II SA/Go 358/24

II SA/Go 358/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-10-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. T. kwotę 4200 (cztery tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez M. T. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania, utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy – M. T., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" M. T..
Do kontroli strona okazała licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną dnia [...] r., ważną od dnia [...]r. do dnia [...] r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, udzielone dnia [...] r., ważne na czas nieoznaczony.
Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od [...] r. do [...] r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 20 kierowców.
Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] r., z którego wynika, że stwierdzono następujące naruszenia:
1. Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę (zmiany danych dotyczyły 9 pojazdów).
2. Skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego - naruszenie to dotyczyło 1 kierowcy – D. M.. W dniu [...] r. skrócił on dzienny czas odpoczynku o 40 min. Organ wskazał, że przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej),uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
3. Skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak i załogi kilkuosobowej - naruszenie to dotyczyło 2 kierowców. Pierwszy – D. M. w dniu [...] r. skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 minuty, a drugi – Z. N. w dniach: [...] r. o 41 minut i [...] r. o 13 minut. Organ wskazał, że przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentów (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
4. Przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (naruszenie to dotyczyło 2 kierowców).
Pierwszy z nich – T. J. w dniu [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 30 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin w okresie od godziny [...] do godziny [...]. Na rewersie wykresówki nie stwierdzono żadnych wpisów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z kolei w dniu [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 50 minut. Prowadził pojazd przez 7 godzin i 20 minut w okresie od godziny [...] do godziny [...]. Na rewersie wykresówki nie stwierdzono żadnych wpisów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. A w dniu [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 30 minut. Prowadził pojazd przez 5 godzin w okresie od godziny [...] do godziny [...]. Na rewersie wykresówki nie stwierdzono żadnych wpisów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Z kolei drugi z kierowca – Z. N. w dniu [...] r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 26 minut. Prowadził pojazd przez 4 godziny i 56 minut w okresie od godziny [...] do godziny [...]. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentów (wykresówki/ wydruku/karty dziennej), uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
5. Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Odnośnie do tego naruszenia kontrolujący wskazali, że podczas analizy danych cyfrowych zapisanych w urządzeniach rejestrujących poszczególnych pojazdów stwierdzono, iż zarejestrowane zostały przejazdy bez włożenia do tachografu karty kierowcy. Analizie poddano czas kierowania pojazdem powyżej 10 minut oraz powyżej 5 przejechanych kilometrów po terytorium Polski. Przedsiębiorca podczas kontroli nie wskazał przewozów wyłączonych z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umowy AETR, oraz nie przedłożył żadnych dokumentów uzasadniających niżej wymienione przejazdy. Zdaniem organu kontrolnego, przedłożone ogólne oświadczenie przedsiębiorcy, iż przejazdy bez karty kierowcy "są jazdami po lesie i polnych drogach oraz jazdy próbne w celach naprawczych", nie uzasadnia w sposób wystarczający odstąpienia od stosowania przepisów.
Pojazdy, w których stwierdzono naruszenia, to.:
pojazd o nr rej. [...]:
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 32min od [...]-04-2023 [.] do [...]-04-2023 08:40 (15 km, 28,12 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 12min od [...]-03-2023 13:09 do [...]-03-2023 [...] 1(9 km, 45 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 24min od [...]-03-2023 07:09 do [...]-03-2023 [...] (15 km, 37,5 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 16min od [...]-03-2023 07:54 do [...]-03-2023 08:48 (8 km, 30 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 26min od [...]-03-2023 10:45 do [...]-03-2023 11:47 (19 km, 43,85 km/h).
Pojazd o nr rej. [...]:
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 20min od [...]-03-2023 07:47 do [...]-03-2023 09:10 (8 km, 24 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 16min od [...]-03-2023 07:41 do [...]-03-2023 08:29 (8 km, 30 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 26min od [...]-03-2023 08:28 do [...]-03-2023 10:26 (12 km, 27,69 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 15min od [...]-03-2023 11:21 do [...]-03-2023 14:32 (10 km, 40 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 21min od [...]-04-2023 15:20 do [...]-04-2023 16:15 (14 km, 40 km/h).
Pojazd o nr rej. [...] :
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 46min od [...]-08-2023 07:53 do [...]-08-2023 10:31 (8 km, 10,43 km/h).
Pojazd o nr rej. [...] :
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 16min od [...]-06-2023 12:04 do [...]-06-2023 14:04 (9 km, 33,75 km/h).
Pojazd o nr rej. [...]:
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 20min od [...]-03-2023 09:54 do [...]-03-2023 11:01 (13 km, 39 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 30min od [...]-04-2023 07:47 do [...]-04-2023 08:40 (15 km, 30 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 16min od [...]-07-2023 13:03 do [...]-07-2023 13:36 (6 km, 22,5 km/h).
Pojazd o nr rej. [...]:
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 23min od [...]-03-2023 07:10 do [...]-03-2023 08:25 (14 km, 36,52 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 19min od [...]-03-2023 07:37 do [...]-03-2023 08:19 (8 km, 25,26 km/h).
Pojazd o nr rej. [...]:
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 37min od [...]-03-2023 08:32 do [...]- 03-2023 09:21 (26 km, 42,16 km/h),
- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 40min od [...]-03-2023 08:30 do [...]-03-2023 13:11 (29 km, 43,5 km/h).
6. Niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień. Naruszenie to dotyczyło 1 kierowcy – K. B. W trakcie analizy danych cyfrowych stwierdzono, że kierowca w dniach: od godziny 14:07 dnia [...].04.2023 r. do godz. 04:01 dnia [...].04.2023 r., od godz. 13:46 dnia [...].05.2023 r. do godz. 04:01 dnia [...].05.2023 r. (4 dni), niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy. Organ stwierdził, że w dniach i godzinach podanych powyżej, na karcie kierowcy powinna być zapisana aktywność "odpoczynek", natomiast zapisana jest aktywność "inna praca".
7. Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.
Na podstawie analizy danych odczytanych z karty kierowcy A. D. stwierdzono, że kierowca w dniu [...].06.2023 r. (1 raz) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/ karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych.
Na podstawie analizy danych odczytanych z karty kierowcy W. L. stwierdzono, że kierowca w dniu [...].03.2023 r. (1 raz) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych.
Na podstawie analizy danych odczytanych z karty kierowcy Z. N. stwierdzono, że kierowca w dniach [...].03, [...].04, [...].04, [...].04, [...].05, [...].06, [...].07, [...].07, [...].07.2023 r. (9 razy) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych. Kierowca w dniach [...].03, [...].03, [...].04, [...].05, [...].05, [...].07, [...].07, [...].08.2023 (8 razy) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych.
Na podstawie analizy danych odczytanych z karty kierowcy R. P. stwierdzono, że kierowca w dniach [...].03, [...].03, [...].03, [...].05.2023 r. (4 razy) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych. Kierowca w dniach [...].04, [...].05, [...].05.2023 r. (3 razy) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych.
Na podstawie analizy danych odczytanych z karty kierowcy P. P. stwierdzono, że kierowca w dniu [...].04.2023 r. (1 raz) nie zarejestrował w tachografie cyfrowym na swojej karcie kierowcy wymaganych danych dotyczących symbolu państwa zakończenia dziennego okresu pracy na terytorium RP. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od rejestrowania w/w danych.
8. Naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.
W toku prowadzonych czynności kontrolnych ustalono, iż przedsiębiorca uchybia terminowi wczytywania danych z kart kierowców zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (UE) NR 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców. Organ wskazał, że okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy, czyli dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Wobec powyższego, dniami zarejestrowanej działalności są dni, które w myśl art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 powinny zostać zarejestrowane w sposób automatyczny na karcie kierowcy, lub za pomocą wpisów manualnych, tj. okresy jazdy, innej pracy, gotowości, przerw lub odpoczynków. Okresy, w których kierowca nie prowadzi pojazdu, nie podlega obowiązkowi odpoczynku i jednocześnie nie ma ustawowego obowiązku rejestrowania swojej działalności, czyli okresy, w których przebywał na urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu chorobowym, nie mogą być jednak traktowane jako dni zarejestrowanej działalności i jako takie nie są wliczane do 28 dniowego terminu na wczytywanie danych z karty kierowcy. Organ wskazał, że przy analizie danych cyfrowych uwzględniono okresy wymaganych rejestracji aktywności kierowców, na podstawie ewidencji czasu pracy dostarczonej do kontroli przez przedsiębiorcę odliczono okresy przebywania kontrolowanych kierowców na urlopach wypoczynkowych i zwolnieniach lekarskich. Okazane do kontroli pliki z danymi cyfrowymi, nie były wczytywane tak jak nakazuje cytowane powyżej rozporządzenie: co 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Uchybione terminy wczytywania danych z kart kierowców dotyczą: K. B., M. D., A. D., W. L., D. M., Z. N., R. P., P. P.
Po otrzymaniu ww. protokołu skarżący w piśmie z dnia [...]r. podniósł, że część naruszeń wskazanych w protokole nie miała miejsca. Po pierwsze naruszenia z dni [....] r. oraz [...] r. nie miały miejsca i wynikały z nieprawidłowego operowania przez kierowcę przełącznikiem grup czasowych (selektorem), na dowód przesłał oświadczenie kierowcy. Natomiast co do naruszeń polegających na jeździe bez karty wskazał, iż wykazane jazdy były wyłączone z obowiązku rejestracji na tachografie, albowiem były one wykonywane w ramach jazd próbnych w celach naprawczych. Skarżący zaznaczył, że w miejscu siedziby kontrolowanego ma swój warsztat firma R. T. - PPUH [...] która dokonuje bieżących napraw pojazdów. W związku z powyższym skarżący przesłał faktury za wykonane usługi naprawcze, ponadto wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków Z. W. oraz J. G.. Obu na okoliczność wykonywania przejazdów w celach naprawczych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] r. nałożył na skarżącego się karę pieniężną w wysokości: [...] zł.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji, odnosząc się do pisma skarżącego z dnia [...]r. w części dotyczącej kwestionowania naruszenia z dni [...] r. oraz [...] r., stwierdził, że zarzut strony jest niezasadny, gdyż organ kontroli nie wskazał w protokole kontroli z dnia [...]r. żadnych innych naruszeń kierowcy K. B., za wyjątkiem niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy (Lp. 6 protokołu kontroli), oraz naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (Lp. 8 protokołu kontroli).
Natomiast odnośnie do kwestii licznych przejazdów pojazdów użytkowanych przez stronę, bez zalogowanych do tachografów kart kierowców organ I instancji wskazał, że postanowił nie uwzględnić przesłanych faktur, na okoliczność odstępstw od obowiązku użytkowania tachografu. Zaznaczył, że strona nie wskazała, który przejazd pojazdu bez załogowanej do tachografu karty kierowcy, jest uzasadniony konkretną fakturą naprawy. W ocenie organu I instancji nie sposób przyjąć, iż przykładowy przejazd bez karty kierowcy pojazdem o nr rej. [....]- jazda bez prawidłowej karty kierowcy przez 0h 24min od [...]-03-2023 07:09 do [...]-03-2023 09:18 (15 km przejechane, średnia prędkość 37,5 km/h), uzasadnia faktura wystawiona w dniu [...].03.2023 r. o nr [...], rzekomo dokumentująca remont skrzyni biegów, wymianę sprzęgła, regenerację wału pędnego. Pojazdem o nr [...] kierowca B. K. zakończył jazdę w dniu [...].03.2023 r. o godz. 13:21, zaś rzekoma jazda testowa po naprawie rozpoczęła się kolejnego dnia, jak wskazano powyżej, tj. [...].03.2023 r. o godz., 07:09. Zdaniem organu I instancji nie jest fizycznie możliwe, wykonanie kompleksowej naprawy pojazdu, wymienionej na cytowanej powyżej fakturze, w niespełna 18 godzin. Organ I instancji nie uwzględnił zatem przesłanych przez stronę kopii faktur, jako uzasadnienie odstąpienia od obowiązku rejestrowania przez kierowców swojej aktywności na kartach cyfrowych, podczas przejazdów wykonywanych w okolicznościach opisanych w Lp. 5 protokołu kontroli z dnia [...]r.
Nadto organ I instancji postanowił odmówić przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z przesłuchania świadków. Wskazał na treść art. 86 k.p.a. Następnie stwierdził, że dowód z przesłuchania świadka może być dopuszczony, jeżeli po przeprowadzeniu dostępnych dowodów pozostały niewyjaśnione istotne okoliczności sprawy, mające wpływ na rozstrzygnięcie. Taka okoliczność, zdaniem organu I instancji, w sprawie niniejszej nie zachodziła. Kontrolą objęta została dokumentacja przedsiębiorcy dotycząca wykonywanych przewozów. W czasie kontroli strona miał możliwość uzupełniania dokumentacji oraz składania wyjaśnień, co czyniła. Strona ponadto nie wskazała, kim są osoby Z. W. i J. G. co ich zeznania mogą wnieść do prowadzonego postępowania administracyjnego. Nadto, zdaniem organu, zeznania kierowców, czy innych osób nie mogą ani zastąpić ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco w tachografach. Nie jest zatem dopuszczalne wykazywanie odstępstw od przepisów zeznaniami kierowców lub innych pracowników, a także samej strony, złożonymi po upływie niemal roku od stwierdzenia naruszeń.
Organ I instancji wskazał, że strona nie potwierdziła stosowymi dokumentami żadnych okoliczności zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. W związku z powyższym wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy zebrany w trakcie kontroli przedsiębiorstwa, udokumentowanej w protokole z dnia [...]r.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że okoliczności sprawy ocenione wg stanu faktycznego stwierdzonego podczas kontroli nie pozwalają na stwierdzenie, że zaistniały okoliczności zawarte w art. 92c i podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona nie wskazała na zaistnienie w sprawie okoliczności, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, i stanowiły by zdarzenia nadzwyczajne, nagłe, niespodziewane, których przy zachowaniu najwyższej staranności, nie można było przewidzieć. Organ podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. W sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony, wymienione w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie strona nie wykazała istnienia żadnych okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, w tym art 10 k.p.a. Podniósł, że w toku postępowania złożył wnioski dowodowe wskazujące, że nie miały miejsca naruszenia polegające na jeździe bez prawidłowej karty i wskazywał, iż jazdy te odbyły się w ramach jazd próbnych w celach naprawczych. Powołał też stosowne dowody w w/w sprawie. Skarżący zaznaczył, że w miejscu siedziby ma swój warsztat firma R. T. - PPUH [...], która dokonuje bieżących napraw naszych pojazdów. W związku z powyższym przesłał faktury za wykonane usługi naprawcze, ponadto złożył wniosek o przesłuchanie świadków. Tymczasem organ I instancji zignorował wnioski dowodowe oraz dokonał dowolnej oceny niektórych z nich - faktur zarzucając iż m.in., że faktury nie były potwierdzone za zgodność z oryginałem. Skarżący stwierdził, że z przepisów odrębnych wynika, iż faktury w obrocie gospodarczym nie wymagają żadnych podpisów, sam wydruk jest dokumentem potwierdzającym treść faktury. Zdaniem skarżącego organ w razie wątpliwości co do rzetelności faktur powinien wezwać stronę do przestawienia oryginałów. Ponadto, organ podniósł brak zbieżności pomiędzy terminem naprawy a datą wystawienia faktury. W ocenie skarżącego jest to dowolna ocena materiału dowodowego albowiem firmy pomiędzy sobą rozliczają się w cyklach miesięcznych, zatem faktura z [...]r. obejmowała wszystkie naprawy pojazdu w danym miesiącu.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 32a, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), lp. 1.5, lp. 5.5.1, lp. 5.7.1, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.8 oraz lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz. Urz. UE.L z dnia 2 lipca 2010 r.), utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Wyjaśnił przy tym, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego; lp. 5.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...]zł za stwierdzone naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej; lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień; tj. lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia.
Natomiast odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Z kolei odnośnie naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę; lp.6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia.
Organ odwoławczy wskazał, że łączna kara za stwierdzone naruszenia wynosi [...] zł (winno być [...] zł), jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, została ograniczona do kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Zaznaczył, że w toku czynności kontrolnych przedsiębiorca oświadczył, iż w okresie objętym kontrolą wykonywał przewozy wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umowy AETR. Organ odwoławczy wskazuje, że w przypadku wykonywania takich przewozów do oświadczenia należy załączyć wykaz zawierający:
1) datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia przewozu,
2) numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonywano przewóz,
3) imię i nazwisko kierowcy wykonującego przewóz,
4) rodzaju przewozu z uwzględnieniem włączeń określonych w art. 3 i 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub w art. 2 ust. 2 Umowy AETR.
Nadto Organ odwoławczy zauważył, że organ kontrolny w dniu [...] r. wręczył przedsiębiorcy wezwanie o przedłożenie do kontroli m.in. dokumentów potwierdzających fakt wykorzystywania pojazdów do przewozów wyłączonych spod przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżący nie przedstawił ww. wykazu zawierającego wymagane informacje, ani żadnych innych dokumentów potwierdzających fakt wykorzystywania pojazdów do przewozów wyłączonych spod przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, co potwierdza protokół z okazania dokumentów z dnia [...] r. oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. W toku kontroli przedsiębiorca w odpowiedzi na wskazane przez organ kontrolny zbiorczej zestawienie przypadków jazdy bez prawidłowej karty kierowcy w okresie poddanym kontroli wskazał lakonicznie, że są to jazdy po lesie i polnych drogach oraz jazdy próbne w celach naprawczych. Organ odwoławczy stwierdził, że okazane przez skarżącego faktury nie dokumentują, które konkretnie stwierdzone przypadki jazdy bez prawidłowej karty kierowcy wykonywane były w ramach napraw pojazdów. W ocenie organu odwoławczego podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż firmy rozliczają się w cyklach miesięcznych, nie wpływa na ustalony stan faktyczny, bowiem obowiązkiem przedsiębiorcy jest skrupulatnie dokumentować wykonywane jazdy wyłączone spod obowiązku rejestracji na podstawie art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżący miał obowiązek wskazać datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia przewozu, numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonywano przewóz, imię i nazwisko kierowcy wykonującego przewóz oraz rodzaju przewozu korzystającego z wyłączenia. Skarżący okazał faktury VAT obejmujące wszystkie naprawy pojazdu w danym miesiącu, a zatem nie dostarczył dowodów na okoliczność tego, czy stwierdzone przypadki jazdy bez załogowanej karty kierowcy wykonywane były w ramach naprawy pojazdu. Organ odwoławczy podkreślił, że to skarżący winien był wykazać w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że dany przypadek jazdy bez załogowanej karty kierowcy korzystał z wyłączenia określonego w art. 3 i 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżący niezasadnie oczekuje, że to organ administracji w jego imieniu na podstawie okazanych faktur przyporządkuje wykonane naprawy do danego przypadku jazdy bez karty kierowcy. Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie stwierdził w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż w czasie kontroli organ analizuje dane dotyczące aktywności kierowców, zapisane zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez urządzenia rejestrujące zamontowane w pojazdach. Zeznania kierowców, czy innych osób nie mogą zastąpić ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco w tachografach. Nie jest zatem dopuszczalne wykazywanie odstępstw od przepisów zeznaniami kierowców lub innych pracowników, a także samej strony, złożonymi po upływie roku od stwierdzenia naruszeń. Skarżący nie zaoferował żadnych innych dowodów mogących potwierdzić, iż wykonywał jazdy w celach naprawczych pojazdów we wskazanych przypadkach. Tym samym wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków wskazanych osób jest niezasadny i nie podlega uwzględnieniu, bowiem w sprawie nie pozostały żadne istotne okoliczności wymagające wyjaśnienia.
Odnosząc się do wyjaśnień z dnia [...] r. oraz załączonych oświadczeń kierowcy K. B. organ odwoławczy wskazał, iż nie stwierdzono żadnych innych naruszeń ww. kierowcy za wyjątkiem niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy oraz naruszenia obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy.
Z kolei wobec zarzutów strony dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że pozostają bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Organ I instancji bowiem zebrał i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszelkie elementy wymagane przez przepisy prawa. Organ I instancji zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem przedmiotowej decyzji umożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Na powyższą decyzję M. T. wniósł skargę zarzucając jej:
1) niezastosowanie art. 3 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 w zw. z art. 3 g) Rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, co spowodowało błędne nałożenie kary pieniężnej z tytułu nierejestrowania aktywności w pojazdach, które wykonywały przejazdy wyłączone z obowiązku rejestrowania aktywności na tachografie;
2) niezastosowanie art. 2 ust. 1 oraz art. 4 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 w zw. z art. 3 g) Rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, co spowodowało błędne nałożenie kary pieniężnej z tytułu nierejestrowania aktywności w pojazdach, które wykonywały przejazdy wyłączone z obowiązku rejestrowania aktywności na tachografie;
3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez odmowę przesłuchania Z. W. oraz J. G. na okoliczność nierejestrowania na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu z tytułu lub przebytej drogi
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że w toku postępowania wyjaśniał, iż prowadzi przewozy drewna i przewozy leśne, których część z nich odbywa się poza drogami publicznymi po drogach leśnych a które zgodnie z art. 2 ust. 1 w związku art. 4 lit. a rozporządzenia 561/2006, nie podlegają obowiązkowi rejestracji za pomocą tachografu. Ponadto skarżący wskazał, iż na terenie bazy przedsiębiorstwa posiada warsztat w którym wykonuje naprawy pojazdów i w ramach tychże napraw były wykonywane przejazdy w celach naprawczych. W toku postępowania wniósł o przesłuchanie Z. W. i I. G. na okoliczność wykonywania wymienionych przewozów, jednak organ uznał wniosek o przesłuchanie za bezzasadny, czym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasadę podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ponadto skarżący zaznaczył, że zgodnie z art. 3 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 04.02.2014 r. tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Zgodnie z art. 2 pkt 1. Rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15.03.2006r. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego. Natomiast zgodnie z art. 4 lit. a) Rozporządzenie nr 561/2006 "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Żadne przepisy powszechnie obowiązujące nie nakładają na przewoźnika obowiązku dokumentowania jazd wyłączonych z użytkowania tachografów, natomiast fakt wykonywania jazdy zwolnionej z obowiązku stosowania tachografu został przez kierowcę wskazany przez uruchomienie w tachografie funkcji OUT. Ponadto zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 z obowiązku rejestracji na tachografie są wyłączona jazdy próbne w celach naprawczych. Organy I i II instancji podniosły iż strona nie przedstawiła wykazu przewozu wyłączonych z obowiązku rejestracji na tachografie i w tym zakresie nie można uznać wyjaśnień strony. Po pierwsze organy w sposób niedopuszczalny próbują przenieść ciężar dowodowy na stronę. Żadne przepisy nie nakładają na skarżącego prowadzenia jakiegokolwiek wykazu pojazdów wyłączonych
z obowiązku rejestracji na tachografie, zatem żądanie organu jest nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., którą utrzymano w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na M. T. kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2021 r. o transporcie drogowym.
Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w jej brzmieniu mającym zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
W myśl ust. 5 ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:
1) 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;
6) 100 000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.
Stosownie do art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
- popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
- popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.
Zgodnie z art. 92 b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 409),
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2.
Zgodnie z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz:
a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającego dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (Dz. Urz. UE L 3 z 05.01.2005, str. 1, z późn. zm.)
b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
g) rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE L 168 z 02.07.2010, str. 16),
h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014:
l) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym,
p) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155, z 2013 r. poz. 567, z 2016 r. poz. 2206 oraz z 2018 r. poz. 1480),
x) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana przez organ na skutek stwierdzenia, podczas przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego, naruszeń w postaci:
1) niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
2) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: o czas do 1 godziny;
3) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny;
4) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;
5) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
6) niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;
7) niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
8) naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.
Uchybienia określone w pkt 1-4 i 6-8 nie są przez skarżącego kwestionowane. Nie budzoną one także wątpliwości Sądu. W ocenie Sądu organ z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego jak i zasad wynikających z obowiązujących w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisów prawa materialnego wymierzył skarżącemu karę pieniężną za te naruszenia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Spór między stronami niniejszego postępowania budzi natomiast naruszenie określone w pkt 5, polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Skarżący zarzuca organowi naruszenie art. 3 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 w zw. z art. 3 g) Rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz art. 2 ust. 1 oraz art. 4 lit. a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 w zw. z art. 3 g) Rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez ich niezastosowanie, co spowodowało błędne nałożenie kary pieniężnej z tytułu nierejestrowania aktywności w pojazdach, które wykonywały przejazdy wyłączone z obowiązku rejestrowania aktywności na tachografie. Wskazuje także na naruszenie przez organ art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez odmowę przesłuchania Z. W., oraz J. G. na okoliczność nierejestrowania na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Skarżący twierdzi, że prowadzi przewozy drewna i przewozy leśne, których część odbywa się poza drogami publicznymi po drogach leśnych, a które zgodnie z art. 2 ust. 1 w związku art. 4 lit. a rozporządzenia 561/2006, nie podlegają obowiązkowi rejestracji za pomocą tachografu. Ponadto na terenie bazy przedsiębiorstwa jest warsztat, w którym wykonuje naprawy pojazdów i w ramach tychże napraw były wykonywane przejazdy w celach naprawczych. Na potwierdzenie powyższego skarżący w toku postępowania przedłożył faktury za wykonanie usług naprawczych (k. 209-218 akt administracyjnych) oraz wnosił o przesłuchanie w charakterze świadka Z. W. i J. G. (pismo z dnia [...] r. k.221 akt administracyjnych).
Z kolei organ wyjaśnień skarżącego w tym zakresie nie przyjmuje podnosząc, że okazane faktury nie dokumentują, które konkretnie stwierdzone przypadki jazdy bez prawidłowej karty kierowcy wykonywane były w ramach napraw pojazdów oraz, że podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż firmy rozliczają się w cyklach miesięcznych, nie wpływa na ustalony stan faktyczny, bowiem obowiązkiem przedsiębiorcy jest skrupulatnie dokumentować wykonywane jazdy wyłączone spod obowiązku rejestracji na podstawie art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżący miał obowiązek wskazać datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia przewozu, numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonywano przewóz, imię i nazwisko kierowcy wykonującego przewóz oraz rodzaju przewozu korzystającego z wyłączenia. W ocenie organu skoro skarżący okazał faktury VAT obejmujące wszystkie naprawy pojazdu w danym miesiącu to nie dostarczył dowodów na okoliczność tego, czy stwierdzone przypadki jazdy bez załogowanej karty kierowcy wykonywane były w ramach naprawy pojazdu. Nadto, odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań świadków organ twierdzi, że zeznania kierowców, czy innych osób nie mogą zastąpić ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco w tachografach. Nie jest zatem dopuszczalne wykazywanie odstępstw od przepisów zeznaniami kierowców lub innych pracowników, a także samej strony, złożonymi po upływie roku od stwierdzenia naruszeń.
W ocenie Sądu stanowisko prezentowane przez organ, podważające wyjaśnienia skarżącego co do wykonywanych przejazdów w celach naprawczych jest co najmniej przedwczesne.
Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 3 pkt 1 rozporządzenia 165/2014 tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006. Z kolei w art. 3 g) rozporządzenia 561/2006 wskazano, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego: pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego analiza danych cyfrowych zapisanych w urządzeniach rejestrujących poszczególnych pojazdów (szczegółowo opisanych na str. 15 i 16 zaskarżonej decyzji) wykazała, że w okresie objętym kontrolą pojazdami tymi wykonywano wielokrotnie przejazdy bez włożonej do tachografu cyfrowego karty kierowcy. Jednocześnie wskazano daty i godziny tych przejazdów. Uznano, że okoliczności te spełniają znamiona deliktu administracyjnego przewidzianego w art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym i na podstawie l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy nałożono na skarżącego administracyjną karę pieniężną w kwocie [...] zł.
W toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że przejazdy te odbywały się w ramach jazd próbnych w celach naprawczych, przedkładając jednocześnie szereg faktur za wykonanie usług naprawczych i wnioskując o przesłuchanie świadków na okoliczność wykonywania przejazdów w celach naprawczych. Jednakże dowody te organ zignorował podnosząc arbitralnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – co już wyżej wskazano – że okazane faktury nie dokumentują, które konkretnie stwierdzone przypadki jazdy bez prawidłowej karty kierowcy wykonywane były w ramach napraw pojazdów oraz, że zeznania kierowców, czy innych osób nie mogą zastąpić ani podważyć danych rejestrowanych na bieżąco w tachografach. W ocenie Sądu takie postępowanie organu jest niedopuszczalne.
Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w k.p.a. standardów ustalania stanu faktycznego. Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2024 . sygn. akt III SA/Łd 749/23, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). O ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20).
W rozpoznawanej sprawie organ w żaden sposób nie zweryfikował przedłożonych przez skarżącego faktur. Z góry też założył, że zeznania wskazanych przez skarżącego świadków nie są w sprawie istotne.
W przypadku przedstawienia przez skarżącego dowodów w postaci kserokopii faktur dotyczących napraw samochodów i stanowiska skarżącego o przemieszczaniu się pojazdów na terenie bazy przedsiębiorstwa koniecznym było odniesienie się przez organ do twierdzeń o charakterze napraw i sposobie wystawiania faktur oraz o sposobie rozliczania za wykonane usługi (por. wyrok NSA z dnia15 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1302/20). Rozważania czy odległości wykonywanych przejazdów mogły stanowić przejazdy w celach naprawczych. Powstałe w tym zakresie wątpliwości organ winien wyjaśnić przy wykorzystaniu innych środków dowodowych (np. przesłuchania świadków) w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Stosownie do treści art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Natomiast w § 2 tego przepisu określono, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można podzielić stanowiska organu, że skarżący nie zaoferował żadnych innych dowodów mogących potwierdzić, iż wykonywał jazdy w celach naprawczych pojazdów we wskazanych przypadkach oraz, że w sprawie nie pozostały żadne istotne okoliczności wymagające wyjaśnienia.
Wobec powyższego zasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty wskazujące na naruszenie przez organ zasad postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winy uzupełnić materiał dowodowy o zeznania wskazanych przez skarżącego świadków, przeanalizować szczegółowo przedłożone przez skarżącego faktury i wtedy ocenić czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującą nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Mając na uwadze stwierdzone w sprawie uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w kwocie 600 zł oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U 2023 r. poz. 1935 ze zm.) w kwocie 3.600 zł.