II SA/GO 419/05

II SA/Go 419/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenie z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytetu z dnia [...] r., grupa [...], nr alb. [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr albumu [...] Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji Uniwersytetu, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) i § 45 regulaminu studiów Uniwersytetu, skreślił P.K. z listy studentów z dniem [...] listopada 2004 r. z powodu braku opłaty za studia.
Odwołanie od powyższej decyzji, pismem datowanym na dzień [...] listopada 2004 r., wniósł P.K., żądając jej uchylenia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym w związku z § 45 ust. 1 pkt 5 regulaminu studiów Uniwersytetu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że P.K., student pierwszego roku zaocznych studiów magisterskich uzupełniających na kierunku informatyka na Wydziale Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji, zobowiązany był - zgodnie z zarządzeniem Rektora Uniwersytetu nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie opłat związanych z przebiegiem studiów dziennych, zaocznych, wieczorowych, eksternistycznych oraz podyplomowych w ww. uniwersytecie - do wniesienia opłaty za studia zaoczne najpóźniej w terminie 2 tygodni od daty otrzymania decyzji o przyjęciu na studia (§ 3 pkt 1 ww. zarządzenia). Wobec faktu, że postępowanie rekrutacyjne zakończono w dniu 16 września 2004 r., a decyzje doręczane były studentom do końca września 2004 r., wywiedziono, że termin wniesienia opłaty za studia przypadał na połowę października 2004 r. (o czym studentów poinformowano na pierwszym zjeździe). P.K. nie uiścił wymaganej opłaty na rzecz Uniwersytetu, wobec czego Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji wydał, w dniu [...] listopada 2004 r., decyzję skreślającą go z listy studentów.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że ww. zarządzenie przewiduje możliwość rozłożenia opłaty na raty na wniosek studenta, w niniejszej sprawie brak jest jednakże dowodów, że skarżący wystąpił z inicjatywą w tym zakresie i skorzystał z przysługujących mu praw. Nie odebrał on również z uczelni legitymacji ani indeksu, a w rozmowie z pracownikiem Dziekanatu poinformował, iż podejmuje studia w szkole wyższej, zamiast w Uniwersytecie. Wskazując, że podejmowanie studiów w szkole wyższej wiąże się z koniecznością stosowania przez studentów przepisów obowiązujących w danej uczelni, a decydując się na podjecie studiów w trybie zaocznym student godzi się na przyjęcie warunków określonych w granicach obowiązującego prawa przez akty wewnętrzne uczelni organ uznał, że Dziekan Wydziału Elektroniki, Informatyki i Telekomunikacji wydał decyzję, której przedmiot należy do jego kompetencji i która podjęta została w granicach obowiązujących przepisów prawa.
P.K. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż została podjęta z naruszeniem prawa, albowiem zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r. (III SK 22/04) opłaty za zajęcia dydaktyczne należą do świadczeń cywilnoprawnych z zakresu więzi konsumenckich. Skarżący wskazał, że rozpatrywana sprawa należy do spraw z zakresu umów zawieranych z udziałem konsumentów, zatem zgodnie z art. 384 KC skoro Rektor Uniwersytetu rości sobie jakiekolwiek pretensje wobec niego powinien wykazać dowód zawarcia ze mną umowy, z której postanowień wynikałby obowiązek ponoszenia przez niego jakichkolwiek opłat na rzecz Uniwersytetu.
W ocenie skarżącego zarządzeniu Rektora Uniwersytetu nr [...], na które powołał się w zaskarżonej decyzji, można przypisać jedynie moc "wzorca umownego", natomiast nie ma ono mocy przepisu prawa powszechnego, z którego wynikałyby roszczenia odnośnie prywatnych pieniędzy konsumenta.
Reasumując skarżący stwierdził, że Rektor Uniwersytetu nie miał prawa dokonać skreślenia go z listy studentów z powodu nieuiszczenia opłaty, skoro nie ciążył na nim umowny, ani jakikolwiek inny obowiązek jej poniesienia.
Odpowiadając na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu zgodnie, z którym opłaty za zajęcia dydaktyczne należą do świadczeń cywilnoprawnych z zakresu więzi konsumenckich, organ, po zapoznaniu się z teza orzeczenia wskazanego przez skarżącego stwierdził, że dotyczy ono niepublicznej szkoły wyższej, a nie państwowej szkoły wyższej. Ponadto wskazano, iż w kwestii charakteru opłat wnoszonych przez studentów studiów zaocznych państwowej szkoły wyższej, wypowiedział się Naczelnego Sądu Administracyjnego pośrednio w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 13 października 2003 r. OPS 5/03, gdzie podkreślono administracyjnoprawny charakter stosunków nawiązywanych pomiędzy studentami a uczelnią państwową. Zgodnie z treścią uzasadnienia ww. orzeczenia organ podkreślił, że użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. studenta) wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie.
Podzielając stanowisko zajęte w ww. uchwale przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Rektor Uniwersytetu, stwierdził, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja wydane zostały zgodnie z prawem i znajdują opacie w przepisach powszechnie obowiązujących oraz wydanych na ich podstawie przepisach wewnętrznych Uniwersytetu. W ocenie organu takimi aktami są bowiem zarządzenia rektora uczelni, gdyż art. 49 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni, przyznaje kompetencję do ustalania rodzajów zajęć, za które pobierane są opłaty i wysokość tych opłat Rektorowi uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem
1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego.
W myśl przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Zgodnie z przepisem art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Sąd z urzędu zwrócił uwagę na uchybienia, nie objęte zarzutami skargi, związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 wskazanej wyżej ustawy, podstawą wyrokowania są akta sprawy administracyjnej.
Materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 148 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), obowiązującej w dacie orzekania przez organy obu instancji, zgodnie z którym dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadkach określonych w regulaminie studiów, a od decyzji w tej sprawie służy odwołanie do rektora uczelni.
Zgodnie natomiast z przepisem § 45 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 52 ust. 1 lit b i ust. 5 regulaminu studiów Uniwersytetu przyjętego uchwałą Senatu tej uczelni nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., obwiązującego od dnia 1 października 2002 r. dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia w terminie opłat m.in. za studia zaoczne.
Skarżący co do zasady nie neguje zasadności odpłatności za studia zaoczne, lecz uczynił zaskarżonej decyzji zarzut iż Rektor Uniwersytetu nie mógł dokonać skreślenia go z listy studentów, gdyż nie ciążył na nim umowny obowiązek dokonywania na rzecz tej uczelni opłat, które w jego ocenie należą do świadczeń cywilnoprawnych z zakresu więzi konsumenckich. Powołując się na wykładnię zawartą w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 22/04 opubl. ONSP z 2005 r. Nr 3, poz. 46, P.K. stwierdził, że jego obowiązki w zakresie odpłatności za studia zaoczne mogą wynikać jedynie z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy uczelnią a studentem, nie mogą natomiast powstać na podstawie zarządzenia rektora, któremu można przyznać jedynie przymiot "wzorca umownego".
Sąd uznał, że powyższy zarzut nie jest zasadny bowiem należy odróżnić stosunek prawny łączący studenta ze szkoła wyższą państwową oraz niepubliczną. Jak słusznie podkreślono w odpowiedzi na skargę, wskazane przez skarżącego orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczy wyłącznie uczelni niepublicznych, na co wskazuje zarówno teza wyroku, jak i analiza jego uzasadnienia. W wyroku tym bowiem Sąd uznał, że: "uczelnia niepaństwowa jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów".
Należy podkreślić, iż w zakresie charakteru opłat wnoszonych przez studentów zaocznych państwowej szkoły wyższej wypowiedział się m.in. Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale składu 7 sędziów z dnia 13 października 2003 r. OPS 5/03, (opubl. ONSA 2004, Nr 1, poz. 9), podkreślając administracyjnoprawny charakter stosunków nawiązywanych pomiędzy studentami a uczelnią państwową.
W uchwale wskazano, iż uniwersytet jest publicznym zakładem administracyjnym, który został powołany do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniony do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych, przy czym, nie podlegając władzy hierarchicznej organów administracji rządowej, samodzielnie sprawuje funkcje administracji publicznej w ramach tzw. "władztwa zakładowego"'. Owo władztwo zakładowe, jako część władztwa państwowego, wynika z upoważnienia organów zakładu do wydawania abstrakcyjnych, ale i konkretnych aktów na podstawie i w ramach ustaw.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że korzystanie ze świadczeń zakładu publicznego - uniwersytetu jest dobrowolne, a nadto ubiegając się o przyjęcie na studia zaoczne strona jest świadoma, że są to studia płatne, zatem powinna wiedzieć, że wykonywanie decyzji o przyjęciu na studia (decyzja administracyjna), z jej strony będzie polegało między innymi na uiszczaniu stosownych opłat na zasadach określonych w przepisach powszechnie obowiązujących, jak i wydanych na ich podstawie przepisów wewnątrzzakładowych, o ile są zgodne z przepisami powszechnie obowiązującymi, na podstawie których zostały wydane.
Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podziela w pełni stanowisko prezentowane w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że z chwilą przyjęcia w poczet użytkowników zakładu - Uniwersytetu – P.K. stał się podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają jego użytkowników. Przy czym administracyjnoprawny charakter tego stosunku ma ten skutek, że prawa i obowiązki studenta państwowej szkoły wyższej wynikają zarówno z przepisów powszechnie obowiązujących (ustawa o szkolnictwie wyższym, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni), jak i aktów normatywnych wewnątrzzakładowych (statutu oraz regulaminu uniwersytetu).
Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że użytkownik, który dobrowolnie na swój wniosek przystąpił do zakładu administracyjnego (publicznej szkoły wyższej), związany jest przepisami zawartymi w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, a jego stosunek administracyjnoprawny z zakładem podlega reżimowi prawnemu w nim obowiązującemu. Brak jest zatem podstaw do domagania się przez każdego użytkownika publicznego zakładu administracyjnego uregulowania tego stosunku w trybie kontraktu prawa cywilnego (np. umowy o świadczenie usług).
Przepis art. 23 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym upoważniał uczelnie państwowe do pobierania opłat za zajęcia dydaktyczne, z wyłączeniem opłat tam wskazanych. Upoważnienie to zostało skonkretyzowane w § 8-11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1991 r. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. Nr 84, poz. 380) przez określenie zasad oraz trybu pobierania takich opłat.
Zgodnie z przepisem § 8 pkt 2 ww. rozporządzenia opłaty za zajęcia dydaktyczne mogą być pobierane m.in. za zajęcia zaoczne, wieczorowe i eksternistyczne. Opłaty powinny być wniesione przed rozpoczęciem zajęć, a w przypadku zajęć trwających dłużej niż jeden semestr - przed rozpoczęciem każdego semestru (§ 10). Jednakże w uzasadnionych przypadkach rektor, na wniosek studenta zaopiniowany przez uczelniany organ samorządu studenckiego, może zwolnić studenta z obowiązku uiszczania opłaty w całości lub w części.
W myśl § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, ustalenie rodzajów zajęć, za które pobierane są opłaty w danej uczelni państwowej, oraz ustalenie ich wysokości powierzono rektorom uczelni.
Powołane przepisy upoważniają władze uczelni do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami uczelni w drodze aktów władztwa zakładowego zarówno o charakterze ogólnym, jak i indywidualnym, oczywiście w granicach wyznaczonych w tych przepisach.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa akty zakładowe zewnętrzne przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego podlegają reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego. Do decyzji organów uczelni należy odpowiednio stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, aby wszystkie gwarancje jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej, na podstawie Kpa, miały zastosowanie do decyzji organów uczelni, chyba, że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają. Niewątpliwie decyzja administracyjna dziekana wydziału o skreśleniu studenta z listy studentów powinna zatem zostać wydana w trybie i formie zapewniającej studentowi gwarancje procesowe przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego, zwłaszcza prawo do informacji oraz czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 18/99 OTK 2000, nr 7, poz. 258).
W kontekście poczynionych rozważań ogólnych, Sąd stwierdził, iż podejmując decyzje w sprawie skreślenia P.K. z listy studentów pierwszego roku zaocznych studiów magisterskich uzupełniających na kierunku informatyka Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji, organy Uniwersytetu, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie przepisów art. 148 ustawy o szkolnictwie wyższym w zw. z § 45 ust. 1 pkt 5 regulaminu studiów Uniwersytetu, Rektor Uniwersytetu, zwanego dalej "uniwersytetem" wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 zarządzenia Rektora nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie opłat związanych z przebiegiem studiów- dziennych, zaocznych, wieczorowych, eksternistycznych oraz podyplomowych w Uniwersytecie, P.K. zobowiązany był do wniesienia opłaty za studia zaoczne najpóźniej w terminie 2 tygodni od dały otrzymania decyzji o przyjęciu na studia. Stosownie natomiast do zapisu § 45 ust. 1 pkt 5 regulaminu studiów Uniwersytetu, dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat za studia zaoczne. Na podstawie wskazanych wyżej przepisów organ prawidłowo wywiódł, że nieuiszczenie w terminie przez studenta opłaty za studia zaoczne, skutkuje możliwością skreślenia go z listy studentów decyzją administracyjną dziekana właściwego wydziału.
Jednakże należy podkreślić, że zanim organ państwowej szkoły wyższej w drodze władczego rozstrzygnięcia orzeknie o rozwiązaniu stosunku zakładowego z jego użytkownikiem (studentem), winien przede wszystkim podjąć wszelkie kroki niezbędne do prawidłowego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, co z kolei uzależnione jest od właściwego i wyczerpującego zebrania dowodów, a następnie ich wszechstronnego rozważenia i oceny, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 7 KPA, organ administracji w toku postępowania administracyjnego przede wszystkim winien stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Niedopuszczalne jest zatem dokonywanie ustaleń stanowiących podstawę do władczego rozstrzygania o prawach lub obowiązkach podmiotów stosunku administracyjnoprawnego, czy też stosunku łączącego zakład publiczny z jego użytkownikiem, w sposób dowolny i arbitralny, z pominięciem kodeksowych reguł postępowania dowodowego.
Stosownie bowiem do przepisu art. 77 § 1 i 80 KPA - podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego - pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 1997r., ISA/Wr 700/97, opubl Lex nr 30873).
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] listopada 2004 r. przeprowadzone zostało z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, czyli zasady prawdy obiektywnej znajdującej realizację przede wszystkim w przepisach regulujących postępowanie dowodowe oraz zasady o należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 i 10 Kpa).
Na podstawie analizy akt sprawy ustalono, że w niniejszej sprawie wszczętej z urzędu, nie zawiadomiono studenta o toczącym się postępowaniu w przedmiocie skreślenia go z listy studentów, nie umożliwiono mu udziału w tym postępowaniu, ani też nie pouczono o możliwości zapoznania się z jego wynikami przed wydaniem decyzji.
Wskazując, że na podstawie przepisu § 3 pkt 1 zarządzenia Rektora Uniwersytetu z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie opłat związanych z przebiegiem studiów (...), P.K. zobowiązany był do wniesienia opłaty za studia zaoczne najpóźniej w terminie 2 tygodni od daty otrzymania decyzji o przyjęciu na studia, organ odwoławczy nie ustalił i nie wskazał, kiedy ww. student otrzymał tę decyzję oraz czy poinformowano go o wysokości (Sąd ustalił, iż wysokość opłaty nie jest regulowana ww. zarządzeniem), terminie uiszczenia tej opłaty, oraz konsekwencjach nieuiszczenia jej w terminie. Uniemożliwia to przede wszystkim dokonanie przez Sąd oceny, z jaką datą faktycznie upłynął dla skarżącego termin uiszczenia opłaty za studia zaoczne, zatem czy istniały przesłanki do skreślenia go z listy studentów.
Z pewnością nie jest wystarczające do podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku administracyjnoprawnego ze studentem, nie poparte żadnymi dowodami stwierdzenie ogólne, iż: "wobec faktu, że postępowanie rekrutacyjne zakończono w dniu 16 września 2004 r., a decyzje doręczane były studentom do końca września 2004 r., termin wniesienia opłaty za studia przypadał na połowę października 2004 r. (o czym studenci zostali poinformowani na I zjeździe.)".
W ocenie Sądu niedopuszczalne jest dokonywanie przez organy uczelni państwowej arbitralnych ustaleń w postępowaniu mogącym skutkować skreśleniem studenta z listy studentów, bez jego udziału i możliwości wypowiedzenia się a ponadto w oparciu o bliżej nieokreślone stwierdzenia dotyczące ogółu studentów, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie.
Niezależnie od powyższego należy także wskazać, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z osnowy i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z tych części oddzielnie nie może istnieć w obrocie prawnym. Wymogi decyzji administracyjnej zostały precyzyjnie określone w przepisie art. 107 kpa, braki w tym zakresie stanowią o wadliwości tego aktu. W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji zapadła z istotnym naruszeniem przepisu art. 107 § 1 i § 3 KPA, bowiem faktycznie nie zawiera uzasadnienia, gdyż za uzasadnienie w rozumieniu przepisów procedury administracyjnej, nie można uważać stwierdzenia: "Brak opłaty za studia".
Każda decyzja administracyjna winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. z wyjątkiem sytuacji wskazanych w art. 107 § 4 i 5. Uzasadnienie faktyczne, powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast w uzasadnieniu prawnym należy zawrzeć wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Taka wadliwość aktu prawnego uniemożliwia stronie pełną weryfikację zasadności decyzji organu orzekającego ojej prawach lub obowiązkach a także uniemożliwia organowi drugiej instancji dokonanie rzeczywistej oceny zasadności i legalności tej decyzji. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę ale ma jednocześnie ocenić decyzję organu pierwszej instancji na podstawie przeprowadzonego postępowania oraz treści tej decyzji, nie zaś na podstawie wyjaśnień organu dołączonych do odwołania strony.
Wobec powyższego Rektor Uniwersytetu, utrzymując w mocy istotnie wadliwą decyzję Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Informatyki i Telekomunikacji ww. uczelni z dnia [...] listopada 2004 r., zamiast zgodnie ze swoimi kompetencjami uchylić ją w ramach postępowania odwoławczego, naruszył także przepis art. 138 § 1 pkt 1 KPA.
Z tych powodów zaskarżona decyzją oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogły się ostać, zatem na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270, z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Po myśli art. 210 ww. ustawy, nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania, wobec braku wniosku skarżącego w tym zakresie.