II SA/Go 409/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2006-12-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
zalesianiegrunty rolnepostępowanie administracyjnewspółwłasnośćprawo procesowedecyzja administracyjnauchylenie decyzjiSKOStarosta

WSA uchylił decyzje SKO i Starosty dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zalesienia gruntów, stwierdzając naruszenie prawa procesowego poprzez brak udziału współwłaściciela gruntu w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi M.R. na decyzję SKO umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej na powierzchni 4,30 ha. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniono współwłaściciela gruntu jako strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje Starosty i Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej przez M.R. na powierzchni 4,30 ha. Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż podnosiła skarżąca. Kluczowym ustaleniem Sądu było naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a konkretnie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, polegające na tym, że w postępowaniu nie brał udziału współwłaściciel gruntu, którym był mąż skarżącej. Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczące nieruchomości powinno uwzględniać interesy wszystkich jej współwłaścicieli. Mimo że pierwotne postępowanie zakończyło się decyzją ostateczną, a ustawa regulująca zalesianie gruntów rolnych została uchylona, Sąd uznał, że naruszenie prawa procesowego (brak udziału strony) stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie orzekał co do meritum sprawy, lecz wskazał na wadliwość proceduralną postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dotyczące nieruchomości powinno uwzględniać interesy wszystkich jej współwłaścicieli. Brak udziału współwłaściciela w postępowaniu stanowi naruszenie prawa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne dotyczące zalesienia gruntu, który stanowił współwłasność majątkową małżeńską, powinno toczyć się z udziałem obojga współwłaścicieli. Brak udziału jednego ze współwłaścicieli stanowił naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co jest podstawą do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia art. 4 § ust. 3

Warunki konieczne do stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej.

Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia art. 6 § ust. 2

Decyzja o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej.

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej art. 14 § ust. 3

Przepisy przejściowe dotyczące spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględniania słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek należytego informowania stron o okolicznościach prawnych.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji.

k.p.a. art. 104 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja o umorzeniu postępowania.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa procesowego poprzez brak udziału współwłaściciela gruntu w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów ostatecznego zakończenia postępowania i uchyleniu ustawy o zalesianiu gruntów, które nie uwzględniały wad proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Sąd stwierdził, że nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niewątpliwie postępowanie przedmiotem którego jest nieruchomość lub jej część dotyczy interesu prawnego właściciela tej nieruchomości.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sprawozdawca

Ireneusz Fornalik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność uwzględniania wszystkich współwłaścicieli jako stron w postępowaniach dotyczących nieruchomości oraz na konsekwencje naruszenia tej zasady."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zalesianiu gruntów rolnych i jej przepisami przejściowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne, nawet w pozornie zakończonych sprawach, mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla wagę prawidłowego ustalenia stron postępowania.

Współwłaściciel zapomniany przez urząd? Sąd uchyla decyzję po latach!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 409/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Ireneusz Fornalik
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] marca 2006r. znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej przez M.R. na powierzchni 4,30 ha obejmującej działkę o nr [...] i część działki nr [...]. Postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia [...] lutego 2006r., którym M.R. zawiadomiła Starostę o dokonaniu ogrodzenia działek o nr ewidencyjnym [...] i części działki nr [...], które zostały zalesione w ramach ustawy z dnia 08 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz.764 ze zm.) – dalej ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
Decyzja o umorzeniu postępowania została wydana w następującym stanie faktycznym ustalonym przez organ: decyzją z dnia [...] września 2002r. znak: [...] Starosta przeznaczały grunt rolny będący własnością M.R. obejmującej część działek o nr ewidencyjnych [...] do zalesienia na łączną powierzchnię zalesienia 6,86 ha. Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia Nadleśniczy - sporządził plan zalesienia na w/w powierzchnię przeznaczoną do zalesienia, określając termin sadzenia na marzec, kwiecień 2003r. Plan zalesienia przewidywał ogrodzenie powierzchni do zalesienia gdyż przedmiotowe grunty znajdują się w miejscu masowego bytowania jeleniowatych i zalesienie narażone jest na szkody wyrządzone przez zwierzynę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. znak: [...] Starosta stwierdził prowadzenie uprawy leśnej przez M.R. na łącznej powierzchni 2,56 ha obejmującej wykonanie zalesienia na działce nr [...] na powierzchni 0,20 ha i na działce nr [...] na powierzchni 2,36 ha. Jednocześnie tą decyzją odmówił wydania decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej przez M.R. na powierzchni 4,30 ha obejmującej działkę o nr ewidencyjnym [...] i część działki o nr [...]. Przyczyną odmowy wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej na powierzchni 4,30 ha była niezgodność wykonania zalesienia z planem zalesienia tj. brakiem ogrodzenia uprawy leśnej na powierzchni 4,30 ha. Z tego też względu zalesienie nie było prawidłowe i nie spełniało jednego z warunków koniecznych wynikającego z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 08 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.)- dalej ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - uchyliła ustawę z dnia 08 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, która przestała obowiązywać z dniem 14 stycznia 2004r. .
Organ I instancji wskazał na treści art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwojów wiejskich, z treści którego wynika, że do spraw w zakresie wyrażania zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyżej wskazany przepis art. 14 ust. 3 wszedł w życie z dniem 15 stycznia 2004r.
Zdaniem organu I instancji decyzja z dnia [...] lutego 2004r. wydana przez Starostę zakończył postępowanie w przedmiotowej sprawie i stała się ostateczna. Z tego też względu żądanie M.R. z [...] lutego 2006r. w sprawie sprawdzenia wykonania ogrodzenia działki nr [...] i części działki [...] i wydania decyzji o prowadzeniu uprawy leśnej n powierzchni 4,30 ha jest bezprzedmiotowe gdyż przepisy prawa materialnego, które stanowiły podstawę prawną do wydania decyzji zostały uchylone i decyzja rozstrzygająca sprawę w przedmiocie odmowy stwierdzenia uprawy leśnej na powierzchni 4,30 ha stała się ostateczna. Zdaniem organu I instancji brak jest podstawy prawnej do wydania przedmiotowej decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.
Od decyzji odwołała się M.R. wskazując, iż dokonała zalesienia, odbiór którego dokonany przez Starostę był pozytywny w części uprawy. Otrzymywany ekwiwalent w całości przeznaczała na ogrodzenie uprawy, co w całości zostało ukończone w styczniu 2006r. Z tego też względu uważa, że decyzja o umorzeniu postępowania jest dla niej krzywdząca.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisy ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia przewidywały określony tryb postępowania, obejmujący m.in. wydanie przez starostę decyzji o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia, realizację planu zalesienia oraz wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej. Zdaniem organu, z uwagi, że M.R. nie wykonała planu zalesienia Starosta odmówił stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej do części gruntów o łącznej powierzchni 4,30 ha, stwierdzając jednocześnie prowadzenie takiej uprawy na pozostałej części. Decyzja stała się ostateczna i zakończyła postępowanie w sprawie. Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia straciła moc obowiązywania z dniem 15 stycznia 2004r. Jednocześnie ustawodawca nie wprowadził w życie innego aktu prawnego, zawierającego rozwiązania i instytucje przewidziane w uchylonej ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Z tego też względu zdaniem organu, w związku z wykonaniem ogrodzenia upraw, wniosek M.R. zmierzający do stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej – nie mógł zostać ponownie rozpatrzony przez organ I instancji. Sprawa została ostatecznie zakończona decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2004r. znak: [...], a nadto nie ma już przepisów prawnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła M.R.. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa – art. 7 kpa, polegające na nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, w stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej na powierzchni 4,30 ha przez skarżącą, rażące naruszenie art. 9 kpa polegające na niedopełnieniu obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach prawnych, w szczególności dotyczących zmieniającego się stanu prawnego, rażące naruszenie art. 8 kpa, polegające na prowadzeniu postępowania w sposób, powodujący brak zaufania strony do organu Państwa. Z uwagi na zarzutu wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przytoczył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2004r. nie wynika by organ zobowiązał się do zmiany decyzji w przypadku kontynuacji prac związanych z wykonaniem ogrodzenia. Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych stron przez organy administracji, przewidziany w art. 9 kpa, dotyczy stron prowadzonego postępowania administracyjnego i nie obejmuje okresu następującego po zakończeniu tego postępowania. Natomiast, jeżeli skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracowników starostwa i w związku z tym poniosła określone straty finansowe, ewentualne roszczenia w tym zakresie skarżąca powinna dochodzić na drodze postępowania cywilnego. Na rozprawie skarżąca wskazała, że jej zdaniem sprawa jest nadal otwarta z tego względu, że w odniesieniu do wnioskowanego gruntu nie została wydana decyzja merytoryczna. Wskazała jednocześnie, że przedmiotowy grunt jak i całe gospodarstwo stanowi współwłasności majątkową małżeńską.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało uznać jako zasadną, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie będąc jednocześnie związany granicami skargi – stwierdził, że nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy czy w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 08 czerwca 2001r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia z uwagi, że ustawa ta została uchylona ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) z dniem 14.01.2004r. Z tego też względu należy odwołać się do przepisów przejściowych zawartych w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Zgodnie z art. 14 ust. 3 tej ustawy – do spraw w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Niezbędnym jest wyjaśnienie co należy rozumieć po pojęciem "spraw w zakresie wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia niezakończonych decyzją ostateczną". Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia regulowała zasady przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia (art. 1 ustawy).
Właściciel gruntu składając wniosek do starosty właściwego ze względu na miejsce położenia gruntu o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia - wszczynał postępowanie, które w konsekwencji winno prowadzić do wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej lub decyzji o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Starosta w terminie 60 dni wydawał decyzję o przeznaczeniu gruntu rolnego do zalesienia, którą doręczał oprócz właściciela gruntu m.in. nadleśniczemu właściwemu ze względu na położenie gruntów. Nadleśniczy w terminie 30 dni od otrzymania decyzji starosty, sporządzał plan zalesienia oraz dostarczał właścicielowi gruntu odpowiednią ilość sadzonek drzew. Starosta sprawdzał wykonanie zalesienia i wydawał decyzje administracyjną o stwierdzeniu prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej - jeżeli uprawa ta została wykonana zgodnie z warunkami określonymi w art. 4 ust. 3 ustawy, a jednym z tych warunków było wykonanie zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Natomiast w przypadku stwierdzenia niespełnienia warunków określonych w art. 4 ust. 3 – starosta odmawiał wydania decyzji administracyjnej o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy określa, że decyzje o których mowa w ust. 1 (decyzja o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej) lub ust. 2 (decyzja o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej) wraz z uzasadnieniem doręcza się właścicielowi gruntu.
Z powyższego wynika, że postępowanie uregulowane w ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia rozpoczyna się wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu do zalesienia, kończy się natomiast jedną z decyzji:
- o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej lub
- odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej.
W przypadku zakończenia postępowania wydaniem decyzji o stwierdzeniu prowadzeniu uprawy leśnej – właściciel gruntu, który ją otrzymał nabywa prawo do miesięcznego ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenia uprawy leśnej.
Tak więc, zdaniem Sądu, "sprawy w zakresie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia" kończyły się decyzją w sprawie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej lub decyzją o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Z tego też względu błędne jest twierdzenie skarżącej wskazane na rozprawie, że postępowanie w sprawie nadal było otwarte w odniesieniu do działek na które otrzymała odmowę wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Postępowanie to zostało ostatecznie zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2004r. w której organ stwierdził prowadzenie uprawy leśnej na części gruntu przeznaczonego do zalesienia oraz odmówił wydania takiej decyzji w odniesieniu do działki o nr ewidencyjnym [...] i części działki [...] na powierzchni 4,30 ha.
Decyzja o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, jednakże kończy postępowanie w sprawie w inny sposób. Wskazać należy, iż organ błędnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołuje, że w sprawie została wydana decyzja o odmowie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej. Ustawodawca w ustawie o przeznaczeniu gruntów rolnych nie przewidział decyzji "o odmowie stwierdzenia prowadzenia uprawy leśnej", czyli merytorycznie załatwiającej sprawę, a wskazał na decyzje "o odmowie wydania decyzji o której mowa w ust. 1" co oznacza, zdaniem Sądu decyzję o odmowie wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej. Ten rodzaj decyzji nie rozstrzyga sprawy co do istoty, jednak formalnie kończy sprawę. Na mocy art. 104 kpa – organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (...)- § 1. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2).
W piśmiennictwie wskazuje się, że "w świetle przepisu art. 104 § 2 można wyróżnić decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty (w całości lub w części) oraz decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób. W piśmiennictwie podkreśla się, że pojęcie decyzji zależy od rozumienia terminów "sprawa" i "rozstrzygnięcie" (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 51). Przy przyjęciu szerokiego rozumienia sprawy administracyjnej jako sprawy powstałej wskutek żądania udzielenia uprawnienia albo wszczęcia postępowania z urzędu w celu obciążenia obowiązkiem i jako sprawy weryfikacyjnej powstałej w związku z zarzutem wadliwości decyzji ostatecznej wydanej w sprawie administracyjnej, rozstrzygnięcie obu tych kategorii spraw polega "na ustaleniu konsekwencji obowiązującej normy prawnej w stosunku do określonych podmiotów. W rezultacie przyjęty w art. 104 § 2 zwrot «decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty» należy rozumieć w ten sposób, że «decyzja» jest aktem stosowania normy prawnej, «sprawa» jest sprawą administracyjną lub sprawą weryfikacyjną, zaś rozstrzygnięcie tych spraw polega na wiążącym ustaleniu określonej sytuacji prawnej lub wadliwości (niewadliwości) decyzji ostatecznej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 51). Należy wszakże podkreślić, że każda decyzja merytoryczna, tj. decyzja rozstrzygająca sprawę administracyjną co do jej istoty zarazem kończy sprawę administracyjną w danej instancji, czyli że każda tego rodzaju decyzja wywołuje skutki materialnoprawne (ustala sytuację prawną strony) i skutki proceduralne (kończy sprawę w danej instancji). Drugi rodzaj decyzji to decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób niż rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Tego rodzaju decyzje wywołują zatem jedynie skutki proceduralne, natomiast nie konkretyzują norm prawa materialnego. Należą do nich: decyzja o umorzeniu postępowania (art. 105), decyzja o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3) i decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3); zob. J. Zimmermann, Polska jurysdykcja, 1996, s. 140, który nazywa te decyzje decyzjami w znaczeniu formalnoprocesowym" (Andrzej Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze 20005 wyd. II, str. 614-615). Zdaniem Sądu do kategorii decyzji kończących postępowanie w inny sposób niż rozstrzygnięcie sprawy co do istoty winna zostać również zaliczona decyzja określona w art. 6 ust. 2 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Zdaniem Sądu do takiego wniosku prowadzi literalne brzmienie przywołanego przepisu. Gdyby zamierzeniem ustawodawcy było uznanie, że wskazana decyzja merytorycznie rozstrzyga sprawę – ustawodawca użyłby sformułowania "w przypadku stwierdzenia niespełnienia warunków określonych w art. 4 ust. 3 starosta odmawia stwierdzenia prowadzenia przez właściciela gruntu uprawy leśnej". Jednakże niezależnie od tego czy decyzja określona w przepisie art. 6 ust. 2 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia jest decyzją załatwiającą sprawę co do istoty czy też załatwiającą sprawę w inny sposób – niewątpliwie kończy postępowanie administracyjne w danej instancji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w sprawie nie ma zastosowania ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, albowiem sprawa została zakończona decyzją z dnia [...] lutego 2004r., która to decyzja stała się decyzją ostateczną . Tak więc brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...).
Ponadto nie ma w sprawie znaczenia, że Nadleśnictwo nie domagało się zwrotu kosztów sporządzenia planu zalesienia, ani równowartości za sadzonki. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ustawy –tymi kosztami obciąża się właściciela gruntu na wniosek nadleśniczego – w przypadku winy umyślnej właściciela gruntu. Oznacza to, że nie w każdym przypadku gdy postępowanie w sprawie przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia zakończyło się odmową wydania decyzji o stwierdzeniu prowadzenia uprawy leśnej – kończy się obciążeniem właściciela gruntu kosztami sporządzenia planu zalesienia i kosztami sadzonek.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż organ prawidłowo wskazał, że należyte i wyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych stron przez organy administracyjne przewidziane w art. 9 kpa dotyczy stron prowadzonego postępowania administracyjnego i nie obejmuje okresu następującego po zakończeniu tego postępowania. Wskazać jednakże należy, iż w zakresie przywołanego przepisu zawiera się obowiązek informowania strony przez organ o skutkach wydanej w postępowaniu decyzji.
Jeżeli w toku postępowania skarżąca została wprowadzona w błąd przez pracowników Starostwa i w związku z tym poniosła określone straty finansowe – to przysługują jej ewentualnie roszczenia w tym zakresie dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Ewentualne błędne udzielenie informacji w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nie ma w niniejszej sprawie wpływu na rozstrzygnięcie, aczkolwiek mogło mieć wpływ na działanie strony.
Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art. 7 kpa, nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (podobnie wyrok NSA z 25.02.2002r. II SA 3126/00).
Jednakże w niniejsze sprawie wskazać należy, że organ nie przeprowadził postępowania w sprawie określenia stron tego postępowania. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie wynika, grunt przeznaczony do zalesienia, którego dotyczył wniosek z [...] lutego 2006r. (tak jak całe gospodarstwo rolne) stanowi współwłasność jej jak i jej męża na prawach współwłasności majątkowej małżeńskiej. Wskazać należy, że przepisy ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wyraźnie wskazywały, iż postępowanie to toczy się na wniosek właściciela gruntu, decyzje wydawane w postępowaniu prowadzonym w trybie tej ustawy adresowane są do właściciela gruntu. Ponadto na mocy art. 28 kpa – stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie(...). Niewątpliwie postępowanie przedmiotem którego jest nieruchomość lub jej część dotyczy interesu prawnego właściciela tej nieruchomości.
Z uwagi, że postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] lutego 2006r. winno toczyć się z udziałem współwłaściciela gruntu, a nie tylko z udziałem wnioskodawczyni – Sąd stwierdził, że w postępowaniu tym organy obu instancji naruszyły prawo dające podstawę do wznowienia postępowania, albowiem jedną z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego - określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa – jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje, że Sąd skargę uwzględnia i to niezależnie od ustalenia czy to naruszenie prawa ma wpływ na wynik postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono z uwagi na brak wniosku w tym przedmiocie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI