II SA/Go 398/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2005-11-24
NSArolnictwoŚredniawsa
rolnictwodopłatyONWARiMRrozporządzeniekryteriagminapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania dopłat wyrównawczych do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), uznając, że gmina nie spełniała kryteriów określonych w rozporządzeniu.

Rolnik K.D. złożył skargę na decyzję odmawiającą mu dopłat wyrównawczych do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Zarzucał, że gmina nie została uwzględniona w wykazie obszarów uprawnionych do dopłat, mimo trudnych warunków klimatycznych i gospodarczych. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że gmina nie spełniała obiektywnych kryteriów określonych wskaźnikami w rozporządzeniu Rady Ministrów, a organ administracji nie miał kompetencji do rozszerzenia tego wykazu.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika K.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmawiającą przyznania płatności wyrównawczych do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2004. Rolnik kwestionował brak zaliczenia jego gminy do obszarów uprawnionych do dopłat, powołując się na trudne warunki klimatyczne i gospodarcze. Po kilku etapach postępowania administracyjnego, w tym uchyleniu pierwszej decyzji przez organ II instancji z powodu naruszeń proceduralnych, ostatecznie utrzymano w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności. Rolnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając niezgodność rozporządzenia z K.p.a. oraz brak możliwości rozszerzenia wykazu obszarów ONW przez organ wyższego rzędu. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że rozporządzenie Rady Ministrów jest aktem powszechnie obowiązującego prawa, a kwalifikacja gmin do obszarów ONW opiera się na obiektywnych wskaźnikach określonych w załączniku do rozporządzenia. Sąd stwierdził, że gmina skarżącego nie spełniała tych kryteriów, a organ administracji nie miał kompetencji do zmiany wykazu. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania legalności decyzji, a nie merytorycznego orzekania o kryteriach kwalifikacyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozporządzenie jest aktem powszechnie obowiązującego prawa, a organ administracji nie posiada kompetencji do rozszerzenia wykazu obszarów ONW uregulowanego w tym rozporządzeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i jest aktem wykonawczym o charakterze powszechnie obowiązującym. Kwalifikacja gmin do obszarów ONW opiera się na obiektywnych wskaźnikach określonych w załączniku do rozporządzenia, a organ administracji nie ma uprawnień do modyfikowania tego wykazu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.w.o.w. art. 3 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Rozporządzenie RM art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Rozporządzenie RM art. 4 § ust. 5 i załącznik nr 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ARiMR art. 5a § ust. 4

Ustawa o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

u.p.d.g.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

u.p.d.g.r. art. 3 § ust. 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gmina skarżącego nie została uwzględniona w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r., ponieważ nie spełniała obiektywnych kryteriów określonych wskaźnikami. Organ administracji nie posiada kompetencji do rozszerzenia wykazu obszarów ONW uregulowanego w rozporządzeniu. Rozporządzenie Rady Ministrów jest aktem powszechnie obowiązującego prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na trudnych warunkach klimatycznych i gospodarczych gminy. Argumentacja skarżącego kwestionująca brak możliwości rozszerzenia obszarów ONW przez organ wyższego rzędu. Argumentacja skarżącego dotycząca niezgodności rozporządzenia z Kodeksem postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu administracyjnego to badanie legalności decyzji administracyjnych, a nie merytoryczne orzekanie o przyjętych kryteriach kwalifikujących obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Maria Bohdanowicz

sprawozdawca

Anna Juszczyk - Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopłat do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), zasady wydawania rozporządzeń wykonawczych i kompetencje organów administracji w zakresie stosowania przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z 2004 roku, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest typowa dla spraw administracyjnych dotyczących dopłat, z naciskiem na interpretację przepisów wykonawczych i kompetencje organów. Brak nietypowych faktów czy zaskakującego rozstrzygnięcia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 398/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Maria Bohdanowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopłat wyrównawczych do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oddala skargę
Uzasadnienie
K.D. złożył w dniu [...] czerwca 2004r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2004, do gruntów rolnych z tytułu dopłaty wyrównawczej do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
W związku z rozpatrzeniem powyższego wniosku w dniu [...] sierpnia 2004r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdzając nieprawidłowości wykryte podczas kontroli administracyjnej, wydal decyzję nr [...]. odmawiającą K.D. przyznania płatności obszarowych z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania (ONW). Do powyższych nieprawidłowości zaliczono fakt, iż suma powierzchni działek rolnych, dla których wnioskowano o płatności jest mniejsza niż minimalna wymagana powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania (ONW).
Decyzję tę skarżącemu doręczono w dniu 4 sierpnia 2005r.
Dnia [...] sierpnia 2005r., K.D. odwołał się od powyższej decyzji i stwierdził, iż nie przedłożono mu opieczętowanej i podpisanej listy gmin mogących skorzystać z płatności obszarowych z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania (ONW) jak również nie odniesiono się w zaskarżonej decyzji co do faktu, iż Gminy w ogóle nie zaliczono do jednostek samorządu terytorialnego mogących skorzystać z powyższych dopłat. K.D. zakwestionował również wielkość powierzchni podanej w zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją nr [...]. z dnia [...] września 2004r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu Postępowania administracyjnego (z dnia 14 czerwca 1960r., tekst jednolity; Dz. U. Nr 98 poz.1071, ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ I instancji naruszył zasady art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego gdyż nie wyjaśnił stronie podstawy faktycznej i prawnej swojej decyzji jak i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ nie zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z materiałem i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.
Dnia [...] października 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 5 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 11 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. u. Nr 73, poz. 657 ze zm.), wydał decyzję nr [...]; odmawiającą przyznania K.D. płatności z tytułu dopłaty wyrównawczej do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż zgodnie z § 4 ust 5 i załącznikiem nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz.657), gmina nie została zaliczona do gmin posiadających grunty o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Decyzję tę skarżącemu doręczono w dniu 18 października 2005r.
W dniu [...] listopada 2004r., do Biura Powiatowego wpłynęło odwołanie K.D. od decyzji nr [...], w którym stwierdza on, iż jest ona dla niego krzywdząca, ponieważ ze względu na trudne warunki klimatyczne, które wystąpiły w roku 2004, niemożliwe było przeprowadzenie prawidłowych zabiegów agrotechnicznych. K.D. stwierdza również, iż Gmina powinna być zaliczona do obszarów objętych dopłatami z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania (ONW).
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071, ze zm.) oraz na podstawie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 1 poz. 2 z 1994r. ze zm.) oraz na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 18 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz § 4 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657) utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2004r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, iż zaskarżona decyzja został wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami praw materialnego jak i procesowego, uznając przy tym za prawidłowe rozstrzygnięcie, organu I instancji słusznie odmawiające K.D. przyznania płatności z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania (ONW).
Decyzję tę skarżącemu doręczono w dniu 3 grudnia 2005r.
W dniu [...] stycznia 2005r., na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K.D., zarzucając jej, iż Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, nie pozwala na składanie wniosków o płatności z tytułu dopłaty wyrównawczej do powierzchni na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), co zdaniem skarżącego jest niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem K.D. od negatywnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawach o przyznanie wyżej wymienionych płatności służy jedynie pozorna droga odwoławcza gdyż nawet organ wyższego rzędu jakim jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest władny rozszerzyć obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania co zdaniem skarżącego jest krzywdzące dla niego i tej grupy rolników, którzy mając podobne warunki gospodarowania nie mieszczą się w obrębie geodezyjnym gmin, w których takowe płatności są przyznawane. K.D. podniósł również w skardze, iż gmina ze względu na trudną sytuację finansowa i gospodarczą powinna zostać zaszeregowana do obszaru o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podając przy tym, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dokonano interpretacji przepisów obowiązującego prawa w oparciu o całościowe brzmienie poszczególnych paragrafów, a w szczególności o treści załącznika nr 2 w/w Rozporządzenia i z zachowaniem pełnego obiektywizmu nie mając przy tym możliwości rozszerzenia wykazu uregulowanego powołanym rozporządzeniem.
Skarżący na rozprawie złożył kserokopie pisma z dnia [...] października 2005r. skierowanego do Wójta Gminy oraz kserokopie pisma Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2005r. i powołując się na zawarte tam dane oraz na wskaźniki dotyczące gminy opublikowane w Informatorze Rolniczym Ośrodka Doradztwa Rolniczego z sierpnia 2003r., z którego wynika, iż w/w gminie zabrakło 0,15 % wskaźnika waloryzacji przestrzeni produkcyjnej i wskaźnika zaludnienia, stwierdził, iż biorąc pod uwagę wysokość płaconego podatku rolnego oraz słabsze klasy bonitacyjne gleb przeważających na obszarze tej gminy, rolnicy należący do Gminy są pokrzywdzeni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej obok Konstytucji, ustaw i ratyfikowanych umów międzynarodowych są również rozporządzenia, które należą do aktów prawnych o charakterze wykonawczym, wydawanych na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie. Upoważnienie to wskazuje organ, który zobowiązany jest go wydać i przedmiot regulacji. W przedmiotowej sprawie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich zostało wydane na podstawie art.3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004r. Nr 42, poz. 386) a zatem powyższe rozporządzenie jest aktem powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z paragrafem 11 ustęp 1 tego rozporządzenia decyzje administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW za rok 2004r. kierownik biura powiatowego Agencji wydaje po zatwierdzeniu przez Komisję Europejską Planu zawierającego wykaz obszarów ONW określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wykaz ten tworzony jest na podstawie kryteriów określonych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Według zawartych w PROW kryteriów gminy są zakwalifikowane do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania na podstawie wartości Wskaźnika Waloryzacji Rolniczej Przestrzeni Produkcyjnej opracowanego przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa oraz gęstości zaludnienia. Wartość tych wskaźników użytych do delimitacji obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w sposób mierzalny i obiektywny decydują czy dana gmina (obręb geodezyjny) będzie zaliczona do ONW. Oznacza to, iż o możliwości przyznania pewnemu obszarowi (obrębowi geodezyjnemu) statusu niekorzystnych warunków gospodarowania decydują kryteria określone wskaźnikami użytymi do wyznaczenia ONW a nie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR czy nawet Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Gmina nie znalazła się w załączniku nr 2 wyżej wymienionego rozporządzenia gdyż nie spełniała określonych wskaźników będących podstawą przyjętych kryteriów koniecznych zakwalifikowaniu jej do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW. Biorąc powyższe pod uwagę należy twierdzić, iż zarówno organ I jak i II instancji słusznie przyjął, iż skoro zgłoszona przez skarżącego działka rolna położona jest w (obrębie geodezyjnym) obszarze Gminy a (obręb geodezyjny) obszar tej gminy nie znajduje się w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Rady. Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, to nie można zaliczyć jej do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania a co za tym idzie nie można przyznać płatności z tego tytułu.
Sąd również w pełni podziela stanowisko organu II instancji, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie obowiązujących przepisów prawnych nie posiada kompetencji do rozszerzenia wykazu uregulowanego powołanym Rozporządzeniem.
Dodać wreszcie należy, iż kognicja sądu administracyjnego to badanie legalności decyzji administracyjnych, a nie merytoryczne orzekanie o przyjętych kryteriach kwalifikujących obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Nie dopatrując się podstaw dla uwzględnienia skargi na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI