II SA/Go 369/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania dotyczącego wywozu nieczystości ciekłych, uznając, że mimo wyroku TK stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją, waga naruszenia i brak podstaw do odstąpienia od kary uzasadniają jej utrzymanie.
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną za nieterminowe złożenie sprawozdania dotyczącego wywozu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu nakładającego sztywną karę z Konstytucją. WSA uznał, że choć wyrok TK otwiera drogę do wznowienia postępowania, to waga naruszenia (245 dni opóźnienia) i brak podstaw do odstąpienia od kary na podstawie art. 189f k.p.a. uzasadniają utrzymanie kary, choć jej wysokość została częściowo umorzona i rozłożona na raty w poprzednim postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną za nieterminowe złożenie kwartalnego sprawozdania dotyczącego wywozu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Skarżący oparł swój wniosek o wznowienie postępowania na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt SK 66/21), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów przewidujących obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie sprawozdania po terminie w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu. Sąd uznał, że wyrok TK stanowił podstawę do wznowienia postępowania, a decyzja organu pierwszej instancji, wydana na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, powinna zostać uchylona. Jednakże, rozpoznając sprawę na nowo, Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że nie ziściły się przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. Wskazano na znaczną wagę naruszenia (245 dni opóźnienia) oraz fakt, że ochrona środowiska naturalnego jest dobrem chronionym przez przepisy dotyczące sprawozdawczości. Sąd uznał również, że ustalenia dotyczące sytuacji finansowej skarżącego, które doprowadziły do częściowego umorzenia kary i rozłożenia jej na raty w poprzednim postępowaniu, były prawidłowe i nie dawały podstaw do dalszego miarkowania kary. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Przepis art. 145a § 1 k.p.a. wprost przewiduje taką możliwość, a wyroki TK, zwłaszcza interpretacyjne, mogą prowadzić do derogacji części treści normatywnej przepisu, umożliwiając wznowienie postępowania, jeśli decyzja została wydana z zastosowaniem przepisu rozumianego w sposób niekonstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.c.p.g. art. 9xb § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r., został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu.
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 9o
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9zc § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu.
u.c.p.g. art. 9zf
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności czynu.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania - jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia TK.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ w wyniku wznowienia postępowania wydaje decyzję co do meritum sprawy.
k.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności brane pod uwagę przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji i wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernie wysokiej, bez uwzględnienia okoliczności powoływanych przez skarżącego, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Naruszenie art. 80, 77 § 1 i 7 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów co doprowadziło do błędnej oceny przesłanek z art. 189f § 1 kpa, a w konsekwencji niezastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz niewłaściwego miarkowania kary administracyjnej stosownie do przesłanek z art. 189d pkt 1-7 kpa, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji i wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernie wysokiej. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania i zasady proporcjonalności (art. 8 kpa) poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego istotnego dla sprawy, bezpośrednio godząc w słuszny interes strony i nałożenie wysokiej, całkowicie nieproporcjonalnej do naruszonego obowiązku kary pieniężnej.
Godne uwagi sformułowania
automatyzm wymierzania kary przewidziany w zaskarżonych przepisach nie pozwala uwzględnić wagi naruszenia obowiązku ustawowego ani sytuacji majątkowej sprawcy deliktu. waga naruszenia prawa jest znikoma nie sposób jest uznać, aby przy tak dużym opóźnieniu w wykonaniu przez stronę obowiązku ustawowego waga naruszenia była znikoma
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach administracyjnych, możliwość wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia TK, interpretacja przepisów o karach pieniężnych i przesłanek odstąpienia od ich nałożenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TK SK 66/21 i przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla postępowań administracyjnych i interpretację przepisów dotyczących kar pieniężnych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Wyrok TK uchyla karę? Niekoniecznie! Sąd wyjaśnia, kiedy można uniknąć sankcji za spóźnione sprawozdanie.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 369/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-10-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Piątek Kamila Karwatowicz Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy Hasła tematyczne Ochrona środowiska Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1469 art. 9o, art. 9xb ust. 1 pkt 2, Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 189d, art. 189f Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika D. M. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] nakładającą na D. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D." D. P. M., karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r., na podstawie art. art. 9xb ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469, dalej jako u.c.p.g.) oraz art. 145a, art. 151 § 1 pkt 2 i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 poz. 775, dalej jako - kpa): 1. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...]; 2. nałożyło na D. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D." D. P. M., karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Wójt Gminy [...] wymierzył D. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "D." P. M., karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Od powyższej decyzji D. M. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta I Gminy [...]. W dniu [...] stycznia 2023 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek D. M., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, o wznowienie postępowania w sprawie nałożenia na kary pieniężnej za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r., zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145a § 1 i 2 k.p.a. oraz przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2022 r., sygn.. akt SK 66/21 (OTK-A 2023, nr 1), zgodnie z treścią którego art. 9xb pkt 2, art. 9zc ust. 1 oraz art. 9zf u.p.c.g., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r., w zakresie w jakim przepisy te przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9o powołanej ustawy, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. W wyniku zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2023 r. uchyliło ww. postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a., dotyczących wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W rozpatrywanej sprawie organem, który wydał decyzję w ostatniej instancji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] marca 2019 r., nr [...]. Następnie Kolegium wskazało na treść art. 145a § 1 k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ( art. 145a § 2 k.p.a.). Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...], Wójt Gminy [...] wymierzył D. M., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "D." P. M. karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Powyższa decyzja wydana została m.in. na podstawie art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., zgodnie z treścią którego (w brzmieniu z dnia orzekania) podmiot prowadzący działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9o - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 grudnia 2022 r., sygn. SK 66/21 (OTK-A 2023, nr 1) orzekł, iż przepisy art. 9xb pkt 2, art. 9zc ust. I oraz art. 9zf u.c.p.g., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r., w zakresie, w jakim przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9o powołanej ustawy, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten ma charakter tzw. wyroku interpretacyjnego, którego istota polega na tym, że TK orzeka o zgodności lub niezgodności przepisu z Konstytucją RP (lub innym aktem hierarchicznie nadrzędnym) podając jednocześnie w sentencji, że zgodne lub niezgodne z Konstytucją RP jest określone rozumienie kontrolowanego przepisu. Wyroki interpretacyjne mogą mieć przy tym charakter afirmatywny lub negatywny. Afirmatywny to taki wyrok w którym określone rozumienie przepisu Trybunał uznaje za zgodne z Konstytucją. Z sentencji takiego wyroku nie wynika zatem niekonstytucyjność normy prawnej, lecz jest to wyrok potwierdzający zgodność z ustawą zasadniczą określonego kierunku wykładni kontrolowanego przepisu. Natomiast negatywny wyrok wskazuje, jakie rozumienie przepisu TK uznaje za sprzeczne z Konstytucją (aktem wyższego rzędu). W orzecznictwie NSA przeważa pogląd, zgodnie z którym zakresowe i interpretacyjne, zwłaszcza negatywne, wyroki TK stanowią podstawę wznowienia postępowania, gdyż uznając przepis za niezgodny z Konstytucją pod warunkiem rozumienia go w określony sposób Trybunał w istocie deroguje część treści normatywnej interpretowanego przepisu, co umożliwia wznowienie postępowania, jeżeli kończące je orzeczenie podjęto z zastosowaniem przepisu rozumianego w sposób niekonstytucyjny (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX/el. 2023, art. 145(a), wyrok NSA z 23.01.2014 r., II FSK 2518/13, ZNSA 2015/3, s. 135-144, wyrok NSA z 19.10.2018 r., II FSK 1023/18, LEX nr 2616952). Wyrok TK z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 66/21 wszedł w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 2797), to jest 28 grudnia 2022 r. Wniosek pełnomocnika strony o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] wniesiony został w dniu [...] stycznia 2023 r., a zatem w terminie miesięcznym przewidzianym w art. 145a § 2 k.p.a. Należy zatem przyjąć, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., uzasadniająca uchylenie ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wymierzającej D. M. karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Decyzja ta została bowiem wydana w oparciu o przepis art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. uznany w określonym zakresie za niekonstytucyjny wyrokiem TK z 20 grudnia 2022 r. Powołując się na art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. kolegium wskazało, że w wyniku wznowienia postępowania organ administracji, wydając decyzję co do meritum sprawy, rozpoznaje sprawę na nowo. Zasadą jest zatem, że organ ten stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Oznacza to konieczność uwzględnienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego ma być wydana decyzja, także wówczas, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie było przesłanką wznowienia postępowania (wyrok NSA z 1 lipca 2011 r., II OSK 470/11, LEX nr 1083653). Dokonując zatem ponownej oceny sprawy należało uwzględnić argumentację i skutki wyroku TK z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 66/21, w którym wskazano m.in., że bezwzględny obowiązek nałożenia przez organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za delikt administracyjny w postaci przekazania po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych stanowi ingerencję państwa w wolność wykonywania działalności gospodarczej jako elementu wolności działalności gospodarczej i prawo własności. Trybunał stwierdził również, że automatyzm wymierzania kary przewidziany w zaskarżonych przepisach nie pozwala uwzględnić wagi naruszenia obowiązku ustawowego ani sytuacji majątkowej sprawcy deliktu. Ustawodawca nakazuje stosowanie dolegliwej sankcji bez względu na zróżnicowanie przyczyn i okoliczności przekazania po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych. Zaskarżone przepisy nie uwzględniają w szczególności specyfiki sytuacji, w których doszło do nieterminowego przekazania wskazanego sprawozdania. Organ właściwy do wymierzenia kary za przekazanie po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych ustala, ile dni liczy opóźnienie i określa jej wysokość (100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni). Dodatkowo kary za przekazanie po terminie sprawozdań dotyczących nieczystości ciekłych mogą się kumulować, gdy dotyczą różnych okresów sprawozdawczych. Określając skutki tego wyroku TK wskazał, iż: sądy administracyjne i organy administracji publicznej rozstrzygające po ogłoszeniu niniejszego wyroku powinny uwzględniać konstytucyjny standard ochrony praw człowieka - do czego zobowiązuje je art. 8 Konstytucji - i łagodzić przewidziany automatyzm wymierzania kary administracyjnej za przekazywanie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9o ustawy o utrzymaniu czystości. Kolegium zauważyło, że stanowisko TK wskazuje na konieczność miarkowania kar nakładanych na podstawie art. 9xb pkt 2 u.u.c.g. (aktualnie art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.) z uwzględnieniem takich okoliczności, jak przyczyny przekazania sprawozdania po terminie, waga naruszenia obowiązku ustawowego, czy też sytuacja majątkowa sprawcy deliktu. Kolegium wskazało, że w aktualnym stanie prawnym przepisy u.c.p.g. nadal przewidują automatyzm w nakładaniu kar nakładanych w związku z przekazaniem po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych i nie dopuszczają możliwości ich miarkowania. Ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1549), która weszła w życie z dniem 9 sierpnia 2022 r., wprowadzono jedynie zmiany w zakresie wysokości ww. kar. Do powyższych kar nie ma również zastosowania przepis art. 9zc ust. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4, art. 9xa pkt 2, art. 9xaa pkt 1, 9xb ust. 1 pkt 1, art. 9y ust. 1 pkt 2-4 i art. 9z ust. 1 pkt 2 i ust. 4, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Istotnym jest jednak, że omawiana wyżej nowelizacja u.c.p.g. weszła w życie jeszcze przed wydaniem wyroku TK sygn. akt SK 66/21, który oceniał stan prawny obowiązujący przed tą nowelizacją. Skoro zatem obowiązujący stan prawny w zakresie kar nakładanych na podstawie art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.(wcześniej art. 9xb pkt 2) nie różni się praktycznie od poprzedniego stanu prawnego, ponowne orzeczenie co do meritum sprawy wymaga pominięcia ww. przepisu, który został uznany przez TK za niekonstytucyjny i uwzględnienia zasad wymiaru administracyjnych kar pieniężnych (art. 189d k.p.a.), które nakazują przy wymierzeniu kary uwzględnienie wagi i okoliczności naruszenia prawa, częstotliwości niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara, uprzedniej karalność, stopnia przyczynienia się strony, działań podjętych przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, wysokości korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła i w przypadku osoby fizycznej - warunków osobistych strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Kolegium podkreśliło, że w uchwale siedmiu sędziów NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 stwierdzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziału 4d u.c.p.g., stosuje się art. 189f k.p.a. przewidujący możliwość odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, do której odsyła art. 9zf u.c.p.g. nie zawierają bowiem konstrukcji odpowiadającej odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a ponadto z literalnego brzmienia przepisu art. 9zf ustawy wynika, że odsyła on do stosowania Ordynacji podatkowej do kary pieniężnej, a więc dolegliwości już nałożonej przez organ administracji publicznej. Tym samym w sprawach tych nie ma zastosowania przepis art. 189a § 2 k.p.a. wyłączający stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. W ocenie Kolegium, podobnie należy oceniać dopuszczalność stosowania do omawianych kar przepisu art. 189d k.p.a., pozwalającego na miarkowanie administracyjnej kary pieniężnej w zależności od wymienionych w tym przepisie okoliczności. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa nie zawierają bowiem odpowiednika tego rodzaju konstrukcji, zaś ulgi przewidziane w art. 67a o.p. (w tym umorzenie i częściowe umorzenie zobowiązania) mogą być stosowanie wyłącznie do należności ustalonych ostateczną decyzją właściwego organu. Zastosowanie w niniejszej sprawie art. 189d k.p.a. pozwala również na realizację wytycznych zawartych w wyroku TK sygn. akt SK 66/21. Rozpatrując zatem ponownie sprawę Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że opóźnienie w przekazaniu przez stronę sprawozdania było znaczne i wynosiło aż 245 dni. Okoliczność ta nie pozwala na odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., albowiem nie sposób jest uznać, aby przy tak dużym opóźnieniu w wykonaniu przez stronę obowiązku ustawowego waga naruszenia była znikoma, co jest z kolei koniecznym warunkiem odstąpienia od wymierzenia kary (art. I89f § 1 pkt 1 k.p.a.). Natomiast w 2022 r. Wójt Gminy [...] prowadził z wniosku D. M. postępowanie w sprawie częściowego umorzenia kary pieniężnej wymierzonej decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. W postępowaniu tym, prowadzonym na podstawie art. 67a o.p., Wójt Gminy [...] ustalił sytuację majątkową i życiową D. M., w tym m.in. osiągane dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, straty wynikające ze zdarzenia losowego (pożar warsztatu), sytuację rodzinną itp. Dokonane ustalenia organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2022 r., znak [...], zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., znak [...] r., na podstawie których wymierzona kara pieniężna została częściowo umorzona do kwoty [...] zł, a następnie kwota ta na wniosek strony została rozłożona na raty. Jak wynika z pisma organu z dnia [...] lutego 2024 r., kwota [...] zł została w całości zapłacona przez stronę w 2022 r. W tej sytuacji, mając na względzie okoliczności popełnienia naruszenia przez stronę oraz dyrektywy wymiaru administracyjnych kar pieniężnych, Kolegium uznało, że kwota [...] zł stanowić będzie adekwatną karę za popełnione naruszenie. Kwota ta została prawidłowo ustalona przez Wójta Gminy [...] w wyniku analizy sytuacji majątkowej i życiowej D. M. oraz zaakceptowana przez stronę w tym znaczeniu, że decyzje o częściowym umorzeniu zobowiązania i rozłożeniu reszty należności na raty nie zostały stronę zaskarżone, a ustalona w tych decyzjach kwota została faktycznie zapłacona. W efekcie częściowego umorzenia kary zobowiązanie strony zostało zmniejszone o kwotę [...] zł, a zatem aż o ponad 70%, jednocześnie wymierzenie kary w wysokości [...] zł nie spowoduje dalszych konsekwencji finansowych dla D. M., jak również nie będzie skutkowało koniecznością zwrotu przez organ pobranej już należności, ustalonej ostatecznymi decyzjami o częściowym umorzeniu zobowiązania. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] D. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżając ją w punkcie 2 orzeczenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: I. naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji i wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernie wysokiej, bez uwzględnienia okoliczności powoływanych przez skarżącego, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary; II. naruszenie art. 80, 77 § 1 i 7 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów co doprowadziło do błędnej oceny przesłanek z art. 189f § 1 kpa, a w konsekwencji niezastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz niewłaściwego miarkowania kary administracyjnej stosownie do przesłanek z art. 189d pkt 1-7 kpa, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji i wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernie wysokiej; III. naruszenie zasady pogłębiania zaufania i zasady proporcjonalności (art. 8 kpa) poprzez nieuwzględnienie stanu faktycznego istotnego dla sprawy, bezpośrednio godząc w słuszny interes strony i nałożenie wysokiej, całkowicie nieproporcjonalnej do naruszonego obowiązku kary pieniężnej. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w pkt 2 oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że sprawa dotyczy kary pieniężnej za przekazanie sprawozdania za II kwartał 2016 r., natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wcześniejszą decyzję Wójta Gminy [...] i nałożyło na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za przekazanie po terminie sprawozdania za I kwartał 2016 r. Zdaniem skarżącego nie można rozdzielać tych kar, gdyż w istocie są i będą nakładane za to samo, czyli za to że skarżący został zaskoczony zmianą ustawy o utrzymaniu czystości porządku w gminach i nie wiedział, że niezłożenie sprawozdania w terminie sankcjonowane jest tak nieproporcjonalnie dużymi - w stosunku do zaniedbanego obowiązku - karami. Skarżący zarzucil organowi I Instancji niezastosowanie art. 189f kpa w sytuacji spełniania wszelkich przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Waga naruszenia jest znikoma, skarżący został już ukarany prawomocną decyzją na kwotę [...] zł w istocie za ten sam czyn, co spełnia aż nadto cel dolegliwości jaką ma być wymierzona kara administracyjna. Z tych przyczyn organ powinien odstąpić od wymierzenia kolejnych kar za niezłożenie kolejnych sprawozdań za 2016 r. Skarżący zakwestionował również ocenę dowodów przeprowadzoną przez organ administracyjny, która doprowadziła do błędnej oceny przesłanek z art. 189f § 1 kpa, a w konsekwencji do niezastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 kpa, jak również do niewłaściwego miarkowania kary administracyjnej stosownie do przesłanek z art. 189d kpa. Skarżący nie zgadzil się z analizą jego sytuacji majątkowej, przeprowadzoną przez organ na potrzeby niniejszego postępowania. Po pierwsze analiza została dokonana w oparciu o okres o kilka lat późniejszy, kiedy to skarżący w osobnym postępowaniu wynosił o umorzenie kary i rozłożenie jei na raty (2022 r.). Zgodnie z fakturami przedłożonymi do odwołania w postępowaniu przed SKO dochód z działalności skarżącego za I kwartał 2016 r. wyniósł [...] zł brutto. Taki dochód należy teraz zestawić z karą w wysokości [...] zł plus kara za pierwsze sprawozdanie. Skarżący od początku kwestionował legalność nakładanych na niego kar pieniężnych. W kontekście tak długiej batalii administracyjno-sądowej, całkowicie nieuprawnionym jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący w istocie zgadza się z przeprowadzoną analizą majątkową, gdyż nie odwoływał się od. wydanych w 2022 r. decyzji w przedmiocie częściowego umorzenia kary pieniężnej i ją zapłacił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 129 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako - p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w oparciu o wymienione powyżej kryteria jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, którą (pkt 1) uchylono decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 20128 r. znak [...] oraz (pkt 2) nałożono na D. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "D." D. P. M., karę pieniężną w kwocie [...] zł za przekazanie Wójtowi Gminy [...] po terminie kwartalnego sprawozdania podmiotu prowadzącego działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych za II kwartał 2016 r. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. oraz art. 145a §, art. 151 § 1 pkt 2 i art. 189d kpa. Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzająca możliwość rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w wypadku, gdy postępowanie, w którym ona zapadała dotknięte było kwalifikowanymi wadami wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1k.p.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłankę z art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Należy zatem wskazać, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 66/21 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 9xb pkt 2, art. 9zc ust.1 oraz art. 9zf ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r., w zakresie, w jakim przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 9o powołanej ustawy, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany dnia 28 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2797). W uzasadnieniu wyroku, przedstawiając motywy rozstrzygnięcia, Trybunał wskazał min., że dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie miała również uchwała siedmiu sędziów NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (CBOSA). W Uchwale tej NSA stwierdził, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm.), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.). Przepisy działu IVa k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. Uchwała została podjęta, ponieważ w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności związane z dopuszczalnością stosowania art. 189f k.p.a. W ocenie Trybunału bezwzględny obowiązek nałożenia przez organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za delikt administracyjny w postaci przekazania po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych stanowi ingerencję państwa w wolność wykonywania działalności gospodarczej jako elementu wolności działalności gospodarczej i prawo własności. Trybunał stwierdził, że automatyzm wymierzania kary przewidziany w zaskarżonych przepisach nie pozwala uwzględnić wagi naruszenia obowiązku ustawowego ani sytuacji majątkowej sprawcy deliktu. Ustawodawca nakazuje stosowanie dolegliwej sankcji bez względu na zróżnicowanie przyczyn i okoliczności przekazania po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych. Zaskarżone przepisy nie uwzględniają w szczególności specyfiki sytuacji, w których doszło do nieterminowego przekazania wskazanego sprawozdania. Organ właściwy do wymierzenia wysokości kary za przekazanie po terminie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych ustala, ile dni liczy opóźnienie, i określa jej wysokość (100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni). Dodatkowo kary za przekazanie po terminie sprawozdań dotyczących nieczystości ciekłych mogą się kumulować, gdy dotyczą różnych okresów sprawozdawczych. W niektórych przypadkach obowiązek zapłacenia kilkudziesięciu lub kilkuset tysięcy złotych kary może doprowadzić sprawcę deliktu do ruiny finansowej, zmuszając go do zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej i odjęcia mu prawa własności. W konsekwencji Trybunał stwierdził, że ograniczenia wolności gospodarczej i prawa własności, wynikające z zaskarżonych przepisów, nie spełniają testu proporcjonalności i wobec tego są niezgodne z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skutek powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt SK 66/21, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją inkryminowanego przepisu prawa polega na obaleniu domniemania jego zgodności z Konstytucją od momentu wprowadzenia danego przepisu do obrotu prawnego. W tej sytuacji wobec stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 9xb pkt 2 w jego brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r. (czyli według brzmienia, które zastosowane zostało w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją), od momentu wejścia w życie ww. wyroku Trybunału, nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu. Konstytucja dopuszcza wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądowego oraz ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanych na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (art. 190 ust. 4 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 2236/21 stwierdził, że wyroki trybunalskie - w tym zakresowe - stwierdzające niezgodność zaskarżonego przepisu z Konstytucją, wymuszają na organach i sądach stosujących prawo konieczność poszukiwania takiego rozwiązania, które umożliwi zastosowanie danej regulacji zgodnie z Konstytucją RP. Wskazać należy, że z dniem 9 sierpnia 2022 r., na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1549) przepis art. 9xb u.c.p.g. uległ zmianie poprzez dodanie ust. 2 o następującej treści: wymierzając karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 pkt 3, bierze się pod uwagę przesłanki, o których mowa w art. 189d pkt 2 i 4 - 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000). Zgodnie natomiast z art. 189d k.p.a. wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, obowiązujący stan prawny wynikający z podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21 oraz wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt SK 66/21 wymagał, aby niniejsza sprawa administracyjna przeprowadzona w wyniku wznowienia postępowania, której przedmiotem jest nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za delikt określony w art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. (według stanu prawnego obowiązującego w dacie jego popełnienia), rozpatrzona została przez organ administracyjny z uwzględnieniem okoliczności, o których mowa w art. 189f k.p.a. W myśl art. 189f § 1 kpa organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zauważyć trzeba, że instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu). Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art., 189f k.p.a, nb. 1, Lex). Unormowanie zawarte w art. 189f § 1 k.p.a. ma zastosowanie także do decyzji związanych. Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej powyżej uchwale podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21 stwierdził, że przepisy działu IVa k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. Powołany artykuł został dodany do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Zgodnie z tą zmianą, do przepisów k.p.a. wprowadzono przepisy działu IVa - administracyjne kary pieniężne, w tym art. 189f. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej k.p.a. wynika, że intencją prawodawcy było, aby przepisy działu IVa k.p.a. miały charakter ogólny i subsydiarny względem obowiązujących regulacji, które dotyczą administracyjnych kar pieniężnych (zob. uzasadnienie, VIII kadencja, druk sejmowy nr 1183, s. 69-72). W art. 189f k.p.a. nie określono rodzajów administracyjnych kar pieniężnych. Przyjąć zatem należy, że przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych, w tym kar wymierzanych na podstawie u.c.p.g. Ustawodawca w treści art. 189f § 1 k.p.a. nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Należy podzielić pogląd, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (A. Cebera, J. G. Firlus (w:) H. Knysiak-Sudyka (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. III. Komentarz do art. 189f, nb. 4; Lex). Pogląd ten jest cytowany, aprobująco, w orzecznictwie (wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., III OSK 2411/21). Przy określeniu, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia prawa pomocna jest także treść art. 189d pkt 1 k.p.a. W art. 189d pkt 1 k.p.a. ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. W piśmiennictwie przyjmuje się na tle tego unormowania, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia prawa, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) naruszonego zakazu oraz wagę naruszenia zakazu (A. Wróbel, (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 189d k.p.a., nb. 7, Lex). Z kontrolowanej sprawie organ przeprowadził analizę sprawy pod kątem odstąpienia od nałożenia kary na podstawie w.w. przepisu. Dokonana w tym względzie ocena ma oparcie w aktach sprawy oraz uwzględnia istotne okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem, że okoliczności sprawy wskazują, że nie ziściły się przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w przytoczonym powyżej art. 189f § 1 kpa. Oceniając wagę naruszenia prawa trzeba mieć na uwadze, że dobrem chronionym w danym przypadku jest ochrona środowiska naturalnego, gdyż obowiązek wynikający z art. 9xb pkt 2 u.c.p.g. (aktualnie – art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.) zmierza do stworzenia odpowiedniej w stosunku do zapotrzebowań społecznych - ilości i organizacji instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (w tym przypadku ścieków komunalnych). Przypomnieć należy, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację własnych lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalny instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w tym instalacji komunalnych, o których mowa w art. 38b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz stacji zlewnych, w przypadku gdy podłączenie wszystkich nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest niemożliwe lub powoduje nadmierne koszty (art. 3 ust. 1 i 2 pkt a),b) u.c.p.g.). Przekazanie w terminie sprawozdań o których mowa w art. 9o ustawy ma znaczenie dla prowadzenia prawidłowej gospodarki zakresie utrzymania czystości i porządku, i to zarówno w skali lokalnej gminy, jak i ponadlokalnej, a tym samym ma znaczenie dla ochrony środowiska naturalnego. Oceniając wagę stwierdzonego naruszenia trzeba również mieć na uwadze znaczny okres opóźnienia w złożeniu sprawozdania, które wynosiło 245 dni. Tak znaczny okres opóźnienia nie pozwala na stwierdzenie, że waga naruszenia prawa była znikoma. W ocenie Sądu prawidłowe były ustalenia organu w zakresie sytuacji finansowej skarżącego. Należy mieć na uwadze, że jak wynika z akt sprawy, na podstawie art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa decyzją z dnia [...] marca 2022 r. Wójt Gminy [...] umorzył w części karę pieniężną nałożoną na skarżącego inkryminowaną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Pozostałą do zapłaty kwotę [...] zł skarżący zapłacił w 2022 r. W postępowaniu dotyczącym umorzenia kary ustalono sytuację finansową skarżącego. Orzekając w trybie wznowienia postępowania organ miał obowiązek uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny sprawy, stąd prawidłowo uwzględniono w sprawie okoliczność, że kara została przez skarżącego zapłacona. W konsekwencji przyjąć należy, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż ze względu na trudną sytuację finansową skarżącego zapłacenie kary nie jest możliwe, bądź też spowoduje dla niego ciężkie skutki finansowe. Odnosząc się do dalszej argumentacji skargi wskazać należy, że z treści art. 9o w zw. z art. 9xb ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika, że każdy przypadek przekazania sprawozdania po terminie stanowi odrębny delikt administracyjny i rozpoznawany jest w ramach odrębnego postępowania. Jednakże dokonując oceny całokształtu okoliczności sprawy, w tym uwzględniając ciążący na skarżącym obowiązek zapłaty kary za nieprzekazanie sprawozdania za I kwartał 2018 r., należało uwzględnić fakt, że kara nałożona inkryminowaną decyzją została w znacznej części umorzona (umorzono kwotę [...] zł.), a pozostała część została zapłacona. Natomiast możliwości zapłaty kary za nieprzekazanie sprawozdania za I kwartał 2018 r. mogą być przedmiotem badania w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem wniesionym na podstawie art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2023 r. poz. 2383). W tym stanie sprawy zarzuty skargi nie były zasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI