II SA/Go 386/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, J.K. Głównym zarzutem skarżącego było błędne uznanie, że jego ojciec nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy posiadał orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane w związku ze służbą. Sąd pierwszej instancji, a następnie Kolegium, uznały, że orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane po 1 stycznia 1998 r. nie jest równoznaczne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dodatkowo, organy powołały się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sprawie żona J.K. posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący argumentował, że orzeczenie o I grupie inwalidztwa powinno być traktowane na równi ze znacznym stopniem niepełnosprawności, powołując się na orzecznictwo NSA. Sąd administracyjny uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane na podstawie przepisów dotyczących służby jest równoważne ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Jednakże, mimo tego uchybienia, sąd oddalił skargę, wskazując, że nadal obowiązuje negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, zgodnie z którą świadczenie nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), która jednoznacznie potwierdziła, że w takiej sytuacji świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności art. 17 ust. 1a i 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w kontekście orzeczeń o niepełnosprawności wydanych w związku ze służbą oraz sytuacji małżeńskiej osoby wymagającej opieki.
Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która ujednoliciła wykładnię przepisów. Stosowanie może być ograniczone do sytuacji analogicznych do stanu faktycznego sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów wydane w związku ze służbą po 1 stycznia 1998 r. jest równoważne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów wydane na podstawie przepisów dotyczących służby jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA oraz analizę art. 3 pkt 21 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że nie zawiera on odesłania do innych ustaw, co oznacza, że orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych jest równoważne ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje synowi, gdy jego ojciec (osoba wymagająca opieki) pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącego) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Uchwała NSA I OPS 2/22 potwierdziła, że ten przepis należy interpretować literalnie i nie dopuszcza wykładni rozszerzającej.
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 3 § 21
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin art. 20 § 1
Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin art. 21 § 1
u.e.r. z FUS
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.r.z.s.o.n. art. 62 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.r.z.s.o.n. art. 62 § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie o I grupie inwalidztwa wydane w związku ze służbą jest równoważne ze znacznym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odrzucone argumenty
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje synowi, gdy jego ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie ma znacznego stopnia niepełnosprawności, jeśli istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające jej sprawowanie opieki. • Organ I instancji naruszył prawo materialne stosując art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku TK K38/13. • Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nie jest właściwe dla stwierdzenia znacznego stopnia niepełnosprawności ojca.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa wydane na podstawie ustawy z dnia z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin traktowane musi być na równi z orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności wydawanymi przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. • Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. bezwarunkowo pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do alimentacji w przypadku pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, w przypadku gdy współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skład orzekający
Sławomir Pauter
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności art. 17 ust. 1a i 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w kontekście orzeczeń o niepełnosprawności wydanych w związku ze służbą oraz sytuacji małżeńskiej osoby wymagającej opieki."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która ujednoliciła wykładnię przepisów. Stosowanie może być ograniczone do sytuacji analogicznych do stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje złożoność interpretacji przepisów dotyczących niepełnosprawności oraz sytuacji rodzinnych. Uchwała NSA nadaje jej znaczenie precedensowe.
“Czy orzeczenie wojskowe o inwalidztwie ojca wystarczy do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy matka ma tylko umiarkowany stopień niepełnosprawności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.