II SA/GO 368/23

II SA/Go 368/23 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-09-05
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II OSK 656/24 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 3 oraz 5a, art. 60
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 101 ust. 1 i 2a
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.G.-K. i grupy mieszkańców gminy na uchwałę Rady Gminy z dnia 17 października 2018 r. Nr XLVII/349/18 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy obejmującego obręb [...] postanawia: odrzucić skargi D.D., A.Ł.-G., P.P., W.G., P.G., R.S., D.K., M.L., S.G., M.R., C.D., K.D., M.G., A.T., W.T., K.M., K.A. – N., K.K., A.M., Stowarzyszenia [...].
Uzasadnienie
M.G. – K. działając w imieniu własnym i grupy mieszkańców gminy wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 17 października 2018 r. Nr XLVII/349/18 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy obejmującego obręb [...].
Przy piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. M.G. – K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, przesłała czytelną listę grupy mieszkańców, w imieniu których działa.
Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. M.G. – K., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 17 lipca 2023 r. (k. 37 akt sprawy) wyjaśniła, że interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały strona skarżąca upatruje m.in. w tym, że zarówno ona, jak i grupa reprezentowanych mieszkańców ma miejsce zamieszkania na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Strona przesłała również wydruk KRS Stowarzyszenia [...].
Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2023 r. (k. 47 akt sprawy) wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez:
– wskazanie obrębu i numerów działek, których właścicielami są skarżąca oraz osoby, w imieniu których działa wraz z przedłożeniem odpisów ksiąg wieczystych potwierdzających tytuł prawny do ww. nieruchomości;
– podanie numerów PESEL osób, w imieniu których działa
- w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Strona wezwana była również o przesłanie podpisanej zgody do działania
w imieniu Stowarzyszenia [...] - przez osobę uprawnioną do reprezentowania tego stowarzyszenia z uwagi na to, że do Sądu została nadesłana jedynie kserokopia tej zgody (brak podpisu w oryginale).
Wezwanie to skarżąca odebrała w dniu 9 sierpnia 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 51 akt sprawy).
W wyznaczonym terminie M.G.-K. wskazała jedynie dane działki, której jest ona właścicielem oraz przesłała wydruk księgi wieczystej.
Pismem z dnia [...] września 2023 r. skarżąca podtrzymała skargę złożoną we własnym imieniu i cofnęła skargę złożoną w imieniu grupy mieszkańców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że w przypadku wniesienia skargi przez grupę mieszkańców interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.) zwanej dalej: u.s.g., dający legitymację do zaskarżenia uchwały, przysługiwać powinien indywidualnie zarówno skarżącemu, jak i każdemu z imiennie oznaczonych członków grupy mieszkańców.
W myśl art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 101 ust. 1u.s.g., zgodnie
z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane tam warunki dopuszczalności skargi, w tym skarżący wykaże, że posiada interes prawny w skarżeniu aktu, a dalej, że jego interes prawny został naruszony postanowieniami zaskarżonej uchwały.
U podstaw legitymacji skargowej, wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. leży aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały
z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Powyższym zagadnieniem dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków
z dnia 4 listopada 2003 r., (sygn. SK 30/02) i z dnia 16 września 2008 r. (sygn. SK 76/06) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego.
O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. W tym miejscu można dodać, że skarżący w niniejszej sprawie wywodzą swoją legitymację z prawa własności (co wskazała w skardze) jaki z faktu zamieszkania na terenie objętym zaskarżoną uchwałą (pismo z dnia [...] lipca 2023 r.). Wskazując dalej na kwestię interesu prawnego skarżących trzeba wyjaśnić, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że podmiot skarżący uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą.
W niniejszej sprawie skarżący wywodzą swój interes do zaskarżenia przedmiotowej uchwały z naruszenia przysługującego im prawa własności do nieruchomości zlokalizowanych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą z uwagi na to, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość lokowania inwestycji szkodliwej ich zdaniem dla zdrowia czy wręcz życia ludzi.
Należy jednak podkreślić, że pomimo wezwania Sądu skarżący stanowiący grupę mieszkańców nie wykazali swojego interesu prawnego, w szczególności nie wykazali aby byli właścicielami (współwłaścicielami), bądź użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi, działki (działek) położonej na terenie, którego przeznaczenie kwestionują. Przewidywania skutków uchwalonego planu mają wyłącznie walor subiektywny, który nie kreuje aktualnej legitymacji skargowej po stronie ww. skarżących. To skarżący powinni wykazać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony ich interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach.
Sąd nie jest uprawniony do badania naruszeń procedury czy treści merytorycznej uchwały, jeżeli skarżący nie wykaże naruszenia swego interesu prawnego zapisami planu. Te mogą być natomiast kontrolowane dopiero wówczas, gdy wykazane zostanie, że został nadto naruszony interes prawny strony skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, publ. CBOSA). Do wniesienia skargi nie legitymuje zaś sama sprzeczność z prawem zaskarżonego aktu.
Ponadto przepis art. 57 § 1 p.p.s.a., stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Istotne w okolicznościach sprawy jest to, że w dniu 3 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22 uchwałę, w której wskazał, że niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Sąd zobligowany był uwzględnić treść powyższej uchwały.
Podsumowując przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi doręczona została stronie skarżącej działającej w imieniu własnym i grupy mieszkańców w dniu 9 sierpnia 2023 r. (k. 51 akt sprawy). Tym samym termin do wykonania zobowiązania upływał stronie skarżącej w dniu 16 sierpnia 2023 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL osób tworzących grupę mieszkańców i nie wskazała obrębu i numerów działek, których właścicielami są osoby, w imieniu których działa wraz z przedłożeniem odpisów ksiąg wieczystych potwierdzających tytuł prawny do ww. nieruchomości, wskazała jedynie działkę, której sama jest właścicielem wraz z wydrukiem księgi wieczystej.
Odnosząc się z kolei do skargi Stowarzyszenia [...] to sam fakt, że mamy do czynienia z organizacją społeczną nie daje podstawy do zaskarżania uchwał organu gminy. Podejmowanie działań w ramach celu statutowego nie jest działaniem z powodu naruszenia własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może być wyłączną przesłanką zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o cofnięcie skargi złożonej w imieniu grupy mieszkańców, to zgodnie z art. 60 p.p.s.a. strona skarżąca może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
Należy jednak podkreślić, iż cofnięcie skargi jest czynnością procesową strony, której dopuszczalność i skuteczność określają warunki przewidziane dla czynności procesowych w ogóle i dla tego typu czynności procesowej. W świetle powyższego wniosek skarżącej o cofnięcie skargi nie może być rozpatrzony m.in.
z uwagi na nieuzupełnienie numerów PESEL czy wykazanie interesu prawnego. Cofnięcie skargi może bowiem dotyczyć wyłącznie skargi, która została skutecznie wniesiona, a więc takiej, która wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne (vide: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, str. 291).
W związku z przytoczonymi powyżej argumentami, w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do rozpatrzenia wniosku o cofnięcie skargi złożonej w imieniu grupy mieszkańców, bowiem zachodziły podstawy do jej odrzucenia wobec nieuzupełnienia braków formalnych.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi D.D., A.Ł.-G., P.P., W.G., P.G., R.S., D.K., M.L., S.G., M.R., C.D., K.D., M.G., A.T., W.T., K.M., K.A. – N., K.K., A.M., Stowarzyszenia [...].