II SA/Go 37/07

II SA/Go 37/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2006r. R.W. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z [...] lutego 2006r. Nr [...] Powiatowy Urząd Pracy uznał R.W. z dniem [...] lutego 2006r. za osobę bezrobotną i orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2006r. w wysokości 417,60 zł miesięcznie. Pismem z [...] kwietnia 2006r. R.W. poinformował Powiatowy Urząd Pracy o zmianie miejsca zamieszkania od dnia [...] kwietnia 2006r. W piśmie tym R.W. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy o wstrzymanie wypłaty zasiłku oraz o przesłanie dokumentów do Powiatowego Urzędu Pracy– właściwego ze względu na miejsce zamieszkania R.W.. Decyzją z [...] kwietnia 2006r. Nr [...] Powiatowy Urząd Pracy orzekł o wstrzymaniu wypłaty zasiłku z dniem [...] kwietnia 2006r. , zaś Powiatowy Urząd Pracy decyzją z [...] kwietnia 2006r. Nr [...] orzekł o włączeniu R.W. do ewidencji zarejestrowanych osób z dniem [...] kwietnia 2006r. z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
W takim stanie faktycznym organ I instancji – Starosta Powiatu decyzją z [...] września 2006r. Nr [...] orzekł o utracie przez R.W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2006r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że utrata prawa do zasiłku nastąpiła z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodził się R.W. i złożył od niego odwołanie do Wojewody. W odwoływaniu odwołujący się wskazał, że nabył prawo do pobierania zasiłku w okresie 12 miesięcy. Stwierdził, że żaden przepis ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie określa, że traci prawo do 12 miesięcznego zasiłku z związku ze zmianą miejsca pobytu. Żaden przepis nie określa także, że fakt zmiany miejsca pobytu osoby bezrobotnej uprawnia Starostę do ponownego ustalenia okresu pobierania zasiłku lub w ogóle prawa do zasiłku. W ocenie odwołującego się właściwy powiatowy urząd pracy kontynuuje wyłącznie wypłatę zasiłku, do którego prawo ustalono pierwszą decyzją. Odwołujący się powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w z 9.03.2005r. II SA/Wa 2501/04 w którym Sąd stwierdził, że "decydujące znaczenie dla ustalenia okresu pobierania zasiłku ma moment nabycia prawa do zasiłku. Długość tą ustala się jednorazowo". Potwierdzeniem trafności tego orzeczenia jest w ocenie odwołującego się znowelizowany przepis art. 73 ust. 2b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy, który mówi, że nie przysługuje prawo wydłużenia okresu zasiłkowego. Brak jest natomiast przepisu uprawniającego Starostę do skrócenia okresu pobierania zasiłku tylko z tego powodu, że osoba bezrobotna posiadająca prawo do zasiłku 12 miesięcznego przenosi się na obszar działania powiatowego urzędu pracy, gdzie obowiązuje zasiłek 6 miesięczny.
Wojewoda decyzją z [...] listopada 2006r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z tym, że stopa bezrobocia na obszarze Powiatowego Urzędu Pracy nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, to na terenie działania Powiatowego Urzędu Pracy obowiązuje zasiłek dla bezrobotnych w wymiarze 6 miesięcy. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych jest uzależniony od miejsca zamieszkania w czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Dlatego też w sytuacji, gdy Strona zmieniła miejsce zamieszkania z miejsca gdzie przysługuje zasiłek w wymiarze 6 miesięcy, to długość pobierania zasiłku, zgodnie z obowiązującymi przepisami podlega weryfikacji.
Odnosząc się do twierdzenia odwołującego się przedstawionego w odwołaniu, iż długość zasiłku nie może być zmieniona, organ II instancji wskazał, że ustawodawca jednoznacznie określił taką sytuację, a mianowicie – okres zasiłku w wyniku zmiany miejsca zamieszkania nie może być wydłużony, w pozostałych przypadkach długość okresu pobierania zasiłku uzależniona jest od miejsca zamieszkania w okresie pobierania zasiłku.
W skardze na decyzję Wojewody R.W. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie ustawy z 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w szczególności przepisów art. 9 ust. 1 pkt 14b oraz art. 73 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 ust. 1 pkt 1 kpa, i art. 107 § 3 oraz art. 7,8,9 i 11 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Okoliczności faktyczne są niesporne. Wynika z nich, że decyzją z [...] lutego 2006r. Nr [...] Powiatowy Urząd Pracy przyznał R.W. od [...] marca 2006r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wprawdzie w decyzji nie określono okresu pobierania zasiłku wprost, jednak wskazano podstawę prawną uzasadniającą przyjęcie, że w przypadku skarżącego okres pobierania zasiłku wynosi 12 miesięcy / art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm. ) /. Ponieważ skarżący urodził się w roku 1985, chodzi o przypadek wymieniony w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit "a" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wynika stąd, że skarżącemu przyznano zasiłek dla bezrobotnych od [...] marca 2006r. na okres 12 miesięcy dlatego, że zamieszkiwał w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy a stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
Niesporne jest, że skarżący w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych zmienił miejsce zamieszkania i w związku z tym decyzją z [...] kwietnia 2006r. Nr [...] wstrzymano mu wypłatę zasiłku z dniem [...] kwietnia 2006r. Skarżący wypełnił obowiązek nałożony na niego art. 73 ust. 2 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i został zarejestrowany w urzędzie pracy właściwym według nowego miejsca zamieszkania ().
Decyzja o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2006r. jako podstawę rozstrzygnięcia wskazuje art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach ryku pracy. Dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] listopada 2006r. wynika, że przyczyną rozstrzygnięcia było m.in. to, że stopa bezrobocia na obszarze Powiatowego Urzędu Pracy nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, a więc okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy.
Odpowiedzi więc wymaga pytanie, czy w sytuacji, w której bezrobotny zmienił miejsce zamieszkania w którym poprzednio okres pobierania zasiłku wynosił 12 miesięcy na miejsce zamieszkania w okręgu którego okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy istnieje podstawa prawna do wydania decyzji o utracie prawa do zasiłku po upływie 6 miesięcy od daty przyznania zasiłku.
Nie powinno budzić wątpliwości to, że okres pobierania zasiłku uzależniony jest od stopy bezrobocia na obszarze działania właściwego według miejsca zamieszkania urzędu pracy i zamieszkiwania bezrobotnego w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy na którym okres ten wynosi odpowiednio 6,12 i 18 miesięcy.
Ustawodawca w art. 73 ust. 2b przewidział jeden wyjątek od zasady przewidzianej w art. 73 ust. 1 ustawy. Wyjątek ten dotyczy przypadku, gdy wskutek zmiany miejsca zamieszkania bezrobotny z prawem do zasiłku na okres 6 miesięcy zostaje objęty właściwością powiatowego urzędu pracy, w którym okres pobierania zasiłku wynosi 12 miesięcy. Bezrobotnemu nie przysługuje wówczas prawo do wydłużenia okresu pobierania zasiłku do 12 miesięcy.
Interpretacja art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prowadzi do wniosku, że skoro skarżący zamieszkiwał w dacie przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych na obszarze działania powiatowego urzędu pracy na którym stopa bezrobocia przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju to w jego przypadku nabył prawo do pobierania zasiłku przez 12 miesięcy. Gdyby więc skarżący nie zmienił miejsca zamieszkania zachowałby prawo do zasiłku przez okres 12 miesięcy. Zasadą wynikającą z art. 73 ust. 1 jest bowiem związanie nabycia prawa do zasiłku w odpowiednim okresie z zamieszkiwaniem (po nabyciu tego prawa) na obszarze działania odpowiedniego powiatowego urzędu pracy. Należy zwrócić uwagę na to, że ustawodawca wprowadzając w art. 73 ust. 2b odstępstwo od powyższej zasady przewidział brak możliwości wydłużenia okresu pobierania zasiłku do 12 miesięcy, w przypadku, gdy wskutek zmiany miejsca zamieszkania bezrobotny nabywszy prawo do zasiłku na okres 6 miesięcy przenosi się do obszaru działania powiatowego urzędu pracy, w którym okres pobierania zasiłku wynosi 12 miesięcy. Ustawodawca nie wprowadził natomiast odstępstwa od zasady związania okresu pobierania zasiłku z zamieszkiwaniem na określonym obszarze działania powiatowego urzędu pracy w przypadku, gdy wskutek zmiany miejsca zamieszkiwania bezrobotny nabywszy prawo do zasiłku na okres 12 miesięcy przenosi się do obszaru działania powiatowego urzędu pracy, w którym okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy.
Interpretując powyższe przepisy należy kierować się wykładnią celowościową. Ze względu na przedmiot uregulowania ustawowego, którym jest promocja zatrudnienia, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa, należy zauważyć, że celem poszczególnych norm zawartych w ustawie jest przeciwdziałanie bezrobociu i zachęcanie do podejmowania pracy. W tym kontekście zrozumiały jest wyjątek przewidziany w art. 73 ust. 2 b ustawy. Oznacza on dla bezrobotnego sygnał, że nieopłacalne jest dla niego (z punktu widzenia uprawnień do zasiłku przez odpowiedni okres) przenoszenie się do okręgu, w którym bezrobocie strukturalne jest wyższe niż w okręgu, w którym dotychczas zamieszkiwał.
Wykładnia celowościowa art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prowadzi też do wniosku, że zamierzone było nie wprowadzanie do ustawy uregulowania dotyczącego skutków zmiany miejsca zamieszkania bezrobotnego z obszaru o wyższym bezrobociu do obszaru charakteryzującym się niższym bezrobociem. Zachowanie nabytego prawa do pobierania zasiłku na obszarze nowego zamieszkiwania oznacza zachętę do zmiany miejsca zamieszkania po to, by łatwiej uzyskać zatrudnienie, skoro na nowym obszarze zamieszkania bezrobocie jest niższe. Współdziałanie bezrobotnego i urzędu pracy winno prowadzić do szybszego zatrudnienia niż w dotychczasowym miejscu zamieszkania bezrobotnego. Skoro więc okres pobierania zasiłku wynosił 12 miesięcy a ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie reguluje skutków zmiany miejsca zamieszkania bezrobotnego do obszaru działania powiatowego urzędu pracy, w którym okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy, należało dojść do wniosku, że decyzje organów obu instancji naruszają art. 73 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Wobec braku precyzyjnych ustawowych uregulowań dotyczących przedmiotowego stanu faktycznego Sąd uznał, że nie zachodzi przypadek kwalifikujący decyzje do stwierdzenia ich nieważności i orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O tym, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy.
Reasumując Sąd wyraża pogląd, że w stanie prawnym obowiązującym w roku 2006 decydujące znaczenie dla okresu pobierania zasiłku ma moment nabycia prawa do zasiłku. Prawo do zachowania nabytego okresu pobierania zasiłku nie podlega żadnemu ograniczeniu a ustawodawca nie ograniczając nabytego uprawnienia pozbawił bezrobotnych jedynie możliwości wydłużenia okresu pobierania zasiłku w przypadku przewidzianym w art. 73 ust. 2b ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
as. WSA Michał Ruszyński s. WSA Grażyna Staniszewska s. WSA Aleksandra Wieczorek
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu, który skutkuje koniecznością jej uchylenia.
W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy w odniesieniu do skarżącego, któremu przyznano zasiłek dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy, który następnie zmienił miejsce zamieszkania i został objęty właściwością innego powiatowego urzędu pracy, dopuszczalne jest skrócenie okresu pobierania zasiłku. Organ I instancji orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku. Orzeczenie to jednak powoduje de facto skrócenie okresu pobierania zasiłku.
Ustawa z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) wprowadza w art. 73 ust. 1 generalną zasadę, że okres pobierania zasiłku może wynosić 6, 12 i 18 miesięcy. Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych uzależniony jest od miejsca zamieszkania bezrobotnego w okresie jego pobierania.
Ustawodawca w art. 73 ust. 2b wprowadza pojęcie "wydłużenia okresu pobierania zasiłku" zaś w ust. 4 tego artykułu pojęcie "skrócenia okresu pobierania zasiłku".
Bezrobotnemu nie przysługuje prawo do wydłużenia okresu pobierania zasiłku do 12 miesięcy, w przypadku gdy wskutek zmiany miejsca zamieszkania bezrobotny z prawem do zasiłku na okres 6 miesięcy zostaje objęty właściwością powiatowego urzędu pracy, w którym okres pobierania zasiłku wynosi 12 miesięcy.
Okres pobierania zasiłku, także zasiłku przyznanego na okres 12 miesięcy, może natomiast ulec skróceniu tylko o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych, oraz o okres odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przypadających na okres w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku o których mowa w art. 75 ust. 1 – 3 ustawy. Ustawodawca nie przewiduje zatem możliwości skrócenia okresu pobierania zasiłku z uwagi na to, że osoba bezrobotna – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - posiadająca prawo do
zasiłku 12 miesięcznego zmieniła miejsce zamieszkania i została objęta właściwością innego powiatowego urzędu pracy. Uznać zatem należy, że skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy i organ I instancji winien kontynuować wypłatę zasiłku.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatu z [...] września 2006r. Nr [...].
Odnosząc się do wniosku skarżącego przedstawionego w skardze tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia, że skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy, wskazać należy, że sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. W sytuacji więc, gdy decyzja zaskarżona narusza przepisy prawa Sąd obowiązany jest taką decyzję uchylić. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego załatwienia sprawy i orzeczenia, że skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy, gdyż ta kwestia wykracza poza zakres uprawnień kontrolnych sądu administracyjnego.
as. WSA Michał Ruszyński s. WSA Grażyna Staniszewska s. WSA Aleksandra Wieczorek
Sygn. akt II SA/Go 37/07
ZARZĄDZENIE
Dnia 4 maja 2007r.
1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć :
- skarżącemu,
- Wojewodzie,
Z pouczeniem o skardze kasacyjnej.
2. Za 30 dni.
3. Zwrócić skarżącemu nienależnie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł. (k.4).
As. WSA Michał Ruszyński
Sygn. akt II SA/Go 37/07
ZARZĄDZENIE
Dnia 2007r.
Zwrócić skarżącemu – R.W. nienależnie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (k. 4 akt sprawy).