II SA/GO 421/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2006-12-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobotnystatus bezrobotnegozasiłek dla bezrobotnychprzywrócenie do pracykodeks pracykodeks postępowania administracyjnegowznowienie postępowaniaskutki prawne orzeczeńex nuncex tunc

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą statusu bezrobotnego, uznając, że przywrócenie do pracy na mocy wyroku sądu nie działa wstecz i nie unieważnia okresu, w którym osoba była faktycznie bezrobotna.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu bezrobotnego i zasiłku dla osoby, która po utracie pracy zarejestrowała się w urzędzie pracy, a następnie została przywrócona do pracy wyrokiem sądu. Organy administracji uznały, że przywrócenie do pracy z mocą wsteczną oznacza, iż osoba nigdy nie była bezrobotna. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, podkreślając, że orzeczenie o przywróceniu do pracy ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc), a okres pozostawania bez pracy nie jest okresem zatrudnienia, nawet jeśli zasądzono wynagrodzenie.

Wojewoda decyzją z maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty, która uchyliła wcześniejsze decyzje przyznające D.L. status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku od lipca 2002 r. Starosta, w wyniku wznowienia postępowania, odmówił uznania D.L. za osobę bezrobotną od lipca 2002 r. i przyznania prawa do zasiłku. Organ administracji argumentował, że wyrok Sądu Rejonowego przywracający D.L. do pracy, utrzymany przez Sąd Najwyższy, oznacza nieprzerwane zatrudnienie od lipca 2002 r., co wyklucza status bezrobotnego. Skarżąca D.L. wniosła skargę, argumentując, że wyrok Sądu Najwyższego stał się prawomocny dopiero w lipcu 2005 r., a do tego czasu była bez pracy. Podkreśliła, że art. 51 Kodeksu pracy reguluje staż pracy, a nie status bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że orzeczenie o przywróceniu do pracy ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). Okres pozostawania bez pracy, za który zasądzono wynagrodzenie, nie jest okresem zatrudnienia, nawet jeśli wlicza się go do stażu pracy. Sąd stwierdził, że w chwili wydawania pierwotnych decyzji administracyjnych nie istniał prawomocny wyrok przywracający do pracy, a późniejsze orzeczenie sądu pracy nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznał ją za niepodlegającą wykonaniu i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Orzeczenie o przywróceniu do pracy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki prawne na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). Okres pozostawania bez pracy, za który zasądzono wynagrodzenie, nie jest okresem zatrudnienia, nawet jeśli wlicza się go do stażu pracy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie, wskazując, że przywrócenie do pracy następuje z chwilą zgłoszenia gotowości do jej podjęcia po prawomocnym orzeczeniu, a nie z mocą wsteczną od daty ustania stosunku pracy. Bezprawne, ale skuteczne wypowiedzenie umowy o pracę rozwiązuje stosunek pracy, a orzeczenie o przywróceniu do pracy restytuuje go na przyszłość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.z.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 33 § 4

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.i.p.b. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p. art. 51 § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 47

Kodeks pracy

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.z.i.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.i.p.b. art. 28 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.p.z.i.r.p. art. 76 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

u.p.z.i.r.p. art. 76 § 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie o przywróceniu do pracy ma charakter konstytutywny i działa na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). Okres pozostawania bez pracy, za który zasądzono wynagrodzenie, nie jest okresem zatrudnienia, nawet jeśli wlicza się go do stażu pracy. Orzeczenie sądu pracy przywracające pracownika do pracy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania pierwotnej decyzji.

Odrzucone argumenty

Przywrócenie do pracy z mocą wsteczną oznacza nieprzerwane zatrudnienie od daty ustania stosunku pracy, co wyklucza status bezrobotnego. Art. 51 k.p. należy interpretować w taki sposób, że okres pozostawania bez pracy jest okresem zatrudnienia dla celów ustawy o promocji zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie o przywróceniu do pracy ma charakter mieszany konstytutywno-deklaratoryjny orzeczenie przywracające do pracy wywiera skutek w postaci restytucji stosunku pracy na przyszłość i warunkowo nie unieważnia bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu, w jakim oświadczenie to zostało złożone, lecz restytuuje stosunek pracy ex nunc okres pozostawania bez pracy po nieuzasadnionym lub niezgodnym z prawem wypowiedzeniu przez pracodawcę umowy o pracę nie może być uważany za okres zatrudnienia

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Maria Bohdanowicz

członek

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych orzeczeń o przywróceniu do pracy w kontekście prawa do świadczeń dla bezrobotnych oraz podstaw wznowienia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie wyrok sądu pracy stał się prawomocny po wydaniu decyzji administracyjnych dotyczących statusu bezrobotnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między prawem pracy a prawem administracyjnym w kontekście statusu bezrobotnego. Kluczowe jest rozróżnienie między skutkami prawnymi orzeczeń (ex nunc vs ex tunc) i ich wpływem na ustalanie faktów.

Czy przywrócenie do pracy kasuje status bezrobotnego? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się skutek prawny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 421/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D.L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. twierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotów kosztów postępowania sadowego.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2006r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2006r. nr [...].
Starosta w wyniku wznowienia postępowania uchylił w całości :
- decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] orzekającej o uznaniu D.L. z dniem [...].07.2002r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...].07.2002r.
- decyzję Starosty z dnia [...].08.2003r. nr [...] orzekającej o utracie przez D.L. prawa do zasiłku od dnia [...].07.2003r. z powodu maksymalnego okresu jego pobierania;
- decyzję Starosty z dnia [...].05.2004r. nr [...] orzekającej o utracie przez D.L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].05.2004r. z powodu podjęcia zatrudnienia,
oraz odmówił uznania D.L. za osobę bezrobotną z dniem [...].07.2002r. i odmówił przyznania wyżej wymienionej prawa do zasiłku od dnia [...].07.2002r.
Decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z póz. zm. ) – dalej ustawa o promocji zatrudnienia (...). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że z dokumentów wynika, że D.L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] lipca 2002r. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] Starosta orzekł o uznaniu D.L. z dniem [...].07.2002r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku od dnia [...].07.2002r., kolejną decyzją z dnia [...].08.2003r. nr [...] orzekł o utracie przez D.L. prawa do zasiłku od dnia [...].07.2003r. z powodu maksymalnego okresu jego pobierania, następnie decyzją z dnia [...].05.2004r. nr [...] orzekł o utracie przez D.L. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...].05.2004r. z powodu podjęcia zatrudnienia.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003r. przywrócił wyżej wymienioną do pracy na poprzednich warunkach oraz zasądził od pozwanego zakładu pracy odszkodowanie za okres pozostawania bez pracy w wysokości określonej w art. 47 kodeksu pracy. Wyrok ten został utrzymany orzeczeniem Sądu Najwyższego Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia [...] lipca 2005r. W tym stanie faktycznym, Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2005r. znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania D.L. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Wznowione postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji, którą uchylono w całości:
- decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2002r. nr [...]
- decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...]
- decyzję Starosty z dnia [...] maja 2004r. nr [...]
oraz odmówiono uznania wyżej wymienionej za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2002r. i odmówiono przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] lipca 2002r.
Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 51 § 1 Kodeksu pracy, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Zatem – zdaniem organu - przywrócenie do pracy doprowadza do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...) termin "bezrobotny" oznacza osobę nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej. Organ wskazał, że w myśl przywołanych przepisów, po przywróceniu do pracy w wyniku prawomocnego wyroku sądu, D.L. nie była osobą bezrobotną od dnia [...] lipca 2002r. ponieważ została przywrócona do pracy wraz ze wszystkimi konsekwencjami nieprzerwanego zatrudnienia. Będąc osobą zatrudnioną w okresie od [...] lipca 2002r. do [...] maja 2004r. nie można jednocześnie w wymienionym okresie być osobą bezrobotną.
Od decyzji Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła D.L.. Wniosła o uchylenie decyzji jako sprzecznej z prawem oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, iż pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji należy uznać za błędny co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji naruszających prawo. Skarżąca wskazała, że wyrok Sądu Pracy stał się prawomocny dopiero w dniu [...] lipca 2005r. gdyż w tej dacie Sąd Najwyższy uznał go za słuszny. Faktyczne podjęcie przez skarżąca zatrudnienia nie mogło nastąpić wcześniej niż po tej dacie i do tego czasu skarżąca była bez pracy.
Jednocześnie wskazano za nieuprawnione posługiwanie się w celu ustalenia statusu osoby bezrobotnej art. 51 § 1 kodeksu pracy. Przepis ten jak wynika z jego treści reguluje wyłącznie w sposób formalny sprawy związane ze stażem pracy i rzutujące na określenie okresów zatrudnienia niezbędnych do nabywania uprawnień związanych ze stosunkiem pracy. Zdaniem skarżącej nie jest możliwa wykładnia odnosząca jego znaczenie na użytek ustawy o promocji zatrudnienia (...), a zwłaszcza określania statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja nie zawiera podstawy prawnej i w tej sytuacji nie odpowiada wymogom stawianym przez k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności stwierdzić należy, iż decyzja ta uchybia prawu.
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Skarżąca po ustaniu stosunku pracy w wyniku wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej) z dniem [...] lipca 2002r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] D.L. uznana została za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003r. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy w sprawie IV P 149/03 przywrócił skarżącą do pracy na poprzednich warunkach oraz zasądził na jej rzecz wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy na podstawie art. 47 zd. 2 k.p. W wyniku apelacji pozwanych Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] lipca 2004r. w sprawie IV Pa 197/04 zmienił zaskarżony wyrok i powództwo D.L. oddalił. W wyniku rozpoznania kasacji Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 07 lipca 2005r. w sprawie II PK 353/04 zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że oddalił apelację stron pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy z dnia [...] grudnia 2003r. sygn. akt: IV P 149/03.
Z uwagi na wyrok, zgodnie z którym D.L. przywrócona została do pracy, Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2005r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną i w konsekwencji wydał decyzję pozbawiającą ją tegoż statusu, która został utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpującą w przepisach prawa procesowego – w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter szczególny i z tego względu winna podlegać ścisłej wykładni.
W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania Starosta wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wznawia się na tej podstawie gdy spełnione są trzy przesłanki:
- ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe;
- nowe okoliczności faktyczne lub dowody istnieją w dacie wydania decyzji ostatecznej;
- nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi który wydał decyzję.
Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub dowody musiały istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, gdyż jeżeli powstały po wydaniu decyzji ostatecznej stanowią podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.
W sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia stanowi odpowiedź na pytanie, jakie znaczenie wywiera orzeczenie sądu przywracające osobę posiadającą status bezrobotnego do pracy dla ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w przedmiocie przyznanego statusu bezrobotnego. Koniecznym staje się dokonanie analizy charakteru prawnego orzeczenia przywracającego pracownika do pracy, w szczególności określenia skutków jakie to orzeczenie wywołuje tj. wstecz (ex tunc) czy na przyszłość (ex nunc). W ścisłym związku z orzeczeniem sądu przywracającym pracownika do pracy pozostaje regulacja zawarta w art. 51 kodeksu pracy – dalej k.p. - który w całkowicie odmienny sposób interpretują organy administracji oraz pełnomocnik skarżącej.
W judykaturze przeważa pogląd, iż orzeczenie o przywróceniu do pracy ma konstytutywny charakter. Orzeczenie to doprowadza bowiem do nawiązania (restytucji) nowego stosunku pracy. Sąd Najwyższy wskazuje także, że orzeczenie o przywróceniu do pracy na poprzednich warunkach ma charakter mieszany konstytutywno-deklaratoryjny. Konstytutywny charakter tego orzeczenia wyraża się w tym, że doprowadza ono do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę, deklaratywnym zaś, że zobowiązuje zakład pracy do zatrudnienia pracownika. W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy stwierdził ponadto, że oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy, choćby dokonane z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę lub nieuzasadnione, prowadzi do rozwiązania stosunku pracy. Zważyć więc należy na to, że stan prawny sprzed rozwiązania umowy przestaje istnieć – ponieważ stosunek pracy uległ rozwiązaniu - żądanie przywrócenia do pracy jest powództwem o ukształtowanie, stworzenie nowego stanu prawnego, z tym, że na warunkach takich, jak poprzednio (uchwała Sądu Najwyższego składu siedmiu sędziów – zasada prawna z dnia 28 maja 1976r. V PZP 12/76, OSNCP 1976 z. 9 poz. 187, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 22 grudnia 1998r. , III ZP 35/98, OSNP 1999, Nr 21, poz. 674). W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że wyrok przywracający do pracy wywiera skutek w postaci restytucji stosunku pracy na przyszłość i warunkowo. Warunkiem tym jest zgłoszenie przez pracownika, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od przywrócenia do pracy, gotowości niezwłocznego jej podjęcia (art. 48 § 1 k.p.) – zdarzenie przyszłe, niepewne ( uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 12 lipca 2005r., II PK 360/04, OSNP 2006, nr 7-8, poz. 110).
W doktrynie również przeważa pogląd o konstytutywnym charakterze orzeczenia o przywróceniu do pracy. Uzasadniany jest on tym, że wskutek wymienionego orzeczenia rozwiązany stosunek pracy powstaje na nowo, na warunkach dawnej umowy o pracę. Restytucja stosunku pracy na podstawie orzeczenia przywracającego pracownika do pracy nie następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, lecz dopiero po spełnieniu dodatkowej przesłanki, którą jest zgodnie z art. 48 § 1 k.p. zgłoszenie przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy lub nawet po tym terminie, jeżeli jego przekroczenie nastąpi z przyczyn niezależnych od pracownika. Termin ten biegnie od dnia prawomocności orzeczenia przywracającego pracownika do pracy. Jeżeli wspomniana przesłanka się spełni, stosunek pracy powstaje na nowo. Tak rozumiane ponowne zatrudnienie nie jest równoznaczne z zawarciem nowej umowy o pracę o treści identycznej jak poprzednia. Orzeczenie przywracające pracownika do pracy nie działa ex tunc nie unieważnia bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu, w jakim oświadczenie to zostało złożone, lecz restytuuje stosunek pracy ex nunc, tj. od dnia w którym ziścił się ustawowy warunek w postaci zgłoszenia przez pracownika gotowości do pracy w związku z prawomocnym orzeczeniem ( L. Florek, w: Kodeks Pracy . Komentarz, pod red. T. Zielińskiego 4 wyd. Warszawa s. 386, M.Gersdorf, Charakter prawny i skutki orzeczeń o bezskuteczności wypowiedzenia i przywrócenia do pracy, Państwo i Prawo 1978, z.3, s. 49-51).
Wskazać należy, że bezprawne wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością ważną (skuteczną), powoduje zatem zawsze rozpoczęcie biegu okresu wypowiedzenia, a z chwilą upływu tego okresu - ustanie stosunek pracy (T. Zieliński, Prawo Pracy. Zarys systemu, część II, PWN 1986., str. 87-89).
Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie należało przyjąć, że wskutek ustania stosunku pracy D.L. w dniu [...] lipca 2002r. była osobą niezatrudnioną, co warunkowało nabycie statusu osoby bezrobotnej. Należało jednocześnie przyjąć, że orzeczenie przywracające skarżącą do pracy nie działa ex tunc, lecz restytuuje stosunek pracy ex nunc, to jest od dnia, w którym ziścił się ustawowy warunek w postaci zgłoszenia przez pracownika do pracy. W konsekwencji oznacza to, iż pomiędzy chwilą rozwiązania umowy o pracę a momentem skutecznego zgłoszenia przez skarżącą oświadczenia o gotowości do podjęcia pracy stosunek pracy między stronami nie istniał.
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, Sąd rozważał również znaczenie art. 51 k.p. Przepis ten kreuje tzw. fikcję prawną, która pozwala wliczać do stażu pracy okresy faktycznych przerw w zatrudnieniu. W orzecznictwie wskazuje się, że okresy za które zasądzono pracownikowi odszkodowanie na podstawie art. 56 k.p. i który zgodnie z art. 51 § 2 k.p. i art. 61 k.p. wlicza się do okresu zatrudnienia, jest okresem pozostawania bez pracy. Wynika to z treści tegoż art. 51 § 2 k.p. Zasądzenie takiego odszkodowania nie powoduje więc przedłużenia czasu trwania stosunku pracy o okres, za który zostało ono przyznane. Art. 51 § 2 k.p. poleca jedynie wliczenie tego okresu do okresu zatrudnienia. Nie tworzy natomiast fikcji prawnej, że jest on takim okresem (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 28 września 1990r. III PZP 15/90, OSNC 1991, poz. 4, nr 45). Również w literaturze, analizując art. 51 k.p. podniesiono, że okres pozostawania bez pracy po nieuzasadnionym lub niezgodnym z prawem wypowiedzeniu przez pracodawcę umowy o pracę nie może być uważany za okres zatrudnienia, nawet jeżeli pracownik został przywrócony do pracy i zasądzono na jego rzecz wynagrodzenie za pracę. W tym okresie pracownik nie nabywa uprawnień do świadczeń pracowniczych uzależnionych od pozostawania w stosunku pracy. Nie nabywa więc w tym okresie urlopu wypoczynkowego ani nie może wykorzystać nabytego wcześniej uprawnienia urlopowego (A. Świątkowski, Komentarz do Kodeksu Pracy. Warszawa 2006, s. 232).
W świetle przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2003r. , Nr 58, poz. 514 ze zm.) – dalej ustawa o zatrudnieniu – obowiązująca w trakcie rejestracji skarżącej, podstawową przesłanką – mającą istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie – umożliwiającą nabycie statusu bezrobotnego było "niezatrudnieni i niewykonywanie innej pracy zarobkowej" ( art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Analogiczną przesłankę zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia (...). W pełni uprawniony jest wniosek, iż stan "niezatrudnienia" musi istnieć w chwili wydawania stosownej decyzji przez organ administracji.
W niniejszej sprawie wskazać również należy, że podnoszony w odwołaniu od decyzji Starosty przez skarżącą zarzut, że ustawa o zatrudnieniu obowiązująca w lipcu 2002 r. nie przewidywała możliwości cofnięcia statusu osoby bezrobotnej i zwrotu pobranego zasiłku po przywróceniu do pracy wyrokiem sądu – jest w części chybiony. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu - osoba która pobrała nienależna świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależne świadczenie ustawa uznaje m.in. zasiłek wypłacony za okres za który w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę. Podobna regulacja jest w ustawie o promocji zatrudnienia (...) w art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 . Wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż wskazane przepisy stanowią samoistną podstawę do zwrotu zasiłku, bez potrzeby uchylenia decyzji przyznających status bezrobotnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 1992r., SA/Wr 795/92, wyrok Sądu Najwyższego z 05 października 2000r., III RN 20/00). Natomiast należy zgodzić się z poglądem, że cytowane ustawy nie przewidują możliwości cofnięcia statusu osoby bezrobotnej z dniem rejestracji w urzędzie pracy w przypadku wydania wyroku przywracającego pracownika do pracy.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił stanowisko o konstytutywnym charakterze wyroku sądowego przywracającego pracownika do pracy, wywierającego skutki prawne (ex nunc) oraz wykładnię art. 51 k.p. sprowadzającą się do tezy, iż okres pozostawania bez pracy po nieuzasadnionym lub niezgodnym z prawem wypowiedzeniu przez pracodawcę umowy o pracę nie może być uważany za okres zatrudnienia, nawet jeżeli pracownik został przywrócony do pracy i zasądzono na jego rzecz wynagrodzenie za pracę. W skutek bezprawnego ale jednocześnie ważnego wypowiedzenia istniejący wcześniej stosunek pracy pomiędzy stronami przestał istnieć, a w wyniku orzeczenia o przywróceniu do pracy, stosunek pracy powstał na nowo.
Z tego też względu nie można zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że D.L. była zatrudniona od dnia [...] lipca 2002r. ponieważ została przywrócona do pracy wraz ze wszystkimi konsekwencjami nieprzerwanego zatrudnienia. Stanowisko organów administracji opiera się na błędnej wykładni art. 51 k.p. wynikającej z wadliwego rozumienia charakteru prawnego i skutków orzeczenia sądowego przywracającego bezrobotnego do pracy.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w chwili orzekania przez organ I instancji w sprawie nadania D.L. statusu osoby bezrobotnej, nie istniał prawomocny wyrok przywracający skarżącą do pracy. Przedstawiony wyżej charakter orzeczenia przywracającego do pracy na poprzednich warunkach oraz przewidziane w art. 51 k.p. skutki prawne takiego orzeczenia - nie dają podstaw do przyjęcia, że w myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wcześniej wydał decyzję o uznaniu strony za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku. W konsekwencji należało uznać, że stanowisko organu odwoławczego leżące u podstaw zaskarżonej decyzji narusza również art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz "c" z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.) Na mocy art. 152 przywołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI