II SA/GO 373/05

II SA/Go 373/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Maria Bohdanowicz
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...],
Uzasadnienie
II SA/Go 373/05
Uzasadnienie
W dniu [...].08.2004r. Starosta wydał decyzję na podstawie art. 6 pkt. 15 lit. b, art. 37k ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w której orzekł, że A.R. nie miał prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31.07.2004r. z powodu nie spełnienia wymogów ustawy.
W uzasadnieniu podano, że A.R. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu [...].11.2003r. Na podstawie przedłożonych dokumentów strona nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].11.2003r, na okres 12 m-cy. W dniu [...].11.2003r. skarżący utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia w ramach programów specjalnych. W dniu [...].12.2003r. skarżący został ponownie zarejestrowany z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].12.2003r.
Status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych skarżący ponownie utracił w dniu [...].01.2004r. z powodu zatrudnienia. W dniu [...].07.2004r. nastąpiła kolejna rejestracja strony z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia. W dniu [...].07.2004r. skarżący zwrócił się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do [...].07.2004r.
Organ podał, iż w dniu pierwszej rejestracji czyli w dniu [...].11.2003r. strona posiadała wymagany okres uprawniający do emerytury, lecz nie miała ukończonego 55 roku życia. Ponadto nie była zwolniona z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tylko na podstawie art. 30§1 pkt. 5 kp.
Decyzję skarżący otrzymał 06.09.2004r. Od przedmiotowej decyzji 14.09.2004r. złożone zostało odwołanie, w którym skarżący podał, że [...].07.2004r. nastąpiło z nim rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Po zarejestrowaniu się w Powiatowym Urzędzie Pracy na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].07.2004r. uzyskał status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Podał również, że do dnia rozwiązania stosunku pracy ukończył 55-ty rok życia oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący 35 lat.
Zdaniem skarżącego spełnił więc warunki określone w art. 37k pkt. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W dniu [...].10. 2004r. decyzją [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 29 ust. 2 ustawy z 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych.
W uzasadnieniu podano, że z dniem [...].07.2004r. skarżący został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].07.2004r. na podstawie art. 73 ust. 4 i 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz okresu odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przypadający na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku.
Bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w ciągu 7 dni od ustania zatrudnienia posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku, (oraz o okresy o których mowa w ust. 4)
Organ II instancji podał, iż 365 dni w okresie 18 miesięcy przepracowała strona pomiędzy okresami pobierania zasiłku. Natomiast – zdaniem organu – aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego należało spełnić między innymi warunki uprawniające do nabycia prawa do zasiłku tj. w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień zarejestrowania osiągnąć wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia łącznie przez okres co najmniej 365 dni. Wg organu – skarżący tego warunku w dniu kolejnej rejestracji nie spełniał i w związku z tym nabył tylko prawo do zasiłku uzupełniającego, na podstawie art. 73 ust. 4 i 5
Zdaniem organu – skarżący nie jest uprawniony do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego ponieważ nie spełnia w dniu kolejnej rejestracji warunków uprawniających do nabycia nowego prawa do zasiłku, ale do zasiłku uzupełniającego. Na powyższe została przytoczona uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.06.2000r. (sygn. akt OPS9/00)
Organ II instancji zwrócił uwagę, iż w decyzji organu I instancji winien być powołany art. 29 ust. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych. Decyzja została skarżącemu doręczona 25.10.2004r.
W dniu 16 listopada 2004r. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewody. W skardze wniesiono o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji o przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zarzucono decyzji Wojewody, że jest niesłuszna.
Podano, że z treści art. 37k ust. 1 pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, iż aby spełnić warunki uprawniające do nabycia prawa do świadczenia należy uzyskać prawo do zasiłku. Przy czym nieistotne – zdaniem – skarżącego jest to czy jest to zasiłek pełny czy też uzupełniający.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.
Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z treścią art. 23 ust.3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) z dniem 1 sierpnia 2004 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych.
Na podstawie art. 29 ust.2 powołanej ustawy osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Natomiast zgodnie z treścią art. 30 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37 l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skarżący złożył wniosek o świadczenie przedemerytalne w dniu [...] lipca 2004r. z tego względu zastosowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku będą miały przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W myśl art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli spełnia także chociaż jeden z wymienionych warunków:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub
5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.
Z treści art. 37 l ust.1 i 2 ustawy wynika, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby.
Świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień.
W przedmiotowej sprawie organ I jak i II instancji stanął na stanowisku, że skarżący winien spełniać warunki do uzyskania świadczenia przedemerytalnego w dniu pierwszej rejestracji – tj. [...] listopada 2003r. Z uwagi, że okres w którym skarżący utracił status osoby bezrobotnej w wyniku podjęcia zatrudnienia - był krótszy niż 365 dni , posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku. Zdaniem organu zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 7 dni od dnia ustania zatrudnienia w wyżej wymienionym przypadku nie jest zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy o którym mowa w art. 37 l ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Na powyższe przywołano uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.06.2000r. OSP 9/00.
W wyżej przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że bezrobotny, który w okresie posiadania prawa do zasiłku utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, po ponownej (kolejnej) rejestracji uzyskuje wyłącznie prawo do zasiłku na okres pomniejszony o poprzedni okres pobierania zasiłku stosownie do dyspozycji art. 25 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.).
Skład orzekający w pełni podziela wskazany w uchwale pogląd. W obowiązujący stanie prawnym (art. 73 ust.5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) stanowisko to jest nadal aktualne. W przedmiotowej sprawie jednak okres na jaki przysługuje zasiłek dla bezrobotnych jak również okres o jaki ulega skróceniu pobieranie zasiłku nie budzi wątpliwości, a ponadto nie ma znaczenia.
Wskazany przez organ pogląd nie ma zastosowania w odniesieniu do niniejszej sprawy, gdyż kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest okoliczność z jaką datą skarżący dokonał rejestracji w powiatowym urzędzie pracy- tj. z dniem [...].11.2003r. czy też [...].07.2004r., oraz czy spełniał warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący utracił status bezrobotnego uzyskany [...].11.2003r. na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy w dniu [...].07.2004r. jako bezrobotny - w okresie 7 dni od ustania tego zatrudnienia oraz że zostało mu przyznane z dniem [...].07.2004r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Nie są również kwestionowane następujące okoliczności: do dnia rozwiązania umowy tj. do [...].07.2004r. skarżący ukończył 55 lat i legitymował się 35 letnim okresem zatrudnienia, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy.
Jak już wyżej wskazano w przypadku utraty statusu osoby bezrobotnej w wyniku podjęcia zatrudnienia, aby uzyskać ponownie ten status należy dokonać kolejnej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Z tego względu Sąd nie podziela stanowiska organu I jak i II instancji, że warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego muszą być spełnione w dniu pierwszej rejestracji. Przywołane przepisy takiego warunku nie ustanawiają. Także w przywołanej przez organ treści art. 73 ust.5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zostało użyte określenia "ponowne zarejestrowanie". W przepisie tym użyto sformułowania "zarejestrował". Oznacza to, że skarżący w dniu [...].07.2004r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie ma znaczenia, że skarżący zarejestrowany był [...].11.2003r. jak również [...].12.2003r. gdyż po tych datach tracił status osoby bezrobotnej w wyniku podejmowania zatrudnienia.
Sąd nie podziela również wyrażonego przez organ w decyzji poglądu zgodnie z którym aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego należało spełnić między innymi warunki uprawniające do nabycia "nowego" prawa do zasiłku - tj. w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień zarejestrowania osiągnąć wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia łącznie przez okres co najmniej 365 dni. Treść przepisu art.37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej warunki do nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku (...). Skarżący prawo do zasiłku nabył na podstawie przywołanego art. 75 ust.5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Jeżeli w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego. Realizacja tego prawa uzależniona jest od woli uprawnionego, który powinien złożyć wniosek o świadczenie przedemerytalny.
Po ustaniu zatrudnienia skarżący zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy, uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem [...].07.2004r. i z tym samym dniem został mu przyznany zasiłek dla bezrobotnych (decyzja Starosty nr [...] z [...].07.2004r.). Treść przepisu art. 37 l wskazuje, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji powiatowym urzędzie pracy. W dniu [...].07.2004r. – w dniu rejestracji – skarżący spełnił więc warunki określone w art. 37 k ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a wniosek o świadczenie przedemerytalne złożył w dniu [...].07.2004r. Z tego też względu stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji iż skarżący nie spełnia wymogów ustawowych do nabycia świadczenia przedemerytalnego narusza przepisy prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przez organ pierwszej jak i drugiej instancji przepisów prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec oświadczenia, iż takowe nie zostały przez skarżącego poniesione.