II SA/Go 316/24

II SA/Go 316/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Michał Ruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 6 § 1, art. 33 § 3, § 2 pkt 4 i 5, art. 46 ust. 1, art. 47 us. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi F. spółka z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej I. oddala skargę, II. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej F. spółka z o.o. z siedzibą w [...] na jej koszt, kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
1. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (organ egzekucyjny) wszczął wobec zobowiązanego [...] spółka z o.o. w [...] (dalej także skarżąca) postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawione dnia [...] lutego 2023 r. tytuły wykonawcze nr: [...], [...], [...] (obejmujące należności składkowe za okres: - Fundusz Ubezpieczeń Społecznych [...]- Ubezpieczenie Zdrowotne [...], - Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz FGŚP [...]).
Dnia 7 lutego 2023 r. na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował do banku A S.A. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki. Dnia 9 lutego 2023 r. zawiadomienie to zostało doręczone skarżącej wraz z odpisami tytułów wykonawczych.
2. Dnia 16 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zarzucając jej naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505; dalej u.p.e.a.) przez wystawienie tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy w chwili ich wystawienia obowiązki wskazane w przedmiotowych tytułach w całości wygasły na skutek opłacenia przez skarżącą składek z tytułu ubezpieczeń społecznych za maj, czerwiec oraz lipiec 2022 r. (a także za późniejsze okresy).
Z tych względów w zarzutach wniesiono o uchylenie tytułów wykonawczych w całości oraz umorzenie prowadzonych na ich postępowań egzekucyjnych.
W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej wskazała, że wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych było bezzasadne, bowiem skarżąca uregulowała należności wobec ZUS za powyższe okresy. Podkreśliła, że bez względu na to jak ZUS księguje wpłaty z tytułu składek zdezaktualizowały się wystawione wcześniej upomnienia egzekucyjne. Jeżeli skarżąca na dzień wystawienia tytułów wykonawczych zalegała z jakimikolwiek płatnościami wobec ZUS, organ powinien wystosować na jej adres nowe upomnienie wskazujące okres za jaki skarżąca zalega lub zalegała z płatnościami.
3. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (działając jako organ egzekucyjny i zarazem wierzyciel) odmówił uwzględnienia zarzutów (k. 37-38 akt administracyjnych). Na skutek złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ egzekucyjny postanowieniem z [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. 53-56 akt administracyjnych).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny wydał dnia [...] r. postanowienie nr [...] ponownie oddalające zarzuty zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych: [...], [...] (k. 63-66 akt administracyjnych).
4. Od tego postanowienia 15 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącej spółki złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie ponownie zarzucając mu naruszenie przepisów art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez brak uchylenia wskazanych wyżej tytułów wykonawczych oraz umorzenia prowadzonych na ich podstawie postępowań egzekucyjnych, "w sytuacji, gdy na dzień wydania skarżonego postanowienia obowiązki wskazane w przedmiotowych tytułach w całości wygasły, na skutek regularnego opłacania przez skarżącego składek wobec ZUS, zwłaszcza z uwagi na okoliczność, iż zgodnie z twierdzeniami organu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pierwszej kolejności zalicza wpłaty na składki, których termin płatności upłynął najdawniej, tymczasem biorąc pod uwagę wszystkie poczynione przez skarżącą od czasu trwania niniejszego postępowania wpłaty z tytułu składek, z pewnością na chwilę obecną składki, w związku z którymi wystawiono tytuły wykonawcze nr: [...], powinny zostać uznane za bezzasadne".
Ponadto pełnomocnik zarzuciła brak uwzględnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji wydanych na skutek toczących się postępowań w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżącej ze składek wobec ZUS, w szczególności:
- decyzji oddziału ZUS w [...] z dnia [...] r. ([...]), w wyniku której skarżąca została zwolniona ze składek wobec ZUS za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r.
- decyzji oddziału ZUS w [...] z dnia [...] r. [...]), w wyniku której skarżąca została zwolniona ze składek wobec ZUS za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., które to decyzje powinny skutkować rozliczeniem składek, które skarżąca zapłaciła w wyniku bezpodstawnej odmowy zwolnienia jej z obowiązku zapłaty składek w oparciu o tzw. Tarcze Antykryzysowe wydane w czasie pandemii Covid na poczet innych należności wobec ZUS, w szczególności należności, w związku z którymi wydano tytuły wykonawcze.
Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie przepisów art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez wystawienie tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy upomnienia wystosowane na adres skarżącej zdezaktualizowały się z uwagi na fakt, iż od czasu wysłania upomnień skarżąca regulowała zobowiązania wobec ZUS.
Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie tytułów wykonawczych w całości oraz umorzenie postępowań egzekucyjnych wszczętych w celu egzekucji obowiązków wskazanych w przedmiotowych tytułach.
5. Zaskarżonym do tutejszego sądu postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] działający w imieniu Prezesa ZUS Dyrektor Oddziału w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych: [...].
W jego uzasadnieniu opisał podstawy prawne zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując, że zostały one oparte na art. 33 § 2 pkt 4 i 5 u.p.e.a. (brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane oraz wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części).
Zdaniem organu na dzień wystawienia tytułów wykonawczych to jest [...] lutego 2023 r. spółka nie opłaciła w pełni zobowiązań wskazanych w upomnieniach z [...] r. Kwoty zobowiązań wskazane w tytułach wykonawczych o nr [...] oraz [...] ustalone zostały na podstawie dokumentów zaewidencjonowanych na koncie spółki, jako płatnika składek, tj. dokumentów rozliczeniowych, płatniczych, w których uwzględniono podnoszone w zarzutach oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okresy zwolnienia z opłaty składek na podstawie Tarczy Antykryzysowej za okres:
- 12/2020 r. w kwocie 7 727,06 zł,
- 1/2021 w kwocie 10 308,57 zł,
- 2/2021 w kwocie 4 722,80 zł,
- 3/2021 w kwocie 6 051,76 zł,
- 4/2021 w kwocie 6 697,96 zł.
Organ podał, że dnia 1 września 2022 r. skarżąca spółka została pisemnie poinformowana o zwolnieniu z opłaty należności za okres od 12/2020 do 04/2021. Kolejnym pismem z dnia [...] września 2022 r. otrzymała informacje zawierające:
- zestawienie rozliczenia wpłat przekazanych do tego dnia, potwierdzające, że żadna z wpłat nie została rozliczona na należności za grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r., marzec 2021 r. i kwiecień 2021 r. z opłacania, których spółka została zwolniona w ramach Tarczy Antykryzysowej;
- zestawienie zadłużenia na ubezpieczenia społeczne za okres 4-7/2022, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 2-7/2022 oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 4-7/2022.
Dnia 16 września 2022 r. skarżąca przekazała wpłatę w wysokości 11.747,28 zł, która nie pokryła w całości należności składkowych i została zarachowana w sposób wskazany w zestawieniu. Po jej uwzględnieniu dnia [...] r. Zakład wystawił upomnienia egzekucyjne nr [...] oraz [...]. W związku z nieopłaceniem przez spółkę składek w pełnej wysokości Zakład podjął działania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych [...] lutego 2023 r.:
- [...] na ubezpieczenie społeczne za 6/2022 w kwocie 7 464,95 zł oraz za 7/2022 w kwocie 8 140,87 zł;
- [...] na ubezpieczenie zdrowotne za 6/2022 w kwocie 3 092,63 zł oraz za 7/2022 w kwocie 3 012,19 zł;
- [...] na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych za 6/2022 w kwocie 50,44 zł oraz za 7/2022 w kwocie 594,22 zł.
Dnia [...] 2023 r. na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych Zakład dokonał zajęcia rachunku bankowego.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika spółki o braku aktualizacji upomnienia po dokonanych przez skarżącą wpłatach Zdaniem organu nie ma ustawowego dodatkowego obowiązku informacyjnego (poza upomnieniem przedegzekucyjnym), wzywania przedsiębiorcy do opłacania składek za każdy kolejny miesiąc, za który składka jest należna. Organ powołał się na art. 46 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz. 497; dalej u.s.u.s.) i podkreślił, że termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu i to niezależnie od tego, czy i na Ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Składki stają się bowiem wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej, a także wtedy, gdy taka deklaracja nie została złożona
W ocenie organu podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiły złożone przez stronę, jako płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, deklaracje rozliczeniowe, zawierające pouczenie, że stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Należności dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych zostały w całości opłacone wpłatami przekazanymi przez spółkę oraz uzyskanymi w drodze egzekucji.
6. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu pełnomocnik skarżącej spółki zarzuciła organowi i wydanemu postanowieniu z dnia [...] r. naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. przez brak uchylenia wskazanych wyżej tytułów wykonawczych oraz umorzenia prowadzonych na ich podstawie postępowań egzekucyjnych w sytuacji, gdy w chwili ich wystawienia obowiązki wskazane w przedmiotowych tytułach w całości wygasły, na skutek regularnego opłacenia przez skarżąca składek z tytułu ubezpieczeń społecznych, w szczególności opłacenia składek za maj, czerwiec oraz lipiec 2022 r. oraz okresy późniejsze, tym bardziej, że zgodnie z twierdzeniami ZUS - u w pierwszej kolejności zaliczane są wpłaty na składki, których termin płatności upłynął najdawniej, tymczasem biorąc pod uwagę wszystkie poczynione przez skarżąca od czasu trwania postępowania wpłaty z tytułu składek, z pewnością na chwilę obecna składki, w związku z którymi wystawiono w/w tytuły wykonawcze powinny zostać uznane za uregulowane,
- naruszenie art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. przez wystawienie tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy upomnienia wystosowane na adres skarżącej zdezaktualizowały się z uwagi na fakt, że od czasu wysłania upomnień skarżąca regularnie regulowała zobowiązania wobec ZUS,
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § k.p.a. przez brak uwzględnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji wydanych na skutek toczących się postępowań w przedmiocie odmowy zwolnienia skarżącej ze składek wobec ZUS wskazanych wyżej w punkcie 4 niniejszego uzasadnienia, które to decyzje powinny skutkować zaliczeniem składek, które skarżąca zapłaciła w wyniku bezpodstawnej odmowy zwolnienia jej z obowiązku zapłaty składek w oparciu o tzw. tarcze antykryzysowe wydane w czasie pandemii COVID na poczet innych należności wobec ZUS, w szczególności należności, w związku z którymi wydano w/w tytuły wykonawcze.
Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowień go poprzedzających oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania.
7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b lub c p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
9. Granice niniejszej sprawy wyznaczają zarzuty egzekucyjne i wydane w następstwie ich rozpatrzenia postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2024 r. oddalające zarzuty skarżącej. Podstawę prawną ich wydania stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś objęte zarzutami postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek za okresy wskazane wyżej w punkcie 1 niniejszego uzasadnienia.
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1 ) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
10. Przesłanki wskazane w tym przepisie tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego/zabezpieczającego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Postępowanie wywołane zarzutami nie może też prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego.
Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a.
11. W sprawie zarzuty zostały oparte na dwóch podstawach – braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) oraz niezaliczenia na poczet zaległości składkowych, objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi dnia [...] lutego 2023 r. (nr: [...]) faktu opłacenia składek za maj, czerwiec oraz lipiec 2022 r. oraz za okresy późniejsze (nie wskazano jakie). Nadto już w toku postępowania pełnomocnik skarżącej podniosła fakt nieuwzględnienia w rozliczeniu należności, a zatem i upomnieniach i tytułach wykonawczych zwolnienia skarżącej ze składek wobec ZUS w oparciu o decyzje oddziału ZUS w [...] z dnia [...] r. za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021 r. oraz za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Oceniając zasadność tych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu "na podstawie akt sprawy", co oznacza, że podstawę orzekania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Z kolei "akta sprawy" oznaczają dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Sąd jest także zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu.
12. Wskazać tu należy, że obowiązek zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynika z deklaracji rozliczeniowych. Składki na ubezpieczenie społeczne stają się bowiem wymagalne w terminie ich płatności, obowiązek ich uiszczenia wynika z samego faktu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Tego rodzaju deklarację rozliczeniową należy interpretować jako oświadczenie płatnika składek, o tym, że dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej albo podpisem elektronicznym (art. 46 pkt 4 ppkt 9 u.s.u.s.). Sam dokument deklaracji rozliczeniowej zawiera pouczenie o tym, że w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty do zapłaty lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Zgodnie zaś art. 46 ust. 1 u.s.u.s. – na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania, potrącania z dochodów, rozliczania oraz wpłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy według zasad wynikających z przepisów ustawy. Rozliczenie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej, która zawiera między innymi zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych (art. 46 ust. 2 i 4 u.s.u.s.).
Jednocześnie art. 47 ust. 1 u.s.u.s. wprowadza obowiązujące płatnika składek terminy składania deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia wierzyciela do żądania zapłaty składek. Termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu i to niezależnie od tego, czy i na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Znajduje to też potwierdzenie w świetle znajdującego, na podstawie art. 31 u.s.u.s., odpowiednie zastosowanie art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.
13. Z akt sprawy wbrew temu, co twierdzi się w zarzutach, a następnie w skardze, że dokonane przez skarżącą wpłaty zostały rozliczone i uwzględniono je już w treści tytułów wykonawczych wystawionych dnia [...] r., zapłacona przez skarżącą kwota 11.747,28 zł, która nie pokryła w całości należności składkowych i została zarachowana w sposób wskazany w zestawieniu. Po jej uwzględnieniu dnia [...]r. organ wystawił upomnienia egzekucyjne nr [...], [...] oraz [...]. W rozliczeniu zostały również uwzględnione zwolnienia skarżącej wynikające ze wskazanych w skardze decyzji Oddziału ZUS w [...]. Szczegółowe rozliczenia zawierają tu zestawienia wpłat znajdujące się na kartach od 4 do 7, od 14 do 17 oraz od 41 do 46 akt administracyjnych.
Zaległości te wynikały zatem z konta rozliczeniowego skarżącego prowadzonego w systemie informatycznym Zakładu, co potwierdza ZUS w zaskarżonym postanowieniu wskazując, że podstawę ustalenia wygaśnięcia obowiązku poprzez ich opłacenie stanowiły stan konta płatnika składek oraz przedłożone dowody zarachowania tych należności na należności składkowe.
14. Jeśli chodzi o zaliczenie wpłat zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (tekst jedn. Dz.U z 2022 r. poz. 1771) opłacane składki w systemie kont rozliczeniowych "zaliczane są według wskazanej przez przepisy tego rozporządzenia zasad i kolejności (por. § 12, § 13). W szczególności, jeżeli kwota wpłaty w części przypadającej na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne jest wyższa niż kwota należnych składek z tego tytułu, nadwyżkę pozostałą po pokryciu należnych składek z tego tytułu zalicza się na pokrycie należności na Fundusz Emerytur Pomostowych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Z kwoty pozostałej po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1, pokrywa się należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Z kwoty pozostałej po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 2, pokrywa się proporcjonalnie należności Funduszu Pracy, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Funduszu Solidarnościowego, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności (§ 14).
15. Rozliczenie stanu konta płatnika składek następuje w systemie teleinformatycznym systemu, na podstawie algorytmu i automatycznie. Omówiony wyżej stan konta ubezpieczonego to dokument, który zgodnie z art. 34 ust. 2 u.s.u.s. jest środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Dokument taki jest bowiem sporządzony przez uprawniony podmiot w ramach kompetencji ustawowych, wynikających z art. 68 u.s.u.s. i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., którego obalenie wymaga przeprowadzenia kontrdowodu przez podważającego taki dokument (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 kwietnia 2024 r., I SA/Sz 710/23, CBOSA).
O rozliczeniu wpłat (kolejności i sposobie) skarżąca była informowana przez organ. W zarzutach (od początku ich sformułowania aż do skargi) nie ma jednak żadnej konkretyzacji odnoszącej się do stanu rozliczeniowego poprzez choćby wskazanie, które konkretnie wpłaty nie zostały jej zdaniem prawidłowo rozliczone w systemie zaliczone i jak przedstawiać się powinno rozliczenie na dzień wystawienia upomnienia i tytułów wykonawczych. W zamian tego powielane są jedynie ogóle stwierdzenia o nierozliczeniu wpłat lub zwolnień, co nie znajduje potwierdzenia w przedstawionej przez organ dokumentacji dotyczącej stanu konta zobowiązanego.
16. Spoczywający na organie jako zarazem wierzycielu obowiązek wystawienia tytułów wykonawczych wynika z art. 6 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na podstawie art. 3a § 1 pkt 3 u.p.e.a., podstawą wystawienia tego tytułu są deklaracje rozliczeniowej złożone przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne. Zatem to deklaracja rozliczeniowa sporządzona zgodnie z przepisami stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Wynikające z wyżej omówionych dokumentów rozliczenie ich (na zasadach wskazanych w wyżej cytowanym rozporządzeniu) wykazało zaległości z tytułu składek objęte zarówno upomnieniami, jak i tytułami wykonawczymi. W konsekwencji, skoro dokonywane wpłaty skarżącej nie pokryły całości należności wykazanych w deklaracjach i zarazem konto ubezpieczonego uwzględniało okresy zwolnienia wynikające z wskazanych w skardze decyzji to obowiązek objęty podważanymi w zarzutach tytułami wykonawczymi nie wygasł. Jak wynika to akt sprawy egzekucja toczy się wobec należności niepokrytych wpłatami skarżącej. Egzekwowany obowiązek na dzień wystawienia tytułów wykonawczych był wymagalny w kwotach tam stwierdzonych i nie zaistniały w sprawie przesłanki wymienione w 33 § 2 pkt 4 i 5 u.p.e.a.
Podkreślić tu należy, czego nie rozróżnia skarga, ewentualne zapłaty dokonane już po wystawieniu tytułów i wszczęciu egzekucji po wszczęciu egzekucji pozostają nieistotne dla oceny zarzutu ich dotyczącego (we wniosku o ponownie rozparzenie sprawy z dnia 11 lipca 2023 r. podniesiono wpłatę skarżącej z dnia [...] lutego 2023 r., por. k. 47 i 48 akt administracyjnych). Ich uwzględnienie następuje bowiem w innym trybie. Weryfikacja i kontrola sądowa dotyczy, zgodnie z art. 33 § 2 pkt 4 i 5 u.p.e.a. stanu faktycznego na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. skupia się w efekcie na porównaniu dat zdarzeń, mających znaczenie prawne dla oceny rzeczonej przesłanki
Należy też zwrócić uwagę na to, że zarzut dotyczący nieuwzględnienia okresu zwolnienia był spóźniony, gdyż ta okoliczność została podniesiona nie w zarzutach, lecz dopiero w toku ich rozpatrywania i to w ramach drugiego z kolei wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. pismo z dnia [...] lutego 2024 r., k. 68-69).
17. Nie jest też trafne stanowisko pełnomocnika skarżącej co do konieczności każdorazowej aktualizacji upomnienia. Celem upomnienia jest zapewnienie prawidłowości pouczenia podmiotu zobowiązanego o skutkach niewykonania obowiązku i niezastosowania się do upomnienia czyli skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Dzięki temu nie ma konieczności późniejszego wszczynania egzekucji. Jest to wymóg konieczny poprzedzający wszczęcie egzekucji ale nie stwierdza ono, nie potwierdza lub nie odmawia stwierdzenia lub potwierdzenia określonych uprawnień lub obowiązków. Jeśli zatem w reakcji na upomnienie w okresie wskazanego w nim terminu zobowiązany uiści część należności, to tytuł musi być o tę część zaktualizowany. Nie ma jednak potrzeby wystawiania kolejnego upomnienia i aktualizowania go po każdej wpłacie (tym bardziej, gdy zapłata następuje już po wystawieniu tytułu wykonawczego). Prowadziłoby to do sparaliżowania postępowania egzekucyjnego.
18. W sprawie nie wystąpiły zatem przyczyny uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy w oparciu o zebrany kompletny materiał dowodowy, poddany przez organy ocenie w sposób nienaruszający przepisów postępowania, w tym powołanych w skardze art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy uzasadniły też wydane rozstrzygnięcia w sposób wymagany w art. 107 k.p.a. Pewne niedostatki argumentacyjne uzasadnienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.