II SA/Go 330/23

II SA/Go 330/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 7 b ust 1, art 10 a ust 1, art 22 ust 2 a, ust 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi F spółki z o. o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Dnia [...] marca 2022 r., na byłym drogowym przejściu granicznym funkcjonariusze służby celno-skarbowej Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o numerze [...], którym przewożono ze Szwecji do RFN towar podlegający monitorowaniu w systemie SENT, objęty zgłoszeniem [...].
W powyższym zgłoszeniu przewoźnik – F sp. z o.o. podał, że przedmiotem przewozu są odpady w postaci papieru i makulatury w ilości 25.120 kg, klasyfikowane do kodu systemowego CN 0005. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych powyższego środka transportu. Wyniki kontroli zostały odnotowane przez kontrolujących w protokole z kontroli.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r.,Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: NUCS) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niewywiązanie się przez F sp. z o.o. z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego wskazanym zgłoszeniem przewozu towarów SENT.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] organ ten, działając na podstawie art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1, 2, 4a i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 104, dalej: ustawa SENT), nałożył na F sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł za nieprzekazywanie w trakcie całej trasy przewozu towaru po terytorium kraju, aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów.
2. Od tej decyzji F sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie, wnosząc na zasadzie art. 22 ust. 3 ustawy SENT o odstąpienie od nakładania kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika, a także ważny interes publiczny.
3. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) decyzją z dnia [...] marca 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.), art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1, 2, 4a i 5 ustawy SENT) oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie towarów, których przewóz objęty jest systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 1477 ze zm., dalej: rozporządzenie MF) w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję NUCS.
3.1. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 ust. 1 i 2 ustawy SENT i podał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy SENT
w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia, które w przypadku przewozu po drodze publicznej powinno zawierać m.in. numer lokalizatora albo numer urządzenia. Ponadto zgodnie z art. 10a ust. 1 i 2 ustawy SENT, przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem oraz wyposażyć środek transportu w lokalizator.
3.2. Organ wskazał, że spółka przesłała do rejestru zgłoszenie dotyczące transportu towaru podlegającego monitorowaniu i uzyskała dla tego zgłoszenia numer referencyjny. Uzupełniła zgłoszenie i zawarła w nim numer lokalizatora albo urządzenia. Ponadto na podstawie otrzymanej informacji o planowanej kontroli przewozu, zgodnie z art. 12a ust. 3 ustawy SENT, spółka została wezwana do przedstawienia środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem o nr [...] na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w celu przeprowadzenia kontroli. Skarżąca spółka zgłosiła środek transportu na Terminalu, który został skontrolowany przez funkcjonariuszy celno -skarbowych. W toku czynności kontrolujący nie stwierdzili nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT, stwierdzono natomiast brak zapisu trasy przyjazdu w systemie SENT-GEO dla lokalizatora [...] na trasie ze [...], co wiąże się z naruszeniem obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu na terenie kraju w transporcie towaru podlegającego monitorowaniu.
Organ podkreślił, że Centrum Informatyki Resortu Finansów pismem z dnia
[...] maja 2022 r. przekazało, że w dniu realizowania przewozu nie odnotowano awarii systemu SENT GEO oraz nie stwierdzono w systemie "Help Desk" tego, by przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu. Z treści pisma wynika, że w systemie SENT GEO nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych z urządzenia [...] z okresu realizacji [...]. Z tego zaś wynika, że naruszenie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych jest niewątpliwe i leży po stronie przewoźnika.
3.3.Odnosząc się podnoszonych przez skarżącą okoliczności przemawiających, w jej ocenie, za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej ze względu na "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", DIAS podzielił stanowisko NUCS, że w sprawie nie zachodzą uzasadnione okoliczności przemawiające za zastosowaniem tej instytucji. Organ podkreślił tu, że celem ustawy SENT jest wyeliminowanie z obrotu nieuczciwych podmiotów oraz zapewnienie uczciwej konkurencji, walka z szarą strefą, nie zaś z podmiotami wykonującymi ciążące na nich obowiązki, w tym podatkowe. Wskazał, że art. 10a ustawy SENT nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu, a przewoźnik jest obowiązany do podjęcia wszelkich działań, jakie w danym przypadku są konieczne dla osiągnięcia celu w postaci zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych.
Powołując się na orzecznictwo organ podniósł, że to na przedsiębiorcy realizującym przewóz ciąży obowiązek zorganizowania przewozu i czuwania, aby nie doszło do naruszenia przepisów regulujących dany przewóz. Co do zasady odpowiedzialność przewoźnika jest bowiem niezależna od odpowiedzialności kierowcy. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika z zawinionego działania lub zaniedbania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, prowadziłoby w istocie do każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze kierowców.
3.4. Zdaniem organu nakładanie kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT ma charakter zobiektywizowany i nie jest uzależnione od stanu świadomości podmiotu dokonującego naruszenia. Analiza akt administracyjnych sprawy,w ocenie organu dowodzi, że przewoźnik nie wykazał swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, w szczególności nie przedstawiono żadnych dokumentów na okoliczność wykazania trudnej sytuacji finansowej, która mogłaby mieć wpływ na decyzję o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, z powołaniem się na swój ważny interes.
Z pozyskanych przez NUCS dokumentów z Urzędu Skarbowego, Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział ustalono, że spółka należy do średnich przedsiębiorstw, wykazywała: w 2019 r. stratę w wysokości 1.666.007,68 zł, w 2020 r. dochód w wysokości 2.254.859,29 zł, w 2021 r. stratę w wysokości 977.386,86 zł. Przy czym w latach 2020-2022 dokonała zakupów środków trwałych na kwotę 2.364.414,00 zł. Organ podkreślił również, że spółka nie posiada zaległości podatkowych, ale na rzecz ZUS w kwocie 328.449,12 zł. Spółka otrzymała też pomoc publiczną w kwocie 1.524.859,40 zł, która wpłynęła pozytywnie na jej sytuację finansową.
Organ przeanalizował również częstotliwość przewozów międzynarodowych "towarów wrażliwych", które spółka zgłosiła na platformie PUESC. W okresie od
[...] kwietnia 2017 r. do [...] marca 2022 r. (dzień kontroli) stwierdzono 17 zarejestrowanych zgłoszeń w rejestrze. Do momentu wydania decyzji w I instancji już 299 zgłoszeń. W 6 sprawach wszczęto postępowania z uwagi na naruszenie przepisów ustawy SENT.
3.5. Zdaniem organu wskazana sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą podstawą do przyznania ulgi. Nawet przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów z prowadzonej działalności nie są podstawą do automatycznego udzielenia ulgi, są bowiem elementem ryzyka gospodarczego. Przedsiębiorca prowadzący określoną działalność gospodarczą musi liczyć się z takim ryzykiem i tak ją prowadzić, aby element ryzyka w największym stopniu eliminować lub ograniczać skutki zdarzeń lub okoliczności dla siebie niekorzystne. Surowość kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej firmy, czy wręcz doprowadzeniu do jej likwidacji. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia ważnego interesu przewoźnika.
DIAS podzielił tu stanowisko NCUS, który w trakcie prowadzonego postępowania nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes podatnika, gdyż musiałby on wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, mającego bezpośredni związek z powstałym naruszeniem, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary. Spółka również nie przedstawiła żadnych okoliczności faktycznych sprawy, które miałyby istotny wpływ na ocenę sytuacji i wymierzenie kary pieniężnej, jak również nie wskazała na sytuacje, które warunkowałyby przyznanie ulgi ze względu na interes przewoźnika.
3.6. W ocenie DIAS za odstąpieniem od nałożenia sankcji nie przemawia również interes publiczny. W tym bowiem interesie leży powszechne i prawidłowe stosowanie prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego
i chronią legalny handel takimi towarami. Każdy zatem z podmiotów tego łańcucha jest obowiązany w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem.
W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, a przede wszystkim, by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym jest to, by zastosowana sankcja spełniła swoje funkcje prewencyjne.
Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Przesłanka "interesu publicznego" rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. W interesie publicznym jest płacenie kar, a nie odstępowanie od nich.
4. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu w terminie pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił decyzji DIAS:
1) istotne naruszenie przepisów postępowania, tj. art.: 187 § 1 oraz art. 122 ordynacji podatkowej i w konsekwencji niepełne postępowanie dowodowe poprzez pominięcie przez organ i pozostawienie "całkowicie poza atencją i rozważaniami organu" kwestii, istotnych dla rozstrzygnięcia; tj.:
a) ewentualnej odpowiedzialności operatora - jako odrębnego od przewoźnika uczestnika procesu monitorowania w przewozie drogowym, albowiem operator ponosi odpowiedzialność za przekazywanie danych po swojej stronie. Przewoźnik nie odpowiada za ewentualną słabą sieć (tj. za słaby zasięg lub brak zasięgu) bądź inne zewnętrzne zakłócenia nadawania - przewoźnik nie ma na te czynniki żadnego wpływu - za te kwestie odpowiada właśnie operator i mają ona znaczenia dla przekazywania danych geolokalizacyjnych.
Zdaniem skarżącego "nieobjęcie atencją orzeczniczą organu, tych okoliczności, stanowi istotne naruszenie wskazanych przepisów postępowania, zawartych w o.p., i zarazem stanowi niepełne postępowanie dowodowe. Wniosek taki, oceniając całokształt materiału zebranego w sprawie, można wysnuć tym bardziej, że cała trasa przejazdu od miejsca załadunku do miejsca końcowego przeznaczenia, odbyła się na trasie znanej organowi (co organ potwierdza w uzasadnieniu decyzji) i w czasie prawidłowym dla tego dystansu (okoliczność bezsporna). Wobec tego, organ miał możliwość monitorowania tego, konkretnego przewozu, tym bardziej, że organ dysponuje również dostępem i wydrukami zapisów z systemu e-toll (druga bezsporna okoliczność w sprawie), oraz dokumentami zgłoszeń celnych, które to zgłoszenia celne, równolegle i niezależnie potwierdzają trasę przejazdu oraz moment rozpoczęcia i zakończenia przewozu - tak, jak sygnały geolokalizacyjne".
2)"pozostawienie całkowicie poza atencją orzeczniczą organu dyspozycji przepisu
art. 7b. 1. ustawy SENT, który stanowi, że w przypadku niektórych przewozów towarów może zostać wyłączony obowiązek przesłania do rejestru zgłoszenia lub mogą zostać wyłączone one obowiązki w zakresie uzupełnienia i aktualizacji zgłoszenia lub w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, (...) ze względu na towarzyszące mu warunki techniczne, a przedmiot danego obowiązku (określony w art. 3 powołanej ustawy, który to cel został zrealizowany) można zrealizować w inny sposób. - tu : poprzez system e-toll (monitorujący poruszanie się środka transportu na potrzeby naliczania opłat drogowych) oraz poprzez system zgłoszeń celnych".
5. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skarga podlegała ocenie w granicach sporu i kompetencji sądu administracyjnego określonych art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.)
oraz art. 3 § 2, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie
z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., była decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS, nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towarowego aktualnych danych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towaru SENT.
Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił art. 22 ust. 2a ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W myśl wspomnianego art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
7. W sprawie nie ulega wątpliwości, że kontrolowany przewóz podlegał przepisom ustawy SENT zgodnie z § 1 pkt 7 rozporządzenia MF; dotyczył bowiem przewozu odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779, 784, 1648 i 2151), które podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1, ze zm.), bez względu na ich ilość w przesyłce. Jako, że chodziło o przemieszczenie towaru z jednego państwa członkowskiego do drugiego (tj. ze Szwecji do RFN) przez terytorium Polski, obowiązki w zakresie zgłoszenia SENT do rejestru spoczywały na skarżącej spółce stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy SENT.
Wykonywany transport mieścił się także w pojęciu przewozu towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy SENT, odbywał się bowiem po drodze publicznej, zaś skarżąca spółka była przewoźnikiem w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT, co wynika z protokołu kontroli z dnia [...] marca 2023 r. i załączonego do niego listu przewozowego.
8. W sprawie nie miał natomiast zastosowania przepis art. 7b ust. 1 ustawy SENT. Stanowi on, że w przypadku niektórych przewozów towarów może zostać wyłączony obowiązek przesłania do rejestru zgłoszenia lub mogą zostać wyłączone inne obowiązki w zakresie uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia lub w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, jeżeli ich realizacja jest szczególnie utrudniona, ze względu na specyfikę rodzaju przewozu, towarzyszące mu warunki techniczne, specyfikę przewozu danego towaru lub rodzaj transakcji podlegającej zgłoszeniu, a przedmiot danego obowiązku można zrealizować w inny sposób lub można od niego odstąpić ze względu na niskie ryzyko wystąpienia nieprawidłowości wynikające z tego zwolnienia - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. Objęte kontrolą w niniejszej sprawie zgłoszenie SENT nie dotyczyło bowiem ani towarów, ani też przewozu środkiem transportowym wskazanych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 września 2018 r. w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r., poz. 1839 ze zm.), wydanym na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 7b ust. 2 ustawy SENT.
9. Jeśli chodzi o zasadność nałożonej kary sąd podziela ocenę organów, poczynioną na podstawie analizy systemu SENT GEO i zabezpieczonej w tym zakresie dokumentacji, że w sprawie w dniu przewozu, na odcinku trasy między [...], przewoźnik nie przekazywał danych geolokalizacyjnychtransportu. W okresie przewozu nie odnotowano też żadnej awarii systemu SENT GEO, która uniemożliwiała poprawne przesyłanie danych. Takiej awarii również nie zgłaszała sama spółka w powyższym okresie. Stąd zarzuty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego co do błędności działania systemu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
10. Sąd podziela stanowisko organów, że zadanie przewoźnika nie ogranicza się jedynie do wyposażenia pojazdu w lokalizator, ale również, czy przede wszystkim, do nadzoru nad wykonywanym transportem, w tym, czy wykonujący transport kierowca w sposób właściwy używa lokalizatora. Odpowiedzialność za przekazywanie danych do systemu SENT GEO ciąży bowiem na przewoźniku, a nie na operatorze, za pośrednictwem którego przekazuje dane. Korzystanie przez przewoźnika z usług przedsiębiorcy zewnętrznego, z którym zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności nawet w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania tej usługi.
Na przewoźniku spoczywa zatem obowiązek stałej kontroli wykonywanego przewozu dla sprawdzenia czy lokalizator przekazuje dane do systemu. Przewoźnik ma obowiązek weryfikować prawidłowość działania lokalizatora w systemie SENT,
w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i tę weryfikację powinien dokonać najpóźniej nie po przekroczeniu granicy, a w chwili przekroczenia lub najlepiej przed jej przekroczeniem.
Zasadą jest też, że odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje
w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA: z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10 i z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 676/19, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Strona jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach.
11. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, należy wskazać,że w sprawie miały zastosowanie zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT przepisy ordynacji podatkowej. W ocenie sądu wszelkie gwarancje i wymogi przewidziane w tej procedurze zostały w sprawie dochowane. Okoliczności faktyczne sprawy poczynione przez organ nie budzą wątpliwości w świetle przedstawionej powyżej analizy i znajdują swoje uzasadnienie oraz podstawę
w zgromadzonym materiale dowodowym.
Organy wyczerpująco wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały
się wymierzając skarżącej karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i nie korzystając z instytucji odstąpienia od kary. Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 210 § 4 o.p. w stopniu umożliwiającym kontrolę przez sąd administracyjny.
To, że strona nie zgadza się z tą argumentacją, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji, czy też naruszeniu wspomnianego przepisu określającego elementy konieczne uzasadnienia decyzji.
Stan sprawy w odniesieniu do nieprawidłowości (typizacji deliktu administracyjnoprawnego) jest niewątpliwy i został on ustalony oraz udowodniony przez organy zgodnie z przepisami postępowania. Również nie budzi wątpliwości wysokość kary, która została określona zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
12. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności przemawiających w jej ocenie za odstąpieniem od wymierzenia kary, a przewidzianych art. 22 ust. 3 ustawy SENT sąd podziela stanowisko organów, że w niniejszej sprawie nie można mówić o spełnieniu przesłanki "ważnego interesu" strony, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, jeśli się zważy na ustaloną w toku postępowania kondycję finansową skarżącej spółki. Wprawdzie spółka w ostatnich 3 latach przed stwierdzonym naruszeniem dwukrotnie wykazała stratę (2019 i 2021), jednakże w 2020 r. miała dochód w wysokości 2.254.859,29 zł, jednocześnie w latach 2020-2022 dokonała zakupów środków trwałych na kwotę 2.364.414,00 zł, a zakres jej działalności – zważywszy na realizowaną ilość przewozów istotnie wzrósł.
Skarżąca nie powoływała się również na jakieś szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie, poza standardowymi, które dotknęły wszystkie podmioty działające na rynku transportowym. Niewątpliwie zderzenie powyższych okoliczności z wysokością wymierzonej kary pozwala uznać, że jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej.
13. Słusznie również organy przyjęły, że nie została spełniona również druga przesłanka określona w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. W judykaturze podkreśla
się bowiem, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt
II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19, publ. CBOSA). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował
się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne.
Podstawowy cel ustawy SENTto ochrona legalnegoobrotu towarami wrażliwymi, walka z "szarą strefą" oraz uszczupleniami w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Temu właśnie służy objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru.
14. W tej sytuacji nie można też uznać, że jest to kara nieproporcjonalna (jeśli dopuszcza się tu test proporcjonalności wywodzony bezpośrednio z Konstytucji R.P.). W tej sprawie nie chodzi bowiem o drobne, nieistotne uchybienie formalne, literówkę w zgłoszeniu itp. W sprawie mamy do czynienia z naruszeniem istotnym, bo polegającym na tym, że na pewnym kilkudziesięciokilometrowym odcinku trasy przewozu geolokalizator środka transportu był wyłączony. Uniemożliwiało to monitorowanie tej części trasy przewozu. Nie było to spowodowane okolicznością obiektywną lub wyłączną winą osoby trzeciej (za kierowcę odpowiada przewoźnik).
Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na zobowiązania podatkowe oraz ochronę przed niezgodnym z prawem usunięciem odpadów. Może m.in. wystąpić obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest ono również następstwem braku należytej staranności ze strony przewoźnika, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż w przypadku zaledwie kilkunastu zgłoszeń organ stwierdził aż trzykrotne naruszenie przepisów ustawy SENT. Nie było to pierwsze takie uchybienie, bo przed tutejszym sądem toczyły się sprawy z podobnym zarzutem (por. sprawy II SA/Go 448/23 oraz II SA/Go 347/23). Wobec powyższego konieczne było wymierzenie kary ze względów prewencyjnych, w celu wymuszenia na stronie dostosowania swej działalności do stanu zgodnego z prawem.
15. Podsumowując należało stwierdzić, że skala stwierdzonego naruszenia była znaczna i miała istotny charakter. Naruszenie obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest jednym z najcięższych naruszeń, które w dużej mierze istotnie uniemożliwiało realizację wspomnianych powyżej celów ustawy SENT. Zachowanie przewoźnika naruszającego obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Instytucja odstąpienia od kary ma nadzwyczajny charakter w przypadku kary wymierzanej na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, należy zatem interpretować ją w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający i bardziej restryktywny niż w przypadku innych naruszeń.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie kara pieniężna w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenia jest adekwatna do celów ustawy SENT i nie jest dla strony dotkliwa w takim stopniu, który uzasadniałby zastosowanie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przesłanki interesu publicznego uwzględniającej treść zasady proporcjonalności. Oczywistym jest, że nałożona kara stanowi pewną dolegliwość finansową dla strony skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, bądź udzielenia stronie pomocy publicznej.
16. W konsekwencji, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można przyjąć, że nałożona kara pieniężna doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, ani do sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.