II SA/Go 406/22

II SA/Go 406/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 877
art. 23 ust. 1, ust. 8, art. 28
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązania do jego zwrotu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d , art. 12, art. 23 ust. 1, ust. 1a, ust.5, ust. 6, ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 202l r. poz. 877 z późn. zm., dalej jako - ustawa) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. 2021 r. poz.735 ze zm., dalej jako - kpa) Wójt Gminy orzekł wobec M.R.:
• Uznać świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 1.000,00 zł wypłacone w okresie od 2020-11-[...] do 2020-11-[...] na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].10.2020 r. na osoby uprawnione I.C., O.C. za świadczenia nienależnie pobrane, które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie wyliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty tj. od [...].12.2020 r. do dnia spłaty.
• Uznać świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 908,18 zł wypłacone w okresie od 2020-12-[...] do 2020-12-[...] na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].10.2020 r. na osoby uprawnione I.C., O.C. za świadczenia nienależnie pobrane, które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie wyliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń do dnia spłaty tj. od [...].01.202l r. do dnia spłaty.
• Wezwać stronę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - należność główna - w kwocie 1.000,00zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. od [...].12.2020 r. do dnia spłaty.
• Wezwać stronę do zwrotu nienależnie pobranych świadczenia z funduszu alimentacyjnego - należność główna - w kwocie 908,18 zł oraz odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. od [...].01.2021 r. do dnia spłaty.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 28.09.2020 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: I.C. i O.C. Decyzją znak [...] z dnia [...].10.2020 r. przyznano stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od [...].10.2020r. do [...].09.202lr. W dniu 20.10.2020r. strona otrzymała decyzję administracyjną. Natomiast w dniu 10.11.2020 r. wyżej wymienioną decyzję otrzymał również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym. W dniu 19.10.2021 r. strona dostarczyła zaświadczenie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Z zaświadczenia wynika, że w okresie od [...].01.2020 r. do [...].12.2020 r. wierzycielka otrzymała od komornika sądowego następujące kwoty:
- 422,05zł w dniu 19.03.2020 r.
- 2.726,3ózł w dniu 27.11,2020 r.
- 908,18zł w dniu 28.12.2020 r.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że strona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała od komornika sądowego następujące kwoty:
- 2.726,36zł w dniu 27.11.2020 r.
- 908,18zł w dniu 28.12.2020 r.
Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy świadczeniami nienależnie pobranymi są świadczenia wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe łub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów.
W myśl art. 28 ust. 1 tej ustawy w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Organ wskazał, że przywołane przepisy ustanawiają zakaz jednoczesnego pobierania przez osobę uprawnioną świadczeń alimentacyjnych z budżetu państwa (funduszu alimentacyjnego) oraz od dłużnika. Treść art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wyraźnie przy tym stanowi, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres, za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje także alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy poprzednie. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 lit. d wyżej wymienionej ustawy i dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących.
W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie powinna pobierać kwot uzyskanych z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego, o czym strona w sposób wyraźny została pouczona w decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Pobierając świadczenia z funduszu alimentacyjnego wierzyciel alimentacyjny nie ma możliwości zaliczenia na poczet zaległości alimentacyjnych jakichkolwiek kwot wyegzekwowanych od dłużnika. Kolejność zaspokajania roszczeń z kwot uzyskanych od dłużnika alimentacyjnego normuje bowiem ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która przewiduje, że środki te w pierwszej kolejności przekazywane są na poczet zobowiązania dłużnika istniejącego z tytułu wypłaconych zastępczo świadczeń z funduszu, zaliczek alimentacyjnych, a dopiero w dalszej kolejności z tytułu należności wierzyciela.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego i otrzymując w tym czasie alimenty - jak miało to miejsce w sprawie - osoba je pobierająca znajduje się w sytuacji, którą trzeba zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli, tj. kolejności określonej w art. 28 omawianej ustawy. Jest to okoliczność obiektywna, której zaistnienie, niezależnie od stanu świadomości osoby pobierającej świadczenia, prowadzić musi do uznania, że wypłacone w takich uwarunkowaniach świadczenia są nienależnie pobrane, a tym samym - zgodnie z art. 23 ust. 1 i ust. la wyżej wymienione ustawy - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W złożonym w dniu 28.09.2020r. przez stronę wniosku o ustalenie prawa do świadczeń funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2020/2021r. w części II pkt 1.10 zawarta została definicja nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Natomiast w części II pkt 1.11 zawarta została informacja, że w przypadku otrzymania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy są obowiązani niezwłocznie powiadomić o tych zmianach organ właściwy wierzyciela. W części II pkt 1.12 zawarta została informacja, że niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji - koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Pani M.R. oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami uprawniającymi do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i złożyła pod ww. informacjami podpis, potwierdzając tym samym, iż powyższą informację przyjęła do wiadomości.
Decyzją administracyjną [...] z dnia [...].10.2020 r. przyznano stronie świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od [...].10.2020r. do [...].09.2021 r. W decyzji tej strona została poinformowana, iż w przypadku otrzymania alimentów od komornika sądowego podczas wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba, pobierająca świadczenia jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organ wypłacający świadczenia. Wyżej wymieniona decyzja zawierała również pouczenie, że - zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy - nienależnie pobranym świadczeniem alimentacyjnym jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty (zaległe lub bieżące) niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 wyżej wymienionej ustawy, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Ponadto strona została pouczona iż, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jest obowiązana do ich zwrotu. Organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż strona kilkakrotnie została poinformowana o konieczności niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego o otrzymaniu alimentów od komornika sądowego.
Od powyższej decyzji M.R. wniosła odwołanie. W odwołaniu skarżąca podniosła, że małoletni I. i O.C. powinni otrzymywać od swojego ojca alimenty w wysokości po 1000 zł miesięcznie na każde z nich. Zobowiązany do alimentacji nie łożył na utrzymanie dzieci przez dłuższy czas, aż powstało zadłużenie w wysokości 12 tys. zł. Egzekucja komornicza nie była skuteczna, aż do momentu, gdy dłużnik postanowił zapłacić alimenty z powodu toczącego się postępowania karnego. Komornik przesłał wpłacone przez zobowiązanego pieniądze, a strona była przekonana że Komornik działa zgodnie z prawem. Skarżąca wskazała, że otrzymane pieniądze w całości wydała na bieżące utrzymanie dzieci.
Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 pkt 7 lit. d, art. 12, art. 23 ust.1 ust. 1a ustawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że prawidłowe są ustalenia organu I instancji, iż strona w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała od komornika sądowego kwoty: 2.726,36 zł w dniu 27.11. 2020 r. oraz 908, 18 zł w dniu 28.12.2020 r.
Kolegium przytoczyło treść art. 2 pkt 7 lit. d i art. 28 ust. 1 ustawy oraz wskazało, że przywołane przepisy ustanawiają zakaz jednoczesnego pobierania przez osobę uprawnioną świadczeń alimentacyjnych z budżetu państwa (funduszu alimentacyjnego) oraz od dłużnika. Treść art. 2 pkt 7 lit. d wyraźnie przy tym stanowi, że dla uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane bez znaczenia pozostaje okres, za jaki strona otrzymała alimenty. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje także alimenty, bez względu na to, czy są one wypłacane za miesiące bieżące, czy poprzednie. Osoba pobierająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma obowiązek powstrzymania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego lub pobierania ich za pośrednictwem komornika sądowego. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt 7 lit. d ustawy i dotyczy zarówno alimentów zaległych, jak i bieżących.
W ocenie organu w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca została prawidłowo pouczona o konieczności informowania o każdej zmianie (m.in. skuteczna egzekucja) mającej wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Takie pouczenie było zarówno w formularzu wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, który podpisała, jak też w decyzji o przyznaniu wnioskowanego świadczenia. Nie kwestionując zatem trudnej sytuacji finansowej strony, w ocenie Kolegium, decyzja wydana przez organ I instancji w niczym nic narusza zarówno prawa materialnego, będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej.
Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] M.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., żądając jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że art. 28 ustawy reguluje obowiązki organu egzekucyjnego, który obowiązany jest do działania zgodnie z prawem. Skarżąca otrzymując pieniądze była przekonana, że otrzymuje zaległe alimenty zaś organ egzekucyjny ma świadomość tego co robi i zaspokoił już zobowiązania wobec Funduszu Alimentacyjnego. Organy I jak i II instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego nie biorąc pod uwagę braku winy skarżącej, która nie pobrała świadczeń w złej wierze. Dłużnik znęcał się nad skarżącą podczas konkubinatu a po rozstaniu nękał skarżącą tak długo, aż został ukarany karą bezwzględnego pozbawienia wolności przez Sąd Rejonowy. Jedną z form nękania skarżącej było też nie łożenie na dzieci alimentów. Jest to celowe działanie dłużnika gdyż ma wysokie dochody i ma możliwość łożenia alimentów na dzieci. Dłużnik ubiegał się o odroczenie wykonania kary bezwzględnego pozbawienia wolności za czyn z art. 190a§ 1 KK. Podstawą do ubieganie się od odroczenia kary miało być uregulowanie zadłużeń alimentacyjnych wobec małoletnich i Funduszu Alimentacyjnego. Sąd wykonanie wyroku odroczył na okres 6 miesięcy, mając na względzie społeczny charakter odroczenia kary. Następnie dłużnik ponownie ubiegał się o odroczenie kary. W tej sprawie toczy się jeszcze postępowanie.
Zatem przekonanie skarżącej o tym, że są to należne jej zaległości alimentacyjne miało uzasadnienie. Skarżąca otrzymane pieniądze wydatkowała na potrzeby dzieci będąc w dobrej wierze, że są to należne jej zaległe świadczenia alimentacyjne. Dłużnik jest zatrudniony w Norwegii, posiada kontrakt który był podstawą do ubieganie się od odroczenia kary. Zarabia kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie. Aby spłacić Fundusz Alimentacyjny wystarczyłoby część dochodów dłużnika z paru miesięcy. Skoro zatem komornik przysłał skarżącej pieniądze w jej przekonaniu musiały to być należne jej zaległości alimentacyjne.
Organ I jak i II instancji rozstrzygnął kwestię nienależnie pobranego świadczenia w całkowitym oderwaniu od czynnika subiektywnego w postaci winy świadczeniobiorcy. Nie należy bowiem utożsamiać ze sobą świadczenia nienależnego ze świadczeniem nienależnie pobranym. Skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Otrzymuje najniższe wynagrodzenie i świadczenia na dzieci. Koszty utrzymania mieszkania i koszty codziennych dojazdów do pracy powodują, że na pokrycie potrzeb rodziny pozostają jej zbyt niskie środki aby zaspokajać je nawet w podstawowym zakresie. Nie jest w stanie zapłacić za pomoc prawną. Korzysta z bezpłatnej pomocy prawnej udzielanej przez Stowarzyszenie [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią powołanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył pełnomocnik organu, a strona skarżąca nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła opisana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] o uznaniu za nienależnie pobrane przez skarżącą świadczenia alimentacyjne za okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. w kwocie 1000 zł oraz za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. w kwocie 909,18 zł oraz wzywająca do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami z w.w. tytułu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w tym przede wszystkim jej art. 23 ust. 1 i 1a w zw. z art. 2 pkt 7 lit.d.
Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b, d i f, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 23 ust. 1a). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7d ustawy nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Zawarte w art. 2 pkt 7a ustawy sformułowanie - "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł.
W myśl art. 28 ust. 1 ustawy w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych w art. 1025 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
Z treści przytoczonych przepisów art. 23 ust. 1 i art. 2 pkt 7d ustawy wynika, że obowiązek zwrotu został połączony nie z samym tylko "nienależnym świadczeniem", lecz z instytucją "świadczenia nienależnie pobranego", przy czym pojęcia te nie są tożsame. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na konieczność rozróżnienia pojęć "nienależnego świadczenia" oraz "świadczenia pobranego nienależnie", przyjmując, że "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje m.in. wówczas, gdy świadczenie zostało przyznane i wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła, natomiast "świadczenie nienależnie pobrane", to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że się ono jemu nie należy. Pogląd o konieczności przeprowadzenia takiego rozróżnienia pojęciowego oraz o związanej z tym dopuszczalności orzekania o zwrocie świadczeń jedynie co do świadczeń nienależnie pobranych w powyższym rozumieniu, Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela.
Odnosząc się do argumentacji skargi, podkreślić trzeba, że w ocenie Sądu, stanowisko Kolegium co do kwalifikacji świadczeń jako nienależnie pobranych ma oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zauważyć bowiem trzeba, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego oraz w decyzji z dnia [...] października 2020 r. skarżąca była pouczana o tym w jakich przypadkach dochodzi do zaistnienia sytuacji, w której wypłacone już świadczenia z funduszu alimentacyjnego stają się świadczeniami nienależnymi. Zwrócić uwagę należy, że już we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego złożonym przez Skarżącą w dniu 28 września 2020 r. zawarte było pouczenie z informacją w Części II Pouczenia i oświadczenia, m.in., pkt 10, że nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego, na podstawie art.2 pkt 7 ustawy, są m.in. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 u.p.o.u.d.a., zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów, a więc skarżąca była poinformowana i przyjęła do wiadomości powyższe informacje składając podpisany wniosek. Jednocześnie, w treści złożonego wniosku zawarte zostało "wytłuszczone" oświadczenie przyjęte do wiadomości przez składającego wniosek (str. 9 wniosku), z którego to oświadczenia wyraźnie wynika, że m.in. zmiany mające wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza uzyskanie dochodu, uchylenie obowiązku alimentacyjnego lub zmiany wysokości zasadzonych alimentów oraz otrzymanie alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, skutkować mogą powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Informacje dotyczące wskazania jakie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i w jakiej sytuacji stanowią nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz informacje o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi nienależnie pobranych świadczeń ujęte zostały także w decyzji z dnia [...] października 2021 r. ustalającej M.R. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione – I.C. i O.C. Nie może zatem budzić wątpliwości, że Skarżąca została prawidłowo i rzetelnie pouczona, a treść tych pouczeń powinna być jej znana (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 688/21)
W tej sytuacji, wobec treści materiału dowodowego, w ocenie Sądu, nie naruszają przepisów prawa ustalenia organów, zgodnie z którymi pobrane przez skarżącą świadczenia alimentacyjne za miesiące listopad i grudzień 2020 r. miały charakter świadczeń nienależnie pobranych. Bezspornie w okresie tym skarżąca otrzymała również alimenty wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym, przy czym nastąpiło to z naruszeniem kolejności określonej w art. 28 ustawy.
W okolicznościach danej sprawy argumentacja skargi nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżącą argumenty mogą natomiast stanowić podstawę do wystąpienia w z wnioskiem, o którym mowa w art. 23 ust. 8 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.