II SA/Go 412/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę ojca na decyzję o zmianie nazwiska syna, uznając, że dobro dziecka i jego funkcjonowanie pod nowym nazwiskiem przemawiają za utrzymaniem zmiany.
Sprawa dotyczyła skargi ojca na decyzję o zmianie nazwiska małoletniego syna z nazwiska ojca na nazwisko rodowe matki. Jako uzasadnienie zmiany wskazano negatywne konotacje nazwiska ojca związane z jego karalnością i wypadkiem drogowym. Sąd administracyjny, po wcześniejszych postępowaniach, uznał, że dobro dziecka, które od czerwca 2019 r. funkcjonowało pod nowym nazwiskiem, oraz fakt, że ojciec miał jedynie ograniczoną władzę rodzicielską, przemawiają za utrzymaniem zmiany nazwiska, oddalając skargę ojca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę R.R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o zmianie nazwiska małoletniego syna L.R. z nazwiska ojca – R. – na nazwisko rodowe matki – K.. Jako uzasadnienie zmiany wskazano negatywne konotacje nazwiska ojca, związane z jego karalnością i spowodowaniem wypadku drogowego, a także fakt, że dziecko od urodzenia przebywało głównie w środowisku matki. Ojciec dziecka, R.R., wniósł odwołanie, a następnie skargę, argumentując m.in. że nie wykazano ważnych powodów do zmiany nazwiska, a ograniczenie jego władzy rodzicielskiej nie jest równoznaczne z jej pozbawieniem. Sąd administracyjny, powołując się na wcześniejsze orzeczenia WSA i NSA, a także na postanowienie Sądu Okręgowego, które ograniczyło władzę rodzicielską ojca do prawa informowania się o stanie zdrowia, rozwoju i edukacji dziecka, uznał, że prawo decydowania o nazwisku dziecka pozostawiono matce. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się dobro dziecka, które od czerwca 2019 r. funkcjonowało pod nazwiskiem „K.”, a także fakt, że decyzja o zmianie nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu. Sąd uznał, że powrót do poprzedniego nazwiska byłby sprzeczny z jego dobrem prawnym, a zatem uznał istnienie „ważnych powodów” do zmiany nazwiska i oddalił skargę ojca.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, negatywne konotacje nazwiska ojca, jego karalność i długoletni pobyt w zakładzie karnym, w kontekście dobra dziecka, mogą stanowić ważny powód do zmiany nazwiska. Dodatkowo, fakt, że dziecko od momentu wydania decyzji pierwszej instancji funkcjonuje pod nowym nazwiskiem, przemawia za utrzymaniem zmiany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dobro dziecka, jego bezpieczeństwo i stabilność prawnej oraz osobistej sytuacji są kluczowe. Fakt, że dziecko od czerwca 2019 r. posługuje się nazwiskiem K. i funkcjonuje w środowisku pod tym nazwiskiem, a decyzja o zmianie nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu, sprawia, że powrót do poprzedniego nazwiska byłby sprzeczny z jego dobrem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.z.i.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; na imię lub nazwisko używane; na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Pojęcie "ważne powody" jest nieoznaczone i wymaga uznania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.z.i.n. art. 8 § ust. 3
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka.
u.z.i.n. art. 8 § ust. 5
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Rodzic wyraża zgodę na zmianę nazwiska dziecka osobiście do protokołu lub na piśmie.
u.z.i.n. art. 12
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Decyzję o zmianie imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu wydanym w postępowaniu kasacyjnym są wiążące dla sądu, który ponownie rozpozna sprawę.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uwzględniając przy tym interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 1 i 2
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobro dziecka, które od momentu wydania decyzji pierwszej instancji funkcjonuje pod nowym nazwiskiem, przemawia za utrzymaniem zmiany. Decyzja o zmianie nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu, co oznacza, że dziecko posługuje się nowym nazwiskiem. Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca do prawa informowania się o stanie zdrowia, rozwoju i edukacji dziecka wyłącza jego prawo do decydowania o nazwisku.
Odrzucone argumenty
Ojciec argumentował, że nie wykazano "ważnych powodów" do zmiany nazwiska, a negatywne konotacje nazwiska ojca nie powinny być podstawą zmiany. Ojciec podniósł, że ograniczenie władzy rodzicielskiej nie jest równoznaczne z jej pozbawieniem i nadal ma prawo do decydowania o nazwisku dziecka. Ojciec twierdził, że dziecko nie jest narażone na stygmatyzację z powodu jego nazwiska, a zmiana nazwiska osłabia więź z ojcem.
Godne uwagi sformułowania
dobro małoletniego dziecka powrót małoletniego do poprzedniego nazwiska pozostawały w sprzeczności z jego prawnie chronionymi dobrami ograniczenie władzy rodzicielskiej nie oznacza pozbawienia władzy rodzicielskiej zmiana nazwiska może zostać dokonana wyłącznie z ważnych powodów
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
członek
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ważnych powodów\" do zmiany nazwiska dziecka, znaczenie dobra dziecka w postępowaniu administracyjnym, wpływ ograniczenia władzy rodzicielskiej na prawo do decydowania o nazwisku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym wcześniejszych orzeczeń sądowych dotyczących władzy rodzicielskiej i legitymacji procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat dotyczący praw rodzicielskich i dobra dziecka w kontekście zmiany nazwiska, co może być interesujące dla prawników rodzinnych i rodziców.
“Czy nazwisko ojca-recydywisty może być powodem do jego zmiany u dziecka? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 412/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-11-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Piątek Sławomir Pauter Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II OSK 979/22 - Wyrok NSA z 2023-09-27 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2016 poz 10 art.8 ust.3,5, art.4, art.12 Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. M.K., działająca jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna L.R., zwróciła się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego o zmianę nazwiska syna z nazwiska ojca – R. - na nazwisko rodowe matki – K.. Jako uzasadnienie wniosku strona wskazała okoliczność, że nazwisko ojca dziecka kojarzy się w środowisku z faktem spowodowania wypadku drogowego przez ojca dziecka, nadto dziecko od urodzenia przebywa w zasadzie w środowisku rodzinnym matki, w którym w stosunku do dziecka używa się nazwiska K.. Zmiana nazwiska pozwoli dziecku uniknąć infamii społecznej związanej ze sposobem postępowania ojca. Ojciec dziecka jest recydywistą wielokrotnie karanym, w tym za przestępstwo z użyciem przemocy przeciwko matce dziecka, aktualnie odbywa karę pozbawienia wolności. Do wniosku strona załączyła fotokopię Postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...], którym Sąd orzekł o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim L.R. ur. [...] marca 2015 r. matce M.K., zaś władzę rodzicielską ojca R.R. nad małoletnim ograniczył do prawa informowania się o stanie zdrowia, rozwoju, edukacji małoletniego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego działając na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (DZ.U. z 2016 r. poz. 10, dalej – u.z.i.n.) wyraził zgodę na zmianę nazwiska: "R." syn R. i M. rod. K. ur. [...] marca 2015 r., na nazwisko "K.". W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na w.w. postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...] o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim L.R. matce M.K. i wskazał, że z treści postanowienia wynika, że prawo o decydowania m.in. o noszonym przez dziecko nazwisku dziecka zostało wyłączone z zakresu władzy rodzicielskiej ojca, prawo decydowania pozostawiono wnioskodawczyni, której powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim. Ocena ta znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt [...]. Jednocześnie organ wskazał, że podane przez wnioskodawczynię przesłanki zmiany nazwiska małoletniego, w szczególności negatywne konotacje dotychczasowego nazwiska, merytorycznie uzasadniają wniosek. Organ stwierdził, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Od powyższej decyzji R.R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie. Skarżący wskazał, że przed Sądem Rejonowym toczyło się postępowanie z wniosku matki małoletniego L. w sprawie wyrażenia zgody na zmianę nazwiska dziecka (sygn. akt [...]). Sąd I instancji słusznie stwierdził, że brak jest podstaw do udzielenia wnioskodawczyni zezwolenia na podjęcie działań do zmiany nazwiska małoletniego w trybie administracyjnym i wniosek w tym zakresie oddalił. Sąd Okręgowy nie podzielił argumentacji Sądu Rejonowego, który powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1987 r. sygn. akt III CZP 40/87. W ocenie skarżącego strona nie wykazała, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę nazwiska małoletniego syna. Ponadto organ I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy. Dziecko w przyszłości będzie interesować się sytuacją związaną ze swoim nazwiskiem. Ponadto argument dotyczący napiętnowania dziecka w sytuacji pozostawienia przy dotychczasowym nazwisku wydaje się bezzasadny. Obecnie funkcjonuje inny model rodziny aniżeli kilkadziesiąt lat temu, więcej dzieci pochodzi ze związków pozamałżeńskich lub też ze związków rekonstruowanych, w związku z czym znaczna ilość dzieci nosi nazwisko tylko jednego z rodziców. Odnosząc się do kwestii karalności ojca dziecka skarżący wskazał, że przytoczone przez stronę wyroki karne zapadły za przestępstwa popełnione przed narodzinami dziecka. Decydując się na związek strona powinna wziąć pod uwagę wszelkie konsekwencje wynikające z faktu, ze wchodził on w konflikt z prawem. Skarżący wskazał, że interesuje się dzieckiem, wystąpił do sądu o ustalenie kontaktów z synem. Z opinii OZSS wynika, że dziecko nie odrzuca ojca, nie ujawnia w kontakcie z nim lęku, niepokoju, jest otwarty na poznawanie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z treścią art. ust. 2 u.z.i.n., zmiana nazwiska lub nazwiska rodowego jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które pochodzą od tych samych rodziców, pod warunkiem, że drugi z rodziców wyraził na to zgodę, chyba, że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Organ podkreślił, że Sąd Okręgowy postanowieniem z [...] maja 2019 r., sygn. akt [...], oddalając apelację M.K. w sprawie rozstrzygnięcia istotnej sprawy małoletniego L.R. dotyczącej zmiany jego nazwiska wskazał: "(...) Sąd orzekający w przedmiocie ograniczenia władzy rodzicielskiej uczestnika w sposób jednoznaczny określił, iż w ramach tej władzy uczestnik ma prawo wyłącznie do uzyskania informacji o stanie zdrowia, edukacji i rozwoju. Treść postanowienia nie budzi żadnych wątpliwości. Wnioskodawczyni jest zatem uprawniona do samodzielnego decydowania o nazwisku noszonym przez małoletniego i z wnioskiem o zmianę tego nazwiska powinna wystąpić do właściwego urzędu stanu cywilnego. Zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (...)". Wojewoda - wobec powyższego stanu faktycznego, powołanych przepisów oraz mając na uwadze postanowienie Sądu Okręgowego w [...] maja 2019 r., sygn. akt [...] - stwierdził, że R.R. nie jest stroną postępowania w sprawie zmiany nazwiska małoletniego syna. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi R.R. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn.. akt II SA/Go 701/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 2 u.z.i.n., zmiana nazwiska lub nazwiska rodowego jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci i na dzieci, które pochodzą od tych samych rodziców, pod warunkiem że drugi z rodziców wyraził na to zgodę, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie żyje. Jeżeli w chwili zmiany nazwiska dziecko ukończyło 13 lat, do zmiany nazwiska dziecka jest potrzebne także wyrażenie zgody przez dziecko. Treść powyższego przepisu jest jasna: brak konieczności zgody na zmianę nazwiska dziecka które nie ukończyło 13 lat, występuje w trzech przypadkach, tj. gdy rodzic nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, gdy jest pozbawiony władzy rodzicielskiej oraz gdy rodzic nie żyje. Z żadnym z tych przypadków nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z [...] marca 2016 r., sygn. akt [...], wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim L.R. powierzone zostało matce M.K. zaś władza rodzicielska skarżącego została ograniczona do prawa informowania się o stanie zdrowia, rozwoju i edukacji małoletniego. W ocenie WSA nawet znaczne, co w niniejszej sprawie ma miejsce, ograniczenie władzy rodzicielskiej nie oznacza pozbawienia władzy rodzicielskiej. Tym samym WSA podzieliło stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 13 lipca 1987 r., sygn. akt III CZP 40/87 (zgodnie z którą na zmianę nazwiska dziecka w trybie administracyjnym potrzebna jest zgoda ojca mimo ograniczenia jego władzy rodzicielskiej bez względu na zakres obowiązków i uprawnień określonych w wyroku rozwodowym w trybie art. 58 § 1 zdanie 2 k.r.o.), iż ograniczenie władzy rodzicielskiej nie może iść tak daleko, aby stało się równoznaczne z jej pozbawieniem, nie ma ono bowiem charakteru penalnego. Wyrokiem z dnia 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 889/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. NSA wskazał m.in., że podstawą wyprowadzenia interesu prawnego dla rodzica jest regulacja prawna w art. 4 u.z.i.n., która wyznacza przesłanki materialnoprawne zmiany nazwiska, stanowiąc, że zmiana nazwiska może zostać dokonana wyłącznie z ważnych powodów, przy czym wyliczenie ważnych powodów nie jest zamknięte. Do wyliczonych ważnych powodów zalicza się bowiem w szczególności, np. nazwisko jest ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka. Dla wypełnienia przesłanki ważnych powodów lub ich braku rodzice dziecka mają chroniony interes prawny, a zatem mają prawo udziału w postępowaniu. Ustalenie ważnych powodów zmiany nazwiska dziecka w sprawie należy do kierownika urzędu stanu cywilnego. Nie można w tym zakresie wywodzić o związaniu prawomocnym orzeczeniem sądu opiekuńczego, które wiąże tylko w zakresie ustalenia, że w sprawie spełniona jest przesłanka zgody rodziców. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz jej stan prawny po czym wskazał, że małoletni L. od czerwca 2019 r. posługuje się nazwiskiem K., pod tym nazwiskiem funkcjonuje w przedszkolu. Wobec tego organ uznał, że kolejna zmiana nazwiska małoletniego L. mogłaby być sprzeczna z dobrem dziecka. Jako chybione ocenił organ argumenty zawarte w odwołaniu, gdyż zmiana nazwiska nie wpłynie na relacje między dzieckiem, a drugim rodzicem. Organ wskazał, że ochrona małoletniego przed rozpoznawaniem go jako ojca aresztowanego i oskarżonego o czyn zabroniony i związany z tym stan psychiczny oraz subiektywne nastawienie dziecka do noszonego nazwiska utrudniającego funkcjonowanie w środowisku z uwagi na skojarzenie osób i nazwisk może być ważnym powodem zmiany nazwiska (por. wyrok III SA/Łd 436/12). Od powyższej decyzji R.R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 u.z.i.n. w zw. z art. 7 kpa poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego, polegającego na zignorowaniu wynikającej z art. 7 kpa in fine konieczności uwzględnienia słusznego interesu skarżącego jako strony postępowania, a nadto poprzez nieprawidłowe uznanie, że w sprawie istnieją ważne powodu uzasadniające zmianę nazwiska małoletniego L. z "R." na "K.". W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organy nieprawidłowo wywiodły, że w sprawie zachodzi przesłanka "ważnych powodów" zawarta w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 u.z.i.n. Wskazywane przez M.K. przyczyny zmiany nazwiska wynikają raczej z subiektywnego przekonania, niż z obiektywnych racjonalnych przyczyn. Argumentacja zawarta w decyzji jest chybiona. Fakt skazania skarżącego nie stanowi ważnego powodu zmiany nazwiska małoletniego syna. Mimo ograniczenia władzy rodzicielskiej L.R. utrzymuje kontakt z ojcem, pozostają oni w dobrej relacji. Małoletni nie ma jeszcze pełnej świadomości o popełnionym przez ojca czynie, nie sposób więc uznać, aby nazwisko skarżącego jawiło mu się jako upokarzające. To samo dotyczy jego tożsamości oraz identyfikacji z nowym nazwiskiem, obecny etap rozwoju małoletniego nie pozwala mu na samodzielne określenie z nazwiskiem którego z rodziców się identyfikuje. Wszelkie przejawy użycia nowego nazwiska stanowią celowe osłabienie więzi z ojcem. Skarżący podniósł, że nie może ponosić dalszych skutków wadliwego procedowania w sprawie. Do zmiany nazwiska doszło wskutek rażącego naruszenia przepisów skutkującego pozbawieniem skarżącego możliwości obrony swoich interesów w sprawie. Ponadto nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że zmiana nazwiska stanowi ochronę małoletniego przed rozpoznawaniem go jako syna ojca aresztowanego. Małoletni nie rozumie zaistniałej sytuacji, z uwagi na wiek i środowisko w jakim się wychowuje nie jest on narażony na stygmatyzację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2021 r. M.K. wniosła o oddalenie skargi. Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie strony złożyły wnioski o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzić należy uwagą, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (wyrok sygn. akt II SA/Go 701/19) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok sygn. akt II OSK 889/20). Zarówno organ administracyjny jak i Sąd rozpoznający obecnie niniejszą sprawę, na podstawie art. 153 p.p,s.a. są związani oceną prawną i wskazaniami zawartymi w w.w. wyrokach. Zauważyć przy tym trzeba, że przedmiotem rozpoznania w w.w. sprawach była kwestia legitymacji procesowej R.R., nie natomiast merytoryczne rozstrzygniecie sprawy dotyczącej zmiany nazwiska. Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Stosownie do postanowień art. 12 tej ustawy decyzję o zmianie imienia lub nazwiska bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Decyzja o zmianie imienia lub nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu. Zgodnie natomiast z treścią art. 14, wojewoda jest organem wyższego stopnia w sprawach prowadzonych na podstawie wskazanej ustawy. W myśl art. 8 ust. 3 u.z.i.n. w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka. Zgodnie z art. 8 ust. 5 rodzic wyraża zgodę na zmianę nazwiska dziecka osobiście do protokołu przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo jego zastępcą lub na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, poświadczonym za zgodność podpisu przez notariusza lub na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Osoby zamieszkałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej. W badanej sprawie ojciec małoletniego L.R. nie wyraził zgody na zmianę nazwiska syna. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt [...] wydanym w sprawie o rozstrzygnięcie istotnej sprawy małoletniego L.R. dotyczącej zmiany jego nazwiska Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni M.K. od postanowienia Sądu I instancji z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy wskazał, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r. sygn. akt [...] władza rodzicielska R.R. nad małoletnim L. została ograniczona do prawa informowania się o stanie zdrowia, rozwoju, edukacji małoletniego. Tym samym wyłączone zostało m.in. prawo do decydowania o noszonym przez syna nazwisku. W tej kwestii prawo decydowania pozostawiono wyłącznie wnioskodawczyni. Nie zachodzi zatem prawna konieczność rozstrzygnięcia kwestii przez sąd w trybie art. 97 k.r.o. W tym stanie sprawy, mając na uwadze stanowisko Sądu Okręgowego zawarte w w.w. postanowieniu, organ rozpoznał wniosek M.K., reprezentującej małoletniego L.R. o zmianę nazwiska małoletniego na nazwisko matki. W myśl art. 4 ust. 1 u.z.i.n. zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany: imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka; na imię lub nazwisko używane; na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione; na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada. Treść przywołanego przepisu art. 4 ust. 1 wymaga wykładni, albowiem zamieszczono w nim uznanie administracyjne oraz zawarto pojęcie niedookreślone. Zamieszczenie w przywołanej regulacji uznania administracyjnego oznacza, że to organ administracji obowiązany jest do podjęcia rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu analizy obowiązujących przepisów oraz wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Zatem w rozpoznawanej sprawie kluczową rolę odgrywa wykładnia przywołanego przepisu. W przepisie tym uwagę zwracają dwa pojęcia, a mianowicie "ważne powody" oraz "w szczególności". Pierwsze z pojęć odnosi się do sytuacji osoby, której dotyczy zmiana imienia i nazwiska, natomiast drugie z nich wskazuje, że przesłanki ważnych powodów wskazane w przywołanym przepisie nie posiadają charakteru wyczerpującego i ujęte zostały w sposób przykładowy. W świetle takich ustaleń pojęcie "ważne powody" widzieć należy w kontekście sytuacji osoby, której dotyczy zmiana oraz przy występowaniu interesu społecznego w podjęciu takiej decyzji. W wyroku z dna 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1902/20 Naczelny Sąd Administracyjny wraził pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, zgodnie z którym przyjęcie przesłanki zmiany imienia, wyłącznie z ważnych powodów, otwiera szeroką ocenę nadania treści spełniających tę przesłankę. "Ważne powody" kwalifikowane jest w orzecznictwie sądowym do pojęć nieoznaczonych, a nawet do przyjęcia konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że w przepisie prawa nie został jednoznacznie zapisany hipotetyczny stan faktyczny i wynikające z tego zapisu konsekwencje prawne. Organ rozpoznający sprawę ma zatem pozostawioną ocenę, czy żądanie zmiany imienia mieści się w zakresie przesłanki "ważnych powodów". Tak widziane rozumienie przywołanego przepisu oznacza, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie dopuściły się jego naruszenia. Wskazać należy, że podnoszone przez M.K. argumenty przemawiające w jej ocenie za zmianą nazwiska małoletniego syna bezspornie mają oparcie w stanie faktycznym sprawy. Nadto fakt wielokrotnej karalności skarżącego oraz związany z tym jego długoletni pobyt w zakładzie karnym, w kontekście treści art. 4 ust. 1, można oceniać jako ważny powód przemawiający za uwzględnieniem wniosku o zmianę nazwiska. Jednakże, w ocenie Sądu, oceniając legalność zaskarżonej decyzji należało uwzględnić również inną, istotną w sprawie okoliczność a polegająca na tym, że od [...] czerwca 2019 r. (data wydania decyzji I instancji) małoletni funkcjonuje w środowisku pod zmienionym nazwiskiem - "K.". W myśl bowiem przytoczonego powyżej art. 12 ust. 2 decyzja o zmianie nazwiska podlega natychmiastowemu wykonaniu. Natychmiastowa wykonalność decyzji o zmianie nazwiska oznacza, że z datą jej wydania (pomimo braku cechy ostateczności decyzji) osoba, której dotyczy ta zmiana posługuje się nazwiskiem zmienionym, a powyższa zmiana podlega ujawnieniu w odpowiednich spisach i rejestrach. Wbrew twierdzeniom skargi okoliczność ta nie mogła pozostać obojętna przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, rozpatrując bowiem każdą sprawę należy mieć na uwadze przede wszystkim dobro małoletniego dziecka. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy powrót małoletniego do poprzedniego nazwiska pozostawały w sprzeczności z jego prawnie chronionymi dobrami (tj. prawo do poczucia bezpieczeństwa oraz prawo do stabilności sytuacji prawnej i osobistej). Wskazane powyżej okoliczności podlegały łącznemu uwzględnieniu. W rezultacie jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym w sprawie wystąpiły ważne powody przemawiające za uwzględnieniem wniosku o zmianę nazwiska małoletniego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI