II SA/Go 343/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2023-04-05
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennefarma fotowoltaicznaozeprawo budowlanedobry sąsiaddostęp do drogi publicznejsądy administracyjnedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej, potwierdzając, że instalacje OZE nie podlegają wymogom "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 6 MW. Skarżący zarzucał naruszenie zasady "dobrego sąsiedztwa" i braku dostępu do drogi publicznej. Sąd administracyjny uznał, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, instalacje odnawialnych źródeł energii są wyłączone z tych wymogów. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej o mocy do 6,0 MW. Kluczowym zagadnieniem sporu była interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), który wyłącza stosowanie przepisów o "dobrym sąsiedztwie" i dostępie do drogi publicznej do instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE). Skarżący argumentował, że mimo statusu instalacji OZE, wymogi te powinny być stosowane, powołując się na rozróżnienia w ustawie o OZE dotyczące mocy instalacji oraz zapisy studium uwarunkowań. Sąd jednak, opierając się na literalnym brzmieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. oraz jego uzasadnieniu legislacyjnym, uznał, że przepisy te jednoznacznie wyłączają konieczność badania zasady "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej dla instalacji OZE, niezależnie od ich mocy. Sąd podkreślił, że celem tej regulacji jest promowanie rozwoju OZE i uproszczenie procedur administracyjnych, co jest zgodne z dyrektywami unijnymi. Analiza przepisów dotyczących studium uwarunkowań i planów miejscowych wykazała, że nie mają one bezpośredniego zastosowania na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy w tym zakresie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, instalacje odnawialnych źródeł energii, w tym farmy fotowoltaiczne, są wyłączone z wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który wprost wyłącza stosowanie przepisów o "dobrym sąsiedztwie" i dostępie do drogi publicznej do instalacji OZE. Podkreślono, że celem tej regulacji jest promowanie OZE i uproszczenie procedur, co jest zgodne z prawem unijnym. Analiza innych przepisów (art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 u.p.z.p.) nie pozwala na odmienną wykładnię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1-2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisów tych nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnego źródła energii.

Pomocnicze

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

u.o.z.e. art. 2 § pkt 22

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja odnawialnych źródeł energii.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacje odnawialnych źródeł energii, w tym farmy fotowoltaiczne, są wyłączone z wymogów zasady "dobrego sąsiedztwa" i dostępu do drogi publicznej na mocy art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez ustalenie warunków zabudowy mimo niespełnienia warunku dobrego sąsiedztwa. Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez ustalenie warunków zabudowy mimo braku dostępu działki do drogi publicznej. Błędna analiza obszaru analizowanego i uznanie, że inwestycja stanowi kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

Z gramatycznego punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości. Przepis ten jest w pełni klarowny i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii. Celem nowelizacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p. było rozszerzenie wyłączenia z zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dla instalacji OZE, co miało na celu promowanie ich rozwoju i uproszczenie procedur.

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

sędzia

Jarosław Piątek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w kontekście instalacji OZE, w szczególności farm fotowoltaicznych, oraz wyłączenia ich z wymogów \"dobrego sąsiedztwa\" i dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w odniesieniu do instalacji OZE. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu rozwoju odnawialnych źródeł energii i potencjalnych konfliktów z lokalnymi przepisami planistycznymi. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dla inwestorów OZE.

Farma fotowoltaiczna bez "dobrego sąsiada"? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis dla inwestycji OZE.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 343/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Jarosław Piątek
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1695/23 - Wyrok NSA z 2025-12-08
II OZ 797/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art 61
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2022 poz 1378
art. 2 pkt 13
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. oddala skargę, II. oddala wniosek uczestnika postępowania G. sp. z o.o. o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] (znak sprawy [...]) z dnia [...] lutego 2022 r. Wójt Gminy, powołując się na dyspozycję art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 6 ust. 2, art. 52, art. 53 ust. 3 pkt 1-2, ust. 4 pkt 2, pkt 6 i pkt 9, art. 54-56, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i ust. 4, art. 61, art. 63 ust. 2 i ust. 4, art. 64 ust. 1 oraz art. 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741, zwanej dalej u.p.z.p.), ustalił na rzecz G Sp. z o.o. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 6,0 MW wraz z czterema zespołami kontenerowych magazynów energii oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na położonej w gm. [...] działce o nr ewid. [...].
Wójt Gminy, zwracając uwagę na okoliczność braku objęcia ww. działki zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz powołując się na dyspozycję art. 4 ust. 2 u.p.z.p., wskazał, że możliwość ustalenia warunków zabudowy dla planowanej przez wnioskodawcę inwestycji uzależniona jest od spełnienia wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p. Organ I instancji szeroko umotywował podstawy stwierdzenia spełnienia w sprawie wszystkich przewidzianych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. warunków, co odnalazło także swe odzwierciedlenie w stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji "Analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu". Odnosząc się do sprecyzowanego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wymogu kontynuacji przez nową zabudowę funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, ustalanego dla co najmniej jednej działki sąsiedniej, Wójt Gminy podkreślił, iż warunek tzw. dobrego sąsiedztwa nie wymaga, by w obszarze analizowanym istniał obiekt, który wszystkimi swymi parametrami i funkcją odpowiadałby planowanej zabudowie. W ocenie organu wystarczające jest, by poszczególne parametry planowanego obiektu nawiązywały do parametrów występujących w obszarze analizowanym. Wójt Gminy zaznaczył, że omawiana inwestycja nie zaburzy, ani nie wpłynie negatywnie na korzystanie z działek sąsiednich, a dominująca funkcja rolniczej działalności zostanie utrzymana. Ponadto za zasadne uznał wprowadzenie w obszarze analizowanym nowej funkcji w postaci instalacji odnawialnych źródeł energii, co następuje także w zgodzie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, w którym działka nr [...] została określona jako tereny produkcji energii.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. uczestnik postępowania – M.H. wniósł odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym powołał się na naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. - poprzez ustalenie warunków zabudowy mimo niespełnienia warunku dobrego sąsiedztwa,
2) art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. - poprzez ustalenie warunków zabudowy mimo braku dostępu działki nr [...] do drogi publicznej,
2) § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.) - poprzez błędną analizę wyznaczonego przez organ obszaru analizowanego i w konsekwencji uznanie, że objęta wnioskiem inwestycja stanowi kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty M.H. wniósł o uchylenie objętej odwołaniem decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy, bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy Wójtowi Gminy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2022 r., powołując się m.in. na dyspozycję art. 59 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
Organ odwoławczy przywołując dyspozycję art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wskazał, iż przepisów ust. 1 pkt 1 i pkt 2 nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Analiza literalnej treści tego przepisu prowadzi zdaniem Kolegium do wniosku, iż w wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla realizacji także instalacji fotowoltaicznej nie wymaga badania spełnienia przesłanek wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p. Przywołując na potwierdzenie słuszności powyższego stanowiska poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, organ II instancji nie podzielił zarzutów odwołującego się co do naruszenia przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1-2, z uwagi na brak konieczności weryfikacji, czy sporne zamierzenie inwestycyjne spełnia przewidziane w nich wymogi. Kolegium stwierdzając, iż przeprowadzenie przez Wójta Gminy analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w aspekcie spełnienia wymagań z art. 61 ust. 1 pkt 1-2 u.p.z.p. wykraczało poza ramy określone przepisem art. 61 ust. 3 u.p.z.p., uznało jednocześnie, że pozostawało to bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. (data nadania) M.H., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, formułując w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:
1) art. 61 ust. 3 in fine w zw. z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 u.p.z.p. - poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że art. 61 ust. 3 in fine wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1-2 również w stosunku do urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a tej ustawy, co spowodowało ustalenie warunków zabudowy bez przeprowadzenia dostatecznej analizy warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa,
2) § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - poprzez błędną analizę wyznaczonego przez organ obszaru analizowanego w zakresie spełnienia przez planowaną inwestycję warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 i w konsekwencji nieuznanie, że funkcje, cechy zabudowy i zagospodarowanie terenu obszaru analizowanego nie pozwalają przyjąć, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi ich kontynuację.
W uzasadnieniu skargi przywołane zostało stanowisko orzecznictwa, w którym -zwracając uwagę na wynikające z dyspozycji art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. rozróżnienie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł o mocy do 100 kW od tych co moc tę przekraczają - uznaje się, iż skoro z woli ustawodawcy lokalizowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW wymaga uprzedniego określenia obszarów przeznaczonych na ten cel w studium to inwestycje tego rodzaju mają istotne znaczenie dla kształtowania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, a zwłaszcza ładu przestrzennego. Nie sposób zatem uznać, że lokalizacja urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a ww. ustawy, miałaby być na podstawie jej art. 61 ust. 3 zwolniona od wymogów ustanowionych w art. 61 ust 1 pkt 1-2. Tego rodzaju inwestycji nie można zaliczyć ani do urządzeń technicznych, ani do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Podnosząc powyższe M.H. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności była w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą na rzecz G Sp. z o.o. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 6,0 MW na położonej w gm. [...] działce o nr ewid. [...].
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy elektrownia słoneczna o łącznej mocy elektrycznej do 6,0 MW wraz z kontenerowymi magazynami energii oraz niezbędną infrastrukturą techniczną stanowi instalację odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Analizę tej kwestii należy rozpocząć od stwierdzenia, że aktualne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. obowiązujące od 29 sierpnia 2019 r. przepis ten uzyskał wskutek nowelizacji dokonanej ustawą z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1524). W przepisie tym dodano zwrot "a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii" (Dz.U. z 2022 r., poz. 1378 ze zm., zwanej dalej u.o.z.e.). Z gramatycznego punktu widzenia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie budzi wątpliwości. Jego treść jest w pełni klarowna i jednoznacznie przesądza, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii (dalej oze) w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Z tego przepisu nie wynika, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy, co w założeniu miałoby determinować badanie przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zdaniem Sądu takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z. Z przepisów tych wynika wyłącznie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; 2) urządzeń innych niż wolnostojące, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych. Okoliczność, że gmina w studium planuje przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., II OSK 1580/18). Prowadzi to do konkluzji, iż brak rozmieszczenia w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW nie wyłącza a priori dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji. Jest to podyktowane tym, że stosownie do art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jeżeli jednak studium nie jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., to jego zapisy nie są wiążące dla organu na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe art. 10 ust. 2a u.p.z.p., jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Dokonywania rekonstrukcji normy zawartej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z uwzględnieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p. nie można utożsamiać z zastosowaniem systemowej wykładni prawa. Co prawda oba wymienione przepisy są zawarte w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, błędne byłoby uznanie ich systemowego powiązania. Studium jest bowiem aktem planowania przestrzennego, stanowiącym jedną z podstaw kształtowania lokalnego porządku planistycznego znajdującego wyraz w ustaleniach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast decyzje o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p., określają sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ich treść jest wypadkową ogólnego porządku planistycznego kształtowanego przez ustawy oraz inne akty normatywne o powszechnej mocy obowiązującej i w tym kontekście są postrzegane jako decyzje związane o charakterze deklaratoryjnym.
Za taką wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przemawia również uzasadnienie projektu wspomnianej ustawy nowelizującej z lipca 2019 r. W pkt 5 uzasadnienia projektu wskazano bowiem jednoznacznie, że "ze względu na rozbieżności judykatury, interwencji ustawodawcy wymagała również kwestia kwalifikowania budowy urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 61 ust. p.p.z.p. (...) Zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. o instalacje odnawialnego źródła energii. Przy ustalaniu warunków zabudowy dla tych instalacji nie będzie wymagane spełnienie zasady dobrego sąsiedztwa oraz warunku dostępu do drogi publicznej. Tym samym wskazany zapis potwierdza, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej".
Dodatkowo nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii, jak i ochronę klimatu. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych.
Te fundamentalne wartości leżące u podstaw ograniczenia barier w rozwoju instalacji fotowoltaicznych w pełni uzasadniały odejście od zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ustawowej zasady kontynuacji, mającej na celu zapewnienie ładu przestrzennego, z której wynikałaby dopuszczalność realizacji takich inwestycji tylko w sąsiedztwie zabudowy przemysłowej. Nie sposób uzasadnić pierwszeństwa zasady kontynuacji przed korzyściami jakie dla społeczeństwa płyną z energii słonecznej, to jest zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego, stabilnością jej cen oraz korzyściami dla klimatu, takimi jak ograniczenie odpadów, oszczędność paliw kopalnych oraz zmniejszeniem w skali globalnej emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Za odmienną wykładnią art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie przemawia nadto treść § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), który zalicza przedmiotową inwestycję do zabudowy przemysłowej. Odwołanie się do tego przepisu przy wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. byłoby całkowicie bezprzedmiotowe, brak jest bowiem jakiejkolwiek relacji pomiędzy tymi normami. Dodatkowo w odniesieniu do instalacji fotowoltaicznych nie można także automatycznie zakładać, że każda realizacja takiej inwestycji spowoduje faktycznie zmianę dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu i zmieni jej funkcję urbanistyczną. Należy zasygnalizować, że instalacje fotowoltaiczne w zależności od przyjętej technologii mogą zapewnić wielofunkcyjne wykorzystanie przestrzeni i brak konkurencyjności. Jak wskazuje się w najnowszych analizach, rolnicze wykorzystanie gruntów można, pod pewnymi warunkami, połączyć z wytwarzaniem energii z energii słonecznej w ramach tzw. agrowoltaiki (lub agrofotowoltaiki). Te dwa rodzaje działalności mogą umożliwić osiągnięcie synergii, dzięki której systemy fotowoltaiczne mogą wręcz przyczynić się do ochrony upraw i stabilizacji plonów (ochrona przed zbyt dużym nasłonecznieniem itp.). Analogicznie, wykorzystanie pływającej fotowoltaiki do wytwarzania energii słonecznej nie oznacza, że doszło do trwałej likwidacji wody i przemysłowego użytkowania terenu.
Reasumując, lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji (dobrego sąsiedztwa) oraz dostępu do drogi publicznej. Stanowisko to jest dominujące w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22, z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22, z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23, z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 202/23, jak i wyroki tutejszego Sądu: z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II SA/Go 288/22, z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 320/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 606/22).
Projektowana inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej o mocy do 6,0 MW wraz z zespołem kontenerowych magazynów energii oraz niezbędną infrastrukturą techniczną, a więc przedsięwzięcie polegające na budowie infrastruktury umożliwiającej produkcję energii ze źródeł odnawialnych, w tym przypadku energii słonecznej, stanowi niewątpliwie instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 lit. a u.o.z.e. W myśl tego przepisu instalacją odnawialnego źródła energii jest instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego. Według zaś art. 2 pkt 22 tej ustawy, odnawialne źródła energii to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.
W ocenie składu orzekającego przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. - w zakresie, w jakim dodano to kolejne odstępstwo od zasady zawartej w ust. 1 art. 61 u.p.z.p.- nie budzi większych semantycznych wątpliwości, bowiem w przypadku odnawialnych źródeł energii wprost odsyła do definicji oze zawartej w odrębnej ustawie. Skoro zatem ustawodawca nakazał w procesie wydawania decyzji w sprawie warunków zabudowy dotyczącej oze stosowanie definicji legalnej zawartej w odrębnej ustawie to brak jest możliwości dokonywania takiej wykładni unormowań, która prowadziłaby do modyfikacji definicji legalnej i byłaby w istocie jej kwestionowaniem.
Rodzi to dalsze konsekwencje w postaci braku konieczności weryfikacji, czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p, co słusznie zostało podniesione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prezentowane przez organ odwoławczy, a w dalszej kolejności przez Sąd stanowisko, czyni nieuzasadnionym zarzut skargi odnoszący się do naruszenia ostatniego ze wskazanych przepisów. Z uwagi na powyższe, zamierzonego skutku nie mógł także odnieść drugi z przedstawionych zarzutów, tj. zarzut naruszenia § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, upatrywany przez autora skargi w nieuznaniu przez orzekające w sprawie organy, że funkcje, cechy zabudowy i zagospodarowanie terenu obszaru analizowanego nie pozwalają przyjąć, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi wymaganą przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ich kontynuację.
Uznanie przez Sąd, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI