II SA/Go 401/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2023-11-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneodstępstwo od przepisówwarunki technicznegranica działkilasprojekt budowlanymapa do celów projektowych WSAbudownictwo jednorodzinne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając, że zgoda na odstępstwo od przepisów technicznych była uzasadniona, a projekt budowlany sporządzono na aktualnej mapie.

Skarżący M.Ł. i B.Ł. zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę, które obejmowało zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, wraz z nadbudową i przebudową. Zarzucali naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy lasu oraz nieaktualność mapy projektowej. Sąd uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów technicznych była uzasadniona w świetle art. 9 Prawa budowlanego, a projekt został sporządzony na aktualnej mapie, oddalając tym samym skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M.Ł. i B.Ł. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny, wraz z jego nadbudową i przebudową. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, w szczególności § 271 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości od granicy lasu, a także zarzut nieaktualności mapy do celów projektowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów technicznych, udzielona przez Starostę, była uzasadniona w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zgodnie z art. 9 Prawa budowlanego, ponieważ realizacja inwestycji nie naruszała uzasadnionych interesów osób trzecich i nie powodowała zagrożenia. Ponadto, Sąd stwierdził, że projekt budowlany został sporządzony na aktualnej mapie, a zarzuty dotyczące jej nieaktualności nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Sąd podkreślił, że prawo inwestora do zabudowy nieruchomości nie może być naruszane przez abstrakcyjne obawy sąsiadów, a interesy osób trzecich chronione są tylko w zakresie naruszenia konkretnych przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zgoda na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury była uzasadniona, ponieważ inwestycja nie naruszała uzasadnionych interesów osób trzecich, nie powodowała zagrożenia i spełniała warunki zamienne określone w opinii przeciwpożarowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przypadek był szczególnie uzasadniony, gdyż realizacja prawa do zabudowy inwestora nie mogła być zrealizowana bez odstępstwa, a interesy osób trzecich nie zostały naruszone w sposób kwalifikowany przez prawo. Zastosowano rozwiązania zamienne zapewniające bezpieczeństwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek projektowania i budowania obiektów z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich.

p.b. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie jest absolutna i nie może naruszać prawa inwestora do zabudowy.

p.b. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dopuszczenie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w przypadkach szczególnie uzasadnionych.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 271 § 8

Minimalna odległość budynku od granicy (konturu) lasu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 4

Dopuszczenie nadbudowy budynku istniejącego w zabudowie jednorodzinnej w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy działki budowlanej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 3 § 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

p.b. art. 9 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej udziela zgody na odstępstwo w drodze postanowienia.

p.b. art. 35 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli spełnione są wymagania.

p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej.

p.b. art. 34 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg sporządzenia projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 2 § 7a

Definicja mapy do celów projektowych.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 76 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez sąd.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 10

Zachowanie odległości od granicy nie jest wymagane, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § 2

Definicja zabudowy jednorodzinnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgoda na odstępstwo od przepisów technicznych była uzasadniona w świetle art. 9 Prawa budowlanego. Projekt budowlany został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych. Inwestycja spełnia wymagania § 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczące zabudowy jednorodzinnej. Skarżący nie wykazali naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy lasu (§ 271 ust. 8 Rozporządzenia). Nieaktualność mapy do celów projektowych. Naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki budowlanej (§ 12 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia). Naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.). Naruszenie zasady dwuinstancyjności i brak faktycznego rozpoznania sprawy w II instancji (art. 15 k.p.a.). Brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania i brak wyjaśnienia okoliczności zastosowania odstępstwa (art. 7, 77 k.p.a.). Brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy. Mapa jest aktualna tak długo, jak długo odzwierciedla obecny (teraźniejszy) stan rzeczy istniejący na danym terenie. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Piątek

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstępstw od warunków technicznych, aktualności map projektowych oraz ochrony interesów osób trzecich w procesie budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadbudowy i przebudowy istniejącego budynku gospodarczego na mieszkalny przy granicy lasu i działki sąsiedniej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie – konfliktu sąsiedzkiego związanego z przepisami technicznymi i odległościami od granic. Wyjaśnia zasady udzielania odstępstw i aktualności dokumentacji.

Budowa przy granicy lasu: kiedy można odstąpić od przepisów?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 401/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 3 pkt 2, § 12, § 271
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M.Ł., B.Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako - kpa) po rozpatrzeniu odwołania M.Ł. i B.Ł. Wojewoda utrzymał w mocy:
1. decyzję Starosty nr [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę M.M., obejmującego zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny z jego nadbudową i przebudową wraz z infrastrukturą techniczną na dz. nr [...]
2. postanowienie z [...] stycznia 2023 r. nr [...], którym Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie usytuowania projektowanej nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce budowlanej nr [...], bezpośrednio przy granicy lasu na działce nr [...] i wykonaniu ściany z oknami bezpośrednio przy granicy tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) oraz ściany bez okien i drzwi w odległości od 0,00 m do 1,00 m od tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych w odniesieniu do § 271 ust. 8, wynikających z opinii przeciwpożarowej z [...] września 2021 r. opracowanej przez mgr inż. K.W..
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. nr [...] Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. 2022 poz. 1225, dalej jako - rozporządzenie) w zakresie usytuowania projektowanej nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce budowlanej nr [...], bezpośrednio przy granicy lasu na działce nr [...] i wykonaniu ściany z oknami bezpośrednio przy granicy tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) oraz ściany bez okien i drzwi w odległości od 0,00 m do 1,00 m od tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych w odniesieniu do § 271 ust. 8 rozporządzenia, wynikających z opinii przeciwpożarowej z [...] września 2021 r. opracowanej przez mgr inż. K.W..
Decyzją nr [...] z [...] marca 2023 r. znak: [...] Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę M.M. obejmującego zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny z jego nadbudową i przebudową wraz z infrastrukturą techniczną na dz. nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik M.Ł. i B.Ł., zarzucając naruszenie art. 9 prawa budowlanego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej jako - p.b.) wskazując, że realizacja inwestycji wpłynie na pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotno-sanitarnych. Ponadto, zdaniem odwołujących się w wyniku przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji zostaną wprowadzone ograniczenia warunków użytkowych działki nr [...], stanowiącej własność M.Ł. i B.Ł.. Jak zauważa organ, ograniczenie wynikające z § 12 ust. 4 pkt 8 rozporządzenia dotyczy posadowienia ścianą z oknami lub drzwiami budynku inwentarskiego lub budynku gospodarczego w odległości nie mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, bądź takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 3, który dopuszcza budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6, 5 m i wysokości nie większej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi uwzględniając przepisy § 13,19,23, 36, 40, 60 i 271-273, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej. W związku z istnieniem już na działce nr [...] budynku gospodarczego i koniecznością zachowania odległości wynikających z przepisów § 271-273, ograniczenie do zabudowy przez Państwo Ł. we wschodniej części działki nie zwiększy się w związku ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny.
W odwołaniu organowi I instancji zarzucono poświadczenie nieprawdy poprzez wykorzystanie w postępowaniu projektu zagospodarowania działki, wykonanego na nieaktualnej mapie do celów projektowych. Wojewoda stwierdził, że w odniesieniu do powyższej kwestii brak jest dowodów potwierdzających powyższe stwierdzenie. Przepisy prawa nie wprowadzają okresu ważności map służących do celów projektowych. Mapa traci ważność z chwilą zmian informacji w niej zawartych, a odpowiedzialność za aktualność map projektowych ponosi wyłącznie geodeta uprawniony. Projekt zagospodarowania działki dostarczony przez Inwestora na wezwanie Starosty, zawierał adnotację Geodety Uprawnionego mgr inż. M.S., który potwierdził, że dana mapa jest aktualna na dzień [...] luty 2023 r. Zarzut. należy uznać za niezasadny.
Dalej organ zauważył, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania odwoławczego. Zostało ono zakończone decyzją Wojewody z [...] grudnia 2022 r., znak: [...], którą organ uchylił w całości:
1. decyzję Starosty nr [...] z [...] września 2022 r., którą zatwierdził projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany i udzielił pozwolenia na budowę M.M., obejmującego zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny z jego nadbudową i przebudową wraz z infrastrukturą techniczną na dz. nr [...];
2. postanowienie z [...] listopada 2018r. znak: [...], którym Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu art. 271 ust. 8 rozporządzenia w zakresie usytuowania projektowanej nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce budowlanej nr [...], bezpośrednio przy granicy lasu na działce nr [...] i wykonaniu ściany z oknami przy granicy tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) oraz ściany bez okien i drzwi w odległości od 0.00 do 1.00 m od tej działki budowlanej (od strony działki nr [...])pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii rzeczoznawcy od spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz zastosowania rozwiązań zamiennych z niej wynikających w odniesieniu do § 271 ust. 8.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany został do ustalenia czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Wynik tych ustaleń należało zawrzeć w uzasadnieniu postanowienia rozstrzygającego wniosek inwestora o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Następnie organ miał usunąć wszystkie nieprawidłowości i nieścisłości projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego, a wydając decyzję w sprawie odnieść się wyczerpująco do stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Art. 9 ust. 1 pb stanowi, iż w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 p.b. zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno- budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Zatem to organ właściwy do udzielenia pozwolenia na budowę podejmuje decyzję, czy zachodzą przesłanki jej udzielenia.
Odstępstwo umożliwiające modyfikację szczegółowych, bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych może być udzielone jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych, a więc mających w sobie element wyjątkowości. Wobec tego organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien brać pod uwagę charakter przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt budowlany, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej.
W analizowanej sprawie mamy do czynienia z przebudową i nadbudową budynku istniejącego, którego lokalizacja nie spełnia obecnie obowiązujących przepisów w zakresie sytuowania budynku od granicy lasu. Budynek gospodarczy przeznaczony do adaptacji na budynek mieszkalny zlokalizowany jest na działce nr [...] i graniczy z działkami: drogową nr [...], z działką prywatną zabudowaną budynkiem mieszkalnym nr [...] oraz działką leśną nr [...]. Przedmiotowy budynek posadowiony jest w odległości 0.00 m do ok. 1.00 m od działki nr [...], w odległości od 0.00 m do 0,40 m od działki nr [...] oraz w odległości od 0.00 m do 1,3 m od działki nr ewid. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako "dr" - droga.
Zaprojektowana inwestycja polegająca na nadbudowie i przebudowie istniejącego budynku spełnia wymagania zawarte w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Z akt sprawy wynika, że w sąsiedztwie istnieje zabudowa jednorodzinna. Zaprojektowano nadbudowę o jedną kondygnację, a w ścianie od strony działki nr ewid. [...] nie zaprojektowano okien i drzwi. Zgodnie z § 12 ust. 10 rozporządzenia zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9 nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.
W związku z powyższym organ stwierdził, że planowana inwestycja spełnia wymagania względem odległości od granicy z działkami nr [...] i działki nr [...] i może zostać zrealizowana bez uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Odstępstwo takie było wymagana z uwagi na niespełnienie wymagań w zakresie odległości istniejącego budynku objętego inwestycją od granicy lasu. Zachowanie odpowiedniej odległości lub uzyskanie odstępstwa dotyczy zatem bezpieczeństwa pożarowego budynku oraz lasu.
W ocenie organu odwoławczego wydanie odstępstwa od przepisu art. 271 ust. 8 rozporządzenia nie wprowadza nowych ograniczeń w stosunku ewentualnej zabudowy na działce [...]. Istnienie budynku przy granicy nie powoduje ograniczenia w stosunku do zabudowy na działce [...]. Od strony tej działki zaprojektowano, podobnie jak od działki nr [...] ścianę spełniającą wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
W ocenie organu wydane przez organ I instancji postanowienie zostało wyczerpująco uzasadnione. Organ udowodnił, że przedmiotowa sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Brak wydania odstępstwa od strony działki leśnej oznaczałby, że inwestor nie może realizować swojego prawa do zabudowy, a realizacja tego prawa nie ogranicza praw osób trzecich do zabudowy ich nieruchomości w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Odnośnie kwestii wstępu na nieruchomość Państwa Ł. celem wykonania robót budowlanych podczas przebudowy lub remontów Wojewoda zauważył, że nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy, przy czym kwestia ta nie ulegnie zmianie względem sytuacji dotychczasowej. Nie można bowiem zapominać, że w sprawie nie mamy do czynienia z powstaniem nowego budynku lecz z budynkiem już istniejącym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku aktualności mapy do celów projektowych organ wyjaśnił, że wprowadzając w art. 34 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy wymóg sporządzenia projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie, ustawodawca nie zakreślił żadnego terminu aktualności ("ważności") mapy używanej do celów projektowych. Taki termin nie wynika także z innych przepisów prawa, w tym z unormowań rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Mapa jest aktualna tak długo, jak długo odzwierciedla obecny (teraźniejszy) stan rzeczy istniejący na danym terenie. Zachowanie aktualności mapy nie zależy zatem bezpośrednio od daty jej opracowania, lecz od niezmienności stanu faktycznego na tej mapie odzwierciedlonego. Mapa dla celów projektowych jest dokumentem o szczególnej mocy dowodowej, gdyż jako dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone, a organ udzielający pozwolenia na budowę nie jest uprawiony do kwestionowania prawidłowości przedmiotowej mapy i sprawdzania jej zgodności ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., II OSK 220/16 i z dnia 5 lutego 2022 r., II OSK 765/18). Organy administracji architektoniczno- budowlanej nie są właściwe do weryfikacji prawidłowości mapy zasadniczej przyjętej do zasobu geodezyjnego. O ile inwestor spełni wymogi Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych w zakresie sporządzenia projektu zagospodarowania terenu na kopii mapy zasadniczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co stwierdza klauzula właściwego organu, brak podstaw do podważania przez organ tego dokumentu w oparciu o twierdzenia strony przeciwnej. Co prawda nie jest wykluczone kwestionowanie ich prawdziwości w toku postępowania i nie ma przeszkód do prowadzenia dowodów przeciwko jej treści w ramach postępowania, w którym jest jako dowód przedkładana. Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić.
W odniesieniu do dokumentacji geodezyjnej, sporządzonej przez osoby legitymujące się stosownymi umiejętnościami i uprawnieniami zawodowymi, konieczne jest jednakże dysponowanie inną dokumentacją geodezyjno-kartograficzną o treści odmiennej od wskazanej mapą (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 485/19).
W przedmiotowej sprawie zatwierdzony zaskarżoną decyzją rysunek projektu zagospodarowania działki został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych w skali 1:500, wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starosty, której zgodność z oryginałem potwierdził projektant. Ponadto uprawniony geodeta, z uwagi na podnoszone przez Państwo Ł. na wcześniejszym etapie postępowania zarzuty, zweryfikował jej aktualność i wskazał, że przedstawiony na niej stan odpowiada temu przedstawionemu w terenie. W odwołaniu w dalszym ciągu kwestionowana jest jej aktualność, jednak na dowód tego nie przedstawiono żadnych dokumentów.
Z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nie budzi wątpliwości, że inwestor wykazał, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a załączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i zgodny z obowiązującymi przepisami.
Na powyższą decyzję Wojewody z dnia [...].05.2023r. nr [...] M.Ł. i B.Ł. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący zawarli wnioski o: 1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, 2/ zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, 3/ przeprowadzenie dowodu z załączonej do skargi mapy do celów projektowych opracowanej w dniu [...].04.202 2r. oraz kserokopii tej mapy z zaznaczonymi w kolorze fioletowym elementami, które nie występują mapie dla celów projektowych użytej w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia [...].03.2023r., na okoliczności aktualności tej mapy.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.
1/ art. 9 ust. 1 p.b. poprzez nieuprawnione i niezasadne uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, dozwalający na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, nadto poprzez brak wyjaśnienia na czym miałby polegać ów szczególny przypadek, brak wzięcia pod uwagę uzasadnionych interesów innych stron oraz tego, iż zamiarem inwestora jest również przebudowa budynku oraz zmiana jego przeznaczenia z gospodarczego na mieszkalny, uznanie, iż odstępstwo dotyczy odległości budynku od granicy lasu (działka [...]),
2/ § 271 ust. 8 rozporządzenia w związku z art. 9 ust. 1 p.b, poprzez zastosowanie odstępstwa w zakresie projektowanej inwestycji bezpośrednio przy granicy lasu na działce [...],
3/ art. 4 ustawy poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 9 ust. 1 p.b., brak wzięcia pod uwagę uzasadnionych interesów innych stron,
4/ art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy poprzez brak uwzględnienia interesów właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania zamierzonego obiektu,
5/ § 12 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, wbrew literalnej treści tego przepisu, iż dotyczy on również przypadków przebudowy obiektu budowlanego oraz zmiany sposobu jego użytkowania, oraz poprzez uznanie, iż może on znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż w sąsiedztwie jest zabudowa jednorodzinna, w konsekwencji, poprzez przyjęcie, iż zaprojektowana inwestycja polegająca na nadbudowie i przebudowie istniejącego budynku spełnia wymagania zawarte w w/w przepisie,
6/ § 271 rozporządzenia poprzez uznanie, iż planowana nadbudowa w odniesieniu do granicy od strony działki nr [...] spełnia wymagania zawarte w przepisach technicznych oraz, iż istnienie budynku przy granicy nie powoduje ograniczenia w stosunku do zabudowy na działce [...],
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.
1/ art. 15 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i brak faktycznego rozpoznania sprawy w II instancji;
2/ art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez:
- pominięcie rozważenia wielu istotnych elementów stanu faktycznego niniejszej sprawy,
- brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania,
- brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w zakresie możliwości zastosowania odstępstwa, o którym mowa w art. 9 p.b.,
- brak rozpatrzenia i uwzględnienia uzasadnionych interesów skarżących,
3/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez:
- powielenie fragmentów uzasadnienia decyzji organu I instancji,
- brak faktycznego wskazania, z jakich przyczyn miałyby zaistnieć podstawy do zastosowania art. 9 ust. 1 p.b.,
- brak własnego odniesienia się do zarzutów odwołania, ograniczenie się w to miejsce do powielenia fragmentów uzasadnienia decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z [...].05.2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] marca 2023 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę M.M., obejmujący zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny z jego nadbudową i przebudową wraz z infrastrukturą techniczną na dz. nr [...] oraz utrzymująca w mocy postanowienie z [...] stycznia 2023 r., którym Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 rozporządzenia w zakresie usytuowania projektowanej nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce budowlanej nr [...], bezpośrednio przy granicy lasu na działce nr [...] i wykonaniu ściany z oknami bezpośrednio przy granicy tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) oraz ściany bez okien i drzwi w odległości od 0,00 m do 1,00 m od tej działki budowlanej (od strony działki nr [...]) pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Przepisem technicznym, który należy uwzględnić przy projektowaniu i budowaniu obiektu budowlanego jest m.in. § 12 rozporządzenia, który reguluje odległość obiektu od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy budynek gospodarczy podlegający zmianie sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z jego nadbudową i przebudową usytuowany jest w odległości: 0,00 m do 1,00 m od działki nr [...], która jest działką budowlaną zabudowaną budynkiem jednorodzinnym, stanowiącą własność skarżących; 0,00 m do 0,40 m od działki nr [...], która jest działką leśną oraz 0,00 m do 1,3 m od działki nr [...], która jest drogą. Usytuowanie danego obiektu narusza zatem przepisy rozporządzenia w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. W myśl ust. 2 § 12 sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
Dla danej nieruchomości brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Odnośnie wymogu zachowania odległości od granicy z działką nr [...] organ przyjął, że w sprawie zachodzi przypadek, o którym mowa w § 12 ust.4 pkt 2 rozporządzenia. Stosownie do treści tego przepisu w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi. W myśl § 3 pkt 2 rozporządzenia przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Z kolei definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawarta jest w art. 3 pkt 2a p.b. Zgodnie z jej treścią należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu uznające, że w stanie faktycznym danej sprawy przepis § 12 ust.4 pkt 2 rozporządzenia znajdzie zastosowanie. Pogląd zgodnie z którym przesłanki zawarte we wskazanym przepisie zostały w danej sprawie spełnione, jest uzasadniony. Należy wziąć pod uwagę, że planowana inwestycja znajduje się w zabudowie jednorodzinnej, która występują na działce nr [...], projekt budowany przewiduje nadbudowę budynku o jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie od strony działki nr [...] nie przewidziano okien, ani drzwi. Z projektu budowlanego wynika, że budynek został zaprojektowany w wyższej klasie odporności ogniowej niż jest wymagana zgodnie z przepisami, ponadto zaleca się zastosowanie odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych (str. 12 projektu budowlanego).
Zgodnie z § 12 ust 5 rozporządzenia usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Natomiast przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. (art. 3 pkt 20 p.b.). Zaznaczyć przy tym trzeba, że ograniczenie w zabudowie terenu - w rozumieniu przywołanego przepisu - nie jest pojęciem abstrakcyjnym, nie dotyczy bowiem hipotecznej, jakiejkolwiek zabudowy na działce znajdującej w sąsiedztwie z planowaną inwestycją, lecz związane jest z konkretną zaplanowaną inwestycją, której realizacja ze względu na określone usytuowanie obiektu na działce sąsiedniej nie będzie mogła być przeprowadzona. W wyroku II OSK 455/20 Naczelny Sad Administracyjny wyraził stanowisko z godnie z którym obowiązek uwzględnienia przez organy administracji uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozpatrywany abstrakcyjnie, bez odniesienia do skonkretyzowanych planów zagospodarowania sąsiednich działek. Organ administracji dokonując zatwierdzenia projektu budowlanego nie może oceniać go pod kątem każdego możliwego sposobu zabudowy sąsiedniej działki. Analiza projektu budowanego pod kątem możliwości zabudowy sąsiedniej działki może mieć miejsce w sytuacji, gdy osoba posiadająca tytuł prawny dający podstawę do zabudowy tej działki posiada zatwierdzony decyzją projekt budowlany lub dokonała zgłoszenia realizacji określonej inwestycji. W takim przypadku organ administracji ma realną możliwość oceny, czy planowana inwestycja nie będzie skutkowała niemożnością realizacji lub ograniczeniem możliwości realizacji inwestycji na sąsiedniej działce.
Wskazać w tym miejscu należy, że czym innym jest prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym ze względu na zindywidualizowany interes prawny, a czym innym naruszenie tego interesu przez takie oddziaływanie obiektu inwestycyjnego na prawa właścicieli nieruchomości sąsiednich, które te prawa ogranicza lub wyłącza. O takim ograniczeniu można mówić jedynie wtedy, gdy zostaną naruszone w tym względzie konkretne przepisy prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób potencjalny, warunkowy i na przyszłość. Nie chodzi tu o wszelkie nawet potencjalne utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które może dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może bowiem naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy. Każdy ma bowiem prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2015 r., II OSK 182/14 oraz 11 marca 2011 r., II OSK 451/10).
Zauważyć trzeba, że z treści art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. wynika, że poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz jedynie uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić tylko wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy (por. wyroki NSA: z 14.03.2006 r., II OSK 643/05, z 28.04.2017 r., II OSK 2184/15, z 23.02.2022 r., II OSK 623/19, z 4.07.2022 r., II OSK 254/20). Ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie ma charakteru absolutnego. Interes osób trzecich nie może naruszać, wynikającego z art. 4 p.bud., prawa inwestora do zabudowy swojej nieruchomości. Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 32 Konstytucji RP wynika, że inwestor korzystający z przysługującego mu prawa zabudowy, powinien mieć na względzie analogiczne uprawnienia innych podmiotów, co oznacza, że w przypadku rzeczywistego istnienia uzasadnionych interesów osób trzecich inwestor zobowiązany jest uwzględnić je na etapie projektowania, w celu zrównoważenia jego własnych zamierzeń z interesami sąsiada. Uwzględnienie uzasadnionego interesu osoby trzeciej może polegać m.in. na przewidzeniu odstępstw od planowanych charakterystycznych parametrów zabudowy (np. poprzez obniżenie tych parametrów względem maksymalnych, jakie dałyby się zrealizować w zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa). Na skutek uwzględnienia tych interesów powinno dojść do "kompromisu inwestycyjnego" polegającego na swego rodzaju zrównoważeniu ograniczeń w maksymalnej możliwości zainwestowania na działkach sąsiednich (wyrok NSA z 24.08.2022 r., II OSK 2803/19). Naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. będzie takie zaprojektowanie obiektu budowlanego, które pozbawi inne podmioty dostępu do drogi publicznej, na przykład poprzez uniemożliwienie wykonywania służebności przejścia lub przechodu (wyrok NSA z 14.02.2019 r., II OSK 757/17), (por. Alicja Plucińska - Filipowicz, Marek Wierzbowski, Prawo budowlane, Komentarz aktualizowany, art. 5 , Lex).
W badanej sprawie skarżący nie wykazali, aby przedmiotowy obiekt ograniczał - oraz ewentualnie w jaki sposób - ich prawo do zabudowy działki nr [...]. Podnoszony w tym względzie zarzut ma charakter ogólny i abstrakcyjny, bowiem w toku postępowania nie wskazano czy na działce [...] planowana jest budowa obiektu budowlanego, jakiego rodzaju jest to obiekt oraz na jakim etapie znajduje się procedura związana z tą inwestycją. Tym samym, w ocenie Sądu, w sprawie nie wykazano że przedmiotowy obiekt narusza uzasadnione interesy skarżących. Ponadto dokonując oceny ewentualnego naruszenia interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, należy brać pod uwagę stan zabudowy nieruchomości. W realiach danej sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, że posadowienie budynku względem granicy z działką [...] dotyczy obiektu budowlanego który na danej nieruchomości znajduje się od szeregu lat, a wydane w sprawie decyzje administracyjne dotyczą nadbudowy, przebudowy oraz zmiany sposobu użytkowania tego obiektu - które nie wpłyną na jego posadowienie względem granic z działkami sąsiednimi.
Przedmiotowy obiekt budowlany położony jest w bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], która jest lasem. Mając na uwadze treść § 271 ust. 1, ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia minimalna odległość budynku od granicy (konturu) lasu powinna wynosić minimum 12 m.
Stosownie do treści art. 9 ust.1 p.b. w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 p.b. Starosta wyraził zgodę na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 rozporządzenia w zakresie usytuowania projektowanej nadbudowy i przebudowy budynku gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...], bezpośrednio przy granicy tj działki (od strony działki nr [...]) pod warunkiem zastosowania rozwiązań zamiennych w odniesieniu do § 271 ust. 8 wynikających z opinii przeciwpożarowej z dnia [...] września 2021 r. opracowanej przez inż. K.W..
Powyższe postanowienie poprzedzone zostało upoważnieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 24 października 2018 r. udzielonym Staroście w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo w odniesieniu do § 271 ust. 8 rozporządzenia.
W ocenie Sądu przesłanki jakimi kierował się organ udzielając powyższą zgodę na odstępstwo mieszczą się w dyspozycji przywołanego powyżej art. 9 ust. 1 p.b. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przyjmuje za własne, zgodnie z którym za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 1 p.b. należy uznać sytuację, kiedy inwestor - pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na takie cele - nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 ustawy) ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane ( por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 381/06). W badanej sprawie przedmiotem postępowania jest nadbudowa, przebudowa i zmiana sposobu użytkowania danego, konkretnego obiektu budowlanego, dlatego wynikające z art. 4 p.b. prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej należy rozpatrywać w kontekście w.w. robót budowlanych. Przeprowadzenie tychże robót na danym obiekcie budowlanym nie byłoby możliwe bez uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno budowlanych. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 tej ustawy.
W analizowanej sprawie inwestor spełnił wymagane przepisami prawa warunki do uzyskania pozwolenia na odstępstwo w odniesieniu do § 271 ust. 8 rozporządzenia oraz w konsekwencji do uzyskania pozwolenia na budowę. W opinii przeciwpożarowej z dnia [...] września 2021 r. określono warunki ochrony przeciwpożarowej dotyczące lokalizacji planowanej inwestycji, a następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej wyraził zgodę na spełnienie wymagań ochrony przeciwpożarowej w sposób inny niż wskazany w przepisach szczególnych oraz orzekł, że warunkiem wyrażenia zgody jest zastosowanie rozwiązań technicznych, określając jednocześnie te rozwiązania. W tych okolicznościach sprawy postanowienie Starosty z dnia [...] stycznia 2023 r. wydane na podstawie art. 9 ust. 2 p.b. znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, nadto w ocenie Sądu jest zgodne z prawem procesowym. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i stan prawny sprawy oraz wskazał na przesłanki którymi kierował się wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno budowlanych. W ocenie Sądu stanowisko organu nie narusza art. 9 ust. 1 p.b.
Odnosząc się do zarzutu sporządzenia projektu budowanego na nieaktualnej mapie wskazać należy, że ustawa - Prawo budowlane definiuje co należy rozumieć przez mapę do celów projektowych. Stosownie do art. 3 pkt 14a tej ustawy przez pojęcie mapy do celów projektowych należy rozumieć mapę do celów projektowych w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 oraz z 2022 r. poz. 1846 i 2185). Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 7a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne mapa do celów projektowych oznacza opracowanie kartograficzne, wykonane z wykorzystaniem wyników pomiarów geodezyjnych i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające elementy stanowiące treść mapy zasadniczej lub mapy, o której mowa w art. 4 ust. 2, a także informacje niezbędne do sporządzenia dokumentacji projektowej oraz, z uwzględnieniem art. 12c ust. 1 pkt 1, klauzulę urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, w oparciu o które mapa do celów projektowych została sporządzona, albo oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wprowadził w art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. wymóg sporządzenia projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie. Z uwagi na fakt, iż żaden z przywołanych wyżej aktów prawnych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem mapy "aktualnej", w orzecznictwie przyjmuje się, że w takiej sytuacji trzeba odwołać się do powszechnego sposobu rozumienia określenia "aktualny" w języku polskim. Na gruncie reguł znaczeniowych tego języka, "aktualny", w analizowanym tu kontekście, znaczy tyle, co "dotyczący teraźniejszości i tego, co jest dla niej istotne" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, Warszawa 2003, hasło "aktualny"). Mapa jest aktualna tak długo, jak długo odzwierciedla obecny (teraźniejszy) stan rzeczy istniejący na danym terenie. Zachowanie aktualności mapy zależy zatem od niezmienności stanu faktycznego na tej mapie odzwierciedlonego (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II OSK 220/16). Do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych należy zatem obowiązek kontroli, czy przedkładany projekt zagospodarowania działki jest sporządzony na aktualnej mapie. Tylko bowiem sporządzenie projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie gwarantuje, że ocena dopuszczalności wykonania zaplanowanych prac budowlanych w kontekście obowiązujących przepisów Prawa budowlanego zostanie dokonana na podstawie rzeczywistego stanu zagospodarowania terenu wokół oraz samej nieruchomości, na której zaplanowano inwestycję.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że w dokumentacji projektowej dotyczącej przedmiotowego obiektu budowlanego zamieszczony jest projekt zagospodarowania działki nr [...] sporządzony na poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii mapy do celów projektowych w skali 1:500, która jest opatrzona klauzulą zgodności z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na dokumencie tym znajduje się oświadczenie uprawnionego geodety M.S., zgodnie z którym mapa ta jest aktualna na dzień [...] lutego 2023 r. Dodać należy, ze oświadczenie to zostało złożone w związku zastrzeżeniami skarżących dotyczących aktualności mapy do celów projektowych, zgłoszonymi w toku postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, przedmiotowa mapa stanowi dokument w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, który korzysta z domniemania prawdziwości tego co zostało w nim stwierdzone. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 k.p.a., budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna.
Jak wyżej wskazano w analizowanej sprawie, w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżących zastrzeżeń organ zwrócił się o poświadczenie, że mapa do celów projektowych jest aktualna, a w następstwie podjętych czynności wyjaśniających - oświadczeniem uprawnionego geodety jej aktualność została potwierdzona. Dodać należy, że w toku postępowania administracyjnego uwagi w zakresie aktualności powyższego dokumentu skarżący opierali jedynie na gołosłownych twierdzeniach, a dopiero do skargi dołączyli mapę do celów projektowych, która jednak nie nie spełnia wymogów z art. 3 pkt 14a p.b. , nie zawiera bowiem wszystkich wymaganych elementów - w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, w postępowaniu administracyjnym dane wynikające z projektu zagospodarowania działki, w tym przede wszystkim wynikające z mapy do celów projektowych nie zostały podważone. Natomiast mapa do celów projektowych dołączona do skargi nie posiada waloru dokumentu urzędowego i nie stanowiła kontrdowodu, w rozumieniu art. 76 § 3 kpa, dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Dodać również należy że w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, według którego, w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie można kwestionować treści mapy zasadniczej opatrzonej klauzulą uwierzytelniającą, która daje pewność organowi zatwierdzającemu projekt budowlany, że został on sporządzony na mapie zasadniczej przyjętej do zasobu. Należy przyjąć, że mapa ta przedstawia aktualny stan faktyczny i prawny odzwierciedlony w zasobie geodezyjnym i kartograficznym (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3257/19; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 909/14; wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II OSK 220/16).
Na koniec wskazać należy na związany charakter decyzji o pozwoleniu na budowę. Na mocy art. 35 ust. 4 p.b. w sytuacji spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 p.b. i art. 32 ust. 4 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym kompletność projektu budowlanego, jego sporządzenie i sprawdzenie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, zgodność projektu z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, obligatoryjnie skutkuje wydaniem decyzji pozytywnej. Natomiast ustalenie oczywistej niezgodności projektu budowlanego z przepisami planu miejscowego lub decyzją o warunkach zabudowy - w wypadku braku planu miejscowego - obligują organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszeń przepisów prawa procesowego, w stopniu skutkującym uchylenie zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji z dnia [...] stycznia 2023 r. o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisu § 271 ust. 8 rozporządzenia, organy przestawiły stan faktyczny sprawy oraz motywy rozstrzygnięcia, a uzasadnienia spełniają wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI