem inwestora było wydanie przez PINB decyzji o pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych budynków w trybie art. 55 ust. 2 Prawa budowlanego. Co do zasady bowiem zawiadomienia w/w organów stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, dokonywane są dla przedsięwzięć, dla których inwestor występuje do organu z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Organ odwoławczy podziela stanowisko PINB, że w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wydał wyrok z dnia 08.03.2022r. sygn. akt II SA/Go 1109/21 uchylający decyzję Wojewody z dnia [...].11.2021r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu administracji architektonicznobudowlanej I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, inwestor nie był uprawniony do wykonywania robót budowlanych w oparciu o to pozwolenie.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że aktualne brzmienie art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w istocie rozszerzyło zakres ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przyjmując w tym zakresie zasadę odwrotną od obowiązującej na podstawie tego przepisu przed jego nowelizacją nowelą kwietniową z 2015r. O ile bowiem przed nowelizacją ustawodawca pozostawiał ocenie sądu orzekającego w sprawie sądowoadministracyjnej w pierwszej instancji, który w wyroku uwzględniającym skargę na określony akt lub czynność określał, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, to znowelizowany art. 152 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje w tym zakresie automatyzm. Jednym z ustawowo określonych skutków takiego wyroku jest to, iż każdy ostateczny zaskarżony akt lub czynność - pozbawione bytu prawnego nieprawomocnym w rozumieniu art. 168 § 1 w/w ustawy wyrokiem sądu pierwszej instancji, a więc wyrokiem, który w toku instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym może sam zostać uchylony lub zmieniony - automatycznie, z mocy art. 152 § 1 przestaje wywoływać skutki prawne bez jakiegokolwiek wyrzeczenia w tym zakresie przez sąd w wyroku uwzględniającym skargę. Decyzji sądu wymagać będzie natomiast wyłączenie tego automatycznego skutku nieprawomocnego wyroku uwzględniającego skargę; zgodnie bowiem z art. 152 § 1 in fine sąd w wyroku uwzględniającym skargę może postanowić, że zaskarżony akt lub czynność będą wywoływać skutki prawne {patrz: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, publ. WK2016). Konkludując, stwierdzić należy, że w przypadku stosowania przepisu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi na decyzję, chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu. Wobec uchylenia decyzji i stwierdzenia, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, uznać należy, że decyzje te nie wywołują skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku - mimo że wyrok uchylający te decyzje nie jest jeszcze prawomocny (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.10.2019r. sygn. aktIGSK1448/18- LEK nr 2865549). Zatem nie może budzić żadnych wątpliwości, że stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. W konsekwencji nie może być tutaj mowy o kontynuacji budowy na podstawie uchylonej przez WSA decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. W rezultacie inwestorowi, któremu sąd uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę nieprawomocnym wyrokiem nie wolno od tego momentu wykonywać robót budowlanych do czasu uprawomocnienia się wyroku
Zdaniem WINB powyższe stanowisko należy odnosić wprost do omawianego przypadku w którym sąd administracyjny I instancji uchylił tylko decyzję organu administracji architektoniczno-budowlanej II instancji. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim fakt, że konstrukcja postępowania administracyjnego zasadza się na dwukrotnym rozpatrzeniu danej sprawy przez organy obu instancji. Uruchomienie postępowania odwoławczego wywołuje konieczność rozpatrzenia przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie (pominąć tu należy nieliczne przypadki zaskarżenia aktu w części, która da się wyodrębnić na tyle, że stanowi samodzielny byt i nie była objęta zaskarżeniem). W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę co do meritum i wydaje rozstrzygnięcie merytoryczne nawet wówczas, gdy utrzymuje decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Nie podważa tej konkluzji sformułowanie "utrzymuje w mocy", gdyż jest to tylko zwrot użyty w przepisie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po to, aby nie powtarzać orzeczenia zawartego w decyzji objętej odwołaniem czy wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.01.2011 r., sygn. akt I OSK 1305/10, zwrot ten ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji (organu ponownie rozpatrującego sprawę). Oznacza on zatem, iż organ drugiej instancji (bądź organ ponownie rozpatrujący sprawę) doszedł do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji, czy też organ ponownie rozpatrujący sprawę. Wobec tego stwierdzić należy, że sformułowanie "utrzymuje w mocy decyzję" należy rozumieć jako takie rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy (albo ponownie rozpatrujący sprawę), jakie zapadło w I instancji. Takie bowiem sformułowanie wyraża wolę tego organu załatwiającego sprawę w tej formie w postępowaniu w II instancji; jest też wyrazem niepodzielenia argumentów podniesionych w środku zaskarżenia. Oczywistym jest, że w takim wypadku wykonaniu podlegają zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej rozstrzygnięcia dotyczące praw i obowiązków nałożonych na stronę, bo decyzja o utrzymaniu w mocy ich wyraźnie nie kreuje, wszak wykonalność jest innym zagadnieniem niż ostateczność decyzji. Należy zważyć, iż po myśli art. 16 § 1 K.p.a. ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Taką decyzją jest m.in. decyzja organu II instancji, jeżeli uruchomiono tryb odwoławczy. Nie można w takiej sytuacji traktować jako ostatecznej decyzji zaskarżonej, bo nie ona ostatecznie ukształtowała dany stosunek administracyjnoprawny.
Z kolei art. 28 ust. 1 Pr. bud., w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2015 r., poz. 443), należy interpretować w ten sposób, że co do zasady wykonaniu podlega ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, natomiast nieostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę podlega wykonaniu wyłącznie w przypadkach, o jakich mowa w art. 130 § 3 i 4 K.p.a. Oznacza to, że nieostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę może być wykonywana dobrowolnie przez stronę lub strony postępowania z tym zastrzeżeniem, że wniesienie odwołania zawiesza prawo tych stron do legalnego wykonywania powyższej decyzji (prowadzenia robót budowlanych). O ile wydanie w omawianym przypadku przez Wojewodę decyzji ostatecznej z dnia [...].11.2021 r., znak [...] umożliwiło inwestorowi podjęcie budowy, to jednak wydanie przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 08.03.2022 r. sygn. akt II SA/Go 1109/21 wstrzymało wykonanie tej decyzji i niejako przywróciło stan prawny jak dla odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę, które nie zostało jeszcze rozpatrzone. Nie ulega jednak wątpliwości, że utrata przez inwestora prawa do dalszego prowadzenia robót budowlanych, zwłaszcza o charakterze tymczasowym, nie może powodować negatywnych skutków dla wykonanych już elementów budowy czy też dla bezpieczeństwa ludzi ze strony tych niedokończonych elementów inwestycji. W związku z tym za dopuszczalne należy uznać wykonanie takich robót, które w niezbędnym zakresie zabezpieczą dotychczas zrealizowaną budowę przed warunkami atmosferycznymi czy też samoistnym zniszczeniem z uwagi na jej niepełną konstrukcję wpływającą na stabilność, a także takich, które służyć będą zapewnieniu bezpieczeństwa ludzi ze strony niedokończonych fragmentów zabudowy (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18.09.2019 r. sygn. akt IISA/Gd 161/19 – LEX nr 2727722).
W konsekwencji, zdaniem WINB prawidłowe jest stanowisko PINB zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie mogło być w rozpatrywanej sprawie mowy o kontynuacji budowy na podstawie uchylonej przez WSA decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Inwestorowi, któremu sąd uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę nieprawomocnym wyrokiem nie wolno bowiem od tego momentu wykonywać robót budowlanych do czasu uprawomocnienia się wyroku. Skoro zatem z ustaleń PINB - dokonanych na podstawie dziennika budowy - jednoznacznie wynika, że pomimo wydania przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 08.03.2022 r., sygn. akt II SA/Go 1109/21, inwestor realizował budowę i wykonał zakres robót nie będący pracami zabezpieczającymi, lecz w istocie wykonane w takim stanie prawnym roboty dotyczyły budowy omawianych obiektów (budowę zakończono), w takiej sytuacji organ nie mógł rozpatrzyć pozytywnie wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Po pierwsze, budowę zrealizowano w znacznym zakresie w sytuacji, gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywoływała skutków prawnych. Sytuacja taka wymaga niewątpliwie działań naprawczych w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 7 Pr. bud. - wykonanie robót z naruszeniem obowiązujących przepisów. Po drugie - w sytuacji gdy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołuje skutków prawnych z powodu wydania przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 08.03.2022 r., sygn. akt II SA/Go 1109/21 nie było możliwe przeprowadzenie kontroli obowiązkowej budowy w celu potwierdzenia zgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę, które nie wywołuje aktualnie skutków prawnych.
Zdaniem WINB opisana w niniejszej sprawie sytuacja jest analogiczna jak dla braku - choćby czasowemu z uwagi na ,uwieszenie" bytu prawnego - decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Brak taki powoduje, że niemożliwe jest spełnienie wszystkich wymogów z art. 57 ustawy Prawo budowlane, w tym oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, bowiem pozwolenie takie w obrocie nie funkcjonuje. Z kolei brak spełnienia tych wymogów skutkuje odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie, wynikającą z art. 59 ust. 5 ustawy Prawo budowlane (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17.09.2014r. sygn. akt 11 SA/Rz 783/14 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie bez znaczenia w omawianej sprawie pozostają też powody uchylenia przez WSA w Gorzowie Wlkp. decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. I tak w uzasadnieniu wyroku z dnia 19.05.2022 r. sygn. akt II SA/Go 1109/21 Sąd zwrócił uwagę na brak wyjaśnienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej kwestii zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Możliwość ewentualnych naruszeń w/w przepisów prawa, istotnych z punktu widzenia zgodności z prawem budowy określonych obiektów budowlanych, w żadnym razie nie mogła być sanowana przez organ nadzoru budowlanego w postępowaniu w sprawie wniosku w przedmiocie wydania decyzji o pozwolenie na użytkowanie, której to decyzji zażąda inwestor w przedwczesnym wniosku, z uwagi na realizację budowy oraz złożenie tego wniosku w okresie braku wykonalności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem WINB niemożliwe byłoby w omawianym przypadku ewentualne zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej inwestora wniesionej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku z dnia 08.03.2022 r., sygn. akt II SA/Go 1109/21. Nawet ewentualne uchylenie tego wyroku przy jednoczesnym oddaleniu skargi na decyzję drugoinstancyjną Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę nie cofnie okoliczności faktycznej polegającej na wykonywaniu robót w sytuacji braku wykonalności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i wynikającej z tej okoliczności konieczności przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji postępowania naprawczego w trybie właściwych przepisów art. 50 i 51 Pr. bud.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi F sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 31zy1 ustawy COVID-19 w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że złożenie przez skarżącą - w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego - wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garażu dwustanowiskowego - na terenie działki nr [...], położonych w [...], uprawniało PINB do samodzielnego zakwalifikowania go jako wniosku złożonego w trybie przepisu art. 55 ust. 2 Pr. bud., a tym samym uprawniało PINB do pominięcia przepisu art. 31 zy1 ustawy COVID-19, a następnie jego rozpoznania - jako wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy skarżąca wskazała w swoim wniosku - jako podstawę prawną jego złożenia - art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud., co tym samym oznacza, że jej intencją nie było aby wniosek ten był rozpatrywany w trybie przepisu art. 55 ust. 2 Pr. bud., co w konsekwencji oznacza, że PINB zobowiązany był rozpatrzyć (ocenić) wniosek skarżącej w oparciu o treść przepisu art. 31 zy1 ustawy COVID-19;
2) art. 6 K.p.a. w związku art. 31 zy1 ustawy COVID-19, poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego PINB mógł rozpatrywać:
- wniosek złożony na podstawie przepisu art. 55 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., podczas gdy stosownie do treści art. 31 zy1 ustawy COVID-19 - na czas pandemii przepis art. 55 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. został zawieszony przez ustawodawcę,
- wniosek złożony na podstawie przepisu art. 55 ust. 2 Pr. bud., podczas gdy celem przyjęcia rozwiązań zawartych w przepisie art. 31 zy1 ustawy COVID-19, było zawieszenie przez ustawodawcę stosowania przepisów art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud., z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne, co oznacza, że wskazana przez organy obu instancji możliwość dalszego stosowania przepisu art, 55 ust. 2 Pr. bud., stanowi obejście art. 31zy1, bowiem zakłada możliwość prowadzenia postępowań o wydanie pozwolenia na użytkowanie, których prowadzenie ustawodawca zawiesił - w okresie zagrożenia epidemiologicznego, ponadto, za nielogiczne należałoby uznać działanie ustawodawcy który z powodu zagrożenia epidemiologicznego zawiesił wydawanie obligatoryjnego pozwolenia na użytkowanie, pozostawiając tryb fakultatywny;
3) art. 31 zy1 ustawy COVID-19 poprzez jego pominięcie w rozpatrywanej sprawie, podczas gdy złożenie przez skarżącą - w okresie stanu zagrożenia epidemicznego - wniosku z wyraźnym wskazaniem podstawy prawnej w postaci art. 55 ust, 1 pkt 1 Pr. bud., zobowiązywało PINB do wydania:
- postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, do czego PINB zobowiązany był na podstawie przepisu art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 31zy1 ust. 1 ustawy COVID-19,
- decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia o użytkowaniu, do czego PINB zobowiązany był na podstawie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 31zy1 ust. 1 ustawy COVID-19, czego organ II instancji nie chciał zauważyć, skupiając się na uzasadnieniu bezpodstawnego działania PINB, które zostało opisane w ramach punktu 1 lit. a) niniejszych zarzutów;
4) art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., co nastąpiło wskutek przyjęcia przez organ II instancji, że PINB prawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącej o wydanie pozwolenia na użytkowanie, jako wniosek złożony na podstawie przepisu art. 55 ust. 2 Pr. bud., podczas gdy skarżąca wskazała we wniosku jako podstawę prawną jego złożenia - art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud., co tym samym oznacza, że jej intencją nie było aby wniosek ten był rozpatrywany w trybie fakultatywnym, tj. na podstawie przepisu art. 55 ust. 2 Pr. bud., a zatem PINB nie był uprawniony do samodzielnej zmiany wskazanego we wniosku trybu jego rozpatrywania, a mając wątpliwości w zakresie wskazanego we wniosku trybu (art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud., powinien wyjaśnić to ze skarżącą, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono);
- z ostrożności na wypadek nie uwzględnienia przez Sąd zarzutów wskazanych w pkt 1-4, dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucono:
5) naruszenie przepisu art. 16 § 1 w zw. z art. 76 § 1 K.p.a., poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r., znak; [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę F Sp. z o.o., obejmującą sześć budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie szeregowej oraz garaż dwustanowiskowy, na terenie działki nr [...] pc4ożonej w [...], nie stanowi decyzji ostatecznej - pozwalającej inwestorowi na prowadzenie robót budowlanych, z powodu jej uchylenia wyrokiem z dnia 19 maja 2022r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt: II SA/Go 1109/21), podczas gdy:
- ostateczność decyzji oznacza, że nie jest możliwe odwołanie od niej w administracyjnym toku instancji, przy czym decyzji ostatecznej nie należy utożsamiać - jak czyni to organ II instancji w ślad za organem I instancji - z decyzją prawomocną, czyli decyzją ostateczną, której nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego, oznacza, że prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym nie uchyla ostateczności decyzji administracyjnej (pozwolenia na budowę),
- nieprawomocny wyrok z dnia 19 maja 2022 r. wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt. II SA/Go 1109/21), uchylający decyzję organu II instancji (Wojewody), nie pozbawia przedmiotowej decyzji waloru ostateczności, ani też nie eliminuje z obrotu prawnego udzielonego pozwolenia na budowę, co może nastąpić dopiero po uprawomocnieniu się przedmiotowego wyroku, zatem, na podstawie art. 16 § 1 K.p.a. decyzja ta korzysta z domniemania prawidłowości i mocy obowiązującej;
6) naruszenie przepisu art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 5, art. 59a, art. 57 ust 6 i art. 59c ust. 5 Pr. bud., poprzez ich wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ II instancji, że organ I instancji mógł zaniechać przeprowadzenia obligatoryjnej kontroli obiektów budowlanych (budowy), w zakresie ich zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2021 r. (znak: [...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę F Sp. z 0.0., podczas gdy podstawą odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie przez organ, po przeprowadzeniu obligatoryjnej kontroli, że inwestor nie dotrzymał warunków określonych w art. 59a ust. 2 Pr. bud., co oznacza, że organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, w zakresie obejmującym dopuszczalność odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie, bez uprzedniego przeprowadzenia obowiązkowej kontroli ocenianej budowy;
7) naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 Pr. bud., poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ II instancji, że wydanie nieprawomocnego wyroku w dniu 19 maja 2022 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (sygn. akt: II SA/Go 1109/21), w przedmiocie uchylenia decyzji organu II instancji (Wojewody), która utrzymywała w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę, skutkowało koniecznością wstrzymania robót budowlanych przez skarżącą, podczas gdy uchylenie wyłącznie decyzji organu II instancji (Wojewody), z jednoczesnym zachowaniem w mocy (i w obiegu prawnym) pozwolenia na budowę, nie wpływa ma możliwość dalszej realizacji budowy, skoro według aktualnej treści przepisu art. 28 ust. 1 Pr. bud. - wystarczającą podstawą prowadzenia robót jest nieostateczne pozwolenie na budowę, zatem, skarżąca była uprawniona do kontynuowania prowadzonych robót budowlanych, również z tego powodu, że pozwolenie na budowę nie utraciło waloru z uwagi na nieprawomocność wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2022 r. (sygn. akt: II SA/Go 1109/21); ostateczności,
8) naruszenie przepisu art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., co nastąpiło wskutek wprowadzenia skarżącej w błąd przez organ I instancji, w postaci poinformowania przez organ I instancji Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, o konieczności i zasadności cofnięcia przez skarżącą pisemnego zawiadomienia o zakończeniu budowy, które zostało złożone w organie l instancji w dniu 16 marca 2023 r., a w to miejsce (następnie) złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, co ostatecznie skarżąca, kierując się wytycznymi organu I instancji - w dniu 23 marca 2023 r. wycofała pismo zawiadamiające o zakończeniu budowy, a w dniu 23 marca 2023 r. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie, przy jednoczesnym niepoinformowaniu skarżącej przez organ I instancji, o treści przepisu art. 31 zy1 ustawy COVID-19.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r. skarżąca – podtrzymując zarzuty zawarte w skardze – podniosła dodatkowo, że złożony w dniu 23 marca 2023 r. wniosek o pozwolenie na użytkowanie stanowił (i mógł stanowić) wyłącznie zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Pr. bud. i organ I instancji zobowiązany był do rozpatrywania wniosku spółki jako zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Wniosek skarżącej z dnia [...] marca 2023 r. złożony został w trybie art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 Pr. bud. Wynika to wprost z jego treści. Wniosek złożony został w okresie stanu zagrożenia epidemicznego (stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 odwołany został z dniem 1 lipca 2023 r. – na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, Dz.U. z 2023 r., poz. 1118). W związku z powyższym przywołać należy treść art. 31zy1 ustawy COVID-19. Ustęp 1 ww. przepisu stanowi, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przepisów art. 55 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, z późn. zm.) nie stosuje się, a wnioski o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy o którym mowa w art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 31zy1 ustawy COVID-19, w przypadku wniosków, o których mowa w ust. 1, termin do zgłoszenia sprzeciwu w drodze decyzji liczy się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Przepis art. 31zy1 został dodany do ustawy COVID-19 z dniem 18 kwietnia 2020 r. - na podstawie art. 73 pkt 68 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695). Istotą wprowadzenia tego przepisu było ograniczenie obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Z ust. 1 art. 31zy1 wynika, że jeśli przed dniem wejścia w życie ustawy o szczególnych instrumentach (to jest przed dniem 18 kwietnia 2020 r.), został złożony wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oraz jeżeli przed tą datą nie wydano decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to wniosek taki traktuje się jak zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Pr. bud.
Analiza treści złożonego w dniu 23 marca 2023 r. wniosku nie daje podstaw do uznania aby intencją skarżącej było wniesienie go na podstawie art. 55 ust. 2 Pr. bud. PINB w razie wątpliwości (choć treść decyzji organu I instancji nie wskazuje, że organ ten miał takie wątpliwości tylko sam, niejako "z automatu", uznał że taka powinna być podstawa wniosku a zatem samowolnie zmienił podstawę wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie na art. 55 ust. 2 Pr. bud., bo jego zastosowanie nie zostało wyłączone na podstawie art. 31 zy1 ustawy COVID-19), powinien wezwać inwestora - na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. - do sprecyzowania treści wniosku i dopiero wówczas wprowadzić odpowiednią procedurę. Tymczasem PINB stwierdził, że skoro wniosek nie mógł być złożony w trybie art. 55 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., to stanowi on wniosek z ust. 2 tego przepisu. Konsekwencją powyższego było nieuprawnione podjęcie czynności takich jak analiza pozwolenia na budowę oraz czynności podjętych po dniu 19 maja 2022 r. (a więc po dniu wydania przez WSA w Gorzowie Wlkp. wyroku o sygn. akt II SA/Go 1109/21), co skutkowało stwierdzeniem, że w sprawie nie może być przeprowadzona kontrola budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym, określona w art. 59a Pr. bud. Nieuzasadnione było zatem przyjęcie (bez wcześniejszego sprecyzowania), że wniosek, skoro nie mógł być złożony w trybie art. 55 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., stanowi wniosek z ust. 2 tego przepisu.
Jak już wyżej wskazano, wniosek skarżącej zatytułowany "WNIOSEK o pozwolenie na użytkowanie" wpłynął do PINB z dniu 23 marca 2023 r., tj. w czasie obowiązywania art. 31zy1 ust. 1 ustawy COVID-19. Powyższe - wbrew stanowisku skarżącej wyrażonemu w piśmie z dnia [...] sierpnia 2023 r., skierowanym do Sądu - wykluczało zatem uznanie go z mocy prawa za zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 31 zy1 ust. 1 ustawy COVID-19. Jednocześnie, z uwagi na dzień wpływu wniosku do PINB, niemożliwe było stosowanie procedury, o której mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Zgodnie z tym przepisem "Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii a-h, o których mowa w załączniku do ustawy".
WINB zaakceptował dokonaną przez PINB kwalifikację wniosku skarżącej jako wniosku złożonego na podstawie art. 55 ust. 2 Pr. bud. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 31zy1 ustawy COVID-19, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy będzie - na podstawie art. 153 p.p.s.a. - związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w motywach niniejszego uzasadnienia. WINB oceni czy w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy prawne do uruchomienia przez PINB procedury oddania obiektu do użytkowania w oparciu o wniosek złożony na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 (przepisy zawieszone), bez wcześniejszego wezwania skarżącej do sprecyzowania wniosku, i tym samym czy postępowanie z wniosku z dnia [...] marca 2023 r. jest bezprzedmiotowe z przyczyn proceduralnych.
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 500 zł, wynikającej z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U z 2021, poz. 535).
Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI