II SA/Go 412/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2007-08-30
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneprawo budowlaneinwestycja budowlanainteres osób trzecichdostęp do światłaład przestrzennysąsiedztwopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy dla zabudowy tarasu, uznając, że kwestie dotyczące światła dziennego i wartości nieruchomości należą do etapu pozwolenia na budowę lub są rozstrzygane przez sądy cywilne.

Skarżący L.P. i L.P. domagali się uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla zabudowy tarasu, podnosząc zarzuty dotyczące ograniczenia dostępu do światła dziennego, wpływu na wartość ich nieruchomości oraz naruszenia przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzyga o prawach do terenu ani nie narusza praw osób trzecich, a kwestie te są badane na etapie pozwolenia na budowę lub przez sądy cywilne.

Sprawa dotyczyła skargi L.P. i L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie tarasu domu jednorodzinnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawa cywilnego, w szczególności dotyczących ochrony przed pozbawieniem dostępu do światła dziennego, wpływu na wartość ich nieruchomości oraz naruszenia prawa współwłasności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy jest instrumentem kształtowania przestrzeni, a jej konkretyzacja następuje na etapie pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące ograniczenia dostępu światła, wpływu na wartość nieruchomości czy sporów cywilnoprawnych nie należą do właściwości organów wydających decyzje o warunkach zabudowy, lecz są rozstrzygane na etapie pozwolenia na budowę lub przez sądy powszechne. Sąd uznał również, że pojęcie 'działki sąsiedniej' należy interpretować szeroko, jako obszar tworzący urbanistyczną całość, a nie tylko działkę graniczącą bezpośrednio. W ocenie Sądu, interes osób trzecich został uwzględniony w decyzji w zakresie dopuszczalnym na tym etapie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestie te należą do etapu postępowania o pozwolenie na budowę lub są rozstrzygane przez sądy cywilne.

Uzasadnienie

Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter ogólny, a jej konkretyzacja następuje na etapie pozwolenia na budowę. Kwestie naruszenia praw własności czy interesów faktycznych nie są rozstrzygane w postępowaniu o warunki zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy dla inwestycji innych niż inwestycje celu publicznego ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 59

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonywaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa przesłanki umożliwiające ustalenie warunków zabudowy, w tym zasadę dobrego sąsiedztwa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu uwzględniania słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do oddalenia odwołania.

Pr. bud. art. 5

Ustawa Prawo budowlane

Podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji budynków sąsiednich oraz bezpieczeństwa pożarowego.

rozp. ws. war. techn. art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie dotyczące dostępu do światła dziennego i wpływu na wartość nieruchomości należą do etapu pozwolenia na budowę lub są rozstrzygane przez sądy cywilne. Pojęcie 'działki sąsiedniej' należy interpretować szeroko, jako obszar tworzący urbanistyczną całość.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Naruszenie przepisów prawa cywilnego dotyczących prawa własności i współwłasności. Niewłaściwa interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa (wąskie rozumienie działki sąsiedniej).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o warunkach zabudowy jest podstawowym instrumentem ukształtowania przestrzeni obok miejscowego planu zagospodarowania. Zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak i decyzja o warunkach zabudowy zawierają uregulowania i wymogi o charakterze ogólnym a ich konkretyzacja dokonywana jest w dalszym etapie inwestycyjnym objętym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich. Pojęcie 'działki sąsiedniej' należy rozumieć jako obszar tworzący pewną urbanistyczną całość.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Maria Bohdanowicz

sprawozdawca

Joanna Brzezińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działki sąsiedniej' w kontekście zasady dobrego sąsiedztwa oraz zakresu kognicji organów w postępowaniu o warunki zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania warunków zabudowy i konfliktu sąsiedzkiego, z jasnym rozgraniczeniem kompetencji organów administracji i sądów.

Zabudowa tarasu – kiedy sąsiad może zablokować inwestycję?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 412/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Joanna Brzezińska
Maria Bohdanowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 3 § 1, art.59, art. 61 ust. 1,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Kamila Karwatowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi L.P. i L.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po wznowieniu postępowania, objętego postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Architekt Miasta uchylił decyzję Prezydenta Miast z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na zabudowie tarasu domu jednorodzinnego z przeznaczeniem na cele mieszkalne w budynku zlokalizowanym na działce nr [...], jednocześnie na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust.3 pkt 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61ust.1, art. 63 ust. 2 i ust.4, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. i E.B. w oparciu o przepisy:
- ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)
- rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 126, poz. 839)
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)
- rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) ustalił na działce nr [...] warunki zabudowy dla inwestycji zabudowy tarasu o pow. 17,4 m2 na II piętrze budynku jednorodzinnego z przeznaczeniem na cele mieszkalne.
W decyzji określono warunki oraz szczegółowe zasady zagospodarowania terenu wynikające z przepisów odrębnych:
1) w zakresie warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: (w tym obowiązującą linię zabudowy zgodnie z załącznikiem graficznym nr 1, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu, szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, mierzonej od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku, dach: stromy, jednospadowy o kierunku spadku połaci dachowej w stronę frontu działki nr [...] i kącie jej nachylenia od 120 do 350),
2) ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu,
3) dziedzictwa kulturowego zabytków i dobór kultury współczesnej,
4) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
5) wymagań dotyczących interesów osób trzeci:
a) inwestycja objęta ustaleniami decyzji, powinna zapewnić ochronę przed pozbawieniem dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,
b) inwestycja powinna spełniać warunki wynikające z art.. 5 Prawo budowlane w szczególności: spełnienia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji budynków sąsiednich oraz bezpieczeństwa pożarowego oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich,
6) granice i sposób zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie ustalonych na podstawie przepisów odrębnych w tym terenów górniczych, a także narażonych na niebezpieczeństwo powodzi oraz zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych:
a) należy określić przydatność gruntu na potrzeby inwestycji objętej ustaleniami decyzji poprzez ustalenie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, których wyniki należy przedstawić w projekcie budowlanym, zgodnie z obowiązującymi przepisami odrębnymi,
b) realizacja inwestycji, objętej ustaleniami decyzji powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku zlokalizowanego na działce nr [...] oraz budynków znajdujących się na działkach sąsiednich z terenem inwestycji, z uwzględnieniem podłoża gruntowego.
Linie rozgraniczające teren inwestycji oraz obowiązującą linię zabudowy oznaczono na mapie w skali 1 : 500 stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Integralną część decyzji stanowią załączniki nr 1 obejmujący kopię mapy zasadniczej (obejmującej teren, którego dotyczy inwestycja) oraz załącznik nr 2 zawierający wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym realizacja zamierzenia określonego we wniosku wymaga wydania decyzji o warunkach zabudowy, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji z dnia [...] września 2005 r. Organ podał, iż ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji poprzedzone zostało dokonaniem analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, jak również stanu faktycznego i prawnego obszaru. Za strony w postępowaniu uznano właścicieli działek sąsiadujących.
Organ podał w uzasadnieniu, iż decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej – w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych, jednak teren objęty wnioskiem nie jest zaliczony do takich obszarów, nie znajduje się na stoku, brak więc podstaw do dokonywania takich uzgodnień. Ponadto podał, iż wszelkie rozwiązania techniczno – konstrukcyjne dla w/w inwestycji mogą być analizowane dopiero w postępowaniu objętym wydaniem pozwolenia na budowę i dopiero wówczas zamierzenie inwestycyjne jest w pełni skonkretyzowane, a organ wydający taką decyzję ma podstawy prawne, aby móc dokonywać analizy planowanej inwestycji i żądać ewentualnej opinii lub ekspertyzy. Jednocześnie organ wskazał na przewidziane w treści zaskarżonej decyzji warunki zapewniające na tym etapie inwestycji ochronę interesów osób trzecich. Organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja spełnia wszystkie konieczne wymogi przewidziane przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast zarzuty stron L. i L.P. zgłoszone w trakcie postępowania administracyjnego dotyczące pogorszenia warunków zamieszkiwania i użytkowania sąsiedniego budynku i tarasu, utraty ew. wartości ich nieruchomości sąsiedniej, względy estetyczne należy kwalifikować w kategorii mieszczącej się w pojęciu naruszenia interesu faktycznego, a nie mającego znaczenia interesu prawnego i nie mogą one uzależniać wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Organ podał również, iż w trakcie postępowania przeprowadzono analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Granice obszaru analizowanego wyznaczono na kopii mapy stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Udowodniły one, iż dla przedmiotowej inwestycji spełnione zostały warunki uprawniające do ustalenia warunków zabudowy. Teren analizowany zabudowany jest budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej. Stwierdzono dokonanie podobnej do wnioskowanej inwestycji zabudowy tarasu w budynku nr 77, co spełnia warunek dobrego sąsiedztwa w zakresie planowanej inwestycji.
W uzasadnieniu organ podał również, iż przedmiotowa decyzja spełnia wymaganą przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy przesłankę, która stanowi jeden z pięciu warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy, tzn. co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna jest z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Jak podał organ artykuł ten oznacza, że aby możliwe było ustalenie warunków zabudowy, co najmniej jedna działka sąsiednia, znajdująca się w obszarze analizowanym, powinna być tak zabudowana, aby możliwe było ustalenie parametrów architektonicznych i urbanistycznych dla nowej zabudowy będących kontynuacją parametrów istniejących. Warunek ten jest spełniony, ponieważ w budynku, zlokalizowanym w obszarze analizowanym na działce nr [...] (dostępnej z tej samej drogi publicznej), zrealizowano podobny rodzaj inwestycji, a wnioskowane zamierzenie, poprzez ustalenia niniejszej decyzji, stanowić będzie kontynuację parametrów, określonych powyżej. Potwierdzeniem tego są wyniki załączonej analizy oraz protokół przeprowadzenia oględzin wraz z fotografiami. Stąd argument stron L. i L.P. uznany został przez organ za nietrafiony.
L. i L.P. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia [...] lutego 2007 r. odwołanie od powyższej decyzji. Decyzji tej zarzucili naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 Kpa, art. 6 ust.2 pkt 1, art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 154 § 1, art. 199 i art. 206 Kodeksu cywilnego, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
L. i L.P. powołując się na treść art. 7 kpa wskazali na obowiązek organu kierowania się w postępowaniu administracyjnym zasadą uwzględnienia słusznego interesu obywateli, którego jak podali nie należy utożsamiać z interesem jedynie strony. W związku czym skarżący podnieśli zarzut naruszenia w/w przepisu przez organ I instancji. Ponadto wskazali, iż organ I instancji powinien ustalić wszelkie rozwiązania techniczno – konstrukcyjne planowanej inwestycji oraz przeprowadzić wymagane ekspertyzy. Skarżący wskazali też na fakt, iż budynki w obszarze inwestycji, w tym budynek inwestora są usadowione na piaszczystym gruncie z tendencją do zapadania się i w związku z tym dokumentacji inwestycji powinna być pod tym kątem poddana analizie już na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Państwo P. podnieśli również w odwołaniu konieczność zapewnienia ochrony przed pozbawieniem dostępu światła dziennego do ich pomieszczeń mieszkalnych. Określone w decyzji wymagania w tym zakresie w ocenie skarżących mają jedynie charakter ogólnego postulatu i są zbyt mało precyzyjne. Zdaniem Państwa P. inwestycja w istocie polegać będzie na nadbudowie na górnym tarasie budynku inwestora dodatkowej kondygnacji co spowoduje ograniczenie dostępu światła do ich pomieszczeń mieszkalnych.
Skarżący zarzucili organowi pominięcie podnoszonych przez nich w postępowaniu kwestii znaczenia przepisów prawa cywilnego i ich związku z prawem administracyjnym, w tym w szczególności w zakresie zagadnienia wspólnej ściany bocznej i fundamentów budynków skarżących i inwestora. W związku z powyższym przedmiotowa inwestycja polegająca na stałym obciążeniu nowym dodatkowym elementem ściany wspólnej jest ich zdaniem naruszeniem prawa współwłasności.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) , art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust. 3, art. 54, art. 56, art. 59 ust. 1,m art. 61 ust. 1, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rodzi prawa do terenu ani nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich. Organ II instancji dokonując analizy przepisów prawa będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji stwierdził, iż zawiera ona wszystkie wymagane elementy i brak podstaw do jej uchylenia. Ponadto SKO wskazało, iż obawy odwołujących w zakresie ograniczenia dostępu światła do ich pomieszczeń mieszkalnych w związku planowaną inwestycją są przedwczesne, gdyż ich konkretyzacja należy do etapu postępowania administracyjnego objętego wydaniem pozwolenia na budowę. Zdaniem SKO organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może w tym zakresie wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę.
Organ podkreślił ponadto, iż decyzja o warunkach zabudowy nie jest aktem naruszającym prawo własności. Sposób wykonywania prawa własności nieruchomości wynikający z przepisów prawa cywilnego w przedmiotowym przypadku, prawa własności działki sąsiedniej stron odwołujących może być ograniczony tylko w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego; przy wydawaniu pozwolenia na budowę, w którym to etapie postępowania strony odwołujące mogą podnosić zarzuty dotyczące w ich przekonaniu bezpodstawnego naruszenia ich praw własności przy realizacji przedmiotowej inwestycji. Stąd okoliczności podnoszone przez skarżących nie podlegają badaniu, jak również nie podlegają wnikliwej analizie warunki geotechniczne posadowienia budynków.
Odnosząc się do zarzutów Państwa P. w zakresie pogorszenia warunków zamieszkiwania i użytkowania budynku i utraty wartości nieruchomości to organ wskazał, iż kwestie te nie należą do właściwości rzeczowej organu w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Za nieuzasadniony uznał również organ zarzut skarżących dotyczący naruszenia przez organ I instancji treści art. 7 kpa, tym bardziej, że jak wskazało SKO decyzja o warunkach zabudowy nie opiera się na uznaniu administracyjnym, a organ jest związany w przedmiotowo rozpatrywanych sprawach wnioskiem strony i obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Podobnie za bezpodstawny uznał organ zarzut naruszenia treści art. 77 kpa, z uwagi na nieuzasadnione dowodzenie środkami dowodowymi okoliczności nie mających znaczenia w rozpatrywanej sprawie.
Pismem z dnia [...] maja 2007 r. L. i L.P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Zaskarżonej decyzji L. i L.P. zarzucili naruszenie art. 6 ust.2 pkt 1, art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2, art. 54 pkt 2 lit. d ,art. 55, art. 56, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów § 1 i 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589), przepisu § 2 pkt 17 lit a tiret trzeci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. nr 126, poz. 839), art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 7, 77, 89 § 2 kpa wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
W uzasadnieniu do skargi skarżący powtórzyli w znacznej mierze zarzuty zgłoszone wcześniej w trakcie postępowania odwoławczego. W szczególności podnieśli zarzuty dotyczące braku zapewnienia w zaskarżonej decyzji ochrony przed pozbawieniem ich dopływu światła wskutek oddziaływania nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem skarżących oględne zalecenie zawarte w przedmiotowej decyzji o potrzebie zapewnienia ochrony w tym względzie w praktyce są niemożliwe do wykonania.
Za błędne uznali skarżący stanowisko organu administracyjnego, iż analiza warunku dotyczącego dostępu światła do ich pomieszczeń nie może odbyć się na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Zaś w ocenie skarżących planowana inwestycja wnioskodawcy doprowadzi do przesłonięcia ich budynku od strony południowo – zachodniej. Powołując się na treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy, skarżący wskazali na pominięcie przez organ administracyjny w decyzji ustalenia konkretnych warunków ochrony interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie dostępu do światła.
Skarżący podnieśli ponadto, iż wskazywane przez nich argumenty związane z wpływem przedmiotowej zabudowy na ich warunki zamieszkiwania pozostały bez rozpoznania przez organ odwoławczy. Skarżący powołali się w tym zakresie na obowiązek zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich jaką gwarantują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponadto ponownie zarzucili organom administracji publicznej naruszenie treści art. 7 , 77 oraz 89 § 2 kpa uzasadniając swoje stanowisko w takim zakresie jak w odwołaniu.
Skarżący podkreślili też, iż organ odwoławczy całkowicie pominął w rozważaniach istotną kwestię charakteru ich interesu w toczącym się postępowaniu, będącym interesem prawnym, a nie faktycznym jak stwierdził w decyzji organ I instancji. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołali się oni na treść wyroku NSA z dnia 8 marca 2005 r. (Sygn. akt OSK 682/04).
Skarżący zarzucili ponadto organom, iż w całym toku postępowania nie dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy i stanu faktycznego naruszając art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie skarżących zaskarżona decyzja nie spełnia warunków wymienionych przez przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponadto jako nowy zarzut skarżący zgłosili zbyt szerokie rozumienie przez organ II instancji działki sąsiedniej. Zdaniem skarżących należało przyjąć rozumienie działki sąsiedniej w znaczeniu wąskim. Powołali się na stanowisko w tym zakresie Departamentu Ładu Przestrzennego Ministerstwa Infrastruktury, iż działka sąsiednia to działka posiadająca przynajmniej jedną wspólną granicę z działką objętą wnioskiem. Za takim rozumieniem działki sąsiedniej według skarżących przemawia również zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym zabudowy.
Skarżący podnieśli dodatkowo, iż planowana inwestycja ich zdaniem przy zabudowie dotyczącej ich osiedla, charakteryzującego się zabudową szeregową ścisłą i gęstą oraz zabudową dwukondygnacyjną, powoduje zaburzenie ładu przestrzennego i zmienia formę architektoniczną całości szeregu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wskazując na brak uzasadnienia podniesionych w skardze zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydaniu organy naruszyły prawo materialne, bądź przepisy postępowania w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając w tym zakresie zasadność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej zwanej ustawą oraz wydane na podstawie zawartych w niej delegacji ustawowych akty wykonawcze.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 ustawy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy dla inwestycji innych niż inwestycje celu publicznego ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Według zaś art. 59 ustawy ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy wymaga za każdym razem zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonywaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Należy wskazać, iż decyzja o warunkach zabudowy jest podstawowym instrumentem ukształtowania przestrzeni obok miejscowego planu zagospodarowania. Zarówno miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak i decyzja o warunkach zabudowy zawierają uregulowania i wymogi o charakterze ogólnym a ich konkretyzacja dokonywana jest w dalszym etapie inwestycyjnym objętym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nie ulega wątpliwości, iż w zakresie planowanej inwestycji obejmującej zabudowę tarasu domu jednorodzinnego z przeznaczeniem na cele mieszkalne, powstała konieczność wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdyż inwestycja taka w rozumieniu ustawy stanowi nową zabudowę i zagospodarowanie terenu.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, dla terenu objętego przedmiotową decyzją o warunkach zabudowy nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy ustalić należało w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przede wszystkim art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, zgodnie z którym ustalenie warunków zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia szeregu przesłanek, a mianowicie:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczącej nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności zagospodarowania terenu,
2. teren ma dostęp do drogi publicznej,
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego,
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67,
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Zaskarżona decyzja spełnia wszystkie w/w wymogi i jest zgodna z przepisami prawa na podstawie, których została wydana. Organ I instancji przeprowadzając postępowanie prawidłowo zbadał zgodność wnioskowanej inwestycji z zasadami określonymi ustawą.
Przeprowadzona również została zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 1993 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 ,poz. 1588) analiza, która jako załącznik nr 2 stanowi integralną część decyzji.
Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego pominięcia przez organ administracyjny w decyzji ustalenia konkretnych warunków ochrony interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie dostępu do światła co spowoduje zdaniem skarżących utrudnienie zamieszkiwania w sąsiednim budynku, należy uznać iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie Sąd przychylił się do stanowiska organów administracji, które wydały zaskarżone decyzje, iż organy do których właściwości rzeczowej należy wydawanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, nie są właściwe do rozpoznania zarzutów w zakresie m.in. ograniczenia dostępu światła do nieruchomości, a kwestie te brane są pod uwagę w toku postępowania, którego przedmiotem będzie pozwolenie na budowę.
Dodatkowo podkreślenia wymaga fakt, iż warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń określone zostały w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690), a rozporządzenie to wydane zostało co trzeba zaznaczyć, jako akt wykonawczy do prawa budowlanego.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 § 1 ustawy każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Należy jednak podkreślić, iż w zakresie zaskarżonej decyzji uwzględniony został interes osób trzecich co znalazło swoje odzwierciedlenie w treści decyzji (ust. 2 pkt 5 i 6). Określenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich jest bowiem obligatoryjnym składnikiem decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie ze zgłoszonymi przez strony m.in. skarżących zastrzeżeniami w treści decyzji wskazano, iż przedmiotowa inwestycja powinna zapewnić ochronę przed pozbawieniem dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz powinna spełniać warunki przewidziane przez art. 5 prawa budowlanego dotyczące w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji budynków sąsiednich oraz bezpieczeństwa pożarowego oraz dokonana powinna ostać z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.
Stanowisko w tym zakresie potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2005 r. (IV SA/Wa 713/05), LEX nr 190610, w którym sąd wskazał, iż kwestie związane z poczynionymi zobowiązaniami przez sąsiadów , a także problem zaciemnienia działki oraz utraty jej wartości w wyniku zabudowy działki sąsiedniej nie mogą być przesłankami orzekania przez organy administracji w przedmiocie warunków zabudowy. Kwestie dostępu światła do zabudowań sąsiednich, z punktu widzenia minimalnych wymagań określonych normatywnie warunkami technicznymi dla budynków, są badane na etapie odrębnego postępowania administracyjnego związanego z koniecznością uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Natomiast ewentualne spory powstałe na gruncie roszczeń skarżącej, w związku z zaciemnieniem działki czy zmniejszeniem jej wartości, wynikających z niewykonania zobowiązania, którego źródłem była czynność o charakterze cywilnoprawnym, mogą być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne.
Podobnie orzekł WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r. IV SA/Wa 650/04 LEX nr 186655, zgodnie z którym, organy, do których właściwości rzeczowej należy wydawanie decyzji w przedmiocie warunków, nie są właściwe do rozpoznawania zarzutów w zakresie utrudnień zamieszkiwania w sąsiednim budynku z powodu ograniczenia dostępu do światła, hałasu z wentylacji klimatyzacji itp. A kwestie te są brane pod uwagę w toku postępowania, którego przedmiotem będzie pozwolenie na budowę.
Natomiast w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r. Sygn. akt IV SA/WA 141/05, LEX nr 165970, sąd orzekł, iż przy wydawaniu zaś decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe badanie stopnia nasłonecznienia i tzw. ,,linijki słońca".
W odniesieniu do przytoczonego wcześniej zarzutu skarżących wskazać należy ponadto, iż zgodnie z treścią art. 63 ust. 2 decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Informacje tej treści zamieszcza się w decyzji. Należy wskazać, iż prawo do zabudowy jako element uprawnień do nieruchomości, jest oceniane z punktu widzenia prawa cywilnego. Jest ono niezbędne przy uzyskiwaniu pozwolenia na budowę. Samo wydanie decyzji nie stanowi żadnej zmiany w sferze praw rzeczowych. Podkreślić należ, iż sama decyzja stanowiąca o możliwości zagospodarowania terenu, na którym nie obowiązuje plan miejscowy, nie stanowi aktu naruszającego te prawa. Nie jest ona rozstrzygnięciem, które ma moc ograniczenia cudzych praw do nieruchomości. Ograniczenie to może nastąpić dopiero w fazie realizacji, w związku z wydaniem pozwolenia na budowę. Zagrożenie czyichś praw, dotyczących nieruchomości, na której planuje się inwestycję lub nieruchomości sąsiedniej, ma charakter potencjalny. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy tylko ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Decyzje wydawane w razie braku planu miejscowego nie mają takiej mocy (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. Prof. Z. Niewiadomskiego C.H.Beck Warszawa 2004 r. ).
Należy wskazać jednak, iż informacje o tym, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, zamieszcza się w treści decyzji. W zaskarżonej decyzji organu I instancji informacja taka została także zamieszczona uwzględniając wcześniejsze zarzuty stron postępowania w tym zakresie, co wcześniej podkreślił już Sąd. Oznacza to, iż na tym etapie inwestycji interes osób trzecich, w tym skarżących został wzięty pod uwagę i znalazł swoje odzwierciedlenie w treści decyzji.
Za prawidłowe uznać należy odstąpienie w zaskarżonej decyzji od dokonania uzgodnienia w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych z właściwym organem administracji geologicznej. W istocie przepis art. 53 ust. 4 ustawy przewiduje wydanie decyzji po takim uzgodnieniu jednakże w przedmiotowej sprawie brak jednak podstaw do żądania takiego uzgodnienia, gdyż obszar objęty inwestycją nie jest zagrożony osuwaniem się mas ziemnych oraz nie znajduje się na stoku.
Sąd podzielił również stanowisko organów wskazujące, iż brak jest podstaw do żądania przeprowadzenia na etapie postępowania objętego decyzją o warunkach zabudowy żądanej przez skarżących ekspertyzy geotechnicznej.
Należy bowiem wskazać, iż badania tego typu są elementem postępowania administracyjnego w zakresie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 projekt budowlany powinien zawierać m.in. w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno – inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Potrzeba opracowani dokumentacji geologiczno – inżynierskiej może wynikać z przeznaczenia i skali projektowanego obiektu, szczególnie wysokiego stopnia skomplikowania konstrukcji i jej powiązania z podłożem gruntowym w przypadku braku dostatecznych danych o strukturze gruntu. O potrzebie opracowania takiej dokumentacji decyduje z reguły projektant konstrukcji obiektu budowlanego.
Ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych należy rozumieć zespół odpowiednich czynności zmierzających do określenia przydatności gruntów na potrzeby budownictwa, wykonywanych w szczególności w terenie i w laboratorium. Geotechniczne warunki posadawiania obiektów budowlanych opracowuje się w formie ekspertyzy lub dokumentacji geotechnicznej. Podstawę prawną stanowi w tym zakresie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowniczych (Dz. U. Nr 126, poz. 839).
Zdaniem Sądu w tym zakresie w zaskarżonej decyzji dokonano prawidłowo uwzględnienia interesu osób trzecich poprzez wskazanie na konieczność określenia przydatności gruntu na potrzeby inwestycji poprzez ustalenie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych oraz konieczność poprzedzenia realizacji inwestycji ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku zlokalizowanego na działce nr [...] oraz budynków znajdujących się na działkach sąsiadujących z terenem inwestycji, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący przywołali także treść art. 55 ustawy zgodnie, z którym decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Należy podkreślić, iż rolą tej decyzji jest gwarancja zgodności z prawem zmiany zagospodarowania przestrzennego, która podlega realizacji w procesie budowlanym. Oznacza to że organ prowadzący postępowanie w zakresie pozwolenia na budowę nie może dokonać weryfikacji treści decyzji o warunkach zabudowy. Nie oznacza to jednak, iż organ ten nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę w przypadku wykazania sprzeczności z innymi przepisami prawa.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zdaniem Sądu zarzut skarżących odnoszący się do interpretacji treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako jednego z warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanka ta nazywana jest powszechnie zasadą dobrego sąsiedztwa i uzależnia ona zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Ma to na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo – społeczne, środowiskowe, kulturowe i kompozycyjno – estetyczne.
Pojęcie działki sąsiedniej można rozumieć jako graniczącej (znaczenie wąskie) lub znajdującej się w pewnym obszarze (znaczenie szerokie). Skarżący opowiedzieli się za wąskim rozumieniem w/w pojęcia co w przedmiotowej sprawie skutkować mogłoby nawet brakiem podstaw do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Jednakże Sąd nie może zgodzić się z takim stanowiskiem skarżących wyrażonym w skardze. Należy zdaniem Sądu przyjąć szerokie rozumienia spornego pojęcia, gdyż należy brać pod uwagę wpływ inwestycji na otoczenie w sensie urbanistycznym. W związku z tym należy rozpatrywać sąsiedztwo jako obszar tworzący urbanistyczną całość. Wąskie rozumienie pojęcie prowadzić mogłoby do zablokowania możliwości wydawania decyzji o warunkach zabudowy i stanowiłoby daleko idące ograniczenie wolności zagospodarowania terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny. Taką interpretację nakazuje w tej sytuacji zastosowanie wykładani celowościowej uwzględniającej zamiar ustawodawcy, którym na gruncie przedmiotowej ustawy było zapewnienie ładu przestrzennego. Nie można z góry założyć, iż ład przestrzenny wymaga określonego zagospodarowania tylko działki graniczącej, a wyłącza zagospodarowanie odległej o kilkadziesiąt metrów działki. Dlatego należy przyjąć, iż działka sąsiednia to nieruchomość lub jej część położona w okolicy tworzącej pewną urbanistyczną całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. Prof. Z. Niewiadomskiego C.H.Beck Warszawa 2004 r. ).
Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2006 r., IV SA/Wa 920/05, LEX nr 230649, w którym Sąd wskazał, iż do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z drogi publicznej, przy czym pojęcie "działki sąsiedniej" w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oznacza, że musi to być działka, na której roboty budowlane, polegające na budowie obiektów budowlanych, zostały już zrealizowane, przy czym należy uznać, iż nie będzie tu chodziło tylko o działkę graniczącą bezpośrednio z działką inwestora, lecz raczej o pewien obszar tworzący urbanistyczną całość, pozwalający organowi dokonać jak najlepszej oceny sytuacji faktycznej pod względem możliwości zrealizowania planowanej inwestycji przy zachowaniu ustawowych warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., II OSK 551/05, LEX nr 194346 podając, iż przez pojęcie działki sąsiedniej nie można rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość.
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r. IV SA/Wa 332/04 LEX nr 164687, pojęcie ,,działki sąsiedniej" w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza, że musi to być działka, na której roboty budowlane, polegające na budowie obiektów budowlanych, zostały już zrealizowane przy czym wydaje się iż nie będzie tu chodziło o działkę graniczącą bezpośrednio z działką inwestora. Lecz raczej pewien obszar tworzący urbanistyczną całość, pozwalający organowi dokonywać jak najlepszej oceny sytuacji faktycznej pod względem możliwości zrealizowania planowanej inwestycji przy zachowaniu ustawowych warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 ustawy.
W przedmiotowej sprawie jako okolica tworząca urbanistyczną całość przyjęty został przez organ I instancji obszar analizowany jako trzykrotna szerokość frontu działki nie mniej niż 50 m. W obszarze tym jak ustalił organ, usytuowany jest budynek na działce nr [...], gdzie zrealizowano podobny rodzaj inwestycji (zabudowano istniejący taras). Należy więc przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie spełniony został warunek dobrego sąsiedztwa w związku ze znajdującym na działce sąsiedniej względem inwestora budynkiem, który ma przeprowadzoną podobną inwestycję. Wskazać należy, przede wszystkim, iż budynek inwestora ulokowany jest w ścisłej zabudowie szeregowej, a podobna inwestycja jaką chce przeprowadzić inwestor znajduje w tym przypadku właśnie w tym szeregu zabudowy. Wobec powyższego wąska interpretacja pojęcia działki sąsiedniej zamieszczona przez skarżących w skardze nie znajduje w tych okolicznościach uzasadnienia.
W ocenie Sądu pozbawione podstaw są również zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez organy I i II instancji przepisów art. 7 i 77 Kpa, które w istotny sposób wpłynąć miało na wynik postępowania. Naruszenie to zdaniem skarżących polega na tym, że organy te nie wyjaśniły czy i w jaki sposób realizacja planowanej inwestycji wpłynie na warunki korzystania z pomieszczeń budynku skarżących, biorąc pod uwagę jego położenie w stosunku do nieruchomości inwestora.
Art. 7 kpa stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na staży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie zaś z treścią art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Oddaleniu podlega również zarzut skarżących odnoszący się do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji rozprawy. Zgodnie z art. 89 kpa organ przeprowadza w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa. Powinien ponadto przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
Należy podkreślić, iż przeprowadzenie rozprawy nie jest obowiązkiem organu. Rozprawa administracyjna jest formą postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego i przeprowadza się ją w sytuacjach wątpliwych. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu nie było konieczności przeprowadzenia rozprawy gdyż zgromadzony materiał dowodowy w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji, stanowiska stron zostały jasno sformułowane, a materiał dowodowy wzbogacony został dodatkowo o dowód z oględzin miejsca planowanej inwestycji i jej okolic.
Nie wystąpiła więc żadna z przesłanek obligujących organ do przeprowadzenia rozprawy. Brak przeprowadzenia rozpraw w tym zakresie nie stanowił więc uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu pozbawione podstaw są zastrzeżenia skarżących odnoszące się do zakwalifikowania przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji niektórych zarzutów jako mieszczących się w pojęciu naruszenia interesu faktycznego a nie prawnego. Należy podkreślić, iż użyciem takiego sformułowaniem organ w żaden sposób, wbrew interpretacji skarżących, nie podważył uczestnictwa skarżących w charakterze stron i przysługujących im w związku z tym praw. Fakt ten nie był też kwestionowany przez organ II instancji. Prawo uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu przysługuje skarżącym z mocy prawa, z uwagi na przysługujący im interes prawny jako właścicielom nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością inwestora. Jednakże jak prawidłowo wskazał organ I instancji prawo to nie ma charakteru nieograniczonego i dlatego podniesione przez skarżących w toku postępowania administracyjnego niektóre z zarzutów jak np. względy estetyczne nie mieszczą się w pojęciu naruszenia interesu prawnego, gdyż ten musi mieć swoje bezpośrednie odniesienie w przepisach prawa materialnego.
Powołany przez skarżących w treści skargi wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 682/04, nie znajduje uzasadnienia w tym względzie, gdyż dotyczy ono postępowania w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a nie wydania decyzji o warunkach zabudowy, co sprawia że sprawy nie są tożsame w zakresie stanu faktycznego oraz prawnego.
W ocenie Sądu decyzja o warunkach zabudowy szczegółowo opisuje zamierzenia inwestycyjne i nie ulega wątpliwości, że inwestycja została precyzyjnie opisana. Ponadto istotnym jest w przedmiotowej sprawie jest zasadniczo fakt, iż budynki inwestora i skarżących usadowione są w zabudowie szeregowej, a tego rodzaju zabudowa w sposób istotny ogranicza samodzielność budynku sąsiedniego oraz wzajemne oddziaływanie.
Postępowanie administracyjne w ocenie Sądu przeprowadzone przez organ I instancji nie zawiera uchybień proceduralnych, a zgłoszone w jego toku zastrzeżenia min. przez skarżących zostały przez organ uwzględnione i znalazły odzwierciedlenie w treści decyzji o warunkach zabudowy, m. in w ust. 2 pkt 5 i 6. Jednak podkreślenia wymaga fakt, iż uwzględnienie interesu osób trzecich (również skarżących) nastąpiło w takim zakresie w jakim dopuszczalne jest to przez przepisy prawa znajdujące zastosowanie przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, stąd uwzględnienie tych interesów nie posiada stopnia sprecyzowania akceptowalnego przez skarżących, którzy domagają się dalej idącego uszczegółowienia w tym zakresie.
W odniesieniu do zarzutu skarżących dotyczącego obniżenia wartości nieruchomości Sąd podkreśla, iż roszczenia o odszkodowanie w tym zakresie mogą być jedynie przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny w trybie postępowania cywilnoprawnego, co oznacza brak kompetencji w tym zakresie sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI