II SA/GO 335/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2022-10-05
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneleczenie za granicązwrot kosztówNFZświadczenia gwarantowanetryb ambulatoryjnytryb szpitalnyopieka transgraniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pacjentki na decyzję Prezesa NFZ, odmawiając zwrotu pełnych kosztów świadczeń zdrowotnych wykonanych za granicą, uznając je za ambulatoryjne, a nie szpitalne.

Skarżąca domagała się zwrotu pełnych kosztów świadczeń zdrowotnych wykonanych w Niemczech, które zostały jej udzielone w lipcu 2021 r. Prezes NFZ przyznał zwrot częściowy, wyceniając świadczenia według stawek ambulatoryjnych, a nie szpitalnych, co uzasadnił brakiem dokumentacji potwierdzającej konieczność leczenia szpitalnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i konstytucyjnych. Sąd administracyjny uznał decyzję organu za prawidłową, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M.A. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z maja 2022 r., która ustaliła prawo do zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych zrealizowanych w Niemczech w lipcu 2021 r. w kwocie 203,60 zł. Skarżąca wnioskowała o zwrot pełnej kwoty 1.300,60 zł. Organ NFZ, analizując wniosek, stwierdził, że świadczenia (procto-sigmoidoskopia i porada urologiczna) mogły być wykonane w trybie ambulatoryjnym, a nie szpitalnym, co zgodnie z art. 58 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (u.ś.o.z.) ograniczało wysokość zwrotu do kwot stosowanych w rozliczeniach krajowych. Skarżąca odmówiła przedstawienia dodatkowej dokumentacji medycznej potwierdzającej konieczność leczenia szpitalnego. W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, konstytucyjnych (art. 68 ust. 1 i 2, art. 2 Konstytucji RP) oraz proceduralnych (art. 8 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, uznając, że organ NFZ prawidłowo zastosował przepisy u.ś.o.z., w tym art. 58, i dokonał prawidłowego rozliczenia kosztów. Sąd podkreślił, że skierowanie do szpitala nie jest wiążące i podlega weryfikacji, a brak współpracy strony utrudnił ustalenie stanu faktycznego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Konstytucji ani k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Świadczenie powinno być refundowane według stawki ambulatoryjnej, jeśli organ uzna, że cel leczenia mógł być osiągnięty w tym trybie, nawet jeśli pacjent otrzymał skierowanie do szpitala.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ NFZ prawidłowo ocenił, iż świadczenie mogło być wykonane w trybie ambulatoryjnym, a art. 58 u.ś.o.z. pozwala na weryfikację zasadności leczenia szpitalnego. Brak dodatkowej dokumentacji potwierdzającej konieczność leczenia szpitalnego oraz odmowa współpracy strony przez organem uzasadniały zastosowanie niższej stawki refundacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 42b § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 58

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 42c § ust. 13

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 68 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2013 r. art. 3 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ NFZ prawidłowo ocenił, że świadczenie mogło być wykonane w trybie ambulatoryjnym. Brak dodatkowej dokumentacji medycznej potwierdzającej konieczność leczenia szpitalnego. Odmowa współpracy strony z organem w postępowaniu wyjaśniającym. Prawidłowe zastosowanie art. 58 u.ś.o.z. przez organ. Prawidłowe rozliczenie kosztów świadczenia ambulatoryjnego.

Odrzucone argumenty

Świadczenie powinno być refundowane w pełnej wysokości jako szpitalne. Naruszenie konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń. Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. Naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej przez arbitralną interpretację przepisów. Wydanie odmiennych rozstrzygnięć w podobnych sprawach.

Godne uwagi sformułowania

sens tego przepisu polega na racjonalizacji kosztów leczenia i zwrocie pełnych świadczeń wyłącznie w sytuacji, w której stan kliniczny świadczeniobiorcy będzie medycznie uzasadniał leczenie szpitalne organ był uprawniony do uznania, że w przedmiotowej sprawie skarżącej przysługuje zwrot kosztów za świadczenie zdrowotne, jako udzielone w warunkach ambulatoryjnych, a nie szpitalnych skierowanie do szpitala nie ma charakteru wiążącego dla świadczeniodawcy i podlega ono merytorycznej weryfikacji na izbie przyjęć szpitala

Skład orzekający

Jacek Jaśkiewicz

sprawozdawca

Kamila Karwatowicz

członek

Michał Ruszyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów leczenia za granicą, rozróżnienie między leczeniem ambulatoryjnym a szpitalnym oraz weryfikacja zasadności skierowania do szpitala przez NFZ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń wykonanych w innym państwie UE/EOG i zastosowania przepisów u.ś.o.z. w kontekście rozliczeń transgranicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu opieki zdrowotnej – zwrotu kosztów leczenia za granicą, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i potencjalne konflikty między oczekiwaniami pacjenta a interpretacją organu.

Czy NFZ musi zwrócić pełne koszty leczenia za granicą, jeśli świadczenie mogło być ambulatoryjne?

Dane finansowe

WPS: 1300,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 335/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 42b ust. 1 i art. 42 c ust. 1 pkt 1, art. 58
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił M.A. prawo do zwrotu kosztów za świadczenia zdrowotne zrealizowane w dniu [...] lipca 2021 r. na terytorium Niemiec, w łącznej kwocie 203,60 zł.
W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 42b ust. 1, 3 i 4, art. 42c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 58, art. 42c ust. 3 i 6 oraz art. 42d ust. 1, art. 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 ze zm., dalej: u.ś.o.z.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.).
1.1. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 25 października 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, zrealizowanymi w dniu [...] lipca 2021 r. Do wniosku załączone zostały następujące dokumenty:
- skierowanie do szpitala na oddział urologii, wystawione w języku polskim w dniu [...] lipca 2021 r. przez lekarza M.C. z placówki U. z rozpoznaniem: 184.5 – [...];
- skierowanie z tej samej daty do poradni specjalistycznej urologicznej, wystawione również w języku polskim przez lekarza M.C. z rozpoznaniem: 184.5 – [...];
- oryginał faktury z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], wystawionej w języku polskim przez U., na kwotę 1.300,60 zł, dotyczącej: procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem, porady specjalistycznej urologicznej oraz transportu sanitarnego;
- karta informacyjna leczenia z dnia [...] lipca 2021 r. wystawiona w języku niemieckim oraz polskim, przez U.;
- potwierdzenie wykonania przelewu z dnia [...] września 2021 r.;
- oryginał umowy cesji wierzytelności zawartej w dniu [...] lipca 2021 r.
- zlecenie na transport sanitarny z dnia [...] lipca 2021 r.
1.2. Następnie organ podał treść art. 42b ust. 1 u.ś.o.z. i wskazał, że wnioskująca w okresie od 7 lipca 2021 r. do 12 sierpnia 2021 r. dwukrotnie korzystała ze świadczeń opieki zdrowotnej na terenie Niemiec dotyczących rozpoznania "[...]", dwukrotnie z powodu rozpoznania "[...]" i raz z powodu "[...]". W tym okresie (1 miesiąc i 5 dni) miała wykonane 12 różnych procedur medycznych w obrębie pęcherza moczowego i odbytu (opisane w decyzji s. 3-4) i złożyła pięć wniosków o zwrot kosztów świadczeń na łączną kwotę 20.812,00 zł
Z tego powodu organ zdecydował o przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Na podstawie złożonych na rozprawie wyjaśnień oraz z treści dokumentacji medycznej załączonej do wniosku o zwrot kosztów w niniejszej sprawie nie wynikały wskazania do udzielenia wnioskodawcy świadczenia w postaci badania procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem w trybie szpitalnym. Wobec powyższego w celu dokonania wyceny świadczenia objętego wnioskiem organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawcy o przedstawienie informacji, co było powodem wykonania świadczeń medycznych udzielonych stronie w dniu [...] lipca 2021 r. w trybie leczenia szpitalnego. Ponadto wezwano pełnomocnika do przesłania dokumentacji medycznej, potwierdzającej ten fakt, w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, iż takiej dokumentacji nie posiada. Pełnomocnik H.J. odmówiła udzielenia tych informacji i nie przedstawiła dokumentacji medycznej. W związku z tym organ przyjął, że nie było podstaw do udzielenia świadczeń stronie w trybie leczenia szpitalnego w dniu [...] lipca 2021 r.
1.3. Dalej organ podał, iż zgodnie z art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. NFZ dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednak stosownie do art. 58 u.ś.o.z. świadczeniobiorca ma prawo do leczenia szpitalnego (...), na podstawie skierowania lekarza, lekarza dentysty lub felczera, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. Organ wyjaśnił, iż art. 58 u.ś.o.z. kształtuje jako regułę udzielanie świadczeń w trybie ambulatoryjnym. Tylko w przypadku, gdy cel leczniczy nie może być w tych warunkach osiągnięty, uzasadnione staje się prowadzenie procesu diagnostyczno-terapeutycznego w warunkach szpitalnych. Organ wyjaśnił, że z uwagi na istotne zróżnicowanie wartości kosztów obydwu trybów udzielania świadczeń, Fundusz zobowiązany jest do badania zasadności udzielania świadczeń medycznych danemu pacjentowi w danym trybie.
Prawo do leczenia w warunkach szpitalnych winno być zrealizowane przy łącznym spełnieniu dwóch warunków. Pierwszym jest podjęcie przez udzielającego świadczeń zdrowotnych lekarza, lekarza dentystę decyzji medycznej o zasadności kontynuacji procesu diagnostyczno-terapeutycznego w warunkach szpitalnych. Drugim warunkiem, który musi być spełniony, ażeby prawo świadczeniobiorcy mogło być zrealizowane, jest obiektywny brak możliwości osiągnięcia celu leczenia w warunkach ambulatoryjnych. Warunek ten będzie spełniony w sytuacji, gdy stan kliniczny pacjenta determinuje konieczność zastosowania takiej procedury medycznej, w szczególności postępowania diagnostycznego lub leczniczego, która nie mogłaby się odbyć w warunkach ambulatoryjnych. Organ podkreślił przy tym, że skierowanie do szpitala nie ma charakteru wiążącego dla świadczeniodawcy i podlega ono merytorycznej weryfikacji na izbie przyjęć szpitala. Dopiero w przypadku potwierdzenia zasadności skierowania podejmowana jest druga w kolejności medyczna decyzja o braku możliwości osiągnięcia celu leczniczego w warunkach ambulatoryjnych, co finalnie prowadzi do przyjęcia na właściwy oddział szpitalny świadczeniobiorcy.
W wyniku postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż nie ma żadnej dodatkowej dokumentacji medycznej, z której wynikałaby konieczność realizacji świadczeń medycznych w trybie szpitalnym. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał za uzasadnione dokonanie wyceny świadczeń udzielonych wnioskodawcy w trybie ambulatoryjnym.
1.4. Organ wskazał, że rozliczanie świadczeń w zakresie ambulatoryjnej opieki zdrowotnej odbywa się z wykorzystaniem grup zabiegowych oznaczonych kodem rozpoczynającym się literami Z lub PZ, wskazanych w Katalogu ambulatoryjnych grup świadczeń specjalistycznych stanowiącym załącznik nr 5a do zarządzenia nr 182/2019/DOSZ z dnia 31 grudnia 2019 r. zmienionego zarządzeniem nr 129/2021/DOSZ z dnia 9 lipca 2021 r. (z późn. zm.) Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna.
Na podstawie wskazanego w dokumentacji medycznej, będącej załącznikiem do wniosku o zwrot kosztów, rozpoznania 184.5 - [...], oraz przyporządkowania procedury medycznej wg klasyfikacji ICD - 9 PL: 48.23 - [...], organ przyporządkował świadczenie do grupy Z: Z103 (kod zakresu: 02.1500.101.02 - świadczenia zabiegowe w chirurgii ogólnej - zakres skojarzony z 02.1500.001.02, kod produktu jednostkowego: 5.31.00.0000103).
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie natomiast z art. 42c ust. 6 u.ś.o.z. w przypadku, gdy dla danego świadczenia gwarantowanego istnieje na terenie kraju zróżnicowanie wysokości kwot finansowania stosowanych w rozliczeniach między podmiotem zobowiązanym do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych a świadczeniodawcami, podstawą zwrotu kosztów jest średnia ważona kwoty finansowania obliczona dla tego świadczenia gwarantowanego według stanu obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym zakończono udzielanie świadczenia objętego wnioskiem o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 42d ust. 1.
1.5. Dalej podał, że skoro świadczenie zostało udzielone w 2021 roku należało zastosować cennik świadczeń na rok 2021. W związku z powyższym, na podstawie załącznika nr 5a do zarządzenia nr 182/2019/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w brzmieniu nadanym zarządzeniem Prezesa NFZ nr 129/20121/DOSZ z dnia 9 lipca 2021 r., wprowadzającym zmiany w zarządzeniu nr 182/2019/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, określono punktową wartość grupy: Z103. Zgodnie z liczbą porządkową 219 załącznika nr 1 - grupy Z i PZ do zarządzenia nr 129/20121/DOSZ Prezesa NFZ z dnia 9 lipca 2021 r., zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna grupa: Z103 – świadczenia zabiegowe w chirurgii ogólnej, została wyceniona na 173 punkty.
Świadczenie "porada specjalistyczna urologiczna" jest również świadczeniem udzielonym w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. W związku z tym jego wycena dokonywana jest na podstawie zarządzenia nr 182/2019/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 grudnia 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych zarządzeniem nr 129/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 lipca 2021 r. Zgodnie z liczbą porządkową 3 załącznika nr 1 - grupy W i PPW do zarządzenia nr 129/2021/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 9 lipca 2021 r., świadczenie specjalistyczne I typu (gdyż z taką procedurą mamy do czynienia w niniejszej sprawie w zakresie porady specjalistycznej) zostało wycenione na 44 punkty.
Zgodnie z cennikiem świadczeń określonym przez Centralę NFZ do rozliczenia świadczeń w ramach opieki transgranicznej w zakresie - 02.1500.101.02 - świadczenia zabiegowe w chirurgii ogólnej, kod produktu jednostkowego: 5.51.00.0000103 przyjęta została średnia cena z umowy dla zakresu punktu w wysokości 1,0000 zł. Zgodnie z cennikiem świadczeń określonym przez Centralę NFZ do rozliczenia świadczeń w ramach opieki transgranicznej w zakresie - 02.1640.001.02 - świadczenia w zakresie urologii, kod świadczenia 5.30.00.0000011 przyjęta została średnia cena z umowy dla zakresu punktu w wysokości 1,00 zł. Tym samym koszt świadczenia gwarantowanego wyniósł: za świadczenie proctosigmoidoskopii sztywnym wziernikiem 173,00 zł (173 pkt x 1,0000 zł; art. 42c ust. 6 u.ś.o.z.), za poradę specjalistyczną urologiczną 30,60 zł - porada specjalistyczna urologiczna wyceniona została na 44 zł (44 pkt x 1,00 zł) z tym, że z uwagi na treść art. 42c ust. 13 u.ś.o.z. zwrot kosztu porady wyniósł 30,60 zł.
Wobec powyższego, Prezes NFZ uwzględnił wniosek przez zwrot kosztów za świadczenia zdrowotne w kwocie 203,60 zł, a w pozostałym zakresie (kwoty 1.097 zł) wniosku nie uwzględnił z następujących przyczyn: w zakresie kwoty 887 zł z uwagi na dyspozycję art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. i wycenienie świadczenia objętego wnioskiem jako udzielonego w trybie ambulatoryjnym; w zakresie kwoty 210 zł z uwagi na brak spełnienia przesłanek dotyczących bezpłatnego przewozu świadczeniobiorców art. 41 u.ś.o.z., zgodnie z którym na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego podmiotu leczniczego, o którym mowa w przepisach o działalności leczniczej, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem, w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia.
Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 2 u.ś.o.z. świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego - w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia - do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem. Organ zwrócił uwagę, iż z wniosku oraz załączonej do niego dokumentacji medycznej nie wynika konieczność podjęcia przez wnioskodawcę natychmiastowego leczenia ani też konieczność wynikająca z potrzeby zachowania ciągłości leczenia.
2. Na decyzję tę skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w zakresie w jakim nie została jej zwrócona należność w pełnej wysokości tj. kwota 1.300,60 zł, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z ich treścią i prawidłową wykładnią, przez przyjęcie na podstawie przesłanek zawartych w przepisach § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2013 r. oraz art. 42b ust. 1 oraz art. 42d ust. 2 pkt 1 u.ś.o.z., że "zabieg wykonany u pacjenta co prawda jest świadczeniem gwarantowanym mieści się w pozytywnym koszyku świadczeń i jest świadczeniem gwarantowanym, jednak w zakresie co do kwot 887,00 zł i 210 zł odmówiono uznania zasadności poniesienia ich, błędnie przyjmując, że świadczeniobiorcy nie przysługuje uprawnienie do leczenia szpitalnego w szpitalu bowiem cel leczenia może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne; skoro świadczenie wykonane zostało przez lekarza w zakresie jego kompetencji i uprawnień, zgodnie ze sztuką lekarską a pacjent odniósł korzyść i uzyskał odpowiednią pomoc w zakresie ochrony i poprawy stanu zdrowia, to kwestionowanie trybu udzielenia pomocy medycznej i wykonanego świadczenia medycznego nie ma uzasadnionych podstaw; zdaniem skarżącego, decyzja w tym zakresie jest uprawnieniem lekarza, który kwalifikuje pacjenta to zabiegu i określa w oparciu o wiedze medyczną zasadność i pilność wykonania zabiegu w odpowiednim trybie, w tym także skorzystania z odpowiedniej metody transportu";
2) art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez niezagwarantowanie konstytucyjnego prawa każdego obywatela do ochrony zdrowia i niezapewnienia przez władze publiczne równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych;
3) art. 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej;
4) art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na arbitralne zastosowanie przepisu § 3 ust. 3 rozporządzenia i przyjęcie niekorzystnej dla strony - obywatela jego interpretacji - wykładni;
5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na wydanie odmiennych rozstrzygnięć w takim samym (a co najmniej podobnym) stanie faktycznym i prawnym w innych sprawach (podano przykłady decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia).
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zasądzenie zwrotu należnych kosztów leczenia za granicą w pełnej wysokości oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.
3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co ma istotne znaczenie dla wyniku kontroli sądowej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
5. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym art. 42b ust. 1, art. 42c ust. 1 pkt 1 i art. 58. Zgodnie z art. 42b ust. 1 u.ś.o.z. świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE lub EOG. W myśl natomiast art. 42c ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Fundusz dokonuje zwrotu kosztów w wysokości odpowiadającej kwocie finansowania danego świadczenia gwarantowanego stosowanej w rozliczeniach między Funduszem a świadczeniodawcami z tytułu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ nie kwestionował w niniejszym postępowaniu, że świadczenie opieki zdrowotnej objęte wnioskiem skarżącej jest świadczeniem, które co do zasady objęte może być zwrotem kosztów w trybie art. 42b ust. 1 u.ś.o.z., jako świadczenie gwarantowane. Jednak wskazał, że wykonanie świadczenia opieki zdrowotnej, które zostało skarżącej udzielone tj. zabieg procto-sigmoidoskopii sztywnym wziernikiem, było możliwe do przeprowadzenia w warunkach ambulatoryjnych. Zgodnie z art. 58 u.ś.o.z. świadczeniobiorca ma prawo do leczenia szpitalnego w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie skierowania lekarza, lekarza dentysty lub felczera, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne. Sens tego przepisu, jak wskazano to w wyroku tutejszego sądu z dnia 15 września 2022 r. w sprawie II SA/Go 334/22, polega na racjonalizacji kosztów leczenia i zwrocie pełnych świadczeń wyłącznie w sytuacji, w której stan kliniczny świadczeniobiorcy będzie medycznie uzasadniał leczenie szpitalne.
6. Zdaniem sądu organ rozpoznając wniosek prawidłowo poddał go analizie pod kątem przesłanek art. 58 u.ś.o.z. Analiza ta oparta na dokumentach, wyjaśnieniach strony oraz wiedzy specjalistycznej organu przywiodła go do trafnych wniosków, tym bardziej że strona odmówiła jakiejkolwiek współpracy, zasłaniając się blankietową frazeologią na temat podmiotowych praw pacjenta i wolności leczenia, tak mocno zresztą eksponowaną w skardze.
Istotne dla realizacji tych gwarancji są jednak fakty, które przedstawiają się tak, jak ustalił to organ. W konsekwencji organ był uprawniony do uznania, że w przedmiotowej sprawie skarżącej przysługuje zwrot kosztów za świadczenie zdrowotne, jako udzielone w warunkach ambulatoryjnych, a nie szpitalnych. Sąd uznał też prawidłowość dokonanego przez organ rozliczenia opisanego szczegółowo w uzasadnieniu decyzji. Jeżeli chodzi o zwrot kosztów transportu sanitarnego to organ zasadnie stwierdził, iż z załączonych do akt dokumentów nie wynika konieczność podjęcia przez skarżącego natychmiastowego leczenia ani też konieczność wynikająca z potrzeby zachowania ciągłości leczenia, a więc nie zostały spełnione warunki określone w art. 41 ust. 1 u.ś.o.z.
7. Nie doszło więc w sprawie do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, ani też § 3 rozporządzenia z 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, gdyż organ był uprawniony do dokonania oceny wniosku skarżącej z uwzględnieniem art. 58 u.ś.o.z., który to przepis nie został, jak dotąd, uznany za niezgodny z ustawą zasadniczą.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., gdyż organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz zastosował przepisy prawa, uzasadniając swoje stanowisko szczegółowo w uzasadnieniu decyzji. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI