II SA/Go 378/22

II SA/Go 378/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 39, art. 58, art. 59
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2022r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB), po przeprowadzeniu postępowania naprawczego, odstąpił od nałożenia obowiązku na inwestora – K.M., wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych dotyczących wykonania tablicy reklamowej na działce nr [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W.W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB), na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako k.p.a.) odmówił W.W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
WINB ustalił na podstawie akt sprawy, że decyzję PINB z dnia [...] marca 2022r. doręczono profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 marca 2022r. poprzez platformę ePUAP, co wynikało z treści UPD - Urzędowego Poświadczenia Doręczenia. Zatem ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 11 kwietnia 2022r. Natomiast przedmiotowe odwołanie wniesione zostało przesyłką pocztową, nadaną u operatora pocztowego w dniu 13 kwietnia 2022r. (data stempla pocztowego na kopercie), a więc z 2-dniowym uchybieniem terminu.
Organ odwoławczy podał, iż w związku z powyższym na podstawie
art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021r. poz. 2095 ze zm.) poinformował stronę o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu i prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, wyznaczył stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl cyt. przepisu w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W odpowiedzi pełnomocnik strony wniósł o rozpatrzenie odwołania od decyzji wskazując, że decyzja doręczona zgodnie z przeświadczeniem organu w dniu 28 marca 2022r. poprzez platformę ePUAP, "z przyczyn niezależnych od pełnomocnika strony - tj. błędu w funkcjonowaniu ww. platformy (...) nie widniała w ww. platformie, w związku z czym nie było możliwości zapoznania się z jej treścią oraz ustosunkowania się do niej przez stronę. Wyjaśnił, że telefonicznie powziął od PINB informację o wydaniu ww. decyzji i powiadomił telefonicznie organ, że na maila przyszła informacja o umieszczeniu decyzji w systemie ePUAP, podczas gdy w systemie nie zamieszczono żadnego dokumentu. Pełnomocnik podał, że ponieważ nie miał możliwości odebrania decyzji, osoba upoważniona przez niego w dniu 31 marca 2022r. zjawiła się osobiście w siedzibie organu w celu zapoznania się z treścią wydanej decyzji, wówczas to decyzja została doręczona pełnomocnikowi za pokwitowaniem. Według pełnomocnika dzień, w którym strona rzeczywiście posiadała możliwość zapoznania się z ww. decyzją przypada na 31 marca 2022r., a ustawowy termin 14 dni na wniesienia odwołania przez stronę został zachowany, jako ze rzeczone odwołanie zostało nadane przez pełnomocnika strony w placówce pocztowej w dniu 13 kwietnia 2022r. Na potwierdzenie powyższego stanowiska do pisma z dnia [...] maja 2022r. dołączono wydruk wrzutu ekranu z internetowej platformy ePUAP pełnomocnika strony oraz kopię "potwierdzenia nadania z dnia 13 kwietnia 2022r. Niezależnie od powyższego w piśmie z [...] maja 2022r. pełnomocnik odwołującego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] marca 2022r., w uzasadnieniu wskazując na okoliczności opisane w piśmie z [...] maja 2022r. wnoszącym o rozpatrzenie odwołania. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dołączono wydruk "zrzutu ekranu z internetowej platformy ePUAP pełnomocnika strony''’ oraz odpis odwołania.
W toku postępowania WINB zwrócił się do PINB o uzupełnienie akt sprawy o następujące dokumenty w formie, w jakiej stanowiły przedmiot korespondencji poprzez platformę ePUAP (pliki elektroniczne):
- pismo (dokument elektroniczny) z dnia [...] marca 2022r. przekazujące w/w decyzję pełnomocnikowi strony, poprzez platformę ePUAP;
- załącznik do pisma (dokumentu elektronicznego) z dnia [...] marca 2022r. - plik: "Decyzja [...] - sig.pdf,
- Urzędowe Potwierdzenia Doręczenia (UPD) w/w decyzji i przez pełnomocnika.
Jednocześnie zwrócił się o wyjaśnienie następujących kwestii:
- czy istotnie pełnomocnik strony kontaktował się z organem powiatowym w celu zgłoszenia "braku umieszczenia w systemie ePUAP" dokumentów dotyczących decyzji z dnia [...] marca 2022r.;
- jaka była forma dokumentu przekazanego osobie upoważnionej przez pełnomocnika w dniu 31 marca 2022r., tj.: czy była to kserokopia decyzji PINB dnia [...] marca 2022r., czy też uwierzytelniona kopia, albo też wydruk decyzji z systemu elektronicznego, czy też egzemplarz decyzji podpisany własnoręcznie przez osobę działającą w imieniu organu.
W odpowiedzi PINB wyjaśnił, że istotnie pełnomocnik strony kontaktował się z pracownikiem organu powiatowego w celu zgłoszenia "braku umieszczenia w systemie ePUAP" dokumentów dotyczących decyzji z dnia [...] marca 2022r., natomiast "osobie upoważnionej przez pełnomocnika strony udostępniono podpisany elektronicznie wydruk decyzji z [...] marca 2022r. (taki jak przekazany przez ePUAP)". Jednocześnie przy piśmie elektronicznym z dnia [...] maja 2022r. PINB przekazał dokumenty (pliki elektroniczne) wskazane przez WINB.
WINB uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał, iż termin na wniesienie odwołania wynoszący 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji jest terminem zawitym co oznacza, iż jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, skutkuje zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. koniecznością stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Czynność taka jest wówczas bezskuteczna. W razie uchybienia powyższego terminu, stosownie do treści art. 58 § 1 k.p.a. należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozważył skuteczność doręczenia przedmiotowej decyzji stronie, działającej poprzez profesjonalnego pełnomocnika. W tym zakresie wskazał, iż zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika przesyłkę zawierającą pismo doręcza się pełnomocnikowi. Natomiast nie ulega wątpliwości, że adwokat P.P. jest pełnomocnikiem W.W., co wynika z akt sprawy organu powiatowego - dokument nr 1 w aktach organu powiatowego obejmujący wniosek z dnia [...] marca 2020r. o przeprowadzenie postępowania naprawczego oraz pełnomocnictwo z dnia [...] kwietnia 2020r. Nie ulega też wątpliwości, że w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji pisma były doręczane profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego elektronicznie na wskazaną przez niego skrzynkę podawczą na platformie ePUAP w związku z tym, że jego podanie inicjujące postępowanie administracyjne organu I instancji wniesione zostało elektronicznie. Przy czym z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca strona wnosiła o doręczanie pism w sposób inny niż elektronicznie. WINB ustalił na podstawie akt sprawy, że decyzja została podpisana elektronicznie przez osobę pełniącą funkcję organu powiatowego a następnie doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 28 marca 2022r. na wskazaną przez niego skrzynkę podawczą na platformie ePUAP, o czym świadczy Urzędowe Potwierdzenia Doręczenia (UPD) w/w decyzji podpisane elektronicznie przez adw. P.P. - data podpisu: "2022-03-[...] 10:43:15". Organ zaznaczył, iż dla określenia daty doręczenia decyzji organu I instancji nie może wpływać okoliczność, iż w dniu 31 marca 2022r. (wskazanej w odwołaniu jako data doręczenia decyzji) osoba upoważniona przez profesjonalnego pełnomocnika zapoznała się z decyzją w siedzibie organu I instancji i otrzymała jej wydruk. Czynność ta posiada bowiem charakter wyłącznie informacyjny i w związku z tym nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W rezultacie ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 11 kwietnia 2022r.(organ omyłko podał marca, co z uwagi na datę wydana decyzji PINB jest oczywistą omyłką), zatem odwołanie wniesione w dniu 13 kwietnia 2022r. (data stempla pocztowego na kopercie), wniesione zostało z 2-dniowym uchybieniem terminu.
Odnosząc się do przesłanki przywrócenia terminu WINB wskazało, iż kryterium braku winy jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Argumentując wniosek pełnomocnik strony wskazał na okoliczności związane z niezależnym od niego wadliwym działaniem platformy ePUAP, jednakże w ocenie organu w żadnym razie ich nie uprawdopodobnił. W szczególności zaś takiej sytuacji nie można wywieść z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu wydruku "zrzutu ekranu z internetowej platformy ePUAP pełnomocnika strony, który jest mało czytelny i nie zawiera żadnych danych wskazujących na zaistnienie awaryjności platformy ePUAP. Co więcej, z przedstawionego organ zauważył, że z nie wynika, aby pełnomocnik podejmował określone działania obejmujące w szczególności reklamację wadliwego doręczenia, czy też braku jej doręczenia (w trybie ustawy z dnia 18 listopada 2020r. o doręczeniach elektronicznych), pomimo wskazywanego przez siebie komunikatu otrzymanego na adres e-mail o doręczeniu decyzji. W rezultacie WINB uznał, iż wiążące są ustalenia podjęte na podstawie UPD, który korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może wprawdzie zostać obalone, niemniej podstawą do braku odmowy w omawianym przypadku wiarygodności dowodu przedmiotowej doręczenia decyzji nie może być tylko samo gołosłowne oświadczenie pełnomocnika strony skarżącej o wadliwości działania platformy ePUAP nie poparte żadną okolicznością.
Mając powyższe na uwadze WINB uznał, iż odwołujący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] marca 2022r. nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań, czy uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma bowiem obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków ewentualnego niestarannego zachowania się pełnomocnika.
Na końcu rozważań WINB wyjaśnia, że niniejsze postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia, skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego z przyczyn podanych w jego uzasadnieniu wskazuje, że strona wniosła środek z uchybieniem terminu, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez W.W., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zaskarżonemu postanowienia zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 58 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z ostrożności procesowej zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 w zw. z art 129 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione w terminie. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego opisał okoliczności sprawy, powielając stanowisko uprzednio przedstawione w postępowaniu przez organem odwoławczym. Ponownie też załączył, na potwierdzenie podanych okoliczności, zrzut ekranu z internetowej platformy e PUAP pełnomocnika strony i potwierdzenie nadania odwołania.
Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że jeżeli uznać, iż w istocie termin do wniesienia odwołania w sprawie został uchybiony to uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zdaniem pełnomocnika skarżącego nie pojawienie się decyzji w systemie ePUAP nie należy do zakresu odpowiedzialności strony, a organu odpowiedzialnego za doręczenie decyzji. Natomiast osobiste stawiennictwo upoważnionej osoby w siedzibie organu celem zapoznania się z decyzją było wyrazem wszelkich możliwych starań strony do przezwyciężenia istniejącej przeszkody. Co więcej, postępowanie organu pierwszej instancji, wywołało u pełnomocnika strony uzasadnione przekonanie, że rzeczona decyzja nie została skutecznie doręczona przez platformę ePUAP gdyż po odbytej rozmowie telefonicznej z pracownikiem PINB pełnomocnik ustalił, że przyjdzie odebrać wydruk decyzji osobiście w siedzibie organu z uwagi na fakt braku decyzji w systemie e PUAP. Zdaniem pełnomocnika zrzut ekranu z internetowej platformy ePUAP jest jedyną możliwą formą uprawdopodobnienia braku winy strony i należy je uznać za wystarczające.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Na wstępie należy wyjaśnić , iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...).
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie stanowiło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto z dnia [...] marca 2022 r.
Przy czym na początku rozważań należy zaznaczyć, że – na co wskazał organ w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia - WINB wydał przedmiotowe postanowienie bez odrębnego rozstrzygania w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu bowiem już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazuje, że strona wniosła odwołanie z uchybieniem terminu i dlatego za nieuzasadnione uznał rozstrzyganie w przedmiocie odwołania (o co wnosił odwołujący).
Należy przyznać, iż w świetle orzecznictwa i piśmiennictwa, jest to na gruncie procedury administracyjnej jedno z dopuszczalnych i stosowanych rozwiązań. Postanowienie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia organu I inst. jest ostateczne co oznacza, że kończy postępowanie w administracyjnym toku instancji. W istocie postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia na podstawie art. 134 k.p.a., skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego zawiera stwierdzenie z uzasadnieniem co do wniesienia przez stronę środka zaskarżenia z uchybieniem terminu (por. wyroki Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I OSK 478/10, z dnia 7 czerwca 2016 r. II OSK 2421/14, z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 1065/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 506/11 oraz Komentarz Kodeks postępowania administracyjnego do art. 134, Piotr Przybysz, Wolters Kluwer wyd. 13, z 2021 r., str. 503). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał stanowisko organu w opisanym zakresie za prawidłowe i nienaruszające przepisów prawa. Dodać tylko można na marginesie, iż organy stosują różne rozwiązania np. w jednym postanowieniu organy orzekają o stwierdzeniu uchybieniu terminu i odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, w innych przypadkach dokonują tego w odrębnych postanowieniach, przy czym w zależności od okoliczności sprawy (przede wszystkim w zależności od tego kiedy złożony został wniosek o przywrócenie terminu) czasem najpierw orzekają o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia a potem stwierdzają jego wniesienie z uchybieniem terminu, a czasem stosowana jest kolejność odwrotna.
Wydanie przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez odrębnego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jak w przedmiotowej sprawie, oznacza, że w postanowieniu tym organ dokonał analizy w zakresie daty doręczenia decyzji objętej odwołaniem i oceny co do braku dochowania przez stronę odwołującą ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Tylko bowiem w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do uchybienia termu do wniesienia odwołania organ może merytorycznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu.
W przedmiotowej sprawie WINB stwierdził, iż decyzja PINB z dnia [...] marca 2022 r. została doręczona prawidłowo pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącego – adw. P.P., w dniu 28 marca 2022 r. W tym zakresie organ odwoławczy oparł się na dowodzie w postaci Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, w zakresie którego WINB uzupełnił akta administracyjne sprawy (k. 10/4 akt administracyjnych organu II instancji), a z treści którego wynika, iż P.P. w dniu 28 marca 2022 r. o godz. 10:43:15, jako adresat poświadczył odebranie przesyłki przesłanej droga elektroniczną, zawierającej decyzję PINB z [...] marca 2022 r.
Nie ulega wątpliwości, iż skarżący w postępowaniu administracyjnym, w tym przed PINB, był reprezentowany przez pełnomocnika adw. P.P., który złożył w sprawie wniosek z dnia [...] kwietnia 2020 r. o wszczęcie postępowania (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji). Wobec powyższego zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. PINB zobowiązany był do doręczania temu właśnie pełnomocnikowi pism skierowanych do skarżącego. Biorąc pod uwagę fakt – na co wskazują akta sprawy - iż podanie strony tj. wniosek o wszczęcie postępowania, pełnomocnik skarżącego złożył w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, zgodnie z art. 391 k.p.a., PINB zobowiązany był do doręczania pism pełnomocnikowi skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych wskazany w podaniu. Zauważyć należy przy tym, iż z akt sprawy nie wynika, aby w postępowaniu przed organem I instancji pełnomocnik reprezentujący skarżącego zrezygnował z elektronicznej formy doręczania mu pism. W tych okolicznościach zatem stwierdzić należy, iż prawidłowo decyzja PINB z dnia [...] marca 2022 r. doręczona została pełnomocnikowi skarżącego za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na skrzynkę elektroniczną pełnomocnika.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 39 4 k.p.a., dodanym z dniem 5 października 2021 r., w sprawie ustalenia dnia doręczenia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych, stosuje się art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2320, ze zm., dalej jako u.d.e.). Zgodnie z treścią art. 42 u.d.e. chwila doręczenia jest wskazywana w tzw. dowodzie otrzymania, który jest wystawiany po odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego – chwilą tą jest chwila odebrania korespondencji. Dowodem potwierdzającym odebranie jest w tej sytuacji tzw. Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (dalej jako UPD), generowane automatycznie. Stanowi ono dowód potwierdzający odebranie dokumentu, który stwarza domniemanie prawidłowości doręczenia w określonej dacie.
Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności i brzmienie cytowanych przepisów prawa, Sąd uznał ustalenia organu II instancji co do daty doręczenia decyzji organu I instancji za prawidłowe. Znajdujące się w aktach UPD jednoznacznie wskazuje, iż decyzja PINB z [...] marca 2022 r. doręczona została pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 marca 2022 r.
Powyższa okoliczność była kwestionowana przez stronę skarżącą, według której z uwagi na błąd w funkcjonowaniu platformy elektronicznej decyzja PINB z [...] marca 2022 r. nie widniała w skrzynce elektronicznej pełnomocnika skarżącego (nie została tam umieszczona) i nie było możliwości zapoznania się z jej treścią. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik skarżącego załączył do pisma z dnia [...] maja 2022 r. wydruk ,,zrzutu ekranu" z internetowej strony platformy ePUAP pełnomocnika strony, według którego nie widnieje dokument decyzji PINB.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził brak podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu daty doręczenia decyzji PINB, powyższych wyjaśnień pełnomocnika skarżącego. Domniemanie prawidłowości doręczenia jakie wynika z dokumentu UPD, stanowiącego dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. (sporządzony w przepisanej formie, w systemie prowadzonym przez uprawnione organy), może zostać obalone. Nie jest w tym zakresie jednak wystarczające samo tylko zaprzeczenie adresata korespondencji, że dokument nie został umieszczony w jego skrzynce elektronicznej, ani też przedłożenie jakiegokolwiek dowodu, lecz konieczne jest poparcie tego twierdzenia przekonywującymi dowodami. Według Sądu złożony przez pełnomocnika skarżącego wydruk ,,zrzut ekranu" ze strony internetowej platformy ePUAP nie jest wystarczającym dowodem podważającym treść UPD. Właściwym sposobem podważenia skuteczności doręczenia (czy też wyjaśnienia jego okoliczności) powinno być postępowanie reklamacyjne, o którym mowa w art. 57 u.d.e. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego przysługuje nadawcy oraz adresatowi prawo wniesienia reklamacji. Wniesienie i rozpoznanie reklamacji odbywa się na zasadach określonych w cyt. przepisie oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Aktywów Państwowych i Ministra Cyfryzacji z dnia 9 sierpnia 2021 r. w sprawie reklamacji za niewykonanie lub nienależyte wykonanie publicznej usługi rejestrowanego elektronicznego oraz publicznej usługi hybrydowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1501). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby strona skarżąca skorzystała z opisanego trybu reklamacyjnego, mimo, iż jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, posiadającego podwyższona znajomość w zakresie wymagań przewidzianych przepisami prawa. Według akt sprawy pełnomocnik skarżącego o nieprawidłowości w zakresie doręczenia mu decyzji PINB z [...] marca 2022 r. jednie poinformował o tym pracowników PINB telefonicznie, co uznać należy za niewystarczające w świetle powyższych rozważań.
Jednocześnie w postępowaniu przez WINB, jako datę doręczenia decyzji PINB z [...] marca 2022 r., pełnomocnik skarżącego wskazał 31 marca 2022 r. W dacie tej osoba upoważniona przez pełnomocnika skarżącego (pełnomocnictwo substytucyjne załączone do akt administracyjnych) odebrała w siedzibie PINB wydruk decyzji z [...] marca 2022 r. (wydruk z wersji elektronicznej), oświadczając, że otrzymała kopię i zapoznała się z decyzją. Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż powyższe wydanie wydruku decyzji w dniu 31 marca 2022 r. miało charakter wyłącznie informacyjny i nie wywarło skutku prawnego doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a., od którego należałoby liczyć termin do wniesienia odwołania. Po pierwsze formą doręczenia pełnomocnikowi skarżącego było doręczenie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do tego potwierdzone zostało odebranie wyłącznie kopii decyzji, a po drugie wobec potwierdzenia doręczenia decyzji według UPD 28 marca 2022 r., nie obalonego właściwym środkiem dowodowym, brak było podstaw do ponownego doręczenia stronie skarżącej decyzji z [...] marca 2022 r. przez organ I instancji.
Mając na uwadze powyższe rozważania zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż określony w art. 129 § 2 k.p.a. termin na wniesienie odwołania - wynoszący 14 dni od dnia doręczenia decyzji organu I instancji – upływał w dniu 11 kwietnia 2022 r., a wobec tego nadanie przez pełnomocnika skarżącego odwołania w urzędzie pocztowym w dniu 13 kwietnia 2022 r., nastąpiło z dwudniowym uchybieniem terminu do jego wniesienia.
W tych okolicznościach WINB był uprawniony do rozpoznania wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który złożony został w konsekwencji prawidłowego zawiadomienia organu dokonanego na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
W świetle art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W sprawie nie budziło wątpliwości spełnienie przez stronę skarżącą wymogów formalnych dotyczących złożonego wniosku o przywrócenie terminu, przewidzianych w art. 58 k.p.a. i art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID.
Strona skarżącą wnosząc o przywrócenie terminu wskazała na okoliczności doręczenia decyzji z [...] marca 2022 r. za pośrednictwem platformy ePUAP i brak możliwości zapoznania się z treścią decyzji, która z powodu błędnego funkcjonowania w/w platformy nie widniała w skrzynce elektronicznej pełnomocnika skarżącego. W tym zakresie uprawdopodobniając opisane okoliczności pełnomocnik skarżącego załączył opisany wcześniej ,,zrzut ekranu z platformy ePUAP" mający potwierdzać brak umieszczenia w skrzynce elektronicznej pełnomocnika skarżącego decyzji z [...] marca 2022 r.
Należy wyjaśnić, iż organ oceniając, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, powinien odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy strony można mówić tylko wtedy, gdy zaistniała rzeczywista przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi i przyczyna ta była niezależna od strony, przy czym strona nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie była w stanie owej przeszkody przezwyciężyć. Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej, spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Jest ono środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Powyższe oznacza, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa (por. wyroki NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2369/16, z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 2539/20; CBOS oraz A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 58 i przywołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).
Szczególnego znaczenia przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego nabiera w niniejszej sprawie również to, że wymóg należytego dbania o interesy strony odnosi się do fachowego pełnomocnika, który w sposób profesjonalny powinien zadbać o interesy strony. Zatem tylko obiektywne okoliczności i zdarzenia, występujące bez woli strony (pełnomocnika), które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu cudzych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, będą uprawdopodobniały przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.
W świetle powyższych rozważąń zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które uzasadniałoby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z [...] marca 2022 r. Za takie uprawdopodobnienie nie można uznać opisanych przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nieskutecznego doręczenia decyzji PINB z [...] marca 2022 r. w związku z błędem w funkcjonowaniu platformy ePUAP (okoliczności te zostały przywołane też przez pełnomocnika kiedy kwestionował datę doręczenia decyzji) i załączonego do akt sprawy przez pełnomocnika skarżącego ,,zrzutu ekranu" z platformy ePUAP, przy braku zainicjowania przez pełnomocnika skarżącego postępowania reklamacyjnego dotyczącego doręczenia decyzji PINB z [...] marca 2022r.
W skardze zaś nie zostały podniesione inne okoliczności, które mogłyby wpłynąć na odmienną ocenę niż powyżej dokonana.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.