II SA/Go 362/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2024-10-02
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadyzbieranie odpadówprzetwarzanie odpadówzezwoleńochrona środowiskainspekcja ochrony środowiskazarządzenie pokontrolneWSAsprzęt elektryczny i elektronicznyzużyty sprzęt

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na zarządzenie pokontrolne inspektora ochrony środowiska, uznając, że zgromadzone przedmioty stanowią odpady i ich zbieranie oraz przetwarzanie wymaga zezwolenia.

Skarżący L.K. zaskarżył zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nakazujące zaprzestanie zbierania i przetwarzania odpadów bez zezwolenia oraz prowadzenie ewidencji i monitoringu wizyjnego. Skarżący argumentował, że przyjmowane przedmioty to produkty używane, a nie odpady, oraz że nie prowadzi takiej działalności. Sąd uznał jednak, że kwalifikacja przedmiotów jako odpadów jest prawidłowa, opierając się na definicji odpadu i intencji posiadacza do pozbycia się przedmiotu. Sąd stwierdził, że działalność skarżącego wyczerpuje znamiona zbierania i przetwarzania odpadów, co wymaga zezwolenia, a tym samym zarządzenie pokontrolne było zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę L.K. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ). Zarządzenie to nakazywało skarżącemu zaprzestanie zbierania i przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia, prowadzenie ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów oraz objęcie monitoringiem wizyjnym miejsc magazynowania odpadów. WIOŚ stwierdził, że skarżący prowadzi działalność polegającą na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, takich jak zużyte opony, tekstylia, sprzęt RTV i AGD, bez wymaganych zezwoleń. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że przyjmowane przedmioty są produktami używanymi, a nie odpadami, oraz że nie prowadzi działalności wymagającej zezwolenia. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o odpadach, uznał kwalifikację przedmiotów jako odpadów za prawidłową. Sąd podkreślił, że definicja odpadu opiera się na "triadzie": pozbywanie się, zamiar pozbycia się lub obowiązek pozbycia się. Nawet jeśli przedmioty nadają się do dalszego wykorzystania, mogą być uznane za odpady, jeśli ich posiadacz zamierza się ich pozbyć. Sąd stwierdził, że sposób pozyskiwania i magazynowania przedmiotów przez skarżącego, a także ich stan, wskazują na wyzbywanie się ich przez dotychczasowych posiadaczy. W związku z tym, działalność skarżącego została uznana za zbieranie i przetwarzanie odpadów, co zgodnie z art. 41 ustawy o odpadach wymaga uzyskania zezwolenia. Sąd oddalił skargę, uznając zarządzenie pokontrolne za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przedmioty te stanowią odpady, ponieważ ich posiadacze się ich pozbywają, a sposób ich pozyskiwania i magazynowania przez skarżącego wskazuje na wyzbywanie się ich przez dotychczasowych właścicieli. Kwalifikacja jako odpadu nie wyklucza możliwości dalszego gospodarczego wykorzystania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji odpadu z ustawy o odpadach oraz orzecznictwie sądów administracyjnych i TSUE, które szeroko interpretują pojęcie odpadu, uwzględniając intencję posiadacza do pozbycia się przedmiotu, nawet jeśli przedmiot ten nadaje się do odzysku lub ponownego użycia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (28)

Główne

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 6, 21 i 34

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu, przetwarzania, zbierania odpadów.

uoo art. 25 § ust. 6a

Ustawa o odpadach

Obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów.

uoo art. 41 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Wymóg uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.

ustawa IOŚ art. 12 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Podstawa wydania zarządzenia pokontrolnego.

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym art. 46 § ust. 1

Wymóg prowadzenia demontażu zużytego sprzętu w zakładzie przetwarzania.

uoo art. 66 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Obowiązek prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów.

uoo art. 25 § ust. 6a-8a

Ustawa o odpadach

Obowiązek monitoringu wizyjnego.

Pomocnicze

ustawa IOŚ art. 9a § ust. 2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Wyłączenie stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców do kontroli pozaplanowych.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 19

Ustawa o odpadach

Definicja posiadacza odpadów.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 21

Ustawa o odpadach

Definicja przetwarzania odpadów.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 22

Ustawa o odpadach

Definicja przygotowania do ponownego użycia.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 14

Ustawa o odpadach

Definicja odzysku.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 5 lit. b

Ustawa o odpadach

Tymczasowe magazynowanie odpadów.

uoo art. 71 § pkt 1

Ustawa o odpadach

Wyłączenie ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji.

uoo art. 25 § ust. 6j

Ustawa o odpadach

Wyłączenie z obowiązku monitoringu wizyjnego.

uoo art. 45

Ustawa o odpadach

Wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 34

Ustawa o odpadach

Definicja zbierania odpadów.

uoo art. 3 § ust. 1 pkt 5 lit. a

Ustawa o odpadach

Wstępne magazynowanie odpadów przez wytwórcę.

uoo art. 27 § ust. 2

Ustawa o odpadach

Przekazywanie odpadów innym uprawnionym przedsiębiorcom.

uoo art. 25 § ust. 4 i 5

Ustawa o odpadach

Okres tymczasowego magazynowania odpadów.

ustawa IOŚ art. 11 § ust. 1 i 2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Obowiązek dołączenia załączników do protokołu i prawo do zgłaszania uwag.

ustawa IOŚ art. 9 § ust. 1b pkt 2 i ust. 1c

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Definicja kontroli interwencyjnej.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada oficjalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżalność zarządzenia pokontrolnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Ogólne zasady prowadzenia działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja zgromadzonych przedmiotów jako odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Działalność skarżącego wyczerpuje znamiona zbierania i przetwarzania odpadów. Obowiązek uzyskania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów. Obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów.

Odrzucone argumenty

Przedmioty przyjmowane przez skarżącego nie są odpadami, lecz produktami używanymi nadającymi się do ponownego wykorzystania. Skarżący nie prowadzi działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów wymagającej zezwolenia. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych w toku kontroli (np. brak informacji o możliwości udziału pełnomocnika, brak sporządzenia protokołu oględzin). Niewykonalność prowadzenia ewidencji odpadów w systemie BDO dla poprzednich lat. Obowiązek monitoringu wizyjnego dotyczy wytwórcy odpadów, a nie skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom. pojęcie odpadu nie wyłącza zatem substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Piątek

sędzia

Kamila Karwatowicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia odpadu w kontekście przedmiotów używanych, obowiązki posiadaczy odpadów, wymogi zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów, obowiązki ewidencyjne i monitoringowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale ogólne zasady interpretacji pojęcia odpadu i obowiązków posiadaczy są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji, czy używane przedmioty są odpadami, co ma znaczenie dla wielu przedsiębiorców i osób prywatnych. Wyrok jasno określa kryteria kwalifikacji odpadów i obowiązki z tym związane.

Czy używane przedmioty to śmieci? Sąd wyjaśnia, kiedy zaczyna się obowiązek posiadania zezwolenia na odpady.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 362/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 3 ust. 1 pkt 6,21 i 34, art. 25 ust. 6a, art. 41
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi L. K. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zbierania i przetwarzania odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w terminie od [...] lutego do [...] kwietnia 2024 r. u L.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą L.-B. L.K. w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przy ul. [...], udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako - WIOŚ) zarządził:
1. Zaprzestać zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach (Dz.U.2023.1587 tj.). Termin realizacji: Bezzwłocznie.
2. Zaprzestać przetwarzania odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (oraz przygotowania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego do ponownego użycia) poza zakładem przetwarzania bez wymaganego w tym zakresie zezwolenia. Termin realizacji: Bezzwłocznie.
3. Prowadzić na bieżąco ilościową i jakościową ewidencję odpadów - karty przekazania odpadów oraz karty ewidencji odpadów zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i następne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm., dalej jako - uoo). Termin realizacji: Bezzwłocznie.
4. Objąć monitoringiem wizyjnym miejsca magazynowania odpadów zgodnie z zapisami art. 25 ust. 6a-8a uoo. Termin realizacji: Bezzwłocznie.
W uzasadnieniu zarządzenia WIOŚ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w terminie od [...] lutego do [...] i kwietnia 2024 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska u L.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą L.-B. L.K. w miejscu prowadzenia działalności przy ul. [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Ustalono, że kontrolowany prowadzi działalność polegającą na: zbieraniu odpadów m.in. zużytych opon, tekstyliów, odzieży, przedmiotów pochodzących z gospodarstw domowych, odpadów sprzętów rtv i agd tj. lodówek, pralek, telewizorów, komputerów itp. a także przetwarzanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektrycznego (w tym przygotowanie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego do ponownego użycia) poza zakładem przetwarzania, bez wymaganego w tym zakresie zezwolenia. Działalność ta prowadzona jest na placu magazynowym oraz budynkach warsztatowych zlokalizowanych dz. nr [...].
Ad. 1 W trakcie kontroli ustalono, że na placu magazynowym oraz w budynkach warsztatowych zlokalizowanych na dz. nr [...] magazynowane były odpady pochodzące z gospodarstw domowych. Na placu magazynowym stwierdzono: sprzęty rtv i agd, stereo, kosiarki, wkrętarki, maszyny do szycia, lodówki, piekarniki, drukarki, pralki, grzejniki elektryczne, rowery, monitory kineskopowe, akumulatory, telewizory, zużyte opony samochodowe, odpady ubrań i tekstyliów. W budynku magazynowym nr 1 stwierdzono magazynowanie luzem, w workach foliowych oraz w opakowaniach kartonowych odpady ubrań, książek, zabawek, butów oraz różnego rodzaju odpadów pochodzących z gospodarstw domowych. W budynku nr 2 stwierdzono magazynowanie luzem oraz w pojemnikach odpadów sprzętu rtv i agd pochodzących z gospodarstw domowych: stereo, ekranów, telewizorów, komputery oraz laptopy, żelazka, rowery, keybordy, klawiatury, myszki oraz pady do konsoli. Na placu magazynowym zlokalizowanym na dz. nr [...] stwierdzono: magazynowanie monitorów kineskopowych, telewizorów, zużytych opon, lodówek, pralek w całości oraz uszkodzonych, mikrofale, piekarniki, drobne sprzęty użytku domowego, rowery. Sprzęty te w większości magazynowane były luzem na gruncie, bez zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych. Jak ustalono w trakcie kontroli, właścicielem działki nr [...] jest L.K. natomiast właścicielką działki nr [...] jest S.B.-N., od której L.K. ową działkę dzierżawi, jest więc jej faktycznym użytkownikiem.
W toku kontroli L.K. okazał ulotkę o odbiorze niepotrzebnych rzeczy, które wrzucane są do skrzynek pocztowych w gospodarstwach domowych - w ten sposób pozyskiwane są odpady, które znajdują się na działkach nr [...]. W toku kontroli nie okazano dokumentów poświadczających zakup produktów używanych m.in. sprzętu rtv i agd, używanych opon itp. W toku kontroli okazano kilka faktur (5 szt.) dot. zakupu obuwia oraz akcesoriów obuwniczych. Jak oznajmił L.K., przedmioty znajdujące się na działkach przyjmowane (odbierane) są z gospodarstw domowych nieodpłatnie, a następnie sprzedawane. Zdaniem organu fakt odbierania bezpłatnie przedmiotów oraz sprzętów użytku domowego przesądza o tym, że przedmioty i sprzęty stanowią odpady. Wskazuje na to również sposób ich magazynowania - bezpośrednio na gruncie, bez zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych. Cześć sprzętów była również uszkodzona - niemożliwe więc jest wykorzystanie ich w pierwotnym celu. Zgodnie z art. 41 ust. 1 uoo prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Kontrolowany podmiot nie posiada ww. zezwolenia wobec czego działa niezgodnie z obowiązującym prawem.
Ad.2. W trakcie kontroli ustalono, że L.K. przetwarzał na działkach nr [...] odpady bez wymaganego w tym zakresie zezwolenia. Na placu magazynowym na działce nr [...] stwierdzono:- magazynowane w big-bagach: odpady obwodów drukowanych, odpady metali różnego rodzaju w tym obudowy oraz części metalowe pochodzące ze zdemontowanych urządzeń rtv i agd, zlewozmywaki, odpady kabli pochodzące ze zdemontowanych urządzeń elektrycznych i elektronicznych, a także odpady przewodów miedzianych pochodzących ze zdemontowanych urządzeń elektrycznych i elektronicznych; - magazynowanie w kontenerach: odpady metali różnego rodzaju m.in. suszarki do ubrań, grzejniki a także odpady pochodzące ze zdemontowanych urządzeń rtv i agd: części kosiarki, obudowy piekarników;- magazynowane w koszu: zdemontowane sprężarki do lodówek (widoczne oznaczenia czynników chłodzących np. R600a) oraz zbiorniki na czynnik chłodzący. W budynku magazynowym nr 2 stwierdzono:- magazynowanie luzem oraz w pojemnikach pochodzące z gospodarstw domowych odpady sprzętu rtv i agd, stereo, ekranów, telewizorów, komputery oraz laptopy, żelazek, rowerów, keybordy, klawiatury, myszki, pady do konsoli,- magazynowane luzem oraz w pojemnikach: częściowo zdemontowane komputery,- magazynowane w pojemnikach oraz kontenerach odpady pochodzące z demontażu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego: kable oraz przewody, zasilacze komputerowe, płytki obwodów drukowanych oraz płyty główne, pamięci wewnętrzne - dyski HDD, napędy optyczne DVD, głowice lasera DVD, głowice magnetowidów, zasilacze serwerowe, narzędzia ręczne służące do demontażu urządzeń. Na placu magazynowym na działce o nr [...] stwierdzono:- odpady pochodzące gospodarstw domowych magazynowane w big-bagach oraz. luzem;- magazynowane na gruncie lodówki oraz pralki w całości oraz uszkodzone bez zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi. W wiacie: magazynowane lodówki, mikrofale, piekarniki, różne sprzęty użytku domowego, - magazynowane bezpośrednio na gruncie, bez zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi rowery;- wymieszane z gruntem połamane obudowy od lodówek oraz pralek.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U.2015 poz. 796) czynności polegające na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie produktów lub części produktów stanowiących odpady w celu ich przygotowania do ponownego użycia bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania, odbywające się bez stosowania stacjonarnych urządzeń stanowią proces odzysku R12. W toku kontroli L.K. okazał faktury sprzedaży m.in. rowerów, sprzętu rtv i agd, przedmiotów użytku domowego oraz odzieży. Sprzedaż używanego sprzętu - odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, które zostały wcześniej poddane sprawdzeniu oraz przygotowaniu do ponownego użycia stanowi przetwarzanie w procesie R12. Kontrolowany nie posiada obecnie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie R12 w celu przygotowania odpadów do ponownego użycia. Jak ustalono, kontrolowany prowadzi również demontaż zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w budynku warsztatowo-magazynowym. Wskazują na to zdemontowane części pochodzące ze sprzętów użytku domowego m.in. lodówek, pralek, telewizorów, komputerów, odtwarzaczy dvd itp. Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U.2024 poz. 573) demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu oraz odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu prowadzi się wyłącznie w zakładzie przetwarzania. Demontaż zużytego sprzętu, recykling i inne niż recykling procesy odzysku, z wyjątkiem przygotowania do ponownego użycia, obejmują przynajmniej usunięcie ze zużytego sprzętu płynów oraz postępowanie prowadzone w sposób określony w załączniku nr 5 do ustawy. Przez zakład przetwarzania rozumie się instalację, obiekt budowlany lub jego część, w których jest prowadzony demontaż zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu lub odpadów powstałych po demontażu zużytego sprzętu, które posiadają decyzję w zakresie gospodarki odpadami zezwalającą na przetwarzanie zużytego sprzętu. Kontrolowany podmiot nie posiada decyzji zezwalającej na przetwarzanie zużytego sprzętu oraz przygotowanie do ponownego użycia zużytego sprzętu.
Ad. 3 W loku kontroli dokonano analizy lOŚ BDO za lata 2020-2024 i ustalono, że kontrolowany w okresie 2020 - [...].02.2024 r. przekazał 203,986 Mg odpadów. Kontrolowany zobowiązany jest do prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów - zgodnie z art. 66 uoo. Dotychczas ewidencja odpadów prowadzona była jedynie w oparciu o karty przekazania odpadów (jako przekazujący). Kontrolowany nie może skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 71 pkt 1 uoo - wytwarza więcej niż 5 Mg odpadów na rok. Kontrolowany zbiera i przetwarza odpady, dlatego jest zobowiązany do prowadzenia pełnej ewidencji odpadów na postawie art. 67 ust. 1 uoo. Ad. 4 Kontrolowany jako posiadacz odpadów prowadzący zbieranie i przetwarzanie odpadów palnych m.in. zużytych opon, tekstyliów, częściowo sprzętów rtv i agd zobowiązany jest do stosowania przepisów art. 25 ust. 6a-6f uoo. Na terenie placu magazynowego zamontowanych jest 8 kamer, z czego działają 3. Nie obejmują one jednak całej powierzchni magazynowanych odpadów. Kontrolowany nie przesłał również do siedziby WIOS hasła i loginu do podglądu z kamer w czasie rzeczywistym.
Dalej organ wskazał, że pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. skarżący złożył uwagi do protokołu kontroli. W odniesieniu do zarzutu o niepoinformowaniu o możliwości udziału w kontroli pełnomocnika lub tłumacza, WIOŚ wskazał, że zgodnie z przedstawionym do kontroli Wypisem z aktu notarialnego Repertorium A numer [...] Pan L.K. włada językiem polskim, posiada również ważną kartę stałego pobytu. Dodatkowo, prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, niejako zobowiązuje do znajomości podstawowych praw i obowiązków zawartych w ustawie Prawo przedsiębiorców. Odnośnie zarzutu braku sporządzenia protokołu oględzin organ wskazał na brak takiego wymogu. Przedmiotowa kontrola miała charakter kontroli pozaplanowej - interwencyjnej. W myśl art. 9a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska kontrolę przedsiębiorców wykonuje się na zasadach określonych w rozdziale 5 ustawy Prawo przedsiębiorców. Organ powołał się na treść art. 9a ust. ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska
Następnie WIOŚ wyjaśnił, że kwalifikacja przedmiotów jako odpady jest prawidłowa, gdyż w toku kontroli kontrolowany sam wskazał, że odbierane przedmioty są przekazującym niepotrzebne, czym wypełniają definicję odpadu określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 uoo. W toku kontroli okazano jedynie 5 faktur zakupu obuwia i artykułów obuwniczych, nie okazano dokumentów poświadczających zakup używanych sprzętów rtv i agd, opon odzieży, tekstyliów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego prowadzenia ewidencji odpadów organ wskazał, że kontrolowany prowadzi działalność związaną ze zbieraniem i przetwarzaniem odpadów, wobec czego zobowiązany jest zgodnie z art. 66-69 uoo do prowadzenia pełnej ewidencji odpadów, za pomocą kart przekazania odpadów i kart ewidencji odpadów. Kontrolowany zbiera odpady, a także przetwarza poza zakładem przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego zużyty sprzęt. Kontrolowany sam potwierdza, iż nie prowadził Kart Ewidencji Odpadów, posługiwał się jedynie Kartami Przekazania Odpadów.
Kontrolowany jako posiadacz odpadów prowadzący zbieranie i przetwarzanie odpadów palnych m.in. zużytych opon, tekstyliów, częściowo sprzętów rtv i agd (obudowy z tworzyw sztucznych, obwody płytek drukowanych, kable itp.) zobowiązany jest do stosowania przepisów art. 25 ust. 6a-6f uoo. Przepisy te jednoznacznie wskazują na obowiązek prowadzenia monitoringu wizyjnego miejsc magazynowania odpadów dla podmiotów prowadzących zbieranie i przetwarzanie odpadów.
Odnosząc się do zarzutu przekazania załączników do protokołu w formie płyty CD organ poinformował, że zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny. Wszystkie załączniki (21) do protokołu zostały zeskanowane w formie pdf oraz dostarczone kontrolowanemu w dniu zakończenia kontroli. Kontrolowany miał więc możliwość zapoznania się z wszystkimi załącznikami do protokołu.
Na powyższe Zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] L.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu Zarządzeniu skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425, dalej - ustawa IOŚ): a. poprzez wydanie kwestionowanego aktu w stosunku do Skarżącego i dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego, podczas gdy z całości akt postępowania kontrolnego wynika, że działalność w zakresie zabierania i przetwarzania odpadów nie jest przez Skarżącego prowadzona, b. poprzez przypisanie odpowiedzialności za wszystkie zgromadzone na terenie nieruchomości przedmioty, kwalifikowane przez Organ jako odpady, Skarżącemu, podczas gdy z przeprowadzonych przesłuchań jednoznacznie wynika, że w tym miejscu działalność prowadzana jest przez kilka różnych, niezależnych podmiotów, do których należy część zgromadzonych na nieruchomości przedmiotów,
2. art. 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy lOŚ poprzez: a. pominięcie istotnej części argumentacji Skarżącego przedstawionej w treści pisma z dnia [...] kwietnia 2024 r., przy jednoczesnym braku uzasadnienia w treści Zarządzenia odmowy uznania ich zasadności, co skutkowało naruszeniem swobodnej oceny dowodów przez Organ i dowolnością Organu w tym zakresie oraz błędnym ustaleniem stanu faktycznego, b. nałożenie w Zarządzeniu obowiązków na tyle ogólnie sformułowanych i uzasadnionych, że nie wiadomo w stosunku do których konkretnie przedmiotów zidentyfikowanych na nieruchomości, na której działalność prowadzi kilka różnych, niezależnych podmiotów. Skarżący powinien podjąć wskazane w Zarządzeniu działania i pominięcie kilkukrotnie podnoszonego przez Skarżącego faktu, że nie wszystkie znajdujące się na nieruchomości przedmioty stanowią jego własność, a tym samym nie ma on żadnej możliwości rozporządzania nimi, c. uzasadnienie Zarządzenia w sposób wewnętrznie sprzeczny w zakresie odesłania Skarżącego do przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236],
3. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy lOŚ w zw. z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 uoo, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący był zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów, podczas gdy przyjmowane przez niego przedmioty mimo że używane, nadają się do ponownego ich wykorzystania zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem i jako takie są mu przekazywane przez ich poprzednich właścicieli, a tym samym nie stanowią odpadów, a produkty używane,
4. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy lOŚ w zw. z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 573), poprzez błędne przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności za znajdujący się na nieruchomości sprzęt elektryczny i elektroniczny, a tym samym zarzucenie Skarżącemu przetwarzania tego rodzaju odpadów bez wymaganego zezwolenia i poza zakładem przetwarzania, w sytuacji gdy ze zgromadzonego sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sprzęt ten nie należy do Skarżącego,
5. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy lOŚ w zw. z art. 66 ust. 1 uoo i zobowiązanie Skarżącego do prowadzenia ewidencji odpadów w odniesieniu do odpadów zbieranych i przetwarzanych, w sytuacji gdy tego rodzaju działalność nie jest przez Skarżącego prowadzona, a także odniesienie obowiązku prowadzenia ewidencji (w zakresie Kart ewidencji odpadów) do lat 2020-2023, podczas gdy elektroniczny system BDO, w którym taka ewidencja powinna być prowadzona, uniemożliwia założenie tego rodzaju dokumentów dla poprzednich lat kalendarzowych, a tym samym realizacja Zarządzenia w tej części jest przez Skarżącego niewykonalna,
6. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy lOŚ w zw. z art. 25 ust. 6a-8a uoo, poprzez zobowiązanie Skarżącego do objęcia monitoringiem wizyjnym miejsc magazynowania odpadów, podczas gdy obowiązek ten dotyczy podmiotów zbierających lub przetwarzających odpady, nie dotyczy zaś wytwórcy odpadów, którym jest Skarżący,
7. art. 11 ust. 1 ustawy lOŚ, poprzez brak dołączenia do protokołu kontroli, stanowiących jego integralną część, podpisanych przez inspektorów Organu załączników
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na jego rzecz od Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako - p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny uchyla bądź stwierdzenia nieważność zaskarżonej decyzji lub innego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli było w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] wydane na skutek przeprowadzonej w dniach od [...] lutego 2024 r. do [...] kwietnia 2024 r. kontroli w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez L.K. pod nazwą L.-B. L.K. w [...].
Wskazać na wstępie należy, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, lecz innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2pkt 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o IOŚ jest władczym aktem organu administracji publicznej, odrębnym od decyzji administracyjnej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten jest wydawany w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia prawa. Istotą kontroli poprzedzającej wydanie zarządzenia pokontrolnego jest po pierwsze - zbadanie zgodności stanu istniejącego (stanu faktycznego) ze stanem postulowanym, czyli stanem spełniającym wymogi zgodności z przepisami i regułami, które w prawie uznane są za warunki jego poprawności, po drugie - ustalenie zasięgu i przyczyn rozbieżności, a wreszcie po trzecie - przekazanie wyników tego ustalenia, a czasem i wynikających stąd dyspozycji, podmiotowi kontrolowanemu lub też jego jednostce nadrzędnej.
W judykaturze i piśmiennictwie wskazuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, zob. też T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 2011 r., nr 3, s. 93).
Postępowanie w przedmiocie wydania zarządzenia pokontrolnego toczy się w oparciu o przepisy ustawy IOŚ, a zatem stan faktyczny sprawy zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu.
W związku z takim charakterem omawianego aktu w orzecznictwie utrwalone jest już stanowisko, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy IOŚ, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12; wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09). Uwagę te należy odnieść do niniejszej sprawy. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca może skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie organu polegające na stwierdzeniu, że skarżący zbiera odpady bez wymaganego pozwolenia i w związku z tym jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na zbieranie odpadów. Zdaniem Sądu, ta konstatacja skutkowała stwierdzeniem przez organ kontrolny innych nieprawidłowości. Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem podnosząc, że realiach sprawy w zakresie prowadzonych przez niego czynności nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na zbieranie odpadów, a pozyskiwane przedmioty nie stanowią odpadów.
W myśl art. 3 pkt 6 u.o.o. przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2019 r. o sygn. II OSK 2916/17 definicja odpadów opiera się na znanej od dawna w prawie unijnym i polskim "triadzie": odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do pozbycia się jest obowiązany. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom. Pojęcie odpadu nie wyłącza zatem substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. Dla zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpadu, nie ma znaczenia wola, świadomość nabywcy. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r., o sygn. II SA/Op 497/18 okoliczność, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi, nie oznacza, że nie jest odpadem. Jako odpady należy traktować nie tylko przedmioty i substancje będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, a które posiadacz, wytwórca uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, bez przeprowadzenia procedury, o której stanowi art. 11 u.o.o. Z kolei w wyroku z dnia 29 maja 2018 r. o sygn. II SA/Ke 769/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania i wyzbywa się go. Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu, innymi słowy - nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. Niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. "Pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania i wyzbywa się go, przy czym przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r. o sygn. II OSK 2642/15 wskazano, że decydujące znaczenie dla kwalifikacji określonego przedmiotu (substancji) jako odpadu ma kwestia związana z jego "pozbywaniem się" przez posiadacza, które może być, jak się przyjmuje, działaniem faktycznym ("pozbywa się"), zamierzonym ("pozbyć się zamierza") lub nakazanym ("do którego pozbycia się jest obowiązany").
Definicja odpadów zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 6 uoo pozostaje zbieżna ze znaczeniem pojęcia odpad przyjętym w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (art. 3 ust. 1). Poprzedni akt prawodawstwa unijnego posługiwał się czasownikiem "usuwania" przedmiotu lub substancji (por. art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów). W konsekwencji rozstrzygnięcie o tym, czy w konkretnym przypadku w odniesieniu do określonego przedmiotu lub substancji powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące odpadów, zależne jest od tego, czy w danym przypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz owego przedmiotu (substancji) pozbywa się, zamierza się pozbyć lub jest obowiązany to uczynić. Oznacza to, że regulacje krajowa i unijna dotyczące gospodarki odpadami posługują się pojęciem "odpadów" w znaczeniu, które decydującym kryterium zaliczenia przedmiotu lub substancji do odpadów czyni intencję posiadacza w pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Wyjątkiem od tego jest ustalenie przepisu prawa krajowego, który nakłada na posiadacza taki obowiązek, czyli obowiązek pozbycia się danego przedmiotu lub substancji (por. wyroki NSA z 8 listopada 2016 r. II OSK 257/15 i z 16 stycznia 2015 r. II OSK 1463/13).
Wolę pozbycia się określonego przedmiotu (substancji) należy łączyć z kryterium jego zaistniałej nieprzydatności, która wiąże się ze zmianą sposobu użytkowania przedmiotu polegającą na użytkowaniu go w inny sposób aniżeli nakazuje to jego przeznaczenie (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r. II OSK 960/08; wyrok NSA z 12 marca 2013 r. II OSK 2132/11). Do kategorii odpadów włączyć należy nie tylko te przedmioty, które ich dotychczasowy posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. Z tego względu pozbycia się przedmiotu nie można zawężać do sytuacji, gdy dotychczasowy posiadacz pozbywa się danego przedmiotu w celu jego definitywnego unieszkodliwienia lub przetworzenia. Powyższy sposób rozumienia pojęcia odpady pozostaje w pełni zbieżny ze sposobem jego rozumienia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. W orzecznictwie tym wskazuje się, że zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadów w rozumieniu dyrektywy w sprawie odpadów wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia wyrazu usuwać (pozbywać się). Wyrazy te powinny być interpretowane nie tylko w świetle zasadniczego celu dyrektywy, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale także w świetle tego, że polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że ww. wyrażenia, a zatem również i pojęcie odpad, nie mogą być interpretowane w sposób zawężający (por. wyrok TS z 18 grudnia 2007 r. C-263/05, Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Włoska). Z tego między innymi względu zauważa się, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (por. postanowienie TSUE z 15 stycznia 2004 r. C-235/02). Przedstawiony kierunek wykładni nadawanej art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o. prowadzi więc do wniosku, że sytuacja, w której przedmiot po okresie jego użytkowania przestaje być wykorzystywany w pierwotnym celu, powinna być traktowana jako wyraźna przesłanka, że dotychczasowy posiadacz tego przedmiotu miał zamiar jego pozbycia się.
W świetle powyższych uwag, w ocenie Sądu, kwalifikacja przedmiotów gromadzonych przez skarżącego na terenie działek nr [...] - jako odpady, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 uoo.- jest prawidłowa. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący - w opisany przez siebie sposób - pozyskuje od dotychczasowych posiadaczy m.in. zużyty sprzęt agd i rtv, odzież i inne przedmioty opisane w protokole kontroli. Przedmioty te są przekazywane przez dotychczasowych posiadaczy ponieważ są dla nich zbędne, natomiast nie są one nabywane przez skarżącego na własne potrzeby, skarżący nie przedstawił również dowodu ich zakupu. Z akt sprawy wynika, że część tych przedmiotów jest poddawana procesowi odzysku, a następnie te które nadają się do dalszego użytkowania są sprzedawane lub przekazywane bezpłatnie. Dla powyższej kwalifikacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w ulotce oferującej odbiór rzeczy zaznaczono, że powinny być one sprawne, niezniszczone i nadające się do użytku. Istotny jest bowiem fakt wyzbycia się danych przedmiotów przez dotychczasowych posiadaczy, dodatkowo wskazać również można na sposób postępowania z tymi przedmiotami po ich przejęciu od dotychczasowych posiadaczy. W świetle wcześniejszych wywodów Sąd orzekający opowiada się za szeroką wykładnią pojęcia odpadów. Aprobuje tezę, że do kategorii odpadów włączyć należy nie tylko te przedmioty, które ich dotychczasowy posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku.
Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić przyjdzie, że obowiązek nałożony w punkcie 1 zarządzenia pokontrolnego ma oparcie w art. 41 uoo. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 uoo prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wydaje, w drodze decyzji, organ właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zbierania lub przetwarzania odpadów. Definicja zbierania odpadów została zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 34 uoo i zgodnie z jego brzmieniem zbieranie odpadów to ich gromadzenie przed transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b uoo Co do zasady, zgodnie z art. 41 ust. 1 uoo, zbieranie odpadów rozumiane zgodnie z przywołaną definicją, wymaga uzyskania zezwolenia. Od tej generalnej reguły, ustawodawca przewidział wyjątki w art. 45 uoo, jednak omawiany stan faktyczny nie podpada pod żaden przypadek wymieniony w tym przepisie.
W toku kontroli ustalono, że w latach 2020 - 2024 skarżący przekazał określoną ilość odpadów: miedź, brąz, mosiądz, aluminium, stal, żelazo, kable, zużyte opony, urządzenia elektryczne i elektroniczne. Kontrola wykazała, że skarżący prowadził uproszczoną ewidencję odpadów, gdyż prowadził karty przekazania odpadów, ale nie prowadził kart pozyskania odpadów. Ze względu na ilość przekazanych odpadów, na podstawie art. 66 ust. 1 w zw. z art. 71 pkt b uoo skarżący ma obowiązek prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów
Powyższe ustalenie, które jest bezsporne, również dowodzi, że działalność skarżącego wyczerpuje znamiona zbierania odpadów. Przyjmuje się, że zbieranie odpadów które zdefiniowane zostało w art. 3 ust. 1 pkt 34 uoo, polega na przyjmowaniu odpadów od ich wytwórców oraz innych posiadaczy odpadów (np. od innego zbierającego odpady, bowiem uoo tego nie zabrania), gromadzeniu ich przed transportem do innych uprawnionych przedsiębiorców, wskazanych w art. 27 ust. 2 uoo. Zbieranie obejmuje również wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów, np. sprasowanie ich czy zbelowanie. W ramach zbierania dopuszczone jest tymczasowe ich magazynowanie w sposób określony w zezwoleniu na zbieranie odpadów. Magazynowanie to nie może trwać dłużej niż przez okres wskazany w art. 25 ust. 4 i ust. 5 u.o.o.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 21 uoo przetwarzanie są to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie, natomiast w myśl art. 3 ust. 1 pkt 22 przez przygotowanie do ponownego użycia rozumie się odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego przetwarzania. Przez odzysk - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 uoo należy rozumieć jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce. Z protokołu kontroli wynika, że skarżący prowadzi przetwarzanie odpadów, które obejmuje demontaż zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w celu przygotowania do ponownego użycia. Na powyższe wskazują zdemontowane części pochodzące ze sprzętu agd znajdujące się w budynku magazynowym na terenie kontrolowanej posesji, a których obecność stwierdzono w czasie kontroli. Dodać należy, ze również ze struktury przekazywanych przez skarżącego odpadów (karty przekazywania odpadów) wynika, że skarżący prowadzi opisany wyżej proces przetwarzania odpadów w postaci sprzętu agt i rtv. Proces ten, stosownie do treści art. 46 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym może być prowadzony wyłącznie w zakładzie przetwarzania. Tym samym obowiązek nałożony w punkcie 2 zarządzenia pokontrolnego ma oparcie w przepisach prawa.
Stosownie do treści art. 25 ust. 6a uoo posiadacz odpadów obowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego zbieranie lub przetwarzanie odpadów, prowadzący magazynowanie odpadów, z wyjątkiem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. a, lub zarządzający składowiskiem odpadów jest obowiązany do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów, zgodnie z ust. 6b-6f. 6h i 6i oraz przepisami wydanymi na podstawie ust. 8a.
Obowiązek wynikający z art. 25 ust. 6a uoo stanowi konsekwencję ustalenia, że dany podmiot jest posiadaczem odpadów i jest zobowiązany do uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Jak wyżej podniesiono w sprawie prawidłowo przyjęto, że przedmioty znajdujące się na działce nr [...] (która stanowi własność skarżącego) i działce nr [...] (której jest dzierżawcą) stanowią odpad, a skarżący jest ich posiadaczem. Nadto, jak wynika z wcześniejszych uwag, na skarżącym ciążył obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia. W konsekwencji, po myśli art. 25 ust. 6a uoo. skarżący jest zobowiązany do prowadzenia monitoringu wizyjnego miejsc składowania odpadów. Jednocześnie mając na uwadze rodzaj odpadów wynikający z dokumentacji fotograficznej na której widoczne są m.in. opony samochodowe, odzież i tworzywa sztuczne, nie sposób przyjąć, aby zaktualizowało się zwolnienie określone w art. 25 ust. 6j uoo. W związku z powyższym istniały podstawy prawne do tego, aby zobowiązać skarżącego do zapewnienia monitoringu wizyjnego składowiska odpadów w świetle powołanych powyżej przepisów.
Nie były zasadne pozostałe zarzuty skargi. Wskazać należy, że dla nałożenia obowiązku w trybie zarządzenia pokontrolnego nie jest wymagane szczegółowe, precyzyjne określenie ilości oraz szczegółowe opisane zbieranych oraz przetwarzanych odpadów. Istotne jest ustalenie, że ilość odpadów oraz okoliczności ich pozyskiwania wskazują, że działalność z tym związana wymaga uzyskania stosownego zezwolenia na podstawie uoo. W badanej sprawie niewątpliwie ustalono, że na działkach nr [...] znajduje się znaczna ilość odpadów, których rodzaj został opisany w protokole kontroli, ponadto prowadzony jest proces ich przetwarzania. Stan istniejący na w.w. nieruchomościach obrazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym materiał fotograficzny. Powyższe ustalenia znajdują również oparcie w zeznaniach skarżącego złożonych w dniu 3 kwietnia 2024 r. z których wynika, że na w.w nieruchomościach znajdują się odpady należącego do skarżącego i do jego brata – I.K. Dodać należy, że w dniu 27 lutego 2024 r. skarżący przedłożył Marszalkowi Województwa sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami. W sprawozdaniu tym podano ilość i rodzaj wytworzonych odpadów. W myśli art. 3 ust. 1 pkt 19 uoo przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W toku postępowania skarżący nie obalił domniemania wynikającego z powyższego przepisu.
Zdaniem Sądu użyte w art. 12 ust. 1 u.o.iś. sformułowanie dotyczące możliwości wydania zarządzenia pokontrolnego "na podstawie ustaleń kontroli" powoduje, że podstawowe znaczenie dowodowe, tak dla samej dopuszczalności wydania takiego zarządzenia w określonej sprawie, jak i dla oceny prawidłowości tego rodzaju aktu, ma protokół kontroli.
Wobec powyższego zarządzenie pokontrolne powinno wskazywać na ustalony w wyniku kontroli stan faktyczny sprawy, który ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skierowanych do adresata zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Z kolei stan faktyczny sprawy powinien znajdować swoje pełne odzwierciedlenie w protokole z czynności pokontrolnych. Ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie należą do organu, niemniej jednak kontrolowana jednostka nie jest w tym zakresie pozbawiona istotnych uprawnień, bowiem jej kierownik może wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi (art. 11 ust. 2 ustawy IOŚ). W razie sformułowania przez kontrolowanego tego rodzaju zastrzeżeń i uwag protokół, wraz ze stanowiskiem kontrolowanego, w swym całokształcie stanowi podstawę ustaleń kontroli, w oparciu o które organ ocenia zasadność wydania zarządzenia pokontrolnego oraz formułuje treść konkretnych wskazań. W badanej sprawie pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. skarżący wniósł uwagi o protokołu kontroli, do których organ stosunkował się w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego.
Zgodnie z art. 9 ustawy IOŚ Inspekcja Ochrony Środowiska prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe (ust. 1). Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole interwencyjne, przez które rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (ust. 1b pkt 2 i ust. 1c).
W niniejszej sprawie została przeprowadzona kontrola interwencyjna. Biorąc pod uwagę przytoczone dotychczas regulacje prawne oraz poczynione rozważania, Sąd nie dopatrzył się naruszeń o charakterze formalnym w zakresie przeprowadzenia kontroli w rozpoznawanej sprawie rzutujących na prawidłowość poczynionych w jej trakcie ustaleń. W niniejszej sprawie organ sporządził protokół kontroli dokumentujący kontrolę przeprowadzoną na terenie nieruchomości na której prowadzona jest przez skarżącego działalność gospodarcza tj. ul. [...]. Do protokołu dołączono materiał dowodowy m.in. w postaci zdjęć i protokołów przesłuchań świadków. Protokół został podpisany przez kontrolujących w dniu [...] kwietnia 2024 r., kontrolowany oświadczył do protokołu, że odmawia jego podpisania, jednocześnie kontrolowanemu przekazano egzemplarz protokołu kontroli, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W treści protokołu - pkt 5 - zawarto informację o dokumentach stanowiących załączniki do protokołu kontroli. Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. skarżący wniósł uwagi do protokołu kontroli.
Z protokołu kontroli wynika szczegółowy stan faktyczny sprawy, który dawał podstawy do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego w postaci ustawy o odpadach. Ustalono bowiem w ich toku okoliczności uzasadniające potrzebę podjęcia działań naprawczych w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska, w tym zasad gospodarowania odpadami.
Jak wyżej podniesiono przedmiotowa kontrola miała charakter kontroli pozaplanowej interwencyjnej. W myśl art. 9a ust. 2 ustawy IOŚ do kontroli pozaplanowych przedsiębiorców nie stosuje się przepisów art. 47, art. 48, art. 50, art. 51, art. 54, art. 55 i art. 58 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie miał zatem obowiązku informowania kontrolowanego o możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych w obecności osoby przez niego upoważnionej. Jako niezasadne należy uznać zarzuty odnoszące się do nieznajomości języka polskiego przez skarżącego, co w ocenie skarżącego mogło mieć wpływ na przebieg i wynik postępowania kontrolnego W tym względzie należy stwierdzić, że okoliczności sprawy nie wskazywały na potrzebę skorzystania z pomocy tłumacza, tym bardziej że również skarżący w toku czynności kontrolnych takiej potrzeby nie sygnalizował.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI