III SA/PO 67/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu go na badania lekarskie, uznając, że opinia psychiatryczna o uzależnieniu od alkoholu stanowiła wystarczającą podstawę do takich badań.
Skarga dotyczyła decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, spowodowanej opinią psychiatryczną o uzależnieniu od alkoholu. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku, uznał, że opinia ta stanowiła wystarczającą podstawę do skierowania na badania, nawet jeśli kierowca nie był karany za jazdę pod wpływem alkoholu i posiadał dobre wyniki innych badań. Sąd podkreślił, że celem jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a skierowanie na badania nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań, lecz służy ich wyjaśnieniu.
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o skierowaniu go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą do skierowania była opinia sądowo-psychiatryczna stwierdzająca u skarżącego uzależnienie od alkoholu, wydana w toku postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd powołał się na wcześniejszy, prawomocny wyrok z dnia 22 lipca 2022 r. (sygn. akt III SA/Po 185/22), który przesądził, że opinia psychiatryczna jest wystarczająca do przyjęcia istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami (art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) pozwalają na skierowanie na badania, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a nie jest wymagana pewność istnienia przeciwwskazań. Sąd zaznaczył, że celem jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym i że skierowanie na badania ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, a nie przesądzenie o braku uprawnień. Argumenty skarżącego dotyczące braku karalności za jazdę pod wpływem alkoholu czy pozytywnych wyników innych badań nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie, ponieważ organ nie jest uprawniony do oceny stanu zdrowia, a jedynie do oceny istnienia uzasadnionych zastrzeżeń. Sąd wskazał również, że przedłożone przez skarżącego orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie pochodziły od uprawnionych jednostek (wojewódzkich ośrodków medycyny pracy), co czyniło je nieskutecznymi w kontekście stwierdzenia braku przeciwwskazań.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, opinia sądowo-psychiatryczna stwierdzająca uzależnienie od alkoholu stanowi wystarczającą podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie, nawet jeśli nie ma pewności co do istnienia przeciwwskazań, a jedynie uzasadnione zastrzeżenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejszy prawomocny wyrok, który przesądził, że opinia psychiatryczna jest wystarczająca do przyjęcia istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Podkreślono, że celem jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a skierowanie na badania ma na celu wyjaśnienie wątpliwości, a nie przesądzenie o braku uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o kierujących pojazdami
Badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Pomocnicze
u.k.p. art. 11 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa o kierujących pojazdami
Warunkiem uzyskania prawa jazdy jest uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
P.p.s.a. art. 119 § pkt. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. 4 § ust. 1 pkt 10
Lekarz ocenia stan zdrowia w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. Załącznik Nr 4 § pkt 5
W przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu orzeka się istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. Załącznik Nr 4 § pkt 6
W przypadku stwierdzenia w przeszłości uzależnienia od alkoholu, można orzec brak przeciwwskazań pod pewnymi warunkami (abstynencja, leczenie, kontrolne badania).
Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców art. 10 § ust. 1
Jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Samo stwierdzenie uzależnienia od alkoholu nie daje podstaw do skierowania na badania lekarskie. Znaczenie ma fakt abstynencji Skarżącego i brak zachowań psychotycznych. Prokurator ani organy nie ustaliły, czy Skarżący był kiedykolwiek karany za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Skarżący od ponad 20 lat jest kierowcą zawodowym, nigdy nie miał kolizji ani wypadku, i nigdy nie stwierdzono u niego alkoholu podczas kontroli. Organ II instancji nie odniósł się do faktu, że Skarżący przeszedł kompleksowe badania dla kierowców zawodowych w dniu 01.07.2022 r. z bardzo dobrymi wynikami. Przedłożone orzeczenie lekarskie i psychologiczne potwierdzają brak przeciwwskazań.
Godne uwagi sformułowania
uzależnienia od alkoholu stanowi przeciwwskazanie zdrowotne do kierowania pojazdami dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Marzenna Kosewska
członek
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organów i sądów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA (art. 153 P.p.s.a.) w kontekście skierowania na badania lekarskie kierowcy z powodu uzależnienia od alkoholu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje wcześniejszy prawomocny wyrok WSA przesądzający o zasadności skierowania na badania. Nie stanowi ono przełomu w interpretacji przepisów, lecz potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i problematyki uzależnienia od alkoholu w kontekście uprawnień do kierowania pojazdami. Pokazuje, jak wcześniejsze orzeczenia sądu wpływają na późniejsze postępowanie.
“Uzależnienie od alkoholu a prawo jazdy: Sąd potwierdza, że opinia psychiatryczna wystarczy do skierowania na badania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 67/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Marzenna Kosewska Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1212 art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 185/22, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w O. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2022 r.., nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z dnia 4 stycznia 2022 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie skierowania T. P. (dalej również jako "Skarżący") na badania lekarskie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przyczyną, dla której Prokurator złożył wniosek wszczęcie niniejszego był fakt, iż z wydanej w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu opinii sądowo - psychiatrycznej sporządzonej przez lekarzy psychiatrów wynikało, że u skarżącego stwierdzono uzależnienie od alkoholu. Sąd zaznaczył, iż uzależnienia od alkoholu stanowi przeciwwskazanie zdrowotne do kierowania pojazdami przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Warunkiem uzyskania prawa jazdy jest bowiem m.in. uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 11 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej jako: u.k.p.)), a orzeczenie takie wydawane jest przez uprawnionego lekarza po przeprowadzeniu badań na zasadach i w zakresie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz.U.2020., poz.2213). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 10 tego rozporządzenia, w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie. Jak wynika z załącznika Nr 4 pkt 5 do rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu lub niemożności powstrzymania się od picia alkoholu i kierowania pojazdem lub uzależnienia od środków działających podobnie do alkoholu orzeka się istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie zaś z pkt 6 załącznika Nr 4 w przypadku stwierdzenia w przeszłości uzależnienia od alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu, można orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli osoba badana: 1) udokumentuje co najmniej roczny okres abstynencji; 2) przedstawi opinię lekarza lub terapeuty prowadzącego leczenie odwykowe potwierdzającą leczenie i utrzymywanie abstynencji oraz przeprowadza regularne kontrolne badania lekarskie. Jak z powyższego wynika, w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a tylko w szczególnych przypadkach istnieje możliwość orzeczenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami osoby uzależnionej. Sąd zauważył również, iż w przypadku ubiegania o prawo jazdy warunkiem jest badanie lekarskie w trakcie którego lekarz zobowiązany jest stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie, to oczywiste jest, że w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu u osoby posiadającej już prawo jazdy również konieczne jest przeprowadzenie badania lekarskiego. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14 - orzeczenie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Sąd podkreślił ponadto, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy opinia wydana przez biegłych lekarzy psychiatrów na potrzeby postępowania karnego, była wystarczająca do przyjęcia przez organy, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Decyzją z dnia 25 października 2022 r., [...] Starosta [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. postanowił skierować T. P. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od wskazanej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożył T. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odstąpienie od kierowania go na te badania. W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał, iż od ponad 20 lat jest kierowcą zawodowym i był wielokrotnie w tym czasie badany alkomatem, które nie wykazały spożycia alkoholu. Ponadto odwołujący wskazał, iż w dniu 1 lipca 2022 r. posiadał kompleksowe badania wymagane dla zawodowych kierowców. Decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ, po przytoczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania oraz przepisów prawa, wskazał, że Organ I instancji mógł i powinien był powziąć uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia T. P., a to na podstawie informacji przekazanych temu Organowi przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. w treści pisma z dnia 3 grudnia 2021 r., sygn. akt [...] Z jego treści wynikało bowiem, że pod nadzorem tejże Prokuratury prowadzone jest postępowanie przygotowawcze przeciwko T. P.. w toku którego - na podstawie opinii biegłych lekarzy psychiatrów - ustalono, że Odwołujący się cierpi na organiczne zaburzenia osobowości w przebiegu zespołu zależności alkoholowej. Organ podniósł, że w rozpoznawanym przypadku znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa nie uległy zmianie, tak Organ I instancji, jak i tut. Kolegium, pozostają związane stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrażonym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 185/22. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia są wystarczające do skierowania kierowcy na badania lekarskie, jeżeli są "uzasadnione" i "poważne" (art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Dokonując oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te są właśnie tego rodzaju, Organ musi mieć na uwadze, że celem regulacji z art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które to bezpośrednio zależy od dyspozycji psychofizycznej osób kierujących pojazdami. Skierowanie na badania lekarskie powinno zatem nastąpić wtedy, gdy organ znajdzie się w posiadania informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, tj. gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom specjalistom. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrażonym w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 22 lipca 2022 roku, sygn. akt III SA/Po 185/22, co do tego, że wydana na potrzeby postępowania karnego (i znajdująca się również w aktach sprawy administracyjnej) opinia biegłych lekarzy psychiatrów jest wystarczająca do przyjęcia, że istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia T. P. jako kierowcy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł T. P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy jakie w niniejszym przypadku miały miejsce , wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że decyzja o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami został przez organ II instancji - SKO w K. została utrzymana w mocy. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od kierowania Skarżącego na w/w badania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że samo stwierdzenie uzależnienia od alkoholu nie daje podstawy do skierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.. W takich sytuacjach znaczenie ma fakt abstynencji Skarżącego co faktycznie ma miejsce i brak zachowań psychotycznych czego w żadnej opinii nie stwierdzono . Nikt z osób , czy organów biorących udział w postępowaniu nie wziął pod uwagę a nawet nie zechciał ustalić , np. prokurator czy Skarżący był kiedykolwiek karany za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Skarżący już od ponad 20 lat jest kierowcą zawodowym i nigdy nie miał najmniejszej , żadnej kolizji drogowej ani wypadku. Skarżący podczas swojej 20 letniej pracy zawodowej jako kierowca zawodowy był wielokrotnie badany alkomatem podczas przypadkowych bądź rutynowych kontroli drogowych przez policję i nigdy nie stwierdzono u Skarżącego najmniejszej ilości alkoholu. Ten fakt nie może pozostać bez znaczenia w świetle wydanych opinii o rzekomym alkoholiźmie Skarżącego i ewentualnym wpływie na prowadzenie pojazdów. Prokurator nie sprawdził czy Skarżący był kiedykolwiek karany za jazdę pod wpływem alkoholu. Skarżący podniósł, iż organ II instancji nie odniósł się do wskazanej przez Skarżącego istotnej argumentacji. a mianowicie faktu ,że Skarżący poddał się w dniu 01 lipca 2022 kompleksowym badaniom wymaganym dla zawodowych kierowców . Skarżący przeszedł wszystkie wymagane prawem badania i nawet podczas badań stwierdzono ,że rzadko który kierowca uzyskuje tak dobre wyniki tych badań. Badania zostały przeprowadzone w Ośrodku Medycyny Pracy w K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym W piśmie z dnia 6 lutego 2023 r. Prokurator Rejonowy w O. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym W piśmie z dnia 2 maja 2023 r. Skarżący podtrzymał skargę przesyłając jednocześnie świadectwo kwalifikacji zawodowej, orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."). W przedmiotowej sprawie stosowny wniosek złożył Skarżący (pismo z dnia 27 stycznia 2023 r. i z dnia 14 lutego 2023 r.) oraz Prokurator (pismo z dnia 6 lutego 2023 r. ), a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej jako: u.k.p.). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi natomiast, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W orzecznictwie podkreśla się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie mogą stanowić konkretne i uzasadnione okoliczności świadczące o pogarszającym się stanie zdrowia strony. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Podkreślić w tym miejscu należy, iż nie jest konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo ich istnienia. Jednocześnie ocena przesłanek uzasadniających wydanie danej osobie skierowania musi być dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., I OSK 2019/14, wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r., I OSK 625/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Z powyższego wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ uzyska informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Rozpoznając niniejszą sprawę należy również mieć na uwadze, iż sprawa skierowania Skarżącego na badania lekarskie była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 185/22, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w O. , uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2022 r., nr [...] oraz decyzję Starosty [...] z dnia 4 stycznia 2022 r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie skierowania Skarżącego na badania lekarskie. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że przyczyną, dla której Prokurator złożył wniosek wszczęcie niniejszego był fakt, iż z wydanej w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu opinii sądowo - psychiatrycznej sporządzonej przez lekarzy psychiatrów wynikało, że u skarżącego stwierdzono uzależnienie od alkoholu. Sąd zaznaczył, iż uzależnienia od alkoholu stanowi przeciwwskazanie zdrowotne do kierowania pojazdami przy ubieganiu się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Warunkiem uzyskania prawa jazdy jest bowiem m.in. uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (art. 11 ust. 1 pkt 2a u.k.p.), a orzeczenie takie wydawane jest przez uprawnionego lekarza po przeprowadzeniu badań na zasadach i w zakresie określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (t.j. Dz.U.2020., poz.2213). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 10 tego rozporządzenia, w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie. Jak wynika z załącznika Nr 4 pkt 5 do rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu lub niemożności powstrzymania się od picia alkoholu i kierowania pojazdem lub uzależnienia od środków działających podobnie do alkoholu orzeka się istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie zaś z pkt 6 załącznika Nr 4 w przypadku stwierdzenia w przeszłości uzależnienia od alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu, można orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeżeli osoba badana: 1) udokumentuje co najmniej roczny okres abstynencji; 2) przedstawi opinię lekarza lub terapeuty prowadzącego leczenie odwykowe potwierdzającą leczenie i utrzymywanie abstynencji oraz przeprowadza regularne kontrolne badania lekarskie. Jak z powyższego wynika, w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a tylko w szczególnych przypadkach istnieje możliwość orzeczenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami osoby uzależnionej. Sąd zauważył również, iż w przypadku ubiegania o prawo jazdy warunkiem jest badanie lekarskie w trakcie którego lekarz zobowiązany jest stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub jego nadużywanie, to oczywiste jest, że w przypadku stwierdzenia uzależnienia od alkoholu u osoby posiadającej już prawo jazdy również konieczne jest przeprowadzenie badania lekarskiego. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, aby osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 605/14, CBOSA). Co istotne w niniejszej sprawie Sąd w omawianym wyroku wprost przesądził, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy opinia wydana przez biegłych lekarzy psychiatrów na potrzeby postępowania karnego, była wystarczająca do przyjęcia przez organy, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy. Tym samym Sąd przesądził, iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy obligujące organ do wydania decyzji o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie prowadzone w celu istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Wobec powyższego podkreślić trzeba, że w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w tym przepisie sformułowane zostają w uzasadnieniu orzeczenia, tak więc w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Obowiązek zaś, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, jak również po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. W doktrynie (v. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, publ: LEX/el. 2021) podkreśla się, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2562/10 (ONSAiWSA 2013/1, poz. 8) stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań. Mając na uwadze powyższe oraz wobec braku zmiany przepisów prawa i stanu faktycznego sprawy organy rozpoznając sprawę ponownie jak i Sąd rozpoznając niniejszą skargę obowiązany był do respektowania wytycznych zawartych w wyroku z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 185/22. Podsumowując stwierdzić należy, iż skoro w niniejszej sprawie Sąd w prawomocnym wyroku, wiążącym organ jak i skład orzekający w niniejszej sprawie, przesądził, że opinia wydana przez biegłych lekarzy psychiatrów na potrzeby postępowania karnego, była wystarczająca do przyjęcia przez organy, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy, to organ nie miał innej możliwości niż wydanie decyzji o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie. Na marginesie Sąd wskazuje, iż decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Przy czym nie można zgodzić się ze Skarżącym, iż uzależnienie od alkoholu samo w sobie nie daje podstawy do skierowania na badania lekarskie. Okoliczności, że Skarżący nigdy nie był karany za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Jak wyjaśniono już wyżej to badania lekarskie, a nie samo skierowanie, ma wykazać czy istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez Skarżącego pojazdów. Tym samym w razie powzięcia informacji o chorobie alkoholowej u kierującego pojazdem niewątpliwie istnieją podstawy do skierowania go na badania lekarskie. Ponadto należy pamiętać, iż organy orzekające o skierowaniu na badania czy też Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie mają uprawnienia do oceny stanu zdrowia i kwestionowania wydanej w sprawie opinii (do czego zmierza rozpoznawana skarga), a jedynie dokonują oceny czy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a takie w niniejszej sprawie występują, co zostało przesądzone w prawomocnym wyroku z dnia 22 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 185/22. Z tych też względów przedkładana w toku postępowania dokumentacja (wyrok rozwodowy, notatka urzędowa policji czy też świadectwo kwalifikacji) nie mogła przesądzić o braku zasadności skierowania Skarżącego na badania lekarskie. Ponadto, odnosząc się do załączonego przesłanego w toku postępowania orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, wskazać należy, że zgodnie z przepisem §10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji tj. w dniu 5 sierpnia 2022 r.) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Zatem dla stwierdzenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi u Skarżącego nie jest wystarczające orzeczenie lekarskie nr 289/2022 czy też orzeczenie psychologiczne, bowiem nie zostały ono wydane przez uprawnioną jednostkę, czyli wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Z powyższych względów zarzut skargi naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. nie zasługiwały na uwzględnienie. Za zasadny ale nie mający żadnego wpływu na wynik sprawy uznać natomiast należy zarzut braku odniesienia się do zarzutów odwołania. W niniejszej sprawie organ w żadnym stopniu nie odniósł się do podnoszonych w odwołaniu przez Skarżącego kwestii przejścia badań lekarskich dla kierowców zawodowych czy też okoliczności braku, pomimo licznych kontroli alkomatem, zatrzymanie Skarżącego za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Organ do powyższych zarzutów się nie odniósł. Jednakże w świetle wyżej poczynionych uwag zarzuty te nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, a co za tym idzie brak odniesienia się do nich nie może skutkować uznaniem, iż omawiane uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI