II SA/GO 372/23

II SA/Go 372/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 28, 30, 49b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia z [...] kwietnia 2023 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (WINB), po rozpatrzeniu odwołania A.P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], nakazującą A.P. rozbiórkę wiatrołapu, stanowiącego dobudowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...], o wymiarach zewnętrznych 2,76 x 2,39m, wysokości w okapie 2,75m i w kalenicy 4,35m, konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokrytym dachówką ceramiczną.
1.1. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej - rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadził czynności kontrolne, w wyniku których ustalił, że na działce nr [...] oprócz budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajduje się wybudowany wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy oraz w trakcie realizacji budowa przydomowego ganku o powierzchni zabudowy 6,60m2.
PINB ustalił również, że inwestor A.P. wykonuje - poza robotami objętymi zgłoszeniem z dnia [...] lipca 2018 r., przebudowę otworów okiennych, część z nich zamurował, a w części wykuł nowe otwory okienne. Ponadto inwestor dokonał rozbiórki istniejącego ganku z dachem drewnianym płaskim jednospadowym i w to miejsce dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, który pokrył dachówką ceramiczną zakładkową. Organ powiatowy wskazał, że pierwotny ganek był o lekkiej konstrukcji, na co wskazuje mapa ewidencyjna sporządzona w dniu [...] lipca 2018 r. dołączona do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych oraz dokumentacja zdjęciowa będąca załącznikiem do pisma strony z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie innego postępowania administracyjnego.
1.2. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych dotyczących przebudowy z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
- zgłoszenie, w którym należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych;
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami;
- projekt zagospodarowania działki lub terenu;
- zaświadczenie burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania terenu.
1.3. Termin ten został przedłużony do dnia 17 czerwca 2022 r. Pomimo przedłużonego terminu żądana dokumentacja nie została przedstawiona organowi. Dlatego decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. PINB, powołując się na art. 49b ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202), nakazał A.P. rozbiórkę wiatrołapu.
2. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora WINB decyzją z dnia [...] września
2022 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB podzielając ocenę prawna i ustalenia organu I instancji.
3. Po rozpatrzeniu skargi A.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 644/22, uchylił decyzję WINB.
3.1. Jak wskazano w uzasadnieniu tego wyroku w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik, które to naruszenie polegało na braku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, a także na uznaniu za udowodnioną istotnej dla sprawy okoliczności, pomimo że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy tego nie potwierdza.
Jak wskazał sąd naruszenie to polegało na tym, że powołana przez organ dokumentacja zdjęciowa, jak również pismo inwestora z dnia [...] maja 2018 r., do którego miała ona stanowić załącznik, nie została załączona do akt administracyjnych niniejszej sprawy, choć stanowiła ona jeden z najbardziej istotnych dowodów (o ile nie najistotniejszy) na rozbiórkę przez inwestora istniejącego wcześniej ganku z dachem płaskim jednospadowym i dobudowanie w tym miejscu do budynku wiatrołapu na innym fundamencie, o innych parametrach, z dachem dwuspadowym - co w ocenie organów orzekających w sprawie stanowiło samowolę budowlaną. Nie zostało również skonkretyzowane z jakiego "innego postępowania administracyjnego" pochodzi dokumentacja, na którą powołał się organ I instancji.
3.2. Nadto sąd zwrócił uwagę, że w aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa udzielonego r.pr. K.S. do działania w imieniu inwestora w postępowaniu administracyjnym.
Odpis tego wyroku z klauzulą jego prawomocności wpłynął wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego w dniu 1 marca 2023 r.
4. W ponowionym postępowaniu WINB załączył do akt pełnomocnictwo radcy prawnego K.S. do działania w imieniu inwestora oraz pismem z dnia [...].03.2023 r. zwrócił się do PINB o przekazanie akt postępowania administracyjnego zawierającego opisaną wyżej dokumentację fotograficzną oraz pismo A.P. z dnia [...] maja 2018 r. W odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2023 r. PINB przesłał akta administracyjne dotyczące muru ogrodzeniowego wybudowanego na działce nr [...] (znak: [...]), w których znajduje się pismo A.P. z dnia [...] maja 2018 r. (pismo nr [...] w aktach) wraz z dokumentacją fotograficzną.
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. WINB, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił, że w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia strony i ich pełnomocnicy mogą zapoznać się i wypowiedzieć (pisemnie lub osobiście w siedzibie tutejszego organu) co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie dotyczącej ponownego rozpatrzenia przedmiotowego odwołania. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
4.1. Utrzymując po raz drugi w mocy decyzję PINB organ odwoławczy powołał się na związanie treścią wydanego w sprawie prawomocnego wyroku sądowego oraz wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania czyli dnia [...] kwietnia 2019 r. W rezultacie stan prawny sprawy uwzględnia brzmienie ustawy obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
4.2. WINB, powołując się na zgromadzone dowody, podzielił stanowisko PINB, że ustalony zakres robót budowlanych obejmujących budowę wiatrołapu, dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, należało ocenić jako samowolę budowlaną pomimo zgłoszenia z dnia [...] lipca 2018 r., dokonanego przez inwestora w organie administracji architektoniczno-budowlanej (dokument nr 9.1 w aktach PINB). Z treści tego zgłoszenia wynika bowiem, że jego przedmiotem był zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na "remoncie ganku i wymiany pokrycia dachu" na działce nr [...]. Natomiast ustalony przez organ powiatowy zakres robót budowlanych obejmował rozbiórkę istniejącego wcześniej ganku z dachem drewnianym płaskim jednospadowym i budowę nowego - na nowym fundamencie o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, powiązanym konstrukcyjnie z więźbą dachową na budynku mieszkalnym, który pokryty jest dachówką ceramiczną zakładkową.
Jak ustaliły organy pierwotny ganek był niższy oraz o lekkiej konstrukcji, na co wskazuje mapa ewidencyjna dołączona do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych z dnia [...] lipca 2018 r. oraz dokumentacja zdjęciowa z dnia [...] maja
2018 r. załączona do wyżej wskazanego postępowania prowadzonego przez PINB pod numerem [...].
4.3. W ocenie WINB wykorzystanie dowodów pochodzących z innego postępowania było prawidłowe i zgodne z art. 75 § 1 k.p.a. Ze zdjęć w ten sposób pozyskanych jednoznacznie wynika, jak pierwotnie wyglądał wiatrołap dobudowany do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...] - pierwotny ganek był o lekkiej konstrukcji z dachem drewnianym płaskim jednospadowym. Natomiast po jego rozbiórce w to miejsce inwestor dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, który pokrył dachówką ceramiczną zakładkową.
4.4. Zdaniem WINB zawarta w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego definicja budowy (wykonywania, odbudowy, nadbudowy, rozbudowy) odnosi się zasadniczo do działań, których istotę stanowi stworzenie nowej substancji budowlanej, czyli niejako obiektu budowanego "od nowa". Taki stan powstaje bowiem wskutek wzniesienia nowego obiektu budowlanego, jak również w przypadku "odbudowy", przez którą należy rozumieć odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego (np. na skutek spalenia, rozbiórki zużytego technicznie obiektu) obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości, kształtu i układu funkcjonalnego.
Jeżeli w wyniku robót budowlanych w dawnym budynku gospodarczym następuje zmiana charakterystycznych parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego w postaci zmiany: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości obiektu budowlanego, to nie ulega wątpliwości, że na takie roboty budowlane, będące w istocie budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (lub dokonania zgłoszenia). Tym bardziej taki obowiązek następuje, gdy budynek został rozebrany, a w jego miejscu wykonano nowy budynek. Nawet gdyby kwalifikować zamierzone roboty jako remont - roboty te muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie. Nie będzie natomiast remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem wykonania tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu.
4.5. Zdaniem organu obiekt spełnia przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane warunki do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Mianowicie z akt sprawy wynika, że powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 6,6m2, natomiast powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,1151 ha - 1151m2 (co wynika z wypisu z rejestru gruntów - dokument nr 9.4 w aktach PINB). Zatem na jej terenie, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę podlegała budowa maksymalnie 4 wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35m2, co zostało spełnione mając na względzie treść dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych organu powiatowego wskazujących na liczbę i rodzaj obiektów usytuowanych na przedmiotowej działce (wolno stojący budynek gospodarczy oraz ganek).
Jednakże, co podkreślił WINB, dokonane przez inwestora zgłoszenie nie może rodzić żadnego skutku prawnego, gdyż nie obejmowało ono budowy wiatrołapu, lecz wyłącznie jego remont. Zdaniem organu, aby można było mówić, że zgłoszenie jest skuteczne, musi być dokonane przed rozpoczęciem inwestycji, której dotyczy, a nadto może dotyczyć wyłącznie inwestycji, której budowa została zgłoszona.
4.6. Umożliwiając stronie legalizację prac postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, PINB nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Dwukrotnie to jest postanowieniami z dnia [...] grudnia 2021 r. i [...] marca 2022 r. wyznaczono nowy termin sporządzenia i przedłożenia dokumentów (ostatecznie dom dnia [...] czerwca 2022 r. (inwestor miał prawie rok na skompletowanie żądanej dokumentacji). Tymczasem inwestor zarówno nie przedłożył wymaganej dokumentacji, jak i dowodów potwierdzających, że zmierza do wykonania tego obowiązku.
Z tych względów organ musiał zastosować się do art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego i nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.
4.7. Zdaniem organu niezasadne są zarzuty zawarte w treści odwołania, dotyczące braku odniesienia się przez PINB do ustnych wyjaśnień złożonych przez M.P. w siedzibie organu I instancji. To A.P. występował do PINB o przedłużenie terminu przedłożenia dokumentów pisemnie poprzez pełnomocnika, w sposób ogólny, bez podania konkretnych powodów uniemożliwiających wykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] października 2021 r.
Zdaniem WINB organ powiatowy prawidłowo określił zakres rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego wykonana samowolnie dobudowa, jak i nakazana obecnie rozbiórka, wiązały się i wiążą z pewnymi uszczerbkami dla istniejącego budynku mieszkalnego (w części dachowej), lecz nieistotnymi dla całości konstrukcji części budynku, do której dobudowano przedmiotowy wiatrołap. Nakazana rozbiórka wiatrołapu jest technicznie możliwa i nie spowoduje zagrożenia dla samego budynku, oczywiście przy założeniu, że inwestor (adresat wydanego nakazu) dochowa należytej staranności przy wykonywaniu prac rozbiórkowych.
Wykonane przez inwestora roboty budowlane nie są skomplikowane, a organy nadzoru budowlanego są organami specjalistycznymi posiadającymi kompetencje z zakresu prawa budowlanego, w tym sztuki budowlanej i norm technicznych do samodzielnej oceny ich prawidłowości. Przy czym na wykonanie nakazu orzeczonego decyzją wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest wymagane odrębne pozwolenie na budowę. Powoduje to, iż na adresacie obowiązku nałożonego w trybie tego przepisu ciąży szczególna odpowiedzialność zapewnienia właściwego nadzoru nad przebiegiem robót naprawczych, w taki sposób, aby nie powodowały one skutków negatywnych dla mienia i ludzi. Prawidłowy nadzór w tym przedmiocie może natomiast wykonywać na zlecenie inwestora osoba posiadająca odpowiednie przygotowanie zawodowe do sprawowania samodzielnej funkcji technicznej na budowie (uprawnienia budowlane w zakresie dotyczącym robót budowlanych rozbiórkowych).
4.8. Zdaniem organu ewentualne prace odtworzeniowe w zakresie przywrócenia poprzedniego kształtu dachu w części, w której znajduje się obecnie część dachowa wiatrołapu, nie jest na tyle skomplikowana ani też nie obejmuje znacznego zakresu rzeczowego, aby nie można byłoby jej wykonać w ramach jednego cyklu budowlanego obejmującego rozbiórkę. Prace w tym zakresie dotyczyłyby z pewnością wykonania połaci dachowej, w takim samym kształcie jak przed budową wiatrołapu lecz z zastosowaniem materiału pokryciowego obecnie istniejącego. Prace w tym zakresie nie wymagałyby odrębnego pozwolenia ani też zgłoszenia, bowiem można je kwalifikować jako roboty remontowe.
Nadto PINB prawidłowo ustalił strony postępowania oraz prawidłowo określił adresata zaskarżonej decyzji rozbiórkowej, kierując nakaz rozbiórki do inwestora budowy omawianego budynku wiatrołapu. W orzecznictwie podkreśla się wręcz, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej.
Ewentualne racje społeczne oraz skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego nie znającego odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego.
5. W skardze wniesionej do tutejszego sądu, z zachowaniem terminu, przez pełnomocnika A.P. decyzji WINB z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - polegające na utrzymaniu w mocy decyzji PINB z dnia
[...] lipca 2022 r. o nakazaniu rozbiórki wiatrołapu, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym wadliwej decyzji administracyjnej;
2) przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji - brak należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na wydaniu decyzji w oparciu o niedokładnie ustalony stan faktyczny;
3) art. 8 k.p.a. - polegające na zajęciu przez organ odwoławczy stanowiska wewnętrznie sprzecznego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na uznaniu z jednej strony, że nakaz rozbiórki wiatrołapu znajduje uzasadnienie w przepisach Prawa budowlanego obowiązujących w czasie realizacji przedmiotowej budowy, ale równocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, żeby po zrealizowaniu nakazu, podjąć budowę rozebranego obiektu na nowo.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji WINB, uchylenie w całości decyzji PINB poprzedzającej skarżoną decyzję oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte.
6. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
7. Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
8. Kluczowe dla oceny zasadności skargi, a zatem wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest związanie wyżej opisanym prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 644/22, którym uchylono poprzednio wydaną w sprawie decyzję organu II instancji. Wobec powyższego do kontroli sądowej znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną.
9. Z treści uzasadnienia wydanego wyroku wynika, że jedynym powodem uchylenia decyzji były kwestie dowodowe, a mianowicie to, że powoływana przez organ I instancji i uznana za dowód również przez WINB dokumentacja zdjęciowa (jak również pismo inwestora z dnia [...] maja 2018 r., do którego miała ona stanowić załącznik), nie znajdowała się w aktach administracyjnych kontrolowanej przez sąd sprawy. Brak ten był tak istotny dla wyniku postępowania niniejszej sprawy, gdyż przedstawiała stan faktyczny ganku, przed zrealizowaniem samowoli budowlanej.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji, jak i uzupełnionych już akt administracyjnych, dokumentacja ta pochodziła z akt innego postępowania administracyjnego (dotyczącego muru ogrodzeniowego wybudowanego na działce nr [...],[...]). Zgodzić się należy z organem II instancji, że przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w innych aktach administracyjnych było zgodne z art. 75 § 1 k.p.a. Dowody te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę, co nie dziwi, bo przecież od niej właśnie pochodzą.
To właśnie te dokumenty (zdjęcia) pozwoliły na ustalenie stanu ganku przez dokonaniem przez inwestora robót budowalnych. Ze zdjęć w ten sposób pozyskanych jednoznacznie wynika, że pierwotny ganek był lekkiej konstrukcji z dachem drewnianym płaskim jednospadowym. Natomiast po jego rozbiórce w to miejsce inwestor dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, który pokrył dachówką ceramiczną zakładkową. Zgodzić się przy tym należy z WINB, że jako organ szczególny, wyspecjalizowany samodzielnie i wiarygodnie może ocenić te kwestie.
Co istotne w uzupełnionym postępowaniu strona (jej pełnomocnik) nie podnieśli żadnych zarzutów merytorycznych przeciwko tym ustaleniom i ich wiarygodności. Nie ma też ich w skardze, której ogólnikowe zarzuty nie zawierają żadnej konkretyzacji podważającej konkretne ustalenia faktyczne poczynione na podstawie dowodów zebranych w sprawie.
10. Sąd podziela ocenę prawną organu, jak i zastosowane w sprawie przepisy materialnoprawne według wskazanego w decyzji brzmienia, czyli obowiązującego przed nowelizacją ustawy Prawo budowlane, która miała miejsce na mocy ustawy
z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 poz. 471). Zgodnie bowiem z art. 25 tej ustawy do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa zmieniająca weszła w życie 19 września 2020 r., zaś postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte 12 kwietnia 2019 r.
Zgodnie z art. 28 ustawy nowelizującej do spraw, o których mowa w art. 25-27:
1) stosuje się:
a) przepisy art. 36a ust. 5 i art. 40 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
b) przepisy art. 36a ust. 5b ustawy zmienianej w art. 1;
2) nie stosuje się przepisów art. 36a ust. 5a ustawy zmienianej w art. 1.
Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie było prawidłowe.
11. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem
art. 29-31, przy czym, jak trafnie ustaliły organy zrealizowany obiekt mógł być objęty wyjątkiem w postaci zgłoszenia. Jednakże chodzi tu o inne zgłoszenie niż złożone przez inwestora w dniu [...] lipca 2018 r., które obejmowało zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ganku i wymianie pokrycia dachowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nie był to bowiem remont lecz, jak ustalono to jednoznacznie, rozbiórka istniejącego ganku z dachem drewnianym płaskim jednospadowym i w to miejsce wybudowanie na nowym fundamencie wiatrołapu (ganku) o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej pokrytej dachówką ceramiczną zakładkową. Nie ma zatem wątpliwości, że zgłoszenie z dnia [...] lipca 2018 r. nie może być kwalifikowane jako zgłoszenie dotyczące faktycznie wzniesionego obiektu.
Zasadnie zatem organy administracji architektoniczno-budowlanej zastosowały następnie art. 49b ust. 1-3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4 Prawa budowlanego;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
12. Obowiązki, o których mowa w art. 49b ust. 2 Prawa budowalnego zostały nałożone na inwestora postanowieniem PINB z dnia [...] października 2021 r., a termin ich realizacji był dwukrotnie przedłużany (ostatecznie do dnia [...] czerwca 2022 r.). Żaden z nich, choć nie były skomplikowane i nie budziły wątpliwości, nie został wykonany. Nie były one podważane w odwołaniu. Jedyne co podniesiono w odwołaniu, i to bardzo ogólnikowo, dotyczy rzekomych problemów z pozyskaniem dokumentów (wyjaśnienia M.P.). Strona w odwołaniu, jak i w znacznie później złożonej skardze, nie wykazała jakimkolwiek dowodem, że starała się o pozyskanie tych dokumentów (np. zwracając się o wydanie zaświadczenia). Ze skargi nie wynika nawet, że miała taki zamiar.
W tej sytuacji prawidłowo zatem organ I, jak i II instancji orzekł o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego. Podkreślenia wymaga, że taka decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek, przy czym organ jest zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach. Przepisy prawa budowlanego nie mają co do zasady charakteru norm uznaniowych, pozostawiających organowi swobodę w wyborze treści rozstrzygnięcia. Organ ocenia ustalony stan faktyczny na podstawie jego indywidualnych cech, na które składają się np. data wykonania robót, charakter obiektu budowlanego, jego rozmiary - stosując konkretne, przewidziane dla danej sytuacji rozwiązania prawne zawarte w przepisach prawa budowlanego. Wszczynając procedurę legalizacyjną organ nie dysponuje swobodą co do treści poszczególnych jej etapów i wydawanych rozstrzygnięć.
13. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że wszystkie okoliczności istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie zostały przez organ uwzględnione (postępowanie zostało uzupełnione o wskazane w poprzednim orzeczeniu sądowym dowody; strona nie zgłosiła innych wniosków; akta uzupełniono również o pełnomocnictwo udzielone r.pr. K.S. do działania w imieniu inwestora w postępowaniu administracyjnym). Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane elementy.
Zdaniem WINB organ powiatowy prawidłowo określił zakres rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego wykonana samowolnie dobudowa, jak i nakazana obecnie rozbiórka, wiązały się i wiążą z pewnymi uszczerbkami dla istniejącego budynku mieszkalnego (w części dachowej), lecz nieistotnymi dla całości konstrukcji części budynku, do której dobudowano przedmiotowy wiatrołap. Nakazana rozbiórka wiatrołapu jest technicznie możliwa i nie spowoduje zagrożenia dla samego budynku, oczywiście przy założeniu, że inwestor (adresat wydanego nakazu) dochowa należytej staranności przy wykonywaniu prac rozbiórkowych.
Sąd podziela ocenę organu, że zakres podmiotowy i przedmiotowy rozbiórki został prawidłowo określony, a prace rozbiórkowe nie są na tyle skomplikowane ani też nie obejmują znacznego zakresu rzeczowego, aby nie można byłoby ich wykonać w ramach jednego cyklu budowlanego obejmującego rozbiórkę. W tym też zakresie decyzja organu odwoławczego zawiera dokładne wyjaśnienie.
Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa obligujących go do uwzględniania skargi.
14. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w związku z tym oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.