II SA/GO 376/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J.S. o przyznanie specjalnego zasiłku celowego na refundację kosztów dojazdów na leczenie chemioterapeutyczne. Skarżący, osoba samotnie gospodarująca w wieku emerytalnym, cierpi na chorobę nowotworową i został skierowany na 12 cykli chemioterapii, co wiązało się z kosztami przejazdów. Organy pomocy społecznej – Prezydent Miasta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze – odmówiły przyznania zasiłku, argumentując, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a jego sytuacja nie jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Wskazał, że specjalny zasiłek celowy może być przyznany w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", niezależnie od kryterium dochodowego, a sytuacja skarżącego – ciężka choroba, konieczność dalekich dojazdów na leczenie, ograniczony dochód – niewątpliwie kwalifikuje się jako taki przypadek. Sąd podkreślił, że odmowa przyznania świadczenia na podstawie rutynowych wyliczeń wydatków i dochodów, przy jednoczesnym pominięciu nadzwyczajnego charakteru sytuacji zdrowotnej, stanowi naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego i nakazał organom ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem wykładni sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej, zwłaszcza w sytuacjach chorób przewlekłych i wysokich kosztów leczenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego indywidualnych potrzeb związanych z leczeniem. Wymaga oceny każdego przypadku indywidualnie przez organy pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja osoby ciężko chorej, wymagającej kosztownych dojazdów na leczenie, która przekracza kryterium dochodowe, może zostać uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sytuacja osoby ciężko chorej, wymagającej kosztownych dojazdów na leczenie, która przekracza kryterium dochodowe, może i powinna zostać uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego, jeśli wynika z nadzwyczajnych okoliczności życiowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy pomocy społecznej błędnie zinterpretowały pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wskazał, że ciężka choroba i konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z leczeniem, takich jak dojazdy, stanowią nadzwyczajną sytuację życiową, która nie powinna być oceniana wyłącznie przez pryzmat kryterium dochodowego. Odmowa przyznania świadczenia w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa.
Czy organy pomocy społecznej przekraczają granice uznania administracyjnego, odmawiając przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie ciężko chorej z powodu rutynowych wyliczeń dochodów i wydatków, pomimo istnienia nadzwyczajnych potrzeb związanych z leczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy przekraczają granice uznania administracyjnego, jeśli odmawiają przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie ciężko chorej z powodu rutynowych wyliczeń dochodów i wydatków, ignorując nadzwyczajny charakter jej potrzeb związanych z leczeniem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że odmowa przyznania zasiłku na podstawie analizy miesięcznych wydatków i pozostałej kwoty, przy jednoczesnym pominięciu celu wniosku (leczenie onkologiczne) i jego nadzwyczajnego charakteru, świadczy o niewłaściwym zastosowaniu przepisów i przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla danego rodzaju postępowania.
u.p.s. art. 41 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Specjalny zasiłek celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe.
Pomocnicze
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
u.p.s. art. 39 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa zasiłek celowy jako formę pomocy zmierzającą do zaspokojenia niezbędnych potrzeb.
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa cel pomocy społecznej.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja skarżącego, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdów na leczenie onkologiczne. • Organy pomocy społecznej błędnie zinterpretowały i zastosowały przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ignorując nadzwyczajny charakter potrzeb skarżącego związanych z leczeniem. • Odmowa przyznania zasiłku na podstawie rutynowych wyliczeń dochodów i wydatków, przy jednoczesnym pominięciu celu wniosku (leczenie onkologiczne) i jego nadzwyczajnego charakteru, stanowi naruszenie prawa i przekroczenie granic uznania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, co uniemożliwia przyznanie zasiłku celowego na ogólnych zasadach. • Sytuacja skarżącego nie spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" do przyznania specjalnego zasiłku celowego. • Strona jest w stanie pokonać trudną sytuację, wykorzystując własne zasoby i możliwości, a środki na pomoc społeczną są ograniczone i muszą być racjonalnie dysponowane.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie nieostre, wymagające konkretyzacji w okolicznościach faktycznych każdej indywidualnej sprawy • przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego • sytuacja życiowa osoby lub rodziny ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych • nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu • nie znaleziono żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie specjalnego zasiłku celowego • strona jest w stanie pokonać trudną sytuację, wykorzystując własne uprawnienia zasoby i możliwości
Skład orzekający
Krzysztof Rogalski
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Dziedzic
sędzia
Grażyna Staniszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście przyznawania specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej, zwłaszcza w sytuacjach chorób przewlekłych i wysokich kosztów leczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego indywidualnych potrzeb związanych z leczeniem. Wymaga oceny każdego przypadku indywidualnie przez organy pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo o pomocy społecznej powinno być stosowane w sytuacjach kryzysowych, gdy kryterium dochodowe staje się barierą dla osób w potrzebie. Podkreśla znaczenie indywidualnej oceny sytuacji życiowej i zdrowotnej.
“Choroba nowotworowa a pomoc społeczna: Sąd przypomina, że "szczególnie uzasadniony przypadek" to nie tylko liczby.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.