II SA/Go 355/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku letniskowego z powodu nieprzedłożenia przez inwestorkę wymaganego zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca A. G. wniosła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku letniskowego. Budynek został wzniesiony bez pozwolenia na budowę, a inwestorka nie przedłożyła wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pomimo wielokrotnych przedłużeń terminu, skarżąca nie uzyskała wymaganego zaświadczenia, a jej wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego, a brak przedłożenia dokumentów legalizacyjnych skutkuje nakazem rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego budynku letniskowego. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. PINB nakazał inwestorce przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, w tym zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pomimo wielokrotnych przedłużeń terminu, skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, a wniosek o wydanie zaświadczenia został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. W związku z tym PINB wydał decyzję o rozbiórce. WINB utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżąca nie dopełniła obowiązków legalizacyjnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując m.in. że budowa w niewielkim stopniu odbiega od planu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa budowlanego, a nieprzedłożenie wymaganego zaświadczenia w wyznaczonym terminie uzasadnia nakaz rozbiórki. Sąd podkreślił, że inwestorka odpowiada za działania osób, którymi się posługiwała, a niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego (przekroczenie linii zabudowy o 2,5 metra) jest istotna i nie podlega wartościowaniu przez organy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieprzedłożenie wymaganego zaświadczenia w terminie, pomimo wielokrotnych przedłużeń i braku inicjatywy inwestora, uzasadnia wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Inwestorka nie przedłożyła wymaganego zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, a jej wniosek o wydanie tego zaświadczenia został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Brak inicjatywy inwestorki i nieskuteczne próby uzyskania dokumentu uzasadniają decyzję o rozbiórce.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 49e § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 48b § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymaga przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
u.p.b. art. 48b § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa minimalny termin 60 dni na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych.
u.p.b. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 81 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego należy do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprzedłożenie przez inwestorkę wymaganego zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w wyznaczonym terminie. Pozostawienie wniosku o wydanie zaświadczenia bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Brak inicjatywy inwestorki w celu uzyskania wymaganego dokumentu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 48b Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że strona nie wypełniła przesłanek legalizacji, podczas gdy przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty (z wyjątkiem zaświadczenia). Argument, że budowa w sposób nieznaczny odbiegająca od planu nie stanowi przeszkody do legalizacji. Zarzut naruszenia art. 6, 7 i 77 K.p.a. przez brak wyjaśnienia istoty sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych nieuzyskanie takiego dokumentu wynikało z braku inicjatywy skarżącej nie ma znaczenia podnoszona również przez skarżącą okoliczność, że rozpoczęcie budowy przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz jej niezgodność z planem była wynikiem jej działania w zaufaniu do profesjonalności projektanta. Inwestorka odpowiada bowiem za działania osób, którymi się posługiwała przy wznoszeniu obiektu budowalnego.
Skład orzekający
Michał Ruszyński
przewodniczący
Jacek Jaśkiewicz
sprawozdawca
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedura legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, konsekwencje nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia zaświadczenia o zgodności z planem, co skutkuje nakazem rozbiórki. Nie rozstrzyga kwestii samej zgodności z planem, gdy zaświadczenie zostało przedłożone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i procedurą legalizacji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Brak zaskakujących elementów.
“Samowola budowlana: Dlaczego brak jednego dokumentu może oznaczać nakaz rozbiórki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 355/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-11-20 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/ Michał Ruszyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 622/25 - Wyrok NSA z 2025-11-25 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 48b ust. 2 pkt 1, art. 49e pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego oddala skargę. Uzasadnienie 1. Decyzją z [...] marca 2024 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB, organ I instancji) nakazał A. G. rozbiórkę budynku letniskowego nr [...] o wymiarach ok. 5,30m x 7,30m, wzniesionego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki o numerze ewid. gruntu [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.; dalej u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zmianami; dalej k.p.a.). 1.1. W jej uzasadnieniu PINB opisał stan sprawy, z którego wynikało, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2022 r. na działce o numerze ewid. gruntu [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...] ustalono, że na jej terenie pozostaje w budowie pięć budynków letniskowych. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budynek nr [...] o wymiarach około 5,30 m X 7,30 m. Budynek jest dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, wymurowany z betonu komórkowego, z dachem dwuspadowym, pokryty blachą. Inwestorem budowy jest A. G. (dalej także jako strona skarżąca). Natomiast właścicielami działki o numerze ewid. gruntu [...] położonej w miejscowości [...] są M. i A. K. Przedmiotowe roboty zostały rozpoczęte w kwietniu2022r. i nie zostały poprzedzone uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonaniem zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. organ wstrzymał budowę tego budynku letniskowego (jak budynku nr [...]) informując stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. W dniu [...] października 2022 r. do PINB wpłynął wniosek o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. organ powiatowy nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] kwietnia 2023 r. następujących dokumentów dotyczących budowy budynku letniskowego nr [...], to jest: – zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami; obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; – projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany; w postaci papierowej — w 3 egzemplarzach albo elektronicznej — wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; – oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; – 2 egzemplarzy projektu technicznego, – w przypadku złożenia wniosku o legalizację w stosunku do obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b., poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 49 ust. 4a p.b., organowi nadzoru budowlanego należy przedłożyć również załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile przedłożenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Kolejno postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2023 r., [...] sierpnia 2023 r., [...] kwietnia 2023 r. oraz [...] lipca 2023 r., PINB przedłużał, także na wniosek strony skarżącej, termin na przedłożenie tych dokumentów, ostatecznie do dnia [...] grudnia 2023 r. Zobowiązana w terminie dostarczyła projekt architektoniczno- budowlany sporządzony dnia [...] stycznia 2023 r. w postaci papierowej w trzech egzemplarzach oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia [...] lipca 2023 r. W związku z kolejnym wnioskiem z dnia [...] grudnia 2023 r. A. G. o przedłużenie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów z uwagi na oczekiwanie na zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2023 r. organ I instancji przedłużył do dnia [...] marca 2024 r. termin wykonania nałożonego obowiązku. Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Burmistrz [...] poinformował, że do Urzędu Miejskiego nie wpłynął wniosek inwestora tj. A. G. o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy budynku letniskowego nr [...] na działce nr ewid. [...], obręb ewid. [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. PINB uchylił własne postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu na dostarczenie dokumentów. W dniu [...] lutego 2024 r. wpłynął kolejny wniosek skarżącej o wyznaczenie nowego terminu dostarczenia dokumentów dotyczących zgodności budowy budynków letniskowych nr [...] i [...], do którego dołączono kopię wezwania do uzupełnia wniosku w sprawie wydania zaświadczenia. 1.2. Nakazując rozbiórkę PINB uznał, że w wyznaczonym terminie strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów legalizacyjnych (został złożony tylko projekt architektoniczno - budowlany oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W związku z tym organ powiatowy zdecydował o zastosowaniu art. 49e p.b. Zgodnie z tym przepisem w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Odnosząc się do pisma inwestorki z dnia [...] lutego 2024 r., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, zawierającego wniosek o wyznaczenie nowego terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych organ I instancji stwierdził, że w świetle ustaleń nie jest zasadne kolejne przedłużanie tego terminu. Zwrócił też uwagę że budynek (podobnie jak budynek nr [...]) sa posadowione przekroczeniem linii zabudowy, ustalanej planem miejscowym wobec czego wniosek inwestorki o wydanie zaświadczenia zostanie rozpatrzony negatywnie. 2. Odwołanie od powyższej decyzji PINB wniosła A. G., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak wyjaśnienia istoty sprawy w całości, w zakresie w jakim organ wydał decyzję nakazująca rozbiórkę. W ocenie strony odwołującej organ nie zebrał w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, a także nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w odwołaniu zarzucono organowi powiatowemu naruszenie art. 48 p.b. przez "przyjęcie, że w niniejszej sprawie strona nie wypełniła przesłanek legalizacji budowlanej, podczas gdy przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym projekty budowlane. Brak złożenia zaświadczenia o zgodności z planem, stanowi naruszenie, jednakże strona złożyła wniosek, ale go nie otrzymała a po drugie budowa w sposób nieznaczny odbiegająca od planu nie stanowi przeszkody do legalizacji. W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. 3. Pismem z [...] kwietnia 2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ odwoławczy) zwrócił się do Burmistrza [...] o udzielenie informacji, w jakiej dacie został złożony do Burmistrza [...] wniosek inwestora o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy wskazanych budynku letniskowego nr [...] oraz czy zostało zakończone postępowanie w sprawie tego wniosku, a jeśli tak to w jaki sposób zostało ono zakończone. WINB zwrócił się również o przekazanie kopii wniosku o wydanie zaświadczenia a także kopii rozstrzygnięć lub innych pism wydanych przez organ właściwy w sprawie wydania zaświadczenia. Burmistrz [...] w piśmie z [...] maja 2024 r., znak: [...] poinformował, że inwestor został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, natomiast "w związku z brakiem uzupełnienia w wyznaczonym terminie wniosek o wydanie zaświadczenia został pozostawiony bez rozpoznania". Do pisma dołączono odpis wniosku z dnia [...] lutego 2024 r. o wydanie zaświadczenia. 4. Następnie decyzją z [...] czerwca 2024 r., nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. 4.1. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji PINB i postanowień poprzedzających to orzeczenie stanowiły przepisy u.p.b. w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2020 r. pozycja 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020r. W art. 25 ustawy nowelizującej przyjęto zasadę, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawa Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Następnie WINB przytoczył treść art. 49e pkt 3 i 48 ust. 1 u.p.b. wskazując, że PINB prawidłowo zakwalifikował rozpatrywane przedsięwzięcie budowlane jako sytuację, o której mowa w art. 48 ust. 1 p.b., gdyż obiekt, ze względu na jego przeznaczenie i wymiary, wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 w związku z art. 29 u.p.b.), natomiast wykonane przy nim roboty budowlane zostały przeprowadzone bez uzyskania decyzji w tym przedmiocie, co oznacza, że zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. 4.2. Zdaniem WINB stanowisko organu powiatowego w kwestii braku wykonania przez inwestorkę w wyznaczonym przez ten organ terminie obowiązku przedstawienia zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego jest prawidłowe. Termin ten wyznaczony został przez PINB w [...] na dzień [...] kwietnia 2023 r., a następnie dwukrotnie przedłużany. Co więcej, organ powiatowy przedłużył po raz kolejny termin do dnia [...] marca 2024 r., jednakże postanowienie w tym zakresie zostało uchylone przez organ I instancji w związku z uzyskaniem informacji z organu właściwego do wydania zaświadczenia o braku wpływu wniosku o jego wydanie. W takiej sytuacji organ powiatowy zasadnie odmówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydłużenia terminu dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, a właściwie - dostarczenia zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło przedmiot żądania strony we wniosku inwestorki, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, który wpłynął do PINB w dniu [...] lutego 2024 r. 4.3. Z kolei z ustaleń WINB dokonanych w ramach niniejszego postępowania odwoławczego jednoznacznie wynika, że do Burmistrza [...] wpłynął wniosek inwestorki z dnia [...] lutego 2024 r. o wydanie wskazanego zaświadczenia, ale został on pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na brak uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Zdaniem organu przedstawienie zaświadczenia zawierającego ocenę zgodności samowolnie zrealizowanej budowy z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy istotnej dla wyniku postępowania kwestii i ma wpływ na jego wynik. Od zgodności inwestycji z planem uzależniona jest bowiem możliwość zatwierdzenia w ogóle projektu budowlanego. W sytuacji zaś gdy adresat postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz kolejnego postanowienia o nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych nie przedstawi żądanego przez organ nadzoru budowlanego zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (podobnie jak nie przedstawi decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu), to tym samym upada dopuszczalność wydania postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, która nie powinna być przez organ nałożona na inwestora w sytuacji, gdy oczywistym jest, że proces legalizacji samowoli budowlanej nie zakończy się dla niego pozytywnie. W ocenie organu jedynym prawnie dopuszczalnym środkiem jest w takiej sytuacji wydanie decyzji o rozbiórce, na podstawie art. 49e pkt 3 u.p.b. W ocenie WINB również badanie zgodności inwestycji budowlanych z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, które stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 litera "a" u.p.b. należy do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, dotyczyć może planu obowiązującego w dacie orzekania przez organ. 5. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję WINB wniosła A. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie: 1) art. 48b u.p.b. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie strona nie wypełniła przesłanek legalizacji budowlanej, podczas gdy przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym projekty budowlane. Brak złożenia zaświadczenia o zgodności z planem, stanowi naruszenie, albowiem strona złożyła wniosek, ale go nie otrzymała a po drugie budowa w sposób nieznaczny odbiegająca od planu nie stanowi przeszkody do legalizacji; 2) art. 6 k.p.a. przez przekroczenie zakresu jego zastosowania. 3) naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 k.p.a. przez brak wyjaśnienia istoty sprawy w całości, w zakresie w jakim organ utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Organ nie zebrał w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie a także nie podjął wszystkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych. 5.1. W uzasadnieniu skargi między innymi podniesiono, że w zaskarżonych decyzjach organy nie odniosły się do zakresu przekroczenia niezgodności z planem. Uznał wyłącznie brak formalny w tym zakresie, podczas gdy z dokumentacji zebranej w sprawie jednoznacznie wynika, że niezgodność dotyczy wyłącznie przekroczenia linii zabudowy o 2,5 metra bieżącego. Wszystkie pozostałe wymogi są spełnione. Przekroczenie jest wyłącznie na działce A. G. Brak jest innych uchybień takich jak wielkość zabudowy, odstępu od granicy działki czy koloru dachówek. Uchybienie nie jest rażące i można było procedować procedurę legalizacyjną. 6. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 7. Na rozprawie sądowej w dniu [...] listopada 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę i nadto, powołując się na wyroki tutejszego sądu w sprawach II SA/Go 267/24 i II SA/Go 268/24, podniósł, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek z urzędu weryfikacji zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnik skarżącej wniósł też o przeprowadzenie dowodu z wniosku z dnia [...] września 2024 r. złożonego do Burmistrza [...], w którym skarżąca domaga się realizacji wszczętych uprzednio postępowań dotyczących wydania zaświadczenia o zgodności z planem budowy domku letniskowego nr [...] na okoliczność podejmowania przez skarżącą prób otrzymania tego zaświadczenia. Jednocześnie oświadczył, że skarżąca nie złożyła skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania tego zaświadczenia. 8. Uczestnik postępowania G. S. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że Burmistrz [...] nie mógł wydać zaświadczenia dla domku nr [...] z uwagi na przekroczenie obowiązującej linii zabudowy. 9. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2024 r. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącej złożony na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 10. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 11. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności, była decyzja WINB utrzymująca w mocy opisaną na wstępie decyzję PINB nakazującą skarżącej rozbiórkę budynku letniskowego nr [...] o wymiarach ok. 5,30 m x 7,30 m, wzniesionego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działki o numerze ewid. gruntu [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Identyczna sprawa rozpatrywana przez tutejszy sąd dotyczyła budynku nr [...] (sygn. akt II SA/Go 356/24). Niesporna w kontrolowanej sprawie była zasadność wszczęcia i prowadzenia procedury legalizacyjnej (art. 48 i nast. u.p.b.), gdyż inwestorka nie uzyskała na roboty polegające na budowie powyższego obiektu uprzedniego pozwolenia na budowę, mimo obowiązku wynikającego z art. 28 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Nie zaktualizowały się bowiem przesłanki określone art. 29 – 31 u.p.b. zwalniające z uzyskania tego pozwolenia. 12. Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 49e pkt 3 u.p.b. W myśl tego przepisu organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W kontrolowanej sprawie skarżąca nie przedłożyła dokumentu wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b., tj. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na terenie, na którym wzniesiony został budynek nr [...] obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia 28 kwietnia 2005 r. nr XXI/210/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wypoczynkowo-turystycznych nad jeziorem [...] ([...]), Gmina [...] (Dz. Urz. Woj. z 2005 r., nr 31, poz. 720). Skarżąca została zobowiązana do przedłożenia tego dokumentu postanowieniami z dnia [...] listopada 2022 r. w terminie do [...] kwietnia 2023 r. Następnie postanowieniami z [...] kwietnia 2023 r., [...] sierpnia 2023 r. i [...] grudnia 2023 r., terminy ten był przedłużany przez PINB odpowiednio do [...] lipca 2023 r., [...] grudnia 2023 r. i [...] marca 2024 r. Przy czym to ostatnie orzeczenie przedłużające zostało uchylone dnia [...] stycznia 2024 r. Organ ustalił bowiem, że skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie powyższego zaświadczenia do Burmistrza [...]. Stąd też kolejnego wniosku skarżącej o wydłużenie terminu PINB nie uwzględnił i wydał decyzję nakazującą rozbiórkę domku letniskowego nr [...] (a także nr [...]). Skarżąca złożyła wniosek o wydanie wymaganego zaświadczenia dopiero w dniu [...] lutego 2024 r. (data wpływu ). Jednakże, jak wynika z pisma Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2024 r., został on pozostawiony bez rozpoznania. Z urządzeń ewidencyjnych tut. Sądu oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie wynika, że nie została złożona przez inwestorkę skarga na bezczynność Burmistrza w tym zakresie. 13. Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy Sąd uznał, że wyznaczony przez PINB termin – przekraczający minimalny okres 60 dni, wymagany przez art. 48b ust. 1 u.p.b. – był wystarczający do wykonania obowiązku przedłożenia wymaganego zaświadczenia. Nieuzyskanie takiego dokumentu wynikało z braku inicjatywy skarżącej, która została podjęta dopiero po wydaniu wspomnianego postanowienia z dnia [...] stycznia 2024 r., zresztą nieskutecznie, skoro wniosek jej pozostał bez rozpoznania, a nie wykorzystała możliwości złożenia skargi na bezczynność. Stąd też brak było podstaw przedłużania skarżącej kolejny raz terminu do przedłożenia wspomnianego zaświadczenia. Podkreślić należy, że w każdej sytuacji w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego niezbędne jest przedłożenie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszące. Natomiast nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych w terminie wskazanym w postanowieniu nakładającym ten obowiązek oznacza, że organ nadzoru budowlanego musi wydać decyzję o rozbiórce stosownie do art. 49e pkt 3 u.p.b. (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., II OSK 3386/18, CBOSA; także D. Sypniewski, Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2022, tezy 2 i 4 do art. 48b). 14. Zwrócić również należy, że niezasadne jest odwoływanie się przez pełnomocnika skarżącej do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniach wyroków wydanych przez tut. Sąd w sprawach o sygn. akt II SA/Go 267/24 i II SA/Go 268/24, dotyczących legalizacji domków letniskowych nr [...] i [...], wzniesionych przez tą samą inwestorką na działce nr [...] k. Zawarty tam pogląd, że organy nadzoru budowlanego w ramach postępowania legalizacyjnego mają uprawnienie do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został wyrażony w odmiennym stanie faktycznym. W tych bowiem sprawach skarżąca przedłożyła zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności wzniesionych obiektów z ustaleniami wspomnianego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe stanowisko wyrażono w kontekście tego, że "organy nie mogą być pozbawione możliwości weryfikacji prawidłowości wyników wykładni prawa ujętych w zaświadczeniu" i nie są związane tym zaświadczeniem będącym jedynie środkiem dowodowym, podlegającym ocenie. 15. Należy też podkreślić, że ten sam pełnomocnik skarżącej w skargach kasacyjnych od powołanych wyroków przyjmuje odmienny, niż tu przez niego prezentowany pogląd - kwestionujący dopuszczalność samodzielnej oceny przez organy nadzoru budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym zarzuty sformułowane przez niego na rozprawie świadczą o niekonsekwentności jego stanowiska, nie zaś Sądu, którego zdaniem dopiero przedłożenie wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b. zaświadczenia, aktualizuje obowiązek dokonania przez organy nadzoru budowlanego oceny zgodności wzniesionego nielegalnie obiektu z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W sprawie jest przy tym oczywiste, że posadowienie budynku nr [...] (jak i budynku nr [...]) jest niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż przekracza on linię zabudowy o 2.5 m. 16. Podkreślić też należy, że organy nadzoru budowalnego nie są uprawnione – wbrew zarzutom skargi – do dokonywania wartościowania, czy ta niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego jest niewielka i uzależnianie od wyniku tego wartościowania końcowego rozstrzygnięcia. Skarżąca doskonale zdawała sprawę z tego, skoro - jak wynika z akt sprawy – podejmowała próby zmiany tego planu, zresztą bezskuteczne. Stąd też nieprzeprowadzenie w kontrolowanej sprawie powyższej oceny nie stanowi naruszenia prawa, a tym bardziej takiego, który miałby wpływ na wynik postępowania. Z punktu widzenia powołanych przepisów prawa budowlanego nie ma znaczenia podnoszona również przez skarżącą okoliczność, że rozpoczęcie budowy przed uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz jej niezgodność z planem była wynikiem jej działania w zaufaniu do profesjonalności projektanta. Inwestorka odpowiada bowiem za działania osób, którymi się posługiwała przy wznoszeniu obiektu budowalnego. W tożsamy sposób należy również ocenić zarzucaną przez skarżącą niezgodność z planem budynku wzniesionego przez właściciela działki sąsiedniej. Nielegalne wzniesienie innych obiektów w okolicy (zresztą jedynie ewentualne, gdyż nie było to przedmiotem niniejszego postępowania) nie może sanować naruszeń prawa stwierdzonych w przypadku budynku skarżącej. 17. Reasumując w ocenie sądu organy dokonały wystarczających ustaleń i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału bez naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto dostatecznie uzasadniły swe rozstrzygnięcia, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu umożliwiającym ich kontrolę sądowoadministracyjną. Przeprowadzona powyżej analiza przepisów nie wykazała również naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasadne było zatem, wobec braku przedłożenia wymaganego przez art. 48b ust. 2 pkt 1 u.p.b. zaświadczenia, orzeczenie nakazu rozbiórki domku letniskowego nr [...], na podstawie art. 48e pkt 3 u.p.b. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI