II SA/Go 420/25

II SA/Go 420/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 11, 15, 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów utrzymania czasowo odebranych zwierząt I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej – B sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 4.298 (cztery tysiące dwieście dziewięćdziesiąt osiem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...]maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]., po rozpatrzeniu odwołania B. sp. z o.o. z siedzibą w [...], uchyliło decyzję Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości kosztów utrzymania odebranych zwierząt gatunku owce rasy wrzosówka w okresie 10 luty 2020 r. - 2 marzec 2023 r., jednocześnie ustalając te koszty na kwotę 22.696,31 zł oraz utrzymało objętą odwołaniem decyzję w pozostałej części.
W podstawie prawnej decyzji Kolegium wskazało art. 1-2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej k.p.a.) oraz art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 1580 ze zm.).
Stan sprawy był następujący: decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. Burmistrz [...] odebrał stado zwierząt gatunku owce rasy wrzosówka, w którym 10 sztuk stanowiło własność strony skarżącej. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. Burmistrz [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia opłaty za opiekę nad odebranymi zwierzętami. Decyzja ta uchylona została decyzją Kolegium z dnia [...] kwietnia 2024 r.
W rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy, wobec dyspozycji art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt, na mocy którego - w przypadku odebrania zwierząt - kosztami ich transportu, utrzymania i koniecznego leczenia obciąża się dotychczasowego właściciela lub opiekuna, Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. ustalił i obciążył B. sp. z o.o. kosztami utrzymania odebranych spółce zwierząt w wysokości 22.896,31 zł., wskazując, że przedstawione w załączniku do decyzji w formie tabelarycznej koszty związane z transportem, utrzymaniem oraz koniecznym leczeniem stanowią faktyczne i rzeczywiste, podparte dowodami koszty, jakie organ musiał ponieść, aby zaopiekować się odebranym stadem.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. organ I instancji sprostował określone w decyzji koszty utrzymania zwierząt na kwotę 22.696,31 zł uznając, że jest to rezultatem oczywistej pomyłki rachunkowej. Postanowienie to, na skutek wniesionego przez pełnomocnika strony skarżącej zażalenia, został uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. Zdaniem Kolegium określenie w decyzji kwoty 22.896,31 zł stanowiło jej rozstrzygnięcie i nie mogło podlegać sprostowaniu jako "oczywista omyłka".
Od decyzji z dnia [...] listopada 2024 r. B. sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]., zarzucając w nim m.in. błędne uznanie, że koszty poniesione przez gminę były celowe i niezbędne do zapewnienia prawidłowej i adekwatnej do stanu owiec opieki, błędne ustalenie, że nakład pracy R.S. był wystarczający, a koszty zawarte w zestawieniu w załącznikach do decyzji odpowiadają kosztom rzeczywiście poniesionym, podczas gdy nakład pracy i opieka nie była wystarczająca, a godziny w notach nie zgadzały się z zapisem z monitoringu. Zarzucono również błędne uznanie, że czynności inspekcji weterynaryjnej określone w zestawieniu nr 2 wchodzą w skład kosztów, o których stanowi art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium przyjęło ustalenia poczynione przez organ I instancji. W rozważaniach organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowana decyzja zawiera uzasadnienie wysokości kosztów zastępczego utrzymania zwierząt odebranych wraz z ich weryfikacją. W przekonaniu Kolegium zawarte przez organ I instancji umowy (wymienione i szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji), jak również rozliczenia miesięczne opieki nad zwierzętami obrazują rzeczywisty koszt wyłożony przez gminę.
W przeważającej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do uchylonego przez Kolegium postanowienia Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r., w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki, którym organ I instancji w sposób niedopuszczalny dokonał, zdaniem Kolegium, merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia (kwoty ustalonych kosztów).
Jak podkreśliło Kolegium przeprowadzona w postępowaniu odwoławczym analiza załączników nr 1-3 do zaskarżonej decyzji potwierdza okoliczność błędnego podsumowania zestawienia kosztów utrzymania zwierząt (zestawienie kosztów opieki nad zwierzętami - zał. nr 1, zestawienie kosztów usług weterynaryjnych, transportowych i utylizacyjnych - zał. nr 2 oraz zestawienie kosztów utrzymania zwierząt przez B. - zał. nr 3), co w konsekwencji spowodowało orzeczenie w decyzji o ustaleniu kosztów utrzymania przedmiotowych zwierząt w łącznej wysokości 22.896,31 zł zamiast 22.696,31 zł. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Błędne podsumowanie zestawienia kosztów nie stanowi jednakże podstawy do wydawania decyzji kasacyjnej, bowiem nieprawidłowość ta została wyeliminowana w trybie niniejszego postępowania odwoławczego.
W skardze do tutejszego Sądu z dnia [...] czerwca 2025 r., reprezentujący B. sp. z o.o. pełnomocnik zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 84 k.p.a. - poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności nagrań z monitoringu w dniach [...] marzec 2020 r., zeznań strony oraz oświadczenia hodowcy wskazującego na rzeczywisty czas potrzebny do opieki nad owcami, a także pominięcie dowodu z przesłuchania pracownika opiekującego się zwierzętami albo biegłego w zakresie godzin koniecznych do opieki, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia, że koszty poniesione przez gminę były celowe i niezbędne do zapewnienia prawidłowej opieki nad owcami,
b) art. 136 k.p.a. - wskutek zaniechania przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, pomimo istnienia ku temu przesłanek,
c) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia decyzji, które nie zawiera wyjaśnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia,w szczególności nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
d) art. 16 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, polegające na nierzetelnym rozpatrzeniu sprawy i ograniczeniu się wyłącznie do formalnej kontroli decyzji organu I instancji.
W skardze sformułowany został nadto zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt, upatrywany w jego niewłaściwym zastosowaniu i obciążeniu skarżącej kosztami, które nie były niezbędne do zapewnienia prawidłowego utrzymania (godziny pracy) oraz opieki nad zwierzętami, w tym kosztami czynności inspekcji weterynaryjnej, które nie mieszczą się w pojęciu kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia.
Podnosząc powyższe pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylnie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zaś stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie powinno wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za wydanym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesu myślowego, który doprowadził organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów wyjaśniających, dlaczego takie stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna umożliwić, zarówno adresatom rozstrzygnięcia, których bezpośrednio ono dotyczy, jak i sądowi badającemu jego legalność, odtworzenie toku czynności procesowych oraz procesu rozumowania organu, który doprowadził do określonej konkretyzacji praw lub obowiązków stron. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Ponadto uzasadnienie decyzji powinno być sporządzone w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty podniesione przez stronę, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ.
Podkreślić też należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. skutecznie wniesiony środek odwoławczy gwarantuje stronie rozpoznanie sprawy (załatwionej przez organ pierwszej instancji) po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Istotą dwuinstancyjności postępowania jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Wprawdzie organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów, jednakże ma obowiązek szczegółowego ustosunkowania się do nich. Natomiast uzasadnienie, w którym brak jest rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, uprawnia do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem zasad procesowych, w tym zasady wyrażonej w art. 15 k.p.a. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania świadczy o nierozpoznaniu przez organ odwoławczy sprawy w jej całokształcie (por. uchwała SN z 23 września 1986 r., III AZP 11/86, OSNC 1987, Nr 11, poz. 167). Postępowanie odwoławcze nie może zatem polegać tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz powinno mieć w nim miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji lub ogólnikowym potwierdzeniu słuszności stanowiska organu I instancji.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że uzasadnienie będącej przedmiotem kontroli sądu decyzji organu II instancji w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów utrzymania odebranych zwierząt nie zawiera własnego stanowiska organu odwoławczego, jak i odniesienia się do zarzutów odwołania. Zdecydowana większość rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poświęcona jest kwestii sprostowania i błędu rachunkowego popełnionego przez organ I instancji, o czym Kolegium wypowiedziało się już rozpatrując zażalenie na postanowienie organu I instancji o sprostowaniu decyzji. W odniesieniu do merytorycznej kwestii ustalenia wysokości kosztów utrzymania odebranych zwierząt w uzasadnieniu decyzji znalazło się wyłącznie stwierdzenie, że "zdaniem Kolegium postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów". To stwierdzenie należy uznać za niewystarczające, gdyż obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, co nie może być realizowane wyłącznie przez zdawkowe potwierdzenie trafności stanowiska organu I instancji. Kolegium nie odniosło się w żaden sposób merytorycznie do zarzutów odwołania, przy czym w odwołaniu podniesiono skonkretyzowane i rozwinięte zarzuty przeciw ocenie dowodów dokonanej przez organ I instancji oraz ustaleniom dotyczącym wysokości przejętych przez ten organ kosztów. W tej sytuacji doszło do naruszenia przez Kolegium zarówno zasady instancyjności (art. 15 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.pa.), jak i art. 107 § 3 k.p.a.
Z podanych przyczyn, sprowadzających się do istotnego naruszenia przepisów postępowania w sposób co najmniej mający wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien w sposób rzetelny i wyczerpujący odnieść się do zarzutów zawartych w odwołaniu dokonując własnego ustalenia wysokości kosztów utrzymania odebranych zwierząt.
O kosztach należnych stronie skarżącej obejmujących wpis, wynagrodzenie pełnomocnika obliczane według wartości przedmiotu zaskarżenia oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.