II SA/Go 327/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim dotyczyła sprzeciwu spółki W. S.A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Starosty nakładającą na spółkę opłatę za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej bez uzyskania stosownej decyzji. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w tym przedawnienie kary administracyjnej, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę dowodów. SKO, uchylając decyzję Starosty, wskazało na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego gleboznawcy w celu ustalenia, czy wyłączone grunty stanowią torfowisko, co miało kluczowe znaczenie dla określenia wysokości należności. Podkreślono również, że organ pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco dokładnie prac przygotowawczych prowadzonych przez spółkę, dat ich wykonania oraz obszaru, którego dotyczyły, co miało wpływ na ustalenie początku biegu terminu przedawnienia. SKO uznało, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do jego wcześniejszych wskazań i popełnił uchybienia procesowe, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 KPA i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw spółki od decyzji SKO, skupił się na ocenie, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA. Sąd uznał, że SKO zasadnie stwierdziło naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej jego rola ogranicza się do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 KPA, a nie do merytorycznego rozstrzygania sprawy, w tym kwestii przedawnienia czy wysokości opłaty. W związku z tym, Sąd oddalił sprzeciw spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty kontroli decyzji kasatoryjnych przez sądy administracyjne oraz zasady stosowania art. 138 § 2 KPA.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii przedawnienia ani wysokości opłat.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że organ odwoławczy zasadnie uznał, iż organ pierwszej instancji dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, w tym nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego gleboznawcy i nie zbadał wystarczająco prac przygotowawczych, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności kwestii przedawnienia i klasyfikacji gruntów.
Czy opłata za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej bez decyzji zezwalającej uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia nie została rozstrzygnięta przez Sąd w postępowaniu ze sprzeciwu, gdyż Sąd oceniał jedynie zasadność zastosowania art. 138 § 2 KPA przez organ odwoławczy.
Uzasadnienie
Sąd w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, w tym do kwestii przedawnienia. Rozstrzygnięcie tej kwestii należy do organu pierwszej instancji po uzupełnieniu postępowania dowodowego.
Jak prawidłowo ustalić wysokość opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, w szczególności czy grunty te stanowią torfowisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego gleboznawcy, co nie zostało uczynione przez organ pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy słusznie wskazał na potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego gleboznawcy w celu ustalenia, czy grunty objęte wyłączeniem stanowią torfowisko, co jest kluczowe dla prawidłowego ustalenia wysokości należności zgodnie z art. 12 ust. 10 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wymaga wydania decyzji zezwalającej.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Obowiązek uiszczenia należności i opłat powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 7-12
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Sposób obliczenia należności za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej.
u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 10
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Określa stawkę opłaty za wyłączenie gruntów pod wydobycie torfu.
u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Definiuje torfowisko jako grunt, na którym występuje torf.
k.p.a. art. 189g § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd sprzeciw oddala.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty spółki dotyczące przedawnienia opłaty i meritum sprawy, które nie mogły być rozstrzygnięte w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. • Ustalenie ww. okoliczności przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób zatrudnionych w organach administracyjnych. • Nie można odnosić się do zarzutów związanych z istnieniem podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w całości lub w części z uwagi na przedawnienie należności.
Skład orzekający
Jarosław Piątek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty kontroli decyzji kasatoryjnych przez sądy administracyjne oraz zasady stosowania art. 138 § 2 KPA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii przedawnienia ani wysokości opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w tym stosowania art. 138 § 2 KPA i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.
“Sąd Administracyjny rozstrzyga: Kiedy organ może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.