II SA/Go 4/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2023-02-23
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona zwierzątzwierzęta bezdomneuchwała rady gminyprawo miejscoweprokuratorsąd administracyjnyprogram opieki nad zwierzętamiodławianie zwierzątedukacja ekologiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, uznając, że uchwała nie narusza prawa.

Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając istotne naruszenie prawa poprzez nieokreślenie charakteru odławiania zwierząt oraz przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie działań edukacyjno-informacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, uznając, że sposób określenia odławiania zwierząt (na zgłoszenie interwencyjne) jest wystarczający i zgodny z prawem, a także że działania edukacyjne mieszczą się w otwartym katalogu zadań programu, zgodnie ze zmianami w ustawie o ochronie zwierząt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 marca 2022 r. w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2022 roku. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym art. 7 Konstytucji RP i art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt (u.o.z.). Po pierwsze, wskazywał na pominięcie w programie określenia, czy odławianie bezdomnych zwierząt ma charakter stały czy okresowy, co miało naruszać § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Po drugie, zarzucał przekroczenie delegacji ustawowej poprzez ujęcie w uchwale zapisów o działaniach edukacyjno-informacyjnych przy współpracy z organizacjami społecznymi, argumentując, że art. 11a ust. 2 u.o.z. zawiera zamknięty katalog zadań. Sąd oddalił skargę. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd uznał, że określenie odławiania jako realizowanego poprzez przyjmowanie zgłoszeń od mieszkańców i Policji (interwencyjnie) wskazuje na jego stały charakter i jest wystarczające, zwłaszcza w realiach niewielkiej gminy. Podkreślono, że przepisy rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy do zmiany zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego. Odnosząc się do drugiego zarzutu, Sąd stwierdził, że po zmianie ustawy o ochronie zwierząt dokonanej ustawą z 15 listopada 2016 r., sformułowanie "w szczególności" w art. 11a ust. 2 u.o.z. oznacza, że katalog zadań programu ma charakter otwarty. W związku z tym, działania edukacyjno-informacyjne, propagowanie sterylizacji i adopcji mieszczą się w kompetencjach rady gminy, a także wpisują się w zadanie własne gminy, jakim jest zapobieganie bezdomności zwierząt i edukacja publiczna. Sąd odwołał się do orzecznictwa potwierdzającego tę interpretację, a także wskazał, że wcześniejsze orzeczenie WSA w tej samej sprawie, na które powoływał się prokurator, dotyczyło stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, określenie odławiania jako realizowanego na zgłoszenie interwencyjne jest wystarczające i wskazuje na jego stały charakter, zgodny z przepisami ustawy o ochronie zwierząt.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób określenia odławiania zwierząt w uchwale (na zgłoszenie interwencyjne) jest wystarczający i nie narusza przepisów ustawy o ochronie zwierząt, a przepisy rozporządzenia nie mogą modyfikować zakresu upoważnienia ustawowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.z. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 8

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 40 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt art. 2

Ustawa z dnia 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt

Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze art. 70

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut istotnego naruszenia prawa poprzez pominięcie w uchwale określenia czy odławianie bezdomnych zwierząt ma charakter stały czy okresowy. Zarzut istotnego naruszenia prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i bezpodstawne ujęcie w uchwale zapisu o realizowaniu działań o charakterze edukacyjno-informacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

"w szczególności" świadczy o tym, że aktualnie w tym ustępie nie są wyliczane w sposób enumeratywny kwestie, które może regulować program opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, ale że jest to katalog otwarty. Określenie częstotliwości odławiania "na zgłoszenie interwencyjne" w realiach niewielkiej gminy wiejskiej jest zasadne i wskazuje na jego stały charakter. Przepis § 2 rozporządzenia, jako pochodzący z aktu rangi podustawowej, nie może stanowić podstawy do konstruowania lub zmiany (w tym uzupełniania lub dookreślania) zakresu upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego.

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi, w szczególności w kontekście otwartego katalogu zadań programu po nowelizacji ustawy oraz sposobu określania odławiania zwierząt."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w interpretacji przepisów o ochronie zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i interpretacji przepisów prawa miejscowego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.

Czy uchwała gminy w sprawie zwierząt bezdomnych była zgodna z prawem? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 4/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 572
art.11, art.11a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 marca 2022 r., nr XXII/115/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2022 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Na sesji w dniu 24 marca 2022 r. Rada Gminy, działając na podstawie
art. 11 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt(Dz. U. z 2022 r. poz. 572 ze zm., dalej jako u.o.z.) po zaciągnięciu opinii właściwego powiatowego lekarza weterynarii oraz zarządców obwodów łowieckich działających na obszarze gminy, podjęła uchwałę Nr XXII/115/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy [...] w 2022 roku. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa 25 marca 2022 r., poz. 655.
Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w części obejmującej § 3 pkt 2 w zw. z § 5 i § 12 uchwały. Skarżący zarzucił uchwale:
1. istotne naruszenie prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z. poprzez pominięcie w § 3 pkt 2 w zw. z § 5 uchwały określenia czy odławianie bezdomnych zwierząt ma charakter stały czy okresowy,
2. istotne naruszenie prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i bezpodstawne ujęcie w § 12 uchwały zapisu o realizowaniu działań o charterze edukacyjno-informacyjnym, przy współpracy z organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt w zakresie odpowiedzialnej i właściwej opieki nad zwierzętami oraz ich humanitarnego traktowania, propagowania sterylizacji i kastracji psów i kotów, a także adopcji zwierząt domowych.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, iż program opieki nad zwierzętami uchwalany na podstawie art. 11 a ust. 1 i 2 u.o.z. jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, co potwierdza orzecznictwo sadów administracyjnych. Dalej podał, iż uchwała ustanawiająca program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt powinna zwierać elementy wskazane jako obligatoryjne w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 oraz ust. 5 u.o.z. ze skonkretyzowaniem ich treści, w tym sposób postępowania w określonych sytuacjach, podmioty odpowiedzialne za realizacje poszczególnych zadań, a także wysokość i sposób finansowania programu. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała powyższych wymogów nie spełnia. Rada Gminy w zakresie regulacji odławiania bezdomnych zwierząt (art. 11a ust 2 pkt 3 u.o.z.) pominęła określenie charakteru odławiania zwierząt i w ten sposób naruszyła § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt (Dz.U. z 1998 poz. 116, dalej jako rozporządzenie). Z powyższego przepisu wynika, że wyłapywanie zwierząt ma charakter stały lub okresowy - w zależności od treści uchwały zawierającej program. Według Prokuratora zaniechanie w niniejszej uchwale określenia charakteru wyłapywania (odławiania) bezdomnych zwierząt stanowi zatem istotne naruszenie prawa. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż Rada Gminy poprzez ujęcie w § 12 uchwały zapisu o realizowaniu działań o charterze edukacyjno - informacyjnym, przy współpracy z organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt w zakresie odpowiedzialnej i właściwej opieki nad zwierzętami oraz ich humanitarnego traktowania, propagowania sterylizacji i kastracji psów i kotów, a także adopcji zwierząt domowych, przekroczyła delegację ustawową wynikającą z art. 11a ust 2 pkt 1 -8 u.o.z., gdyż jak stwierdził -ustawodawca w art. 11a ust 2 u.o.z. zawarł zamknięty katalog zadań, które program powinien obligatoryjnie regulować i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione. Prokurator dodał, iż w tej mierze unormowana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności wymaga, by materia regulowana wydanym aktem normatywnym ( aktem prawa miejscowego) wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Do tego zgodnie z art. 94 Konstytucji RP regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego maja na celu jedynie ,,uzupełnienie’’ powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtują prawa i obowiązki ich adresatów, a więc nie są wydawane w celu wykonania ustawy tak jak rozporządzenie w rozumieniu art. 92 Konstytucji RP . Zdaniem skarżącego w omawianej uchwale uzupełnienie przez przepisy stanowione przez organ jest niezgodny z zasadami legislacji i stanowi wykroczenie poza zakres ustawowego upoważnienia.
W odpowiedzi na skargę organ oświadczył, iż rozstrzygnięcie w sprawie pozostawia uznaniu Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył skarżący oraz organ.
Zgodnie z art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2022r., poz. 1247 ze zm.), jeżeli uchwała lub zarządzenie organu samorządu terytorialnego albo rozporządzenie wojewody są niezgodne z prawem, prokurator zwraca się do organu, który je wydał, o ich zmianę lub uchylenie albo kieruje wniosek o ich uchylenie do właściwego organu nadzoru; w przypadku uchwały lub zarządzenia organu samorządu terytorialnego prokurator może także wystąpić o stwierdzenie ich nieważności do sądu administracyjnego. Natomiast w oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a., prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem.
W myśl z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40, dalej jako u.s.g.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Zasadnym jest zatem sięgnięcie do u.s.g., gdzie przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.
Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy także mieć na uwadze zasadę praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP. Wymaga ona, aby materia regulowana wydanym aktem prawa wynikała z upoważnienia ustawowego, nie przekraczała zakresu tego upoważnienia, ale także realizowała wszystkie obowiązki z upoważnienia tego wynikające. Oznacza to, że za wadliwą należy uznać nie tylko uchwałę podjętą z naruszeniem upoważnienia ustawowego, ale również uchwałę, która takiego upoważnienia w swej treści nie realizuje, nie wprowadzając do niej koniecznych regulacji (wyrok WSA w Gliwicach z 17 stycznia 2007 r., II SA/Gl 629/06, publ. Lex nr 340155).
Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowi uchwała Rady Gminy z dnia 24 marca 2022 r. Nr XXII/115/2022 w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2022 roku.
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie budziło wątpliwości w przedmiotowej sprawie, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, pomimo, że jest ona aktem o zróżnicowanym charakterze normatywnym, zawierającym normy o mieszanym abstrakcyjno-konkretnym charakterze. Taka kwalifikacja przedmiotowej uchwały znajduje także potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych poprzez przyjęcie, że w określonym przedmiotowo zakresie rozstrzyga ona erga omnes o prawach i obowiązkach podmiotów tworzących wspólnotę samorządową, a jednocześnie konkretyzuje sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z treści art. 11a ust. 2 u.o.z. (zob.m.in. wyrok NSA z 14.06.2017 r., sygn. akt II OSK 1001/17, wyrok NSA z 30.03.2016 r., sygn. akt II OSK 221/16, wyrok NSA z 2.02.2016 r., sygn. akt II OSK 3051/15, wyrok NSA z 13.03.2013 r., sygn. akt II OSK 37/13).
Kwestionowana przez skarżącego uchwała została podjęta na podstawie ustawy 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt według brzmienia z dnia 24 marca 2022r. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Zabrania się odławiania zwierząt bezdomnych bez zapewnienia im miejsca w schronisku dla zwierząt chyba, że zwierzę stwarza poważne zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt. Odławianie bezdomnych zwierząt odbywa się wyłącznie na podstawie uchwały rady gminy, o której mowa w art. 11a (ust.3). Z kolei w myśl art. 11 a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt.
Program obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt).
Natomiast stosownie do art. 11a ust. 5 u. o. z. program, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. Ponadto stosownie do treści art. 11a ust. 7 u.o.z. projekt programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania:
1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii;
2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy;
3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy.
Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu (art. 11a ust. 8 u.o.z.).
Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale istotne naruszenie prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z. poprzez pominięcie w § 3 pkt 2 w zw. z § 5 określenia czy odławianie bezdomnych zwierząt ma charakter stały czy okresowy. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, iż powyższy wymóg wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad i warunków wyłapywania bezdomnych zwierząt, zgodnie z którym wyłapywanie zwierząt bezdomnych ma charakter stały lub okresowy, w zależności od treści uchwały, podjętej przez radę gminy, o której mowa w art. 11 ust. 3 u.o.z. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały zapewnienie schronienia zwierzętom bezdomnym oraz opieki dla zwierząt z terenu Gminy realizuje się poprzez odławianie z terenu Gminy psów bezdomnych, zagubionych, wałęsających się, pozostających bez opieki właściciela. Według § 5 ust. 1 odławianiu podlegają zwierzęta domowe i gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez człowieka, a nie istnieje możliwość ustalenia właściciela lub innej osoby, pod której opieką zwierzę dotąd pozostawało. Odławianie bezdomnych zwierząt z terenu Gminu realizuje Referat Rolnictwa – poprzez przyjmowanie uzasadnionych zgłoszeń od mieszkańców oraz Policji. W ust. 1-7 cyt. paragrafu uchwałodawca określił zasady o reguły odławiania, o którym mowa w ust. 1.
Sąd uznał w/w zarzut skargi za nieuzasadniony. W ocenie Sądu określenie w § 5, z którym też związany jest § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały, że na terenie gminy realizowane będzie odławianie zwierząt poprzez przyjmowanie uzasadnionych zgłoszeń od mieszkańców i Policji (czyli w wyniku interwencji), nie narusza przepisów u.o.z. Uprawnienie to adresowane jest bowiem generalnie do wszystkich mieszkańców gminy i organów polcji, a jego korelatem jest obowiązek gminy do określonego zachowania we wskazanych okolicznościach. Wynika z niego zatem stały obowiązek organu do wyłapywania bezdomnych zwierząt na interwencję obywateli czy policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że określenie częstotliwości odławiania "na zgłoszenie interwencyjne" w realiach niewielkiej gminy wiejskiej jest zasadne i wskazuje na jego stały charakter (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r., II SA/Łd 990/21, WSA w Krakowie z 18 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 92/21; wyrok WSA w Gdańsku, sygn., akt II SA/Gd 834/18, dostępne w CBOSA). Ponadto dodać należy, iż przepis § 2 rozporządzenia, jako pochodzący z aktu rangi podustawowej, nie może stanowić podstawy do konstruowania lub zmiany (w tym uzupełniania lub dookreślania) zakresu upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego. Wynika to już jasno z art. 94 zd. 1 Konstytucji RP, w świetle którego prawo miejscowe może być stanowione tylko "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie". Oznacza to konieczność występowania bezpośredniego powiązania aktu prawa miejscowego z upoważniającym przepisem rangi ustawowej, zaś niedopuszczalne jest samoistne ustanawianie upoważnień do wydawania prawa miejscowego w rozporządzeniach wykonawczych (por. K. Działocha [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Tom II, Wydawnictwo Sejmowe 2001, uw. 4 do art. 94, s. 4; L. Garlicki [w:] System prawa administracyjnego. Tom 2. Konstytucyjne podstawy funkcjonowania administracji publicznej, pod red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2012, s. 76) – por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 680/19 – dostępny w CBOSA. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż takie określenie jak zawarte w cyt. § 5 ust. 1 uchwały jest więc wystarczające i wypełnia w stopniu dostatecznym delegację ustawową.
Drugi z zarzutów podniesionych w skardze odnosi się natomiast do naruszenie prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 11 a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i bezpodstawne ujęcie w § 12 uchwały zapisu o realizowaniu działań o charterze edukacyjno-informacyjnym, przy współpracy z organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt w zakresie odpowiedzialnej i właściwej opieki nad zwierzętami oraz ich humanitarnego traktowania, propagowania sterylizacji i kastracji psów i kotów, a także adopcji zwierząt domowych.
Ten zarzut skargi Sąd także uznał za nieuzasadniony. Zdaniem Prokuratora
art. 11 a ust. 2 pkt 1-8 u.o.z. zawiera katalog zamknięty zadań, które program powinien regulować. W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, iż po zmianie ustawy o ochronie zwierząt dokonanej ustawą z 15 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2102, która weszła w życie z dniem 6 stycznia 2017 r.), katalog spraw, które mogą być uregulowane w Programie, przestał mieć charakter zamknięty. Zawarte w art. 11a ust. 2 u.o.z. sformułowanie ,,w szczególności" zdaniem Sądu świadczy o tym, że aktualnie w tym ustępie nie są wyliczane w sposób enumeratywny kwestie, które może regulować program opieki nad zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, ale że jest to katalog otwarty. W ocenie Sądu wraz z w/w zmianą rady gminy uzyskały kompetencję do regulacji w uchwałach przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, kwestii zawiązanych z edukacją mieszkańców jako element fakultatywny tejże uchwały. Wskazać należy, iż w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej art. 11a ust. 2 u.o.z. podano, że" "Ponadto proponuje się wprowadzenie otwartego katalogu elementów, będących przedmiotem programu, przy zachowaniu dotychczasowych elementów mających charakter obligatoryjny. W art. 11a ust. 2 ustawy wprowadzenie do wyliczenia otrzymałoby brzmienie: Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności:, co pozwala na znaczne uelastycznienie sposobu realizacji zadania własnego przez gminy, w szczególności umożliwi prowadzenie w ramach programu akcji edukacyjnych" (Lex. VIII.897, Zmiana ustawy o ochronie zwierząt – uzasadnienie projektu).Podobne stanowisko jak przedstawione przez tutejszy Sąd zostało zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych w wyrokach: WSA w Kielcach z 13 czerwca 2018 r., II SA/Ke 285/18, WSA w Krakowie z 12 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1420/17, WSA w Rzeszowie z 10 stycznia 2018 r., II SA/Rz 1182/17, WSA w Gdańsku z 23 stycznia 2019 r., II SA/Gd 681/18, NSA z 30 lipca 2019 r., II OSK 1754/18, WSA w Bydgoszczy z 17 września 2019 r., II SA/Bd 628/19, WSA w Poznaniu z 23 października 2019 r., IV SA/Po 646/19.
Wobec powyższych ustaleń w konsekwencji – zdaniem Sądu – nie można skutecznie zarzucić, że co do określonych w § 12 skarżonej uchwały działań w zakresie edukacyjno-informacyjnym w zakresie właściwej opieki nad zwierzętami i ich humanitarnego traktowania, propagowania sterylizacji i kastracji psów i kotów, a także adopcji zwierząt bezdomnych, uchwałodawca przekroczył swoje uprawnienia. Regulacje, jakie znalazły się w tym przepisie mieszczą się w katalogu elementów, jakie może zawierać program, stosownie do treści art. 11a ust. 2 u.o.z. Poza tym uwzględniając zasadę proporcjonalności a także fakt, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt. 8 u.s.g. zadaniem w własnym gminy jest edukacja publiczna oraz art. 11 ust. 1 u.o.z., zgodnie z którym zapobieganie bezdomności zwierząt jest zadaniem własnym gminy, nie można jednocześnie twierdzić, że podejmowane przez Gminę działania edukacyjne łamią prawo. Edukacja społeczna jest bowiem jednym ze sposobów zapobiegania bezdomności zwierząt.
Odnośnie przywołanego przez Prokuratora w treści skargi wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SA/Go 134/17, mającego potwierdzać prawidłowość stanowiska i argumentacji skarżącego, Sąd zwraca uwagę, iż w przytoczonym wyroku uwzględniony został zarzut skarżącego Prokuratora i stwierdzona została nieważność przepisów zaskarżonej tam uchwały, dotyczących edukacji mieszkańców w zakresie ochrony zwierząt, jako wykraczających poza ustawowe upoważnienie. Jednak należy zwrócić uwagę, iż uchwała, co do której Sąd stwierdził nieważność w części, podjęta była w oparciu o przepis art. 11 a ust. 2 w brzmieniu sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 15 listopada 2016r. (zaskarżona uchwała pochodziła z daty 30 marca 2016 r.). Z uwagi na powyższe zatem przywołane orzeczenie tutejszego Sądu nie może stanowić punktu odniesienia w stosunku do sprawy rozpoznawanej przez obecny skład. Sąd zwraca także uwagę, iż z kolei w sprawie o sygn. akt II SA/Go 901/18 ze skargi Prokuratora Rejonowego w zakresie takiego samego zarzutu, o którym mowa powyżej, Prokurator Okręgowy cofnął ten właśnie zarzut, wskazując na brak przekroczenia upoważnienia ustawowego przez uchwałodawcę w zakresie wprowadzenia w uchwale w sprawie Programu przepisu dotyczącego działań edukacyjno-informacyjnych, w związku ze zmianą ustawy wprowadzoną ustawą z 15 listopada 2016 r. Powyższe cofnięcie zaś skutkowało umorzeniem przez Sąd postępowania w tym zakresie w wyroku z dnia 6 lutego 2019 r.
Wobec uznania skargi i zawartych w niej zarzutów za nieuzasadnione Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI