II SA/Go 344/18

II SA/Go 344/18 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Krzysztof Dziedzic
Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
I OSK 2373/19 - Wyrok NSA z 2022-12-14
I OZ 937/18 - Postanowienie NSA z 2018-10-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...] skierował B.T. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A i B.
Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że pismem z [...] września 2017 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji skierował do niego wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdem B.T.. Wniosek został uzasadniony tym, że ww. w okresie od [...] listopada 2014 r. do [...] września 2015 r. wskutek naruszenia zasad ruchu drogowego uzyskał 26 tzw. punktów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488 ze zm.). Organ wniosek ten uznał za w pełni zasadny, w związku z tym skierował stronę na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Starosta zaznaczył przy tym, że sprawdzenie kwalifikacji następuje w związku z przepisem art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260, dalej: P.r.d.), art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978, dalej: u.k.p.), a to w wyniku wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył B.T., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. rażącą obrazę prawa matetualnego – pogwałcenie dyspozycji przepisu art. 130 ust. 2 P.r.d. na skutek nie uwzględnienia, że pomiędzy datami popełnienia wykroczeń drogowych a wnioskiem organu kontroli ruchu drogowego (Policji) upłynął okres ponad 1 roku upoważniający organ kontroli drogowej do wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy, a także okres przewidziany odrębnymi przepisami prawa (art. 45 Kodeksu wykroczeń) - powodujący przedawnienie sankcjonowania wykroczeń, w tym wykroczeń z zakresu ruchu drogowego;
2. rażącą obrazę przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. - na skutek sporządzenia takiego uzasadnienia wydanej decyzji z dn. [...].12.2017 r., które nie spełnia wymogu należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia zarówno w zakresie uzasadnienia formalnoprawnego, jak i w zakresie uzasadnienia faktycznego, tj. pod względem merytorycznym - zawiera jedynie lakoniczną i sztampową "formułę" iż ... wniosek Komendanta Wojewódzkiego (czyli organu kontroli ruchu drogowego) uznano za w pełni zasadny i w związku z tym orzeczono jak w sentencji niniejszej decyzji; uzasadnienie skarżonej decyzji nie zawiera żadnej samodzielnej analizy dokonanej przez organ orzekający co do zasadności wystąpienia przez organ kontroli ruchu drogowego oraz rozważań w kwestii zaistnienia formalnoprawnej podstawy wystąpienia z takim wnioskiem zwłaszcza, że wniosek bazował na zdarzeniach z zakresu ruchu drogowego z udziałem strony postępowania, do których doszło w okresie pomiędzy [...].11.2014 r., a [...].09.2015 r., czyli w okresie, który w dacie złożenia wniosku (25.09.2017 r.) wykraczał istotnie poza ramy periodu uznawanego za termin przedawnienia sankcjonowania /karania/ za wykroczenia; inaczej mówiąc - uzasadnienie faktyczne decyzji Starosty z [...].12.2017 r. nie zawiera wskazania faktów uznanych przez organ za udowodnione i mających wykazać trafność poglądu Komendanta Wojewódzkiego Policji, a także zasadność ferowania decyzji, zwłaszcza w kontekście zarzutów podniesionych przez stronę postępowania w toku prowadzonej sprawy oraz w kontekście korespondencji prowadzonej z organem wnioskującym tj. KWP co do przedawnienia sankcjonowania za zarzucane wykroczenia drogowe;
3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie wymogów stawianego w dyspozycji przepisu art. 77 § 1 K.p.a. oraz zasad wyrażonych w art. 6 i art. 7 K.p.a. na skutek uchybienia ustawowej powinności zebrania przez organ orzekający materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz powinności rozpatrzenia całości prawidłowo zebranego materiału dowodowego - co spowodowało, iż organ orzekający wydał w tej sprawie decyzję na podstawie niepełnego, wręcz "skąpego" materiału dowodowego, w tym nie wziął pod uwagę i nie rozważył znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy faktu podniesienia przez stronę postępowania zarzutu przedawnienia sankcjonowania za wykroczenia z zakresu ruchu drogowego, popełnione w listopadzie 2014 r. i w we wrześniu 2015 r., czyli ponad 2 lata wcześniej niż data wystąpienia przez KWP z wnioskiem o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. A i B; de facto organ orzekający zaniechał funkcji kontrolnej tj. skontrolowania zasadności wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji czy w sytuacji istotnej różnicy czasowej pomiędzy datami popełnienia wykroczeń drogowych, a datą złożenia wniosku doszło do przedawnienia zasadności i skuteczności wniosku;
4. nie wykazanie i nie zajęcie przez organ orzekający własnego stanowiska w kwestii, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy złożony przez KWP wniosek zasługuje na uwzględnienie, czy nie jest "przeterminowany", ergo podnoszę zarzut, że organ orzekający nie przeprowadził samodzielnej analizy w ramach przysługującej - Staroście jako organowi administracji publicznej imperii i kompetencji, czy wniosek Komendanta Wojewódzkiego zasługuje na merytoryczne i na formalne uzasadnienie zarówno w kontekście dyspozycji przepisu art. 130 ust. 2 P.r.d., jak i w kontekście przepisu art. 45 kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli zaś w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu (takie terminy w przedmiotowej sprawie upłynęły);
5. naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie przepisu art. 10 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. na skutek nie zapewnienia stronie realnego, czynnego udziału w postępowaniu i podważeniu zaufania do instytucji państwowej, w szczególności na skutek zaniechanie procesowego odniesienia się do kwestii podniesionych przez stronę postępowania w pismach złożonych do akt sprawy - z dnia [...].11.2017 r. i z dnia [...].12.2017 r. , a ponadto wskutek nieusprawiedliwionego okolicznościami przedmiotowej sprawy przyjęcia, iż pisma urzędowe Starosty (z dnia [...].11.2017 r.) spełniają ustawowy walor zawiadomienia spełniającego wymóg art. 10 K.p.a., albowiem - co prawda - dano stronie możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem przez organ decyzji, ale nie uwzględniono faktu złożenia jeszcze po tym terminie pism procesowych strony, a ponadto w decyzji nie znalazło się nawet najmniejsze odniesienie się do kwestii poruszanych przez stronę w pismach procesowych składanych do akt postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowił m.in. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. Zgodnie z jego treścią kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Na podstawie tego ostatniego przepisu organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
SKO wyjaśniło, że skarżący przekroczył w okresie krótszym od jednego roku (tj. od [...].11.2014 r. do [...].09.2015r.) limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji. Wniosek ten wskazuje zarówno daty w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego, rodzaj naruszeń, jak i przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów P.r.d. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
SKO podniosło, że w wyroku NSA z 12 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1690/12, wskazano, iż prowadzona na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d. ewidencja jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko ten organ ma kompetencje do usuwania punktów karnych. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Takich kompetencji nie posiada natomiast inny organ w toku prowadzonego przez siebie postępowania, w szczególności takich kompetencji nie posiada starosta prowadzący postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Z kolei WSA w Kielcach wyjaśnił, iż ilość punktów przypisanych danemu wykroczeniu nie jest określana w toku postępowania mandatowego, ale w trakcie następującego po nim postępowania administracyjnego prowadzonego przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Choć bowiem podstawą przypisania danemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego określonej liczby punktów karnych jest prawomocny mandat karny, to przesądza on jedynie rodzaj popełnienia przez danego sprawcę konkretnego wykroczenia przeciwko przepisom ruchu drogowego, stwierdzonego w postępowaniu mandatowym. Określenie, jakiemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego podlegającemu wpisaniu do ewidencji kierowców naruszających przepisy mchu drogowego takie wykroczenie odpowiada, a zwłaszcza przypisanie mu wynikającej z załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) odpowiedniej liczby punktów karnych, nie może wynikać z treści mandatu karnego, skoro przypisanie tych punktów należy do kompetencji innego podmiotu, niż funkcjonariusz nakładający mandat karny (wyrok z 26 kwietnia 2017r., II SA/Ke 37/17).
W dalszej części uzasadnienia SKO wskazało, że ustawodawca w art. 130 ust. 2 P.r.d. wskazał, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 P.r.d. - 20 punktów. Ponadto w myśl art. 130 ust. 3 P.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o jakiej mowa wart. 130 ust. 1 P.r.d,, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Powyższe uregulowanie uszczegółowione jest w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.
SKO zaznaczyło, że liczba punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący omawianą ewidencją w myśl art. 130 ust. 1 P.r.d. w zw. z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, jest wiążąca dla starosty w ramach kontrolowanego postępowania. Wspomniany organ administracji publicznej nie dysponuje bowiem samodzielną kompetencją do ustalania liczby wspomnianych punktów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt IOSK 855/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 777/15, tamże).
SKO za niezasadny uznało podnoszony przez odwołującego zarzut przedawnienia. W wyroku WSA w Gdańsku z 13 kwietnia 2017r. (III SA/Gd 121/17) wskazano, iż dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego data istotna jest data naruszenia przepisów mchu drogowego. Natomiast wpis punktów do ewidencji, będący konsekwencją naruszenia przepisów, ma jedynie charakter techniczny a data dokonania wpisu w żadnym wypadku nie ma wpływu na ustalanie rocznego terminu, po upływie którego wpisane do ewidencji punkty podlegają usunięciu. Jeśli chodzi o wpis tymczasowy do ewidencji, to również odnosi się on do naruszenia przepisów ruchu drogowego w konkretnej dacie.
Z analizy powyższych przepisów wynika, że wystąpienie przez komendanta wojewódzkiego Policji ze stosownym wnioskiem do starosty - w przypadku przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie jednego roku od pierwszego naruszenia - powoduje, że organ ten obowiązany jest skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja wydana w tym przedmiocie jest zatem decyzją związaną, a dane zawarte we wniosku komendanta wojewódzkiego Policji, wskazujące na liczbę punktów karnych przepisanych kierowcy w ewidencji za poszczególne naruszenia są okolicznością obiektywnie wiążącą organy i nie podlegającą weryfikacji w ramach prowadzonego przed tymi organami postępowania. Prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów policji w związku z tym kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji może mieć miejsce jedynie przed organami policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynności w przedmiocie wpisu do ewidencji. Natomiast do uprawnień starosty jak i kolegium nie należy podważanie i badanie zgodności wpisów z prawem, lecz ustalenie, czy w oparciu o wniosek doszło do przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (wyrok WSA w Szczecinie z 14 września 2017r. - II SA/Sz 755/17).
W przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji kierującej skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, skoro dane wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji potwierdzały okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie jednego roku od dnia pierwszego naruszenia.
Zatem należy przyjąć, iż dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez kierującego naruszeń istotne znaczenie ma data popełnienia naruszenia, a nie data kiedy ostatecznie zapadło orzeczenie skazujące za popełnione naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 3 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1180/14, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 157/17, wyrok WSA w Gdańsku z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1005/16, wyroki dostępne w Internecie). Niewątpliwie bowiem przyjęcie przeciwnego stanowiska byłoby nie pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż prowadziłoby do obejścia przepisów prawa poprzez stworzenie możliwości uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących dostępne środki prawne celem przedłużenia czasu dokonania wpisu ostatecznego. Co prawda ostateczność wpisów do ewidencji uprawnia do złożenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, ale w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość ustaleń organu odwoławczego w zakresie przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych. W konsekwencji nawet punkty tymczasowe, które na mocy stosownych rozstrzygnięć stały się ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnienia naruszenia, a nie wydania aktu je potwierdzającego.
Dlatego też jak zostało wskazane wyżej przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się odwołujący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. i to nawet w sytuacji gdy jeden z wpisów uzyskał ma mocy wyroku sądu karnego ostateczność po upływie okresu wskazanego w art. 130 ust. 2 P.r.d. Z tych też przyczyn, skierowanie skarżącego w realiach niniejszej sprawy uznać należało za uprawnione, zaś zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d za chybiony.
W ocenie SKO organ I instancji dysponował wyczerpującym (wystarczającym) materiałem dowodowym dla podjęcia rozstrzygnięcia, strona miała zagwarantowany czynny udział w każdym stadium postępowania. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji należy uznać za niespełniające wymagań z art. 107 K.p.a., z uwagi m.in. na brak prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego, to jednak nie wpływa to na samą treść rozstrzygnięcia, która jest prawidłowa. Zarzut w tej materii należy uznać za trafiony jednakże nie może on skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania spornego rozstrzygnięcia.
Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się na co do zebranych dowodów i materiałów.
Ponadto SKO stwierdziło, iż w sprawie ustalono prawidłowy stan faktyczny i wyjaśniono okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty w tej materii w ocenie SKO należy uznać za bezzasadne. Za prawidłową należy także uznać sentencję zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.T. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił zarówno uchybienia o charakterze formalnym, jak i o charakterze merytorycznym, a w szczególności zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego - pogwałcenie dyspozycji przepisu art. 130 ust. 2 oraz art. 114 ust.i pkt.i lit. b P.r.d. na skutek bezzasadnego przyjęcia przez organy orzekające w sprawie, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zostały spełnione ustawowe przesłanki do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz do wpisania do ewidencji kierowców punktów za naruszenie zasad ruchu drogowego w terminie powyżej dwóch lata od ostatniego z naruszeń skutkujących przekroczeniem ustawowego limitu 24 punktów, ergo na skutek nie uwzględnienia, że pomiędzy datami popełnienia wykroczeń drogowych, a wnioskiem organu kontroli ruchu drogowego (KWP) w kwestii wydania decyzji odnośnie poddania kierowcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie prawa jazdy upłynął okres ponad 1 roku, a także wskutek nie uwzględnienia upływu okresu przewidzianego odrębnymi przepisami prawa, a mianowicie przepisem art. 45 Kodeksu wykroczeń - przewidującego przedawnienie sankcjonowania wykroczeń, w tym wykroczeń z zakresu ruchu drogowego w myśl którego karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli zaś w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu;
2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu wpływającym na treść wydanej decyzji, a mianowicie obrazę przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 oraz przepisu art. 77 § 1 K.p.a., na skutek usankcjonowania przez organ odwoławczy faktu uchybienia przez organ orzekający ustawowej powinności zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz powinności rozpatrzenia całości prawidłowo zebranego materiału dowodowego - co w tej sprawie spowodowało, iż organ orzekający wydał decyzję na podstawie jedynie na skutek złożenia w trzeciej dekadzie września 2017 r. wniosku przez KWP , bez poczynienia własnych ustaleń, czy wpisanie punktów karnych nastąpiło na zasadach uwzględniających obowiązującą regulację prawną, bez ustosunkowania się (zwłaszcza w uzasadnieniu wydanej decyzji z dnia [...].12.2017 r.) do kwestii podniesionych przez stronę postępowania w toku rozpatrywania sprawy przez organ komunikacji, w szczególności nie odniesienie się do podniesionego przez stronę zarzutu przedawnienia sankcjonowania za wykroczenia z zakresu ruchu drogowego, popełnione w listopadzie 2014 r. i w we wrześniu 2015 r., czyli w okresie ponad 2 lata od daty wystąpienia przez KWP z wnioskiem o skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. A i B;
3. rażącą obrazę przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. - na skutek usankcjonowania przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji z dnia [...].12.2017r. w "kształcie", który w oczywisty sposób nie spełnia kryteriów ustawowych ani w zakresie należytego uzasadnienia formalnoprawnego, ani w zakresie należytego uzasadnienia faktycznego albowiem nie sposób uznać, że walor prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej ma uzasadnienie decyzji Starosty, które sprowadza się do lakonicznego skwitowania trafności wydanej decyzji sformułowaniem, iż ... wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji (czyli organu kontroli ruchu drogowego ) uznano za w pełni zasadny i w związku z tym orzeczono jak w sentencji niniejszej decyzji, w szczególności przez organ odwoławczy zostało usankcjonowane działanie organu I instancji polegające na braku własnych rozważań w kwestii zaistnienia formalnoprawnej podstawy wystąpienia przez KWP z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, braku samodzielnej analizy okoliczności faktycznych i formalnoprawnych przedmiotowej sprawy, braku oceny organu orzekającego co do zasadności złożonego przez organ kontroli ruchu drogowego wniosku zwłaszcza w kontekście zasadniczej rozbieżności czasowej pomiędzy zdarzeniami naruszającymi zasady ruchu drogowego przypisywanymi stronie postępowania ( z dnia [...].11.2014 r. i z dnia [...].09.2015 r.). a terminem złożenia przez KWP wniosku (25.09.2017 r.) co było podnoszone przez stronę w toku postępowania, a nie znalazło żadnego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji;
4. nie odniesienie się przez organ orzekający w II instancji do podniesionego odwołaniu zarzutu i nie wyrażenia stanowiska w kwestii możliwości (zasadności) postępowania organu kontrolnego tj. KWP dokonywania wpisów do ewidencji punktów karnych do ewidencji kierowców po upływie 1 roku od naruszenia zasad ruchu drogowego - a contrario dyspozycji przepisu art. 130 ust. 2 P.r.d. z uwzględnieniem regulacji prawnej przewidzianej w art. 45 kodeksu wykroczeń - zgodnie z którym karalność wykroczenia (także z zakresu ruchu drogowego) ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie w sprawie o wykroczenie, to karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu ;
5. bezzasadne przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska, że sam fakt złożenia wniosku przez organ kontrolny (KWP) powoduje, iż organ (z zakresu komunikacji) obowiązany jest skierować kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji,... decyzja w tym przedmiocie jest decyzją związaną, a dane zawarte we wniosku KWP są okolicznością obiektywnie wiążącą organy i nie podlegająca weryfikacji w ramach prowadzonego przed tymi organami postępowania (str. 6 uzasadnienia decyzji z [...].02.2018 r.) jak również nieuprawnione przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska - że ... liczba punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym policzona przez komendanta wojewódzkiego Policji jest wiążąca dla starosty w ramach kontrolowanego postępowania; wspomniany organ administracji publicznej nie dysponuje bowiem samodzielną kompetencją do ustalania wspomnianych punktów (str. 5 uzasadnienia decyzji SKO) albowiem powyższe poglądy nie mają uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym i godzą w konstytucyjne i ustawowe prawo organów administracji do stania na straży praworządności, działania zmierzającego do rzetelnego wyjaśnienia prawdziwych okoliczności sprawy, do działania w sposób budujący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej....a przez to sprowadzenie roli organu administracji w zakresie komunikacji niejako do "ogniwa" zatwierdzającego wniosek KWP i nadania mu formalnego kształtu decyzji administracyjnej, co w Państwie prawnym (Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym - art. 2. Konstytucji) jest nie do zaakceptowania.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegała osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust.1. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organowi uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o skutkach naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego. Oznacza to, że osoba kierująca pojazdem, która za naruszenie przepisów związanych z bezpieczeństwem na drogach otrzymała ponad 24 punkty wpisane do wskazanej ewidencji, musiała być bezwzględnie skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jedynymi przesłankami skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest posiadanie przez osobę naruszającą przepisy ruchu drogowego uprawnień do kierowania pojazdami, przekroczenie przez nią ustalonego limitu punktów wpisanych do ewidencji, o jakiej mowa w art. 130 ust. 1 P.r.d. oraz złożenie stosownego wniosku przez wskazany organ Policji. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji.
Wszystkie te elementy w niniejszej sprawie wystąpiły. Skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami (prawo jazdy kategorii A i B), w okresie od [...].11.2014 r. do [...].09.2015 r. wskutek naruszenia zasad ruchu drogowego przekroczył limit punktów karnych, Komendant Wojewódzki Policji skierował (25.09.2017 r.) do organu I instancji wniosek o sprawdzenie kwalifikacji.
Zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 P.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, i Sąd w pełni stanowisko to podziela, że "... dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego datą istotną jest data naruszenia przepisów ruchu drogowego. Natomiast wpis punktów do ewidencji, będący konsekwencją naruszenia przepisów, ma jedynie charakter techniczny a data dokonania wpisu w żadnym wypadku nie ma wpływu na ustalanie rocznego terminu, po upływie którego wpisane do ewidencji punkty podlegają usunięciu. Jeśli chodzi o wpis tymczasowy do ewidencji, to również odnosi się on do naruszenia przepisów ruchu drogowego w konkretnej dacie. Sąd podkreśla, że zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże skutek w postaci skierowania na badania psychologiczne jest dopuszczenie się przez kierującego pojazdem naruszeń przepisów ruchu drogowego, skutkujące przekroczeniem liczby 24 punktów, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet gdy nastąpiły one po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia. Co istotne, nie wolno usuwać z ewidencji kierowców punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu roku od dnia naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punktów. Istotna jest w związku z tym data naruszenia, które to zdarzenie musi mieć miejsce w okresie jednego roku od dnia pierwszego naruszenia, a nie data prawomocności rozstrzygnięcia wydanego w sprawie tego naruszenia, czy tym bardziej data wpisu punktów w ewidencji. Przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuściła się skarżąca jako kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet wówczas gdy wpisy nastąpiły po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia" (wyrok WSA w Gdańsku z 13.04.2017 r., sygn. akt III SA/Gd 121/17, wyrok dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). "Niewątpliwie bowiem przyjęcie przeciwnego stanowiska byłoby nie pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż prowadziłoby do obejścia przepisów prawa poprzez stworzenie możliwości uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących dostępne środki prawne celem przedłużenia czasu dokonania wpisu ostatecznego. Co prawda ostateczność wpisów do ewidencji uprawnia do złożenia wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji, ale w żaden sposób nie wpływa na prawidłowość ustaleń organu odwoławczego w zakresie przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych. W konsekwencji nawet punkty tymczasowe, które na mocy stosownych rozstrzygnięć stały się ostatecznymi, ocenia się przez pryzmat daty popełnienia naruszenia, a nie wydania aktu je potwierdzającego" (wyrok WSA w Szczecinie z 14.09.2017 r., sygn. akt II SA/Sz 755/17, CBOSA). Zasadne jest zatem stanowisko SKO, że przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się skarżący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d. i to nawet w sytuacji gdy jeden z wpisów uzyskał ma mocy wyroku sądu karnego ostateczność po upływie okresu wskazanego w art. 130 ust. 2 P.r.d.
Skarżący pozostaje także w błędnym przekonaniu, jakoby ustanie karalności wykroczenia (art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń) skutkować powinno koniecznością odstąpienia od wydawania stosownych decyzji administracyjnych. Jak już zostało wyżej wskazane, ostateczne wpisy do ewidencji o popełnionych przez kierowcę naruszeniach przepisów ruchu drogowego decydują o przyznaniu określonej ilości punktów karnych, a ilość takich punktów przesądza o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie ma natomiast znaczenia, czy w dniu rozpatrzenia takiego wniosku przez organ karalność wykroczenia ustała. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przyjął bowiem sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, nie był uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ ten nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania). Kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy stanowi obligatoryjną, administracyjnoprawną konsekwencję przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. P.r.d. nie przewiduje w tym zakresie jakichkolwiek wyjątków ani nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych co do daty wydania decyzji. Ustanie karalności za wykroczenie drogowe nie podważa faktu uzyskania przez kierowcę punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w dacie wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów.
Nieuzasadnione okazały się zatem zarzuty strony odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.