II SA/Sz 1323/06

II SA/Sz 1323/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2007-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Makowska
Maria Mysiak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał G. i W. M. rozbiórkę ogrodzenia od strony ulicy, zrealizowanego poza granicą działki nr [...] przy ul. [...]w [...] na terenie pasa drogowego ulicy [..]j w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, iż nastąpiło bezprawne zajęcie terenu Gminy Miasto przez właścicieli posesji nr [...] (również posesji [...]). Organ podkreślił, iż w archiwum Urzędu Miejskiego znajdują się akta dotyczące udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego nr [...]. Nadto organ wyjaśnił, że na zatwierdzonym planie zagospodarowania terenu widoczne są granice posesji uwzględniające poszerzenie sięgacza. Natomiast włączenie części działki przeznaczonej na cele drogowe do ww. posesji uniemożliwiło realizację zatwierdzonego projektu budowlanego tj. przebudowę [...]. W związku z powyższym należało orzec rozbiórkę ogrodzenia znajdującego się na terenie pasa drogowego w oparciu o ww. przepisy.
Od ww. decyzji odwołanie wniósł W. M.
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż płoty okalające posesje zostały postawione przez poprzedniego właściciela [...] lat temu. Odwołujący się jako właściciel posesji nr [...] dokonał jedynie ich modernizacji. Ponadto W. M. wskazał, iż w Sądzie Rejonowym [...] toczy się sprawa o zasiedzenie zajętego gruntu o powierzchni [...] należącego do Urzędu Miejskiego i będącego terenem pasa drogowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...]. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Podkreślił, iż ogrodzenie posesji, którym zajęto bezprawnie teren Gminy, przeznaczony na cele drogowe, zostało wykonane ok. [...]r., w dalszych latach je modernizowano.
Ww. roboty wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że roboty dotyczące przedmiotowego ogrodzenia zostały zakończone przed dniem wejścia w życie obowiązującej obecnie ustawy, dlatego też zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994r. Prawo budowlane organ I instancji właściwie zastosował art. 37 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r. i orzekł o nakazie rozbiórki. W świetle tego przepisu obiekty budowlane, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.
Organ nie uwzględnił podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego toczącej się sprawy o zasiedzenie, ponieważ postępowanie nie dotyczy terenu na którym samowolnie wybudowano ogrodzenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. M. wniósł o anulowanie ww. decyzji. W uzasadnieniu podniósł, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał nadinterpretacji prawa. Ponadto zarzucił organowi, iż nieuwzględnił : postępowania toczącego się w Sądzie Rejonowym w sprawie zasiedzenia ogrodzonej części spornej gruntu oraz dokumentów złożonych w INB w [...]. Podkreślił, że zajęcia spornego gruntu nastąpiło w dobrej wierze.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Sz 339/04 oddalił skargę W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż niesporne jest, że ogrodzenie okalające posesję nr [...] przy ulicy [...]wychodzi poza granice działki i usytuowane jest na terenie gminy [...], przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego jako pas drogowy na poszerzenie [...] Ogrodzenie zostało wykonane bez pozwolenia na budowę. Sąd wyjaśnił, że inwestorem ww. obiektu był skarżący, na dowód czego powołał akt notarialny z dnia [...]., zgodnie z którym w dniu nabycia działki, istniały na przedmiotowym terenie jedynie ławy fundamentowe pod dom mieszkalny.
W dalszej części uzasadnienia stwierdził, że o konieczności nakazania rozbiórki w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane przesądza niezgodność samowolnej budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast okoliczności powoływane przez stronę dotyczące prowadzonych starań o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego oraz ubieganie się o nabycie od Gminy zajętego pasa gruntu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Od powyższego wyroku pełnomocnik W. M. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną. Wniósł
o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w związku z naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawa materialnego w postaci błędnego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 1974r. Prawo budowlane oraz prawa procesowego poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, nieustalenie daty wybudowania ogrodzenia, nieuwzględnienie dowodów przedłożonych przez skarżącego, nieustalenie przeznaczenia terenu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego w czasie budowy spornego obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącego wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2006r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, iż zasadny jest zarzut zawarty w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia przez sąd administracyjny przepisów postępowania, polegający na całkowicie dowolnej ocenie wykraczającej poza granice swobodnej oceny dowodów. W ocenie NSA materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie dawał wystarczającej podstawy dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji nie wskazał na jakich dokumentach oparł swoje twierdzenia, co do tego, że sporny grunt przewidziany jest w planie zagospodarowania przestrzennego jako pas drogowy z planowanym poszerzeniem sięgacza. NSA podniósł, iż w sprawie nie ustalono: jaki plan obowiązywał w czasie wykonywania ogrodzenia, jaka był jego treść oraz czy ogrodzenie zostało wykonane samowolnie. W związku z powyższym orzeczenie rozbiórki zostało wydane bez należytego wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. NSA nie uznał za słuszny zarzut nierozważenia przez sąd przedłożonych dowodów na okoliczność toczącego się postępowania o stwierdzenie zasiedzenia spornego pasa gruntu. W tej kwestii podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, iż okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd dokonuje kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych pod kątem ich zgodności z przepisami prawa.
Mając na uwadze art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie, któremu sprawa został przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna, gdyż zarówno decyzja II instancji jaki i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji był art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane zgodnie z którym, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, o ile określony obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organ administracji orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu. Podkreślił, iż ogrodzenie zostało wniesione samowolnie, na terenie pasa drogowego, który zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miał zostać przeznaczony na poszerzenie sięgacza.
W ocenie Sądu, w kontekście zgromadzonych w sprawie dokumentów, wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę było przedwczesne. Organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i podjęły decyzje bez zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonującej treści zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. Zasada ta jest szczególnie istotna w sprawach, w których podjęto decyzje nakładające na adresata określony obowiązek, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. "Obowiązek, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej przy zbieraniu materiału dowodowego albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 2002.07.02 sygn. akt I SA 169/02 LEX nr 157661).
Ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z powyższymi zasadami stanowi
o przekroczeniu granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego
i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. Ocena materiału dowodowego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których oparł swoją ocenę, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W niniejszej sprawie organy orzekające przede wszystkim nie wykazały na jakich dokumentach oparły się uznając, iż teren na którym znajduje się ogrodzenie jest przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na poszerzenie [...]. W aktach sprawy na ma dokumentów z których wynikałoby jaki plan obowiązywał w czasie budowy ogrodzenia, ani jaka była treść tego planu co do terenu zajętego przez ogrodzenie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie powołuje formalnych danych co do obowiązującego prawa miejscowego. Nie wykazano również, iż przedmiotowy obiekt wykonano samowolnie. Powyższe naruszenia stanowią uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie zebrano całokształtu materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki
w wyjaśnieniu sprawy wskazują, ze decyzje wydano z naruszeniem art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. , orzekł jak w sentencji. O niewykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.