II SA/Go 42/23

II SA/Go 42/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10a , art 22 ust 2a, art 26 ust 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 165 b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania S.K. (skarżący, przewoźnik) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...].
1.1. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:przewoźnik - firma U S.K. w dniu [...] lutego 2020 r. zarejestrował zgłoszenie [...] dotyczące przewozu towaru - Oleju Mobil 1 OW40, w ilości 24960 Iitrów, o kodzie CN 3403.W zgłoszeniu zostały podane dane podmiotu wysyłającego - M s.r.o., podmiotu odbierającego - O GmbH, oraz przewoźnika. W zgłoszeniu wskazano datę rozpoczęcia przewozu towaru [...] luty 2020 r. oraz planowaną datę zakończenia przewozu [...] luty 2020 r.
W związku z zarejestrowaniem przewozu w systemie SENT przewoźnik otrzymał wezwanie Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego do przedstawienia środka transportu wraz z towarem na Terminalu, w celu przeprowadzenia kontroli.Kierujący pojazdem [...] lutego 2020 r. o godz. 10:30 zgłosił do kontroli na TTOC zestaw ciężarowy o numerach rejestracyjnych [...] wraz z przewożonym towarem.
1.2. W wyniku kontroli funkcjonariusze służby celno-skarbowej stwierdzili niewykonanie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego powyższym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu po terytorium kraju, co zostało odnotowane w protokole z kontroli z dnia [...] lutego 2020 roku.
Następnie wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r., Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zwrócił się do Izby Administracji Skarbowej o zabezpieczenie danych geolokalizacyjnych. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. organ I instancji zwrócił się do Centrum Informatyki Resortu Finansów w Radomiu o podanie informacji dotyczących nieprawidłowości w działaniu systemu SENT GEO w okresie realizacji przedmiotowego transportu, na które udzielono odpowiedzi wskazującej, że przewoźnik (kierowca) nie raportował problemów z geolokalizatorem.
Po zebraniu innych informacji, w tym dotyczących sytuacji finansowej przewoźnika postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...].
1.3. Następnie po wysłuchaniu strony (pisemnym) decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za niewywiązanie się przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...], zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawyz dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (na dzień wydania decyzji tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857; dalej ustawa SENT).
2. W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym z zachowaniem terminu, S.K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 22 ust.3 ustawy SENT z uwzględnieniem art. 26 ust.3 ustawy SENT, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W odwołaniu wniósł również o zawieszenie postępowania do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie prowadzonej przez SR, sygn. akt [...], w której kierowca P.M. został obwiniony o to, że w dniu [...].02.2021r. o godz. 10:30 w związku z dyrektywą w systemie zgłosił do komórki SENT na TTOC, kierujący zestawem ciężarowym o nr rejestracyjnym [...], który naruszył przepisy ustawy SENT, w ten sposób, iż jako kierujący dokonał przewozu przedmiotowym zestawem bez włączonego lokalizatora od godz.15:04 dnia [...].02.2020r. do godz. 10:30 dnia [...].02.2020r. - momentu rozpoczęcia kontroli, tj. o czyn z art. 32ust. 1 pkt2 ustawy SENT.
3. Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania. Następnie, po zawiadomieniu strony, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia. W jej argumentacji organ przytoczył krajową regulację zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, jak i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, kierującego środkiem transportu oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami, w szczególności przepisy art. 3 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i 2 i art. 26 ust. 5 ustawy SENT.
Podkreślił, że zgodnie z art. 10a ust. 1 tej ustawy wynika, że przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Z protokołu kontroli wynika, że skarżący nie zapewnił przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, a zatem naruszył przepis art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Zgodnie z art. 22 ust. 2a tej ustawy w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
3.1. Dalej organ szeroko uzasadnił cele i funkcje ustawy SENT i istotę monitorowania przewozu towarów wrażliwych, która opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT i możliwości geolokalizacji transportu. Podkreślił, że w przypadku przewozu rozpoczynającego się poza granicami Polski, to niezależnie od tego, czy miejsce dostarczenia towaru znajduje się na terenie kraju, czy też poza nim (tranzyt), włączenia lokalizatora dokonuje się z chwilą rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju, czyli najpóźniej w momencie przekraczania granicy państwowej. Wyłączenia lokalizatora można dokonać dopiero albo w momencie dostarczenia towaru do miejsca docelowego (w przypadku kilku miejsc docelowych - po dostarczeniu do ostatniego z tych miejsc), albo w chwili zakończenia przewozu towaru na terytorium kraju, czyli po wyjechaniu poza jego granicę.
3.2. Organ wskazał, że w przypadku niesprawności lokalizatora lub zewnętrznego systemu lokalizacji, która trwa dłużej niż godzinę, obowiązkiem kierowcy jest niezwłoczne zatrzymanie się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.
Dalszy przewóz towarów objętych zgłoszeniem, po stwierdzeniu powyższej niesprawności, może być kontynuowany tylko i wyłącznie w czterech przypadkach tj.
1) przywrócenia sprawności lokalizatora albo ZSL-a, lub
2) przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo ZSL,
3) wyposażenia środka transportu w sprawny lokalizator, lub
4) przekazania przez przewoźnika informacji naczelnikowi UCS, na którego terenie stwierdzono trwającą dłużej niż godzinę niesprawność lokalizatora albo ZSL i nałożenia zamknięć urzędowych lub zarządzenie konwoju.
3.3. Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, żez analizy danych w systemie SENT GEO wynika, że lokalizator GPS nr [...] został włączony w telefonie [...] lutego 2020 roku o godzinie 14:32 - w lokalizacji [...] i tego samego dnia, w tej samej miejscowości, o godzinie 15:04 lokalizator utracił łączność z systemem. W toku kontroli kierowca na prośbę kontrolujących okazał aplikację w telefonie służącą do obsługi lokalizatora, który był wyłączony. O godzinie 10:38 kierowca uruchomił lokalizator i wówczas, w systemie SENT-GEO pojawił się komunikat potwierdzający przerwę w działaniu lokalizatora od [...] lutego 2020 r. godz. 15:04 do [...] lutego 2020 r. godz. 10:38. Długość przerwy wynosiła 19 godzin i 33 minuty (raport z sytemu SENT zawierający listę niesprawności lokalizatora przekraczających godzinę).
Z raportu tego wynika, że dnia [...] lutego 2020 r. o godzinie 14:31:26 nastąpił START w aplikacji mobilnej i [...] lutego 2020 r. o godzinie 15:04:44 lokalizator wskazywał tryb offline - brak GPS. Natomiast ponowny START w aplikacji mobilnej nastąpił [...] lutego 2020 r. o godzinie 10:37:53 w lokalizacji przejścia granicznego.
Dalej organ podał, że z informacji otrzymanej z Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika, iż w dniu realizacji przewozu nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy.Nie stwierdzono też, by przewoźnik lub kierowca zgłaszali problemy w działaniu systemu (organ zaznaczył, że system SENT-GEO jest tak skonstruowany, że w przypadku braku przekazywania danych lokalizacyjnych, kierowca poprzez aplikację jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu. W przypadku odnotowania nieskutecznej próby przesyłania danych lokalizacyjnych z powodu braku połączenia z internetem, fakt ten jest zgłaszany wyłącznie kierowcy po stronie Aplikacji Kierowcy, poprzez interfejs użytkownika, który po 10 min. zmienia kolor ikony z zielonego na żółty, a po jednej godzinie z żółtego na czerwony.Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprzez stronę internetową https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406, ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS).
Zdaniem organu zarówno kierowca, jak i przewoźnik mieli możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Skutki złej realizacji obowiązków ustawowych, obciążają podmiot obowiązany do realizacji obowiązków ustawowych, a w tym przypadku przewoźnika.Ze stanu faktycznego wynika, że skarżący nie zabezpieczył przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego towar podlegający monitorowaniu na całej trasie przewozu po terytorium kraju.
W ocenie organu stwierdzone uchybienieprzy realizacji przewozu, uniemożliwiło praktycznie realizację podstawowego celu ustawy.Brak danych spowodował, że organy celno-skarbowe nie miały możliwości kontrolowania i śledzenia całej trasy przewozu tego towaru.
3.4. Organ, odnosząc się do kwestii odpowiedzialności przewoźnika wskazał, że ustawa nie przewiduje, poza wskazanymi w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, innych przesłanek pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary. Kwestia odpowiedzialności powstaje w momencie stwierdzenia dopuszczenia się przez konkretny podmiot uchybienia zagrożonego wymierzeniem kary pieniężnej i nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy po stronie przewoźnika, ani też jej rodzaju - wina umyślna, czy też nie. Podkreślił, że z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy nie zwalnia przewoźnika również późniejsze zgłoszenia przewozu towarów, dokonane po wygaśnięciu wcześniejszego zgłoszenia. Sam wymiar kary jest natomiast taryfowy.
3.5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie podzielił zarzutu skarżącego o naruszeniu art. 32 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10b ustawy SENT, gdyż w ustawie SENT unormowano odrębnie odpowiedzialność przewoźnika i kierowcy. W ocenie organu postępowanie, które toczy się w sprawie kierowcy jest odrębnym postępowaniem, niosącym konsekwencje dla samego kierowcy. Mając na uwadze fakt, że kierowca dopuścił się wykroczenia z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT orzekanie w sprawie nałożenia grzywny, o której mowa w ust. 1, następuje w trybie określonym w ustawie z 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Ze względu na odmowę przyjęcia przez kierowcę mandatu karnego gotówkowego w kwocie 5000,00 zł skierowano wniosek do Sądu Rejonowego, gdzie prowadzone jest postępowanie pod sygnaturą [...]. Natomiast niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy wyłącznie przewoźnika (art. 22 ust. 2a ustawy SENT).
3.6. Odnosząc się do kwestii odstąpienia od wymierzenia kary organ wskazał, ze zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy.
Zdaniem organu możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o "ważny interes"przewoźnika występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. poinformował skarżącego o instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wynikającej z przepisów ustawy o SENT oraz powiadomił o możliwości przedstawienia dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego zastosowania powołanego przepisu w rozpatrywanej sprawie. Ponieważ skarżący nie przesłał żadnych dokumentów i nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających istnienie ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego organ z urzędu przeanalizował sytuację finansową podatnika pod kątem możliwości odstąpienia od nałożenia kary (na podstawie informacji pozyskanych z Urzędu Skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, wydruków z aplikacji SUDOP).
Z opisanego szczegółowo w decyzji stanu finansów firmy skarżącego wynika, że sytuacja ta jest dobra i brak jest okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności.Dlatego, w ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Niewywiązanie się z obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT (zapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu), nie był spowodowany okolicznościami, na które skarżący nie miał wpływu, bowiem nie mogą stanowić podstawy odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków.
3.7. Odnosząc się do analizy okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki "interesu publicznego" do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy podkreślił, że nałożenie kary nie doprowadzi do upadłości i likwidacji firmy, a w konsekwencji pozbawienia strony źródła zarobkowania.
Nadto, mając na uwadze charakter naruszenia, organ uznał, że w przedmiotowej sprawie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie leży w interesie publicznym. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, będącej skutkiem działania strony, niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, z korzyścią dla ogółu. Wprost przeciwnie, w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy państwowe ich przestrzegania.
W interesie państwa nie jest też doprowadzania przedsiębiorców do upadłości, ale dyscyplinowanie ich w zakresie przestrzegania przepisów prawa, bowiem to m.in. w tym przejawia się interes publiczny.W interesie publicznym jest bowiem to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających.
Organ podkreślił, że niewywiązanie się przez przewoźnika z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (art. 10a ust. 1 ustawy SENT), nie świadczy o małej wadze naruszenia, ani nie wskazuje na dochowanie należytej staranności w wypełnianiu obowiązków nałożonych ustawą.
Także dla odpowiedzialności nie ma znaczenia fakt neutralności dla budżetu państwa popełnionego naruszenia. Brak nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone uchybienie byłby zachwianiem zasady proporcjonalności i stawianiem strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Nałożenia kary nie można też traktować jako dyskryminacji strony, gdyż funkcją kary nie jest utrudnienie prowadzenia działalności, tylko wymuszenie należytego prowadzenia działalności gospodarczej.
4. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu przeciwko całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej S.K. zarzucił jej naruszenie:
1) art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1 i 2 oraz ust. 4a i 5 ustawy SENT przez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że skarżący jako przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że skarżący dopełnił wszelkich starań zmierzających do wywiązania się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT;
2) art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przez utrzymanie w mocy zaskarżonej przez skarżącego decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że istnieją przesłanki do uchylenia przedmiotowej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie;
3) art. w art 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez błędne uznanie, iż w sprawie nie występuje przypadek znikomej wagi stwierdzonego naruszenia umożliwiającego organowi poprzestanie na zastosowaniu pouczenia;
4) art 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Mając na uwadze powyższe naruszenia wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i umorzenie postępowania, ewentualnie ouchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako niezgodnej z przepisami prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi, wraz ze zwrotem kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
7.Celem systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, regulowanego ustawą SENT jest zapobieganie i zwalczanie nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym. Z tych też względów transport tychże towarów podlega szczególnemu nadzorowi i daleko idącej formalizacji. Z obowiązkami nałożonymi na uczestników tego obrotu (podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźnicy i kierujący) sprzężony jest system sankcji administracyjnoprawnych nakładanych w przypadku naruszenia przepisów ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju przepisy ustawy SENT przed rozpoczęciem przewozu towaru, nakładają na podmiot wysyłający obowiązek przesłania do rejestru zgłoszenia, uzyskania numeru referencyjnego i przekazania tego numeru przewoźnikowi.
8. W sprawie nie ulega wątpliwości i nie było również kwestionowane, że kontrolowany przewóz podlega przepisom ustawy SENT. Nie ma również sporu co do tego, że wykonywany transport mieścił się w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, zgodnie z którym jest nim przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Skarżący należy również do kręgu podmiotów uznanych przez ustawodawcę za przewoźnika, czyli przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą, wykonującego przewóz towarów – art. 2 pkt 8 ustawy SENT, co prowadzi do jej zastosowania w sprawie.
10. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy w ocenie sądu nie budzi wątpliwości. Został on zebrany zgodnie z zasadami określonymi przez przepisy proceduralne w tym przypadku przez ordynacje podatkową (m. in. art. 180, 187 § 1, 190, 191) oraz jako akt wobec niej szczególny – ustawę SENT (regulującą, m.in., czynności kontrolne – art. 13 ust. 7). Strona była zawiadamiana o poszczególnych czynnościach i miała zagwarantowane prawo do wypowiedzi (z czego korzystała).
Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu w dniu [...] lutego 2020 r. pojazd należący do firmy skarżącego został poddany kontroli na drodze, która ujawniła, że towar podlegający monitorowaniu był przewożony bez bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. W zgłoszeniu podano lokalizator, który nie został uruchomiony z chwilą rozpoczęcia transportu, ale dopiero w czasie kontroli. W trakcie kontroli drogowej stwierdzono trwającą dłużej niż godzinę niesprawność lokalizatora wskazanego w zgłoszeniu, przy czym przerwa ta wynosiła dokładnie 19 godzin i 33 minuty.
W tym zakresie obowiązki przewoźnika reguluje jasno art. 10a ustawy SENT. Zgodnie z tym przepisem, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Ze stanu faktycznego sprawy jasno wynika, że urządzenie GPS (geolokalizator) było wyłączone, a system nie raportował jego niesprawności. Nie stwierdzono też, by przewoźnik lub kierowca zgłaszali problemy w działaniu systemu.
Jak podkreślił to organ odwoławczy,system SENT-GEO jest tak skonstruowany, że w przypadku braku przekazywania danych lokalizacyjnych, kierowca poprzez aplikację jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu. Trafnie zatem organ konstatuje, że kierowca i przewoźnik mieli możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i to ich zaniechanie doprowadziło do naruszenia obowiązku wskazanego w art. 10a ustawy SENT.
W sytuacji, gdy geolokalizator nie został uruchomiony przez kierowcę w chwili rozpoczęcia przewozu (został włączony dopiero w związku z zatrzymaniem pojazdu do kontroli), a przewoźnik mający dostęp do strony internetowej https://puesc.gov.pl/web/puesc/sent-zew-user-406, nie zareagował, to sąd zgadza
się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny. W takim przypadku nie ma znaczenia czy powyższe naruszenie miało czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe). Sam fakt wyposażenia pojazdu w geolokalizator, przeszkolenie pracownika jest niewystarczające do uznania, że przedsiębiorca zapewnił prawidłową realizację obowiązków nałożonych ustawą SENT. Urządzenie musi zostać włączone, trasa rejestrowana, a pojazd możliwy do lokalizacji w danej chwili przejazdu. Inne podejście musiałoby zmierzać do podważenia samej istoty śledzenia transportu towarów wrażliwych, bowiem w tej sprawie nie występuje uchybienie polegające na dokonaniu błędu w jakichś formalnych danych zgłoszenia SENT, lecz brak możliwości śledzenia transportu przez ponad 19 godzin.
11. W tym aspekcie obowiązek przewoźnika nie może ograniczać się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, a w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Jedynie gdyby nadzór taki był wykonywany przez skarżącego i w jego wyniku stwierdziłby on nieużywanie lokalizatora, można by twierdzić, że sytuacja wynikła z wyłącznej nieodpowiedzialności kierującego pojazdem. Brak uruchomienia lokalizatora niweczy realizację jednego z celów ustawy, zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy, a zatem i jej obowiązywania. Choć ustawa i przewidziany nią system sankcji, co akcentuje zarówno doktryna, jak i większość orzecznictwa, jest kontrowersyjna, a jej stosowanie w notowanych przez judykaturę przypadkach (w tym tutejszego sądu) bywa oceniane jako przejaw nadmiernego formalizmu i fiskalizmu to jednak, póki co, całość tego aktu, jak i poszczególne przepisy nie zostały derogowane jako niekonstytucyjne lub niezgodne z zasadami podstawowymi.
Mocą tej ustawy obowiązki przewoźnika i przewidziane za nie kary administracyjne są bowiem odrębnie uregulowane od obowiązku kierowcy i grzywny, której on podlega za naruszenie tych obowiązków. W przedmiotowej sprawie chodzi wyłącznie o odpowiedzialność przewoźnika. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżący jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust.2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Nie jest przy tym prawidłowe odczytywanie użytego w ustawie SENT pojęcia "interes publiczny" z powoływaniem się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej. Zupełnie inne są bowiem cele regulacji podatkowych spełniających funkcje fiskalne, a inne są cele regulacji wprowadzających sankcje administracyjne. Rozważenie w przewidzianej ustawie SENT przesłanki interesu publicznego jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2023 r., II GSK 2306/22).
12. Z tych względów sąd uznał, że prawidłowo organy stwierdziły, że ani zasada sprawiedliwości, ani zasada zaufania do organów państwa, rozważane w ramach interesu publicznego, nie przemawiały za odstąpieniem od wymierzenia kary.
Również wysokość kary, która została ustalona nie przez organ lecz przez ustawodawcę nie jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do wagi naruszenia. Sąd podziela bowiem pogląd, że na tle indywidualnego stanu sprawy jest władny, tylko w w tym zakresie ocenić zgodność konkretnej sankcji ze standardami konstytucyjnymi. Tym samym sąd nie podziela poglądu, że nie ma kompetencji do oceny proporcjonalności stosowanej sankcji, jeśli oczywiście zachodzi taka potrzeba w sprawie. Wykluczenie takiej możliwości pozbawia bowiem sądownictwo administracyjne uprawnienia wynikającego wprost z konstytucji. Takie wykluczenie, wprost wpisane w regulacje ustrojowe, obowiązywało w polskim sądownictwie przed
II wojną światową i sprowadzało się wprost do zakazu kontrolowania przez sąd administracyjny prawa. Nowa jakość, którą wprost wyraża art. 178 ust. 1 Konstytucji jest więcna tym tle symbolem i potwierdzeniem ewolucji kultury prawnej i jej systemu trzeciej władzy, w której kompetencje sądownictwa administracyjnego z kontroli formalnie i wąsko rozumianej legalności "rozszerzyły się" w stronę oceny praworządności w indywidualnych sprawach.
Taka jednak kontrola przeprowadzona w ramach niniejszej sprawy i jej stanu faktycznego nie wykazała zarzucanego w skardze naruszenia zasady proporcjonalności.Brak nadzoru nad transporterem i uniemożliwienie jego geolokalizacji przez służby celno-skarbowe nie może bowiem zostać uznany za taką omyłkę czy formalne uchybienie, które nie powoduje zagrożenia dla obrotu towarami wrażliwymi na terytorium krajowym w stopniu nie odpowiadającym wysokości nałożonej sankcji (która ma tu przede wszystkim charakter prewencyjny).
W sprawie nie występuje też "ważny interes" strony uzasadniający odstąpienie od kary, gdyż sam delikt, jego okoliczności i dokładnie przeanalizowana sytuacja firmy skarżącego tego nie uzasadnia, co dokładnie omówił organ w decyzji i co sąd podziela.
13. Nieuzasadniony jest też zarzut skargi, że organy administracji błędnie nie zastosowały przepisu art. 189 k.p.a. Do wymierzenia kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT nie mają bowiem zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, co wynika z treści art. 26 ust. 5 ustawy SENT (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 30 czerwca 2022 r., III SA/Łd 208/22 i WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2022 r., III SA/Gl 239/22).
14. Nie doszło też w sprawie do przedawnienia wszczęcia postępowania, co badano z urzęduw ramach rozważenia zastosowania art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
Na tle stosowania tego przepisu w sprawach postępowań wszczynanych na podstawie przepisów ustawy SENT pojawiły się w orzecznictwie istotne rozbieżności. Mają one dziś jednak charakter historyczny. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu
3 lipca 2023 r., wydał bowiem postanowienie w sprawie o sygnaturze II GPS 1/23, którym odmówiono podjęcia uchwały mającej na celu wyjaśnienie kwestii: "czy przepis art. 165b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie jakim dotyczy terminu wszczęcia postępowania, znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT". W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wyjaśnił, że konkurujące i rozbieżne linie orzecznicze aktualnie już nie występują i wskazał, że jednolicie przyjmowany pogląd optuje za wykluczeniem stosowalności art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej(co potwierdza dalsze orzecznictwo NSA i WSA).
Mając na uwadze zasadniczą wartość jakiej służy jednolitość orzecznictwa,
a zatem zachowanie równości jednostek wobec prawa (podmiotów tej samej kategorii w takich samych stanach faktycznych i prawnych) niniejszy sąd, który prezentował wcześniej inne stanowisko, przyjmuje aktualnie, że przepis art. 165b § 1 ustawy Ordynacja podatkowanie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.
15. Z opisanych wyżej względów należało uznać, że zarówno decyzja organu
I instancji, jak i organu odwoławczego zostały wydane zgodnie z zasadami postępowania określonymi w ustawie SENT i przepisach Ordynacji podatkowej, które obligują organ do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a w toku postępowania do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 120, art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej).
Organy obu instancji dochowały należytej staranności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego mającego być podstawą rozstrzygnięcia, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego prawidłowo zaś oceniły, że przed rozpoczęciem przewozu towaru skarżący jako przewoźnik nie dopełnił obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy SENTi podlegał karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust.2a tej ustawy (uznanej za proporcjonalną do stwierdzonego deliktu).Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.