II SA/Go 319/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2025-07-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o ruchu drogowymkara pieniężnazbycie pojazdutermin zgłoszeniaprzepisy przejściowekontrola legalnościuchylenie decyzjikpawsa

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezgłoszenie zbycia pojazdu, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy obowiązujące po dacie zdarzenia.

Skarżący został ukarany karą pieniężną za niezgłoszenie zbycia pojazdu w terminie 30 dni. Zbycie nastąpiło w styczniu 2020 r., a zgłoszenie w grudniu 2020 r. Organy administracji nałożyły karę, stosując przepisy prawa o ruchu drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe i powinny zastosować przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r., które były względniejsze dla strony. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na skarżącego S. T. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni od dnia jego zbycia. Zbycie pojazdu miało miejsce w styczniu 2020 r., natomiast zgłoszenie nastąpiło w grudniu 2020 r., co stanowiło przekroczenie terminu o 317 dni. Organ I instancji nałożył karę w wysokości 250 zł, powołując się na przepisy Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł zarzut, że organy zastosowały przepisy, które weszły w życie po dacie zdarzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe zawarte w ustawie nowelizującej p.r.d. z dnia 7 lipca 2023 r. Zgodnie z art. 14 tej ustawy, do spraw związanych z zawiadomieniem o zbyciu pojazdu, jeśli nabycie nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy p.r.d. w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ zbycie pojazdu miało miejsce w styczniu 2020 r., Sąd uznał, że należało zastosować przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r. Wskazano również, że nawet w świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r., art. 189c Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) nakazuje stosowanie ustawy względniejszej dla strony, co w tym przypadku oznaczałoby przepisy sprzed nowelizacji, które przewidywały niższy zakres kary (200-1000 zł zamiast 250 zł) i dopuszczały stosowanie przepisów o wymiarze kary i odstąpieniu od jej wymierzenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy powinny zastosować przepisy Prawa o ruchu drogowym obowiązujące przed 1 stycznia 2024 r., zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 14 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw związanych z zawiadomieniem o zbyciu pojazdu, jeśli nabycie nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r. Nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte po tej dacie, a art. 16 ustawy nowelizującej odnosi się do postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r., to art. 189c k.p.a. nakazuje stosowanie ustawy względniejszej dla strony, co w tym przypadku były przepisy sprzed nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140 mb § ust. 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140 n § ust. 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 189c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa zmieniająca art. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

ustawa zmieniająca art. 14

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

ustawa zmieniająca art. 16

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości

Pomocnicze

p.r.d. art. 78 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140 n § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zastosowały przepisy Prawa o ruchu drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. do zdarzenia, które miało miejsce przed tą datą. Należało zastosować przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które nakazują stosowanie przepisów dotychczasowych lub względniejszych dla strony.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że w 2020 r. nie obowiązywały przepisy o karach za niezgłoszenie zbycia pojazdu. Argument skarżącego dotyczący pandemii COVID-19 jako usprawiedliwienia opóźnienia w zgłoszeniu.

Godne uwagi sformułowania

Organy rozpoznając przedmiotową sprawę błędnie pominęły całkowicie treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepisu przejściowego nie można w tym przypadku interpretować rozszerzająco, a zatem do innych przypadków niż ściśle w nim określone. Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa. W tym przypadku należy uwzględnić, iż według stanu prawnego obowiązującego w czasie naruszenia po pierwsze kara pieniężna określona za w/w naruszenie zgodnie z art. 140 mb p.r.d. określona była w granicach od 200 zł (a więc mniej niż nałożono na skarżącego w drodze zaskarżonej decyzji) do 1000 zł, a po drugie wówczas przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. przewidywał, iż w sprawie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb, stosuje się przepisy dział IVa k.p.a., czyli także przepisy dotyczące wymiaru kary i odstąpienia od jej wymierzenia, co może mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie.

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący

Kamila Karwatowicz

sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, stosowanie przepisów względniejszych dla strony, zasady nakładania kar administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania przepisów przejściowych w kontekście Prawa o ruchu drogowym i kar pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i jak błędy w tej materii mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i urzędników.

Błąd w przepisach przejściowych kosztował urzędników uchylenie kary pieniężnej za zbycie pojazdu.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Go 319/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 78 ust. 1 pkt 1, art. 140 mb, art. 140n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1394
art. 14 i art. 16
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego S. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] (dalej jako organ I instancji), działając na podstawie art. 140mb ust. 6, art. 140n ust. 1-2 oraz art. 140n ust. 6 w związku z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej jako p.r.d.), a także w związku z art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.), nałożył na S. T. (dalej jako skarżący) administracyjną karę pieniężną w wysokości 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu marki [...], nr VIN: [...], nr rej. [...], w terminie 30 dni od dnia jego zbycia.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż skarżący zbył opisany pojazd w dniu [...] stycznia 2020 r. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu. Zawiadomienia o zbyciu pojazdu dokonano przez ePUAP w dniu [...] grudnia 2020 r., co oznacza przekroczenie terminu aż o 317 dni. W myśl przepisu z art. 140 mb ust. 6 p.r.d. kto, będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł.
Jak podał organ I instancji w dniu [...] października 2024 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia przez skarżącego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W toku prowadzonego postępowania strona oświadczyła, iż w jej ocenie jest to próba oszustwa, prawo nie działa wstecz oraz zaznaczyła, iż w tamtym czasie w 2020 r. była pandemia COVID, urząd był zamknięty i trzeba było internetowo rejestrować wizytę, gdzie czas oczekiwania na przyjęcie w urzędzie był wydłużony.
W toku postępowania pismem z dnia [...] listopada 2024 r. organ l instancji poinformował stronę, iż od 1 stycznia 2020 r. wprowadzone przez ustawodawcę zostały przepisy dotyczące nakładania kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Organ przywołał przepis z art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394, dalej jako ustawa zmieniająca), zgodnie z którym, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Co w praktyce oznacza, iż do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. stosuje się przepisy zobowiązującego wówczas art. 140 mb pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym kto, będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Natomiast, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, wszczętych po 1 stycznia 2024 r. stosuje się obecnie obowiązujący przepis z art. 140mb ust. 6 p.r.d. Organ dodał, iż stosownie do treści art. 140 n ust. 6 p.r.d., do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d—189f k.p.a. nie stosuje się.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący podnosząc, iż nałożenie kary jest bezprawne, bowiem w roku 2020 r. nie obowiązywały przepisy o karach za niezgłoszenie zbycia pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2025 r., nr [...], przywołując w podstawie prawnej decyzji art. 78 ust. 1 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 140n ust. 1, 2a, 4 p.r.d. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
SKO wskazało, iż zgodnie z treścią art. 78 ust. 1 - 2 p.r.d. w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. W razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu czasowo wycofanego z ruchu dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1. nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2. zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Zatem art. 78 ust. 1 p.r.d., w przypadku przeniesienia własności na inną osobę, nakłada na dotychczasowego właściciela zarejestrowanego pojazdu obowiązek przekazania nowemu właścicielowi dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu, jeżeli została ona wydana. Wraz z dowodem rejestracyjnym przekazuje się tablice rejestracyjne. Jeżeli dochodzi do przeniesienia własności pojazdu czasowo wycofanego z ruchu, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi decyzję o czasowym wycofaniu, o której mowa w art. 78a p.r.d., oraz kartę pojazdu, jeżeli została ona wydana.
Jak podało SKO, zgodnie z treścią art. 140 mb ust. 6 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. W myśl zaś art. 140 n p.r.d. kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta.
Jak podkreślił SKO obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary w trybie art. przepisów art. 189d-189f k.p.a., gdyż zgodnie z art. 140 ust. 6 p.r.d. przepisów nie stosuje się. Nie ma także możliwości miarkowania kary. Fakt przekroczenia terminu na rejestrację pojazdu obliguje organ do zastosowania kary. W razie spełnienia przesłanek zastosowania kary administracyjnej organ nie dysponuje swobodą w określeniu jej wysokości. Nie ma także możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
SKO wyjaśniło, że administracyjne kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Kary te stosowane automatycznie z mocy ustawy, mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Zapowiedź negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w wypadku naruszenia obowiązków określonych w ustawie albo w decyzji administracyjnej, motywuje adresatów do wykonywania ustawowych obowiązków. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa (niezależnie od stopnia zawinienia). Administracyjna kara pieniężna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który służyć ma zapewnieniu wykonywania obowiązków wobec państwa, a organ administracyjny musi posiadać skuteczne środki, które skłonią adresatów norm do oczekiwanego zachowania w strefach uznanych za szczególnie istotne. Kara administracyjna nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.
Według SKO organ I instancji prawidłowo wskazał, że od 1 stycznia 2020 r. wprowadzone przez ustawodawcę zostały przepisy dot. nakładania kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, tj. uchybienia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zatem organ I instancji był uprawniony do nałożenia przedmiotowej kary. Natomiast Kolegium jest uprawnione do zbadania jedynie czy zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na odwołującego kary administracyjnej tj. czy faktycznie przekroczony został termin na zgłoszenie zbycia pojazdu.
Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi brak ustosunkowania się do zarzutu zastosowania przepisu o nałożeniu kary w kwocie 250 zł, mimo że przepis wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., a zatem po zdarzeniu stanowiącym podstawę do nałożenia spornej kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożyły obie strony.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2025 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w ustawowo określonym terminie 30 dni.
Podstawę materialnoprawną objętych skargą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., w tym przede wszystkim art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140 mb ust. 6 i art. 140 n ust. 6 p.r.d. (przy czym organ II instancji w podstawie prawnej decyzji z 27 marca 2025 r. przywołał omyłko inne przepisy tj. art. 78 ust. 1 pkt 1, art. 140 mb pkt 2, art. 140 n ust. 1, ust. 2 i ust. 4 p.r.d., gdyż w uzasadnieniu decyzji przywołana została treść przepisów: art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140 mb ust. 6 i art. 140 n ust. 6 p.r.d.). Zgodnie z art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, właściciel pojazdu dokonuje u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu (ust. 2a). Z kolei w myśl art. 140 mb ust. 6 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Natomiast stosownie do treści art. 140 n ust. 1 kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta (ust. 2). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 6).
Omawiane regulacje w tym kształcie zostały wprowadzone na mocy art. 2 pkt 4, pkt 9 oraz pkt 10 ppkt b) ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1394, dalej jako ustawa zmieniająca). W ustawie zmieniającej w związku z wprowadzanymi zmianami ustawodawca przewidział przepisy przejściowe – art. 14 i art. 16 ustawy zmieniającej. W myśl art. 14 przywołanej ustawy nowelizującej, w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (tzn. p.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
Na gruncie przedmiotowej sprawy nie budziło wątpliwości, że skarżący jako właściciel pojazdu marki [...] nr rej. [...] nr VIN: [...] dokonał w dniu [...] stycznia 2020 r. (w drodze umowy darowizny) zbycia w/w pojazdu. Zgłoszenia opisanego zbycia skarżący dokonał zaś w dniu [...] grudnia 2020 r., a zatem z uchybieniem ustawowo określonego terminu na zgłoszenie tego faktu o 317 dni.
Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez skarżącego obowiązku zgłoszenia zbycia w/w pojazdu zawiadomieniem z dnia [...] października 2024 r. Organy rozpoznając przedmiotową sprawę zastosowały przepisy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., powołując się w tym względzie na treść cytowanego przepisu art. 16 ustawy zmieniającej. W wyniku przeprowadzonego postępowania organy nałożyły na skarżącego karę pieniężną w kwocie 250 zł, stosownie do treści art. 140 mb ust. 6 p.r.d.
Zdaniem Sądu organy rozpoznając przedmiotową sprawę błędnie pominęły całkowicie treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że art. 16 ustawy zmieniającej w istocie odnosi się tylko do spraw nakładania kar pieniężnych wszczętych a niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. Przepisu przejściowego nie można w tym przypadku interpretować rozszerzająco, a zatem do innych przypadków niż ściśle w nim określone. Natomiast art. 14 ustawy zmieniającej odnosi się do spraw związanych z zawiadomieniem m.in. o zbyciu pojazdu, w przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1 stycznia 2024 r. Mając na uwadze, że sporny pojazd został zbyty przez skarżącego i nabyty przez jego nabywcę w dniu [...] stycznia 2020 r., więc przed 1 stycznia 2024 r., a postępowanie administracyjne w sprawie kary za naruszenie obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu zostało wszczęte dopiero [...] października 2024 r., więc po 1 stycznia 2024 r., zdaniem Sądu cyt. art. 16 ustawy zmieniającej nie znajduje wprost zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast zastosowanie znaleźć powinien właśnie art. 14 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji organy winny zastosować przepisy ustawy zmienianej p.r.d. w dotychczasowym brzemieniu, tj. przed 1 stycznia 2024 r. Taką interpretację potwierdza m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 marca 2025 r., III SA/Po 10/25.
Ponadto za stosowaniem na gruncie przedmiotowej sprawy przepisów p.r.d. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. przemawia też to, że do zbycia pojazdu doszło w styczniu 2020 r., do naruszenia obowiązku doszło w istocie w lutym 2020 r., a tymczasem organ wszczął postępowanie dopiero w październiku 2024 r., stosując nowy porządek prawny obowiązujący dopiero od 1 stycznia 2024 r.
Sąd zwraca przy tym uwagę, iż nawet art. 140n ust. 6 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. stanowi, że do kar pieniężnych z art. 140 mb p.r.d. nie mają zastosowania przepisy art. 189d-189f k.p.a. Nie zostało wykluczone zatem stosowanie art. 189c k.p.a, który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W tym przypadku należy uwzględnić, iż według stanu prawnego obowiązującego w czasie naruszenia po pierwsze kara pieniężna określona za w/w naruszenie zgodnie z art. 140 mb p.r.d. określona była w granicach od 200 zł (a więc mniej niż nałożono na skarżącego w drodze zaskarżonej decyzji) do 1000 zł, a po drugie wówczas przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. przewidywał, iż w sprawie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb, stosuje się przepisy dział IVa k.p.a., czyli także przepisy dotyczące wymiaru kary i odstąpienia od jej wymierzenia, co może mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie.
W tych okolicznościach więc, gdy do nabycia przedmiotowego pojazdu doszło przed 1 stycznia 2024 r., bo skarżący zbył pojazd [...] stycznia 2020 r., Sąd uznał, iż zgodnie z treścią art. 14 ustawy zmieniającej zastosowanie w sprawie znajdywały przepisy p.r.d. w dotychczasowym brzmieniu, czyli sprzed 1 stycznia 2024 r. Nie doszło bowiem przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140 mb ust. 6 p.r.d., zatem nie ma zastosowania art. 16 ustawy zmieniającej.
Jedynie na marginesie, odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii pandemii i ograniczeń z nią związanych) Sąd dodaje, iż zbycie pojazdu nastąpiło w dniu [...] stycznia 2020 r., a zatem obowiązek dokonania zawiadomienia o zbyciu upłynął [...] lutego 2020r. czyli przed wprowadzeniem stanu epidemii COVID, która miała miejsce 20 marca 2020r. Nie znajdował z powyższych względów zatem w sprawie zastosowania przepis art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, dodanego do tej ustawy z dniem 1 lipca 2021 r. (Dz. U. z 2021 poz. 1192), zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (tj. od dnia 1 lipca 2021 r.) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 wydłużono do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. (natomiast art. 140mb P.r.d. stosowano z uwzględnieniem tak wydłużonego terminu).
Odnosząc się także do stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze co do kwestii samego obowiązki zgłoszenia zbycia pojazdu i związanej z nim kary za uchybienie temu obowiązkowi, Sąd wyjaśnia, iż w dacie zbycia przez skarżącego pojazdu w obrocie prawnym istniał już obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez dotychczasowego właściciela. Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przewidujący obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu przez jego właściciela obowiązuje od samego początku obowiązywania p.r.d., czyli od 1997 r. z tą tylko różnicą, że zawiadomienie na początku składane było kierownikowi rejonowemu urzędu rządowej administracji ogólnej, a od 1 stycznia 1999 r. staroście. Zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu nie jest zatem nowym obowiązkiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporny obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu przez jego zbywcę (por. np. wyroki: WSA w Szczecinie z 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 637/20; WSA w Łodzi z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 603/20; postanowienie NSA z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I OW 75/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Natomiast od 1 stycznia 2020 r., a zatem jeszcze przed datą zbycia przedmiotowego pojazdu, wprowadzona została przez ustawodawcę kara z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu (art. 140 mb). Zatem kara pieniężna za niedochowanie obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu obowiązywała w dacie kiedy skarżący dokonał zbycia pojazdu w dniu [...] stycznia 2020r., wobec czego niewątpliwie obowiązkowi temu, zagrożonemu karą pieniężną, skarżący podlegał. Z powyższych względów stanowisko skarżącego wskazujące na brak podstaw do nałożenia na niego kary, bo obowiązek nie istniał, nie jest uzasadniony. Jednak nie ulega wątpliwości, iż organy w przedmiotowej sprawie błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji za błędne uznać należało decyzje organów obu instancji.
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego polegającym na błędnym zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisów art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb oraz art. 140n ust. 6 p.r.d. w brzmieniu tej ustawy obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., zamiast art. 140mb pkt 2 oraz art. 140n ust. 6 p.r.d. w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. w związku z art. 14 pkt 3 przywołanej wcześniej ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r. Konsekwencją tego było również błędne niezastosowanie w opisywanej sprawie przepisów działu IVa k.p.a. Z tych przyczyn zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną, tzn. zastosować przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym art. 140mb pkt 2 oraz art. 140n ust. 6 w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. (art. 153 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji (pkt I wyroku). Odnośnie kosztów postępowania sądowego, obejmujących kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku). W zakresie kosztów postępowania sądowego Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego dotyczącego zasądzenia na jego rzecz kwoty 1000 zł w związku z poniesionymi kosztami, gdyż brak jest w tym zakresie podstawy prawnej do takiego orzeczenia. Art. 205 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe (opłaty sądowe oraz ewentualne wydatki na koszty tłumaczeń, kuratora, ogłoszeń – art. 211-213 p.p.s.a.), koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego w związku ze stawiennictwem w sądzie. W przedmiotowej sprawie skarżący działał osobiście, uiścił jedynie wpis sądowy od skargi, a sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawny, bez przeprowadzenia rozprawy. W świetle powyższego zatem podlegające zasądzeniu koszty postępowania sądowego obejmować mogły jedynie kwotę uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę