II SA/Go 308/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2023-07-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplinaetyka zawodowazwolnienie lekarskiekurator społecznyodpowiedzialność dyscyplinarnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta na karę nagany, uznając, że wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, wykonując obowiązki kuratora społecznego.

Policjant został ukarany naganą za naruszenie zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej, polegające na wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego do wykonywania odpłatnych obowiązków kuratora społecznego. Sąd administracyjny utrzymał w mocy orzeczenie o karze nagany, uznając, że działania policjanta były niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego i podważały zaufanie do Policji, mimo że organ odwoławczy uchylił część orzeczenia dotyczącą drugiego zarzutu. Sąd podkreślił specyfikę stosunku służbowego policjanta i odrzucił argumentację opartą na przepisach Kodeksu pracy.

Sprawa dotyczyła skargi nadkomisarza P.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, który utrzymał w mocy karę nagany wymierzoną policjantowi przez Komendanta Powiatowego Policji. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasad etyki zawodowej przez wykorzystanie zwolnienia lekarskiego do wykonywania obowiązków kuratora społecznego oraz podjęcia zajęcia zarobkowego bez wymaganej zgody przełożonego. Organ I instancji uznał policjanta za winnego obu przewinień, wymierzając karę nagany. Organ odwoławczy uchylił orzeczenie w części dotyczącej drugiego zarzutu (brak zgody na zajęcie zarobkowe), uznając, że policjant posiadał ważną zgodę, ale utrzymał w mocy karę nagany za naruszenie zasad etyki zawodowej poprzez wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjanta, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że wykonywanie obowiązków kuratora społecznego w okresie zwolnienia lekarskiego, które były zbliżone do obowiązków służbowych policjanta, stanowiło naruszenie zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej. Sąd podkreślił, że stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy i nie podlegają mu przepisy Kodeksu pracy, a celem zwolnienia lekarskiego jest powrót do zdrowia, a nie podejmowanie innych aktywności, nawet jeśli nie są sprzeczne z zaleceniami lekarskimi. Sąd odrzucił argumentację skarżącego opartą na orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym pracowników, wskazując na specyfikę służby policjanta i jego obowiązki wynikające ze ślubowania. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy ustawy o Policji, a wymierzona kara nagany była współmierna do popełnionego przewinienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego do wykonywania odpłatnych obowiązków kuratora społecznego, które są zbliżone do obowiązków służbowych policjanta, stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej, gdyż jest niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, jakim jest powrót do zdrowia i służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że policjant, wykonując obowiązki kuratora społecznego w okresie zwolnienia lekarskiego, działał niezgodnie z celem tego zwolnienia, które ma służyć powrotowi do zdrowia i służby. Podkreślono specyfikę stosunku służbowego policjanta, który nie jest stosunkiem pracy, a jego obowiązki etyczne i dyscyplinarne wykraczają poza sferę zawodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 132 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 225

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 1 lit d

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. Policji art. 132 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 62 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135i § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 134 § pkt. 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135j § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135n § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 134h § ust. 1 i 1a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135g § ust 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 132a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 135f § ust. 9 i 10

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 58 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 134

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

u.o. Policji art. 134h § ust. 1a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Zasady etyki zawodowej § § 2

Zasady etyki zawodowej policjanta

Zasady etyki zawodowej § § 1 ust. 1 i 2

Zasady etyki zawodowej policjanta

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystanie zwolnienia lekarskiego do wykonywania obowiązków kuratora społecznego stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej policjanta. Stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy i nie podlegają mu przepisy Kodeksu pracy. Cel zwolnienia lekarskiego to powrót do zdrowia i służby, a nie podejmowanie innych aktywności.

Odrzucone argumenty

Wykonywanie pracy kuratora społecznego w czasie zwolnienia lekarskiego nie stanowi ciężkiego naruszenia obowiązków, jeśli nie jest sprzeczne z zaleceniami lekarskimi. Zgoda na podjęcie zajęcia zarobkowego udzielona przez poprzedniego przełożonego jest nadal ważna. Postępowanie dyscyplinarne jest bezprzedmiotowe, jeśli policjant został zwolniony ze służby.

Godne uwagi sformułowania

wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem nie można uznać za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, ale funkcjonariuszem cel zwolnienia lekarskiego jest ściśle pojmowany

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sprawozdawca

Jarosław Piątek

przewodniczący

Krzysztof Rogalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad etyki zawodowej policjantów w kontekście wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz specyfika stosunku służbowego funkcjonariuszy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i jego obowiązków służbowych; argumentacja oparta na przepisach ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko interpretowane mogą być zasady etyki zawodowej i dyscypliny służbowej, nawet w kontekście zwolnienia lekarskiego. Pokazuje również rozróżnienie między stosunkiem służbowym a pracowniczym.

Czy policjant na zwolnieniu lekarskim może pracować jako kurator? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 308/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-07-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Jarosław Piątek /przewodniczący/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 3230/23 - Wyrok NSA z 2025-02-13
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, 225,239 par 1 pkt 1 lit d
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 132 ust 1, 134, art 134 h ust 1 i 1 a, art 134 ha, art 135 i, art 135 i, art 135 f ust 9 i 10
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary nagany I. oddala skargę, II. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej P.S. kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji (powoływany dalej również jako "organ I instancji", "KPP"), na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1882, ze zm.), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranegow postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko nadkomisarzowi P.S. (powoływanemu dalej również jako "obwiniony", "skarżący") - specjaliście Zespołu Profilaktyki Społecznej, Nieletnich iPatologii Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji, obwinionemu o to, że:
1. dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiuzasad etyki zawodowej przez działanie naruszające zasady praworządności, w ten sposób, że w okresie orzeczonej niezdolności do służby, tj. od [...] kwietnia 2022r. do [...] września2022r., w krótkich odstępach czasu w celu wykonania tego samego zamiaru wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, realizując obowiązki sądowego kuratora społecznego Sądu Rejonowego Zespołu Kuratorskiego Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich, przez wielokrotnenawiązywanie osobistych i telefonicznych kontaktów z podopiecznymi, osobami ześrodowiska nadzorowanego oraz z instytucjami publicznymi do przydzielonych mu spraw
osygnaturze akt: [...], tj. art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta", stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz. 3), w zw. z art. 132c ustawy o Policji;
2. w okresie od [...] kwietnia 2022r. do [...] września 2022r., podjął zajęcie zarobkowe pozasłużbą, polegające na odpłatnej realizacji obowiązków społecznego kuratora Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia
w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich Sądu Rejonowego, czym dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej przez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego uzyskania uprzednio pisemnej zgody przełożonego Komendanta Powiatowego Policji na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, tj. art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji;
uznał wyżej wskazanego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej i ukarał go karą nagany, tj. art. 135i ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 134 pkt. 2 ustawy o Policji.
W motywach uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że nadkom. P.S. od dnia [...] kwietnia 2022r. nieprzerwanie do chwili zakończenia czynności dowodowych wpostępowaniu dyscyplinarnych, tj. do
[...] stycznia 2023r. przebywał na zwolnieniu lekarskim (ostatnie zwolnienie lekarskie wystawione na okres od [...] stycznia 2023r.). W dniu [...] września 2022r. dzielnicowa Rewiru Dzielnicowych KPP sierż. szt. Ż.K., pełniąc służbę obchodową, około godziny 16:30 udała się do miejsca zamieszkania W.K. celem przeprowadzenia wizyty do procedury "Niebieska Karta". W trakcie przeprowadzanych czynności W.K. odebrała połączenie telefoniczne, informując funkcjonariuszkę, że musi je odebrać gdyż dzwoni kurator, jednocześnie nie informując policjantki, kto- z imienia i nazwiska- pełni tę funkcję. Po zakończonej rozmowie telefonicznej W.K., poinformowała funkcjonariuszkę, że kurator jest w pobliżu i zaraz przyjdzie do mieszkania. Po chwili do mieszkania wszedł nadkom. P.S.. Obecność P.S. zaskoczyła funkcjonariuszkę, gdyż posiadała ona wiedzę, iż policjanta nie ma w służbie od dłuższego czasu. P.S., na widok funkcjonariuszki, skierował do niej słowa: "Ż. mnie tutaj nie było". Policjantka zadała obwinionemu pytanie, o powód jego wizyty u W.K., uzyskując odpowiedź, iż jest on kuratorem w tej rodzinie. Obwiniony, choć na wstępie zaznaczył Ż.K., aby obecność jego uszła w niepamięć, to nie zaniechał czynności kuratora i dokonywał ustaleń w zakresie okoliczności wizyty przedstawiciela Policji w nadzorowanej przez obwinionego rodzinie. Wobec faktu, iż czynności policjantki, dobiegły końca, opuściła ona mieszkanie W.K., w którym pozostał obwiniony.
KPP zaznaczył, że wersję przedstawioną przez sierż. szt. Ż.K. potwierdziła w zeznaniach W.K.. Wskazała, że od około 7 miesięcy ma przydzielonego kuratora sądowego, który przychodzi do jej miejsca zamieszkania jeden, do dwóch razy w miesiącu. Jest to zawsze ten sam kurator, lecz pamięta wyłącznie jego imię "P.". Kobieta potwierdziła fakt jednoczesnej wizyty w jej miejscu zamieszkania funkcjonariuszki Ż.K. oraz kuratora o imieniu P.. Podczas tego spotkania między kuratorem a funkcjonariuszką Policji miała miejsce rozmowa na temat przyczyn wizyty pani policjant. Ponadto jak wskazała, kurator przyszedł do jej miejsca zamieszkania,aby sprawdzić czy jest trzeźwa, jak wygląda i jak się ma jej niespełna roczna córka J., i czy wszystko u nich jest w porządku.
Organ I instancji wskazał, że z przesłanej korespondencji Kierownika
Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej SR wykonującej orzeczenia w sprawach rodzinnych i nieletnich wynika, że P.S. w Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej wykonującej orzeczenia wsprawach rodzinnych i nieletnich pełni funkcje kuratora społecznego. W okresie od [...] kwietnia 2022 r. do dnia [...] września 2022 r. także pełnił powyższe funkcje. W swoich zadaniach kurator społeczny wykonuje stałe nadzory nad podopiecznymi i wywiady kontrolne, w różnych godzinach, jest to tzw. zadaniowy system pracy (w środowisku może przebywać w godzinach 7:00-22:00). Ogólna liczba wykonanych czynności przez P.S. w powyższym okresie oscyluje w granicach "60-120 lub więcej". W kolejnej przesłanej przez Kierownika Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej korespondencji, przedstawiony został wykaz czynności jakie podejmował obwiniony w okresie od [...] kwietnia 2022r. do września 2022r., z wyszczególnieniem czynności podejmowanych przez niego osobiście oraz w kontakcie telefonicznym. Analiza wykazała, że obwiniony w okresie orzeczonego zwolnienia lekarskiego łącznie do dnia [...] września 2022r. wykonał 164 czynności, w tym 46 razy dokonywał ustaleń za pośrednictwem rozmów telefonicznych i 118 razy osobiście udawał się dopodopiecznych- nadzorowanych, instytucji publicznych, przeprowadzał osobiście wywiady środowiskowe oraz prowadził ustalenia w kontakcie bezpośrednim z asystentami rodziny. W powyższym czasie przydzielonych miał do realizacji 10 nadzorów oraz 15 spraw, w których wykonywał wywiady kontrolne.
Dalej organ I instancji wskazał, że z uzyskanej w Zespole Kadr i Szkolenia Komendy Powiatowej Policji dokumentacji wynika, że [...] stycznia 2015r. obwiniony raportem skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na pełnienie funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. Komendant Powiatowy Policji przychylił się do powyższej prośby, udzielając obwinionemu zgody na pełnienie funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym. W uzasadnieniu raportu wskazane zostało, że udzielona zgoda może zostać w każdym czasie cofnięta, gdy wykonywane zajęcie zarobkowe w szczególności będzie podważało zaufanie do Policji, zakłóci wykonywanie obowiązków służbowych lub naruszy prestiż służby i wygasa z dniem zmiany przełożonego właściwego w sprawach osobowych, tj. Komendanta Powiatowego Policji. Zmiana przełożonego właściwego w sprawach osobowych, tj. Komendanta Powiatowego Policji insp. Z.T. nastąpiła wraz z objęciem stanowiska Komendanta Powiatowego Policji przez kom. M.S., tj. w dniu [...] marca 2016r. Natomiast akta osobowe nadkom. P.S. ID [...], zawierają wyłącznie zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego wydaną w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. Komendanta Powiatowego Policji insp. Z.T.. W aktach osobowych, nie ma również innego prócz ww. raportu z dnia [...] stycznia 2015r. z prośbą
o wyrażenie z gody na podjęcie zajęcia zarobkowego poprzez wykonywanie funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym.
Organ I instancji podkreślił, że obwiniony nie skorzystał z prawa do złożenia wyjaśnień, jak również z prawa do zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. Na etapie prowadzonych czynności dowodowych wyzwany był czterokrotnie do stawiennictwa w KPP, w celu złożenia wyjaśnień oraz zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. Trzy razy korespondencja wysłana była za pośrednictwem Poczty Polskiej. Adresat nie podjął przesyłki- zwrot do KPP. W jednym przypadku rzecznik dyscyplinarny zlecił funkcjonariuszom Komendy Powiatowej Policji doręczenie wezwania do miejsca zamieszkania obwinionego. Mł. asp. K.B. na powyższą okoliczność sporządził notatkę urzędową w której wskazał, że "w miejscu zamieszkania obwinionego, zastano partnerkę nadkom. P.S., tj. A.Ż., która oświadczyła, że jej partner P.S. nie odbierze żadnej korespondencji, nie ma możliwości rozmowy z ww., jest on w trakcie leczenia farmakologicznego-psychiatrycznego i w tej chwili śpi". A.Ż. nie podjęła korespondencji zaadresowanej do nadkom. P.S..
KPP stwierdził, że wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi o wykorzystaniu zwolnienia niezgodnie
z jego celem, którym jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy.
W jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści "chory może chodzić" upoważnia go jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską. Zatem fakt, że korzystający ze zwolnienia lekarskiego może chodzić, nie jest tożsamy z możliwością gospodarowania czasem zwolnienia od pracy/służby w sposób dowolny. Korzystający ze zwolnienia lekarskiego, chory powinien podejmować jedynie taką aktywność, która jest potrzebna do jego codziennego funkcjonowania i która jest nastawiona na poprawę stanu zdrowia. Podejmowanie się innych zajęć, niezwiązanych z leczeniem i niezaleconych przez lekarza należy traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.
W ocenie organu I instancji choroba funkcjonariusza Policji wiąże się z jego absencją w służbie, zwolnieniem od wykonywania obowiązków służbowych oraz obciążeniem obowiązkami służbowymi, wynikającymi z zakresu obowiązków Policjanta, innych pozostających w służbie funkcjonariuszy.Obwiniony powinien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu
i umiejętnościom, tymczasem jego absencja od dnia [...] kwietnia 2022r. do dnia
[...] stycznia 2023 r. wyniosła niemal 10 miesięcy, w tym od dnia ujawnienia przewinienia dyscyplinarnego tj. [...] września 2022r., była nadal kontynuowana
i wyniosła 5 miesięcy. Powyższa sytuacja rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby. Długotrwała, ciągła nieobecność obwinionego w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego funkcjonariusza, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Zwiększona liczba zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości zleconych zadań. Taki stan rzeczy sprzeczny jest z interesem organu Policji i godzi w "ważny interes służby". Sytuacja taka może rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce.
Organ I Instancji podkreślił, że obwiniony od [...] kwietnia 2022r. przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, a jak zostało udowodnione w przedmiotowym postępowaniu od [...] kwietnia 2022 r. do [...] września 2022r., dokonywał licznych czynności będących obowiązkami kuratora społecznego. W tym czasie blisko 120 razy osobiście kontaktował się i odwiedzał podopiecznych-dozorowanych, spotykał się z przedstawicielami instytucji publicznych, dokonywał ustaleń z asystentami rodziny, przeprowadzał wywiady środowiskowe oraz sporządzał na tę okoliczność wymaganą przepisami dokumentację służbową, jednocześnie nie realizował obowiązków służbowych wynikających ze stosunku służby w Policji, przedkładając
w Komendzie Powiatowej Policji kolejne zwolnienia lekarskie. Charakter Kuratorskiej Służby Sądowej, której celem jest przeciwdziałanie niedostosowaniuspołecznemu w warunkach wolnościowych i podejmowane w tym celu zadania o charakterze wychowawczo- resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym w środowisku życiowym podopiecznego sądu, obligowało przebywającego na zwolnieniu lekarskim obwinionego nadkom. P.S. do przebywania w miejscach i z osobami oraz realizacji zadań zbieżnych, z zadaniami wynikającymi z jego stosunku służbowego. Zgodnie z kartą opisu stanowiska pracy, do zadań służbowych policjanta P.S. należą działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa nieletnich. W codziennej służbie ujawnia czyny karalne nieletnich, zbiera dowody wskazujące na zagrożenie demoralizacją osób nieletnich;edukuje dzieci i młodzież poprzez działania profilaktyczne.
Organ I instancji stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności, nie można uznać zachowania obwinionego za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz pracodawcy i innych policjantów, obciążonych w tym czasie dodatkowymi obowiązkami służbowymi. Zaświadczając o niezdolności do realizacji obowiązków służbowych obwiniony, winien wyłącznie podejmować działania służące poprawie stanu zdrowia. Fakt, iż realizując obowiązki kuratora społecznego, zbieżne
z zakresem obowiązków, których wykonywanie nie było mu wskazane, co wynika
z przedkładanego zwolnienia lekarskiego, świadczy o tym, że podejmował się zajęć, niezwiązanych z leczeniem i niezaleconych przez lekarza, a tym samym korzystał ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.
KPP wskazał, że obwiniony służbę w Policji pełni od [...] stycznia 1996 r. W dniu [...] listopada 2014r. rozkazem nr [...] wydanym przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej został mianowany na pierwszy stopień oficerski. Obwiniony jest policjantem z długoletnim stażem, jak również doświadczonym oficerem Policji. Znane mu są zasady etyki zawodowej Policjanta, wprowadzone jako załącznik do powołanego powyżej zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r., który potrzebę wprowadzenia tych zasad uzasadniał znaczeniem problematyki moralnej w wykonywaniu zawodu policjanta i jego służebną wobec społeczeństwa rolą, a także koniecznością wzmocnienia oraz uzupełnienia obowiązków i praw policjantów wynikających z demokratycznie stanowionego prawa. Ponadto nadkom. P.S. wstępując do służby złożył ślubowanie (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji), zobowiązując się do m.in. do przestrzegania zasad etyki zawodowej.
Organ I instancji podkreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji jest specyficznym stosunkiem prawnym, charakteryzującym się ścisłym podporządkowaniem przełożonemu i potrzebami służby, a odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych jednostkom organizacyjnym Policji. Dobro służby oraz troska o umacnianie autorytetu tej formacji wymagają nie tylko wiedzy merytorycznej, ale również dochowania zasad etyki. Nie do przyjęcia jest sytuacja, że policjant powołany do zapobiegania i wykrywania patologii wśród innych osób, sam obowiązującego prawa nie przestrzega. W świetle art. 58 ust. 1 ustawy o Policji policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.
KPP stwierdził, że obwiniony swoim zachowaniem wyczerpał przesłanki określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej. Przewinienie to jest zawinione, przewidując możliwość jego popełnienia obwiniony na to się godził. Działał on umyślnie w zamiarze bezpośrednim przedkładając interes prywatny ponad interes służby.
Organ I instancji zaznaczył przy tym, że podstawowym obowiązkiem funkcjonariusza Policji jest pełnienie służby, do której wstąpił dobrowolnie, godząc się na pewne ograniczenia, ale również wynikające z tego przywileje. Przebywając na zwolnieniu lekarskim, funkcjonariusz przede wszystkim powinien dołożyć wszelkich starań, aby jak najszybciej ponownie podjąć służbę, bowiem podczas jego nieobecności przypisane mu obowiązki służbowe realizują inni funkcjonariusze Policji.
W odniesieniu do zarzutu drugiego organ I instancji wskazał, obwiniony raportem z dnia [...] stycznia 2015r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji insp. Z.T., z prośbą o wyrażenie zgody na pełnienie funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym. Uzyskał taką zgodę, jednak w uzasadnieniu wskazane zostało, żeudzielona zgoda wygasa z dniem zmiany przełożonego właściwego w sprawach osobowych,tj. Komendanta Powiatowego Policji. Zmiana przełożonego właściwego w sprawach osobowych, tj. Komendanta Powiatowego Policji insp. Z.T. nastąpiła wraz z objęciem stanowiska Komendanta Powiatowego Policji przez kom. M.S., tj. w dniu [...] marca 2016r.Obwiniony, stosownie do art. 62 ust. 1 ustawy o Policji, winien był zatem ponownie zwrócić się do przełożonego przed podjęciem zajęcia zarobkowego poza służbą, aby ten mógł dokonać oceny, czy jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa wykonywanie wskazanej działalności przez funkcjonariusza, czego nie uczynił naruszając dyscyplinę służbową wyrażoną w treści art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, i jak wykazano w zarzucie pierwszym w okresie od [...] kwietnia do [...] września 2022 r. realizował czynności wynikające z obowiązków kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym.
Dalej organ I instancji podkreślił, że uwzględniając treść art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, poddał ocenie również zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby policjanta uwzględniający opinię służbową, okres pozostawania
w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące jak
i obciążające.Stwierdził, że zachowanie i postawa skarżącego zasługują na negatywną ocenę oraz stawiają go w negatywnym świetle, dlatego musi on ponieść surowe konsekwencje dyscyplinarne, przy czym w jego zachowaniu nie dopatrzono się okoliczności łagodzących. O nagannej postawie funkcjonariusza nie tylko świadczą opisane powyżej względy, ale również lekceważące, pozbawione dobrej woli podejście do toczącego się postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony w sposób niezrozumiały dla przełożonego dyscyplinarnego, nie podejmował korespondencji, choć posiada długoletnie doświadczenie zawodowe oraz stosowne wykształcenie wyższe służbowe i winny być mu znane i przede wszystkim rozumiane przepisy k.p.k. dotyczące chociażby doręczeń oraz usprawiedliwienia nieobecności w wyznaczonych do stawiennictwa terminach. W tym kontekście KPP podkreślił, że nie same ustawy, regulaminy oraz przepisy normują problemy zgodnego z prawem i etycznego zachowania policjanta. Bardzo ważną rzeczą jest, aby to właśnie sami zainteresowani uświadamiali obie potrzebę dbałości o odpowiednią postawę moralną własną i praworządne zachowanie.
W ocenie organu I instancji zachowanie i postawa, a także motywacja skarżącego zasługują na surową ocenę oraz stawiają go w negatywnym świetle. Postępowanie obwinionego należy ocenić szczególnie krytycznie, bowiem jako doświadczony policjant, oficer Policji powinien postępować w taki sposób, aby dawać rękojmię, że spełnia wymagania jakie stawia przed nim służba w Policji. Dokonując oceny wydanej w dniu [...] grudnia 2020r. pozytywnej opinii służbowej, nie można przyjąć jej jako okoliczności łagodzącej i zasługującej na uwzględnienie, gdyż wydana opinia oceniała służbę policjanta pełnioną w okresie zbyt odległym od zaistniałego zdarzenia, tj. od [...] grudnia 2017r. do [...] listopada 2020r.
Od powyższego orzeczenia P.S. wniósł odwołanie zarzucając mu:
1. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wydanie rozstrzygnięcia bez wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, bez uwzględniania dotychczasowej postawy i właściwości osobistej obwinionego,
także jego stosunku do wykonywanej pracy, opinii służbowej oraz okresu pozostawania w służbie i tym samym uwzględnienie okoliczności przemawiających jedynie na jego niekorzyść;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że obwiniony podjął zajęcie zarobkowe poza służbą, polegające na odpłatnej realizacji obowiązków społecznego kuratora Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich Sądu Rejonowego bez uprzedniej pisemnej zgody przełożonego Komendanta Powiatowego Policji w sytuacji, kiedy obwiniony posiadał zgodę Komendanta Powiatowego Policji insp. Z.T. na podjęcie tej funkcji.
Wobec powyższego obwiniony wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia
i uniewinnienie go na podstawie o art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
Orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji (powoływany dalej również jako "organ odwoławczy", "KWP"), na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej uznania winnym obwinionego popełnienia czynu opisanego w pkt 2 zaskarżonego orzeczenia oraz uniewinniłobwinionego od zarzucanego mu czynu opisanego w tym punkcie (pkt 1 orzeczenia) a w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy (pkt 2 orzeczenia).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na treść art. 132 ust. 1, art. 132a, art. 134h ust. 1 i 1a, art. 135g ust 1 ustawy o Policji następnie stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny zachowania obwinionego, w zakresie zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych. Stan faktyczny w niniejszej sprawie można odtworzyć na podstawie znajdującego się w aktach postępowania materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków: Ż.K. (karta 9), W.K. (karta 17) oraz pisma z Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2022 r. (karta 19-20).
W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy, wbrew stanowisku obrońcy, wskazuje, że obwiniony popełnił pierwsze z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych. Niezaprzeczanie w okresie od [...] kwietnia 2022 r. do
[...] września 2022 r. podjął zajęcie zarobkowe poza służbą, polegające na odpłatnej realizacji obowiązków społecznego kuratora Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich Sądu Rejonowego. Z materiału dowodowego wynika, iż obwiniony w czasie absencji chorobowej łącznie wykonał 164 czynności, w tym 46 razy dokonywał ustaleń za pośrednictwem rozmów telefonicznych i 118 razy osobiście udawał się do nadzorowanych podopiecznych, instytucji publicznych, przeprowadzał osobiście wywiady środowiskowe oraz prowadził ustalenia w kontakcie bezpośrednim z asystentami rodziny. W czasie orzeczonej niezdolności do służby realizował czynności społecznego kuratora w 10 nadzorach oraz 15 sprawach, w których wykonywał wywiady kontrolne. Obwiniony bezsprzecznie miał świadomość, iż swoim postępowaniem narusza zasady etyki zawodowej, o czym świadczy chociażby dialog jaki przeprowadził w mieszkaniu jednej z nadzorowanych przez niego osób, gdzie przypadkiem spotkał się z realizującą obowiązki służbowe policjantką Ż.K.. Po tym incydencie obwiniony nie zaprzestał realizacji czynności kuratora społecznego w czasie absencji chorobowej, o czym świadczy pismo z dnia [...] listopada 2022 r.z Sądu Rejonowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że czyn ciągły opisany w pkt 1 niniejszego orzeczenia świadczy o rażącym naruszeniu przez obwinionego zasad etyki zawodowej policjanta. Wskazał, że zgodnie z § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji, w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej, policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania były przykładem praworządności i prowadziły do pogłębienia społecznego zaufania do Policji. Podczas zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby i wykonywania innych czynności, mających związek ze służbą.
Z tego też względu przejawem troski policjanta o dobro służby winno być stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności, mogących przedłużyć nieobecność w służbie. Ponadto nieobecność policjanta
w służbie spowodowała utrudnienia w realizacji ustawowych zadań Policji, co oznacza -wobec konieczności zapewnienia ciągłości służby - rozłożenie jego obowiązków służbowych na pozostałych policjantów komórki organizacyjnej, w której pełni on służbę, na czas jego nieobecności. Obwiniony świadomie wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, czego nie można uznać za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów.
W ocenie KWP bezsprzecznie tolerowanie zachowania obwinionego wpływałoby negatywnie na stosunki interpersonalne w Komendzie Powiatowej Policji. Każda absencja chorobowa funkcjonariusza Policji powoduje konieczność przydzielenia wykonywanych przez niego obowiązków innemu policjantowi, co zagraża w bezpośredni sposób efektywnej realizacji zadań Policji jako formacji, które wiążą się ze zwalczaniem i zapobieganiem przestępczości, a także dyscyplinie i motywacji pozostałych funkcjonariuszy i pracowników macierzystej jednostki obwinionego. Zarówno przełożeni jak i współpracownicy obwinionego mieli prawo oczekiwać, że będzie w stosunku do nich lojalny i korzysta ze zwolnienia lekarskiego, celem jak najszybszego powrotu do zdrowia i służby.
Organu odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na przyjęcie za udowodniony fakt wykorzystania obwinionego zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Stąd też należy uznać, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, nieprzestrzegając zasad etyki zawodowej, w taki sposób, że w okresie orzeczonej niezdolności do służby, wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem. Potwierdzają to zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków, jak i dokumentacja nadesłana przez Sąd Rejonowy. Przewinienie jakiego dopuścił się obwiniony opisane w pkt 1 zaskarżonego orzeczenia jest zawinione. Policjant przewidywał możliwość jego popełnienia i na to się godził. Biorąc pod uwagę okoliczności popełnionego przewinienia, należy uznać, iż obwiniony działał umyślnie i popełniłje w zamiarze bezpośrednim przedkładając interes prywatny ponad interes służby. Dowodem powyższego jest przesłuchanie świadka Ż.K..
KWP stwierdził, iż nie można się zgodzić z argumentacją obrońcy, że zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądowym popełnione przez obwinionego powyższe przewinienie dyscyplinarne nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, ponieważ wykonywana przez obwinionego praca w czasie zwolnienia lekarskiego nie była sprzeczna z zaleceniami lekarskimi. Organ odwoławczy podkreślił, iż opisana w cytowanym przez obrońcę orzecznictwie mowa jest o wykonywaniu pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego. Policjant natomiast nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. -Kodeks pracy, ale funkcjonariuszem pełniącym służbę w określonej jednostce Policji, a co za tym idzie -jego stosunek służbowy nie jest stosunkiem pracy, lecz stosunkiem administracyjnym. Obwiniony jest policjantem i jego stosunek służbowy powstał w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, a nie umowy o pracę. W związku z czym podlega on normom prawnym zawartym
w ustawie o Policji oraz uszczegóławiającym je aktom wykonawczym. Wobec powyższego obwiniony nie dopuścił się, wbrew stanowisku obrońcy, naruszenia obowiązków pracowniczych, a przewinienia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji polegającego na nieprzestrzeganiu etyki zawodowej. Organ odwoławczy podkreślił, że przewinienia dyscyplinarne są stopniowalne. Ocena wagi czynu należy do przełożonego dyscyplinarnego. W świetle okoliczności towarzyszących przewinieniu dyscyplinarnemu opisanemu w pkt 1 zaskarżonego orzeczenia, takim jak postawa obwinionego w tracie jego umyślnego popełnienia
w zamiarze bezpośrednim, w ocenie organu II instancji nie może świadczyć o jego znikomej lub mniejszej wadze. KWP zaznaczył przy tym, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż obwiniony od dnia [...] kwietnia 2022 r. do dnia zakończenia czynności dowodowych przebywał na zwolnieniu lekarskim. Nie stawiał się na wysyłane przez rzecznika dyscyplinarnego wezwania. Nie ustosunkował się do przedstawionych mu zarzutów. Organ biorąc pod uwagę treść artykułu 135f ust. 10 ustawy o Policji zakończył niniejsze postępowanie bez udziału obwinionego. Natomiast obrońca obwinionego w rozpatrywanym odwołaniu nie zaprzeczył wykonywaniu przez policjanta czynności kuratora w trakcie trwania absencji chorobowej, podniósł jedynie, iż w jego ocenie jest to czyn, który nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych.
Ustosunkowując się do zarzutów obrońcy poczynionych pod kątem drugiego
z zarzucanych P.S. przewinień dyscyplinarnych, organ odwoławczy stwierdził, że obwinionemu nie można przypisać jego popełnienia. Wyjaśnił, że nadesłanych przez KPP aktach osobowych obwinionego znajduje się rozkaz personalny KPP nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (karta 153). Z tego rozkazu wynika, iż obwinionemu została udzielona na czas nieokreślony zgodna na pełnienie odpłatnie funkcji kuratora społecznego przy Sądzie Rejonowym. Z treścipouczenia zawartego w rozkazie wynika, iż organ w każdym czasie mógł cofnąć udzieloną zgodę. Organ odwoławczy zaznaczył, że dokonał przeglądu akt osobowych obwinionego i nie ujawnił w nich decyzji przełożonego do spraw osobowych, która świadczyłaby o cofnięciu niniejszej zgody. Wskazał przy tym, że art. 62 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że "policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji." Co do zasady policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego w czasie służby. Nie jest to jednak zakaz o charakterze absolutnym. Policjant może bowiem podejmować zajęcie zarobkowe, ale poza służbą -w czasie wolnym od służby i pod warunkiem, że na podjęcie zajęcia zarobkowego otrzyma na piśmie zgodę przełożonego. Z treści cytowanego artykułu nie wynika, o jakiego przełożonego policjanta chodzi. Niemniej jednak z § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1113 ze zm.) wskazuje, że sprawy osobowe policjantów dotyczą między innymi udzielenia zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą. Udzielenie zezwolenia na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą jest zatem sprawą osobową, a sprawy osobowe policjanta załatwia przełożony właściwy w sprawach osobowych. Określenie "przełożony w sprawach osobowych" oznacza przełożonego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. Biorąc pod uwagę powyższy zapis, KWP stwierdził, że przełożonym właściwym do udzielenia zgody obwinionemu na zajęcie zarobkowe poza służbą był Komendant Powiatowy Policji. Obwiniony w czasie udzielania zgody był funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji i nie zmienił jednostki organizacyjnej, w której pełnił służbę. Wobec powyższego niniejsza zgoda nie wygasła, ani też jak wynika z jego akt osobowych nie została przez przełożonego właściwego do spraw osobowych cofnięta.
Na powyższego orzeczenie -co do jego pkt 2 – P.S., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę zarzucając mu:
1. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego zebranego
w chwili wydania decyzji;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że obwinionywykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem i tymsamym naruszył zasady etyki zawodowej poprzez działanie naruszającezasady praworządności, realizując w tym czasie obowiązki sądowegokuratora społecznego Sądu Rejonowego, przez wielokrotne nawiązywanie osobistych i telefonicznych kontaktów z podopiecznymi, osobami ze środowiska nadzorowanego oraz z instytucjami publicznymi w sytuacji, gdy wykonywanie tego zajęcia nie można uznać za sprzeczne z zaleceniami lekarskimi i jakoby przekreślało cele zwolnienia lekarskiego i najszybszy powrót do zdrowia, a tym samym do sprawowania służby, co wyklucza przyjęcie, iż nie przestrzegał etyki zawodowej;
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:
1. uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części oraz poprzedzającego go w tymzakresie orzeczenia KPP z dnia [...] stycznia 2023 r. i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylanie orzeczenia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2.zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, wtym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Skarżący podniósł, że KWP wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie wziął pod uwagę okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, uwzględniając tym samym jedynie okoliczności przemawiające na jego niekorzyść. Skarżący zaznaczył, że organ służbowy, podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych w art. 134 ustawy o Policji kar dyscyplinarnych, powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby, spowodowanego naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności - lekkomyślności). Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Kontrolna uznaniowości wzakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej, przewidzianej
w art. 134 ustawy o Policjiwszak sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. W ocenieskarżącego całkowicie pominięto dotychczasową postawę i właściwości osobisteobwinionego, a także jego stosunek do wykonywanej pracy, opinię służbową orazokres pozostawania na służbie.
Skarżący stwierdził, że oczywistym faktem jest, że w okresie, w którym korzystał zezwolnienia lekarskiego wykonywał funkcję kuratora sądowego, nie mniej jednak zwrócił uwagę na wypracowane w tym zakresie orzecznictwo zgodnie,
z którym "wykonywanie pracy (prowadzenie innej działalności) w czasie zwolnienia lekarskiego może być kwalifikowane jako naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Stanie się tak wówczas, gdy pracownik swoim zachowaniem przekreśla cele zwolnienia lekarskiego, czyli jak najszybszy powrót do zdrowia
i odzyskanie zdolności do wykonywania pracy. Nie stanowi natomiast ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych wykonywanie w czasie zwolnienia chorobowego pracy, która nie jest sprzeczna z zaleceniami lekarskim. Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Sądu Najwyższego – Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 11 czerwca 2003 r., sygn. akt: I PK 208/2002, LexPolonica nr 36588 oraz wyrok Sądu Najwyższego - Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt. I PKN 486/97, LexPolonica nr 332329.
Nadto skarżący zauważył, że popełnienie przewinienia dyscyplinarnego można zarzucić jedynie funkcjonariuszowi pozostającemu na służbie - zwolnienie policjanta ze służby powoduje bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego, a tym samym konieczność jego umorzenia, odwołując się w tym zakresie do wyroku WSA w Kielcach z 28 lutego 2008r., II SA/Ke 24/08, LEX nr 470693. Co do zaś zarzutu nieprzestrzegania zasad etyki, wskazał, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasady etyki zawodowej w służbach mundurowych, wydane napodstawie upoważnienia zawartego w ustawie, które nie mają charakteru powszechnie obowiązującego, mogą stanowić jednak element konkretyzacji norm prawnych zawartych w ustawie (por. wyrok TK z dnia 15 grudnia 1999 r., P 6/ 99, OTK 1999, nr 7, poz. 164). W związku z powyższym uznaje się, że chociaż przepisy dyscyplinarne nie realizują przyjętej w postępowaniach karnych zasady określoności czynu, to jednak odwołanie się w ich przypadku do zasad etyki zawodowej powoduje, iż stają się normami sankcjonowanymi prawnie.
Skarżący podniósł, że do pociągnięcia funkcjonariusza do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest dokładne wskazanie dopuszczonego się przez niego przewinienia, następstw jego określonego zachowania, wagi przewinienia, a także
- w miarę możliwości - przepisów, które nakazywały określone zachowanie. Nie będzie wystarczające do ukarania policjanta karą dyscyplinarną ogólne wskazanie, iż "nie dopełnił on swoich obowiązków" lub "przekroczył uprawnienia określone w przepisach prawa". Organ orzekający musitaksatywnie wskazać zarzucane funkcjonariuszowi Policji czyny, które zgodnie z ustawą o Policji stanowią przejaw naruszenia dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej. Z uwagi na to konieczne są wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, jego wszechstronne rozważenie i ocena, a także dokładne ustalenie na jego podstawie stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu. Podkreślił, że obwiniony świadomie wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, czego nie można uznać za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności –wobec braku wniosku strony i organu o przeprowadzenie rozprawy - na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia
2 marca 2020 r.o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniemi zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm). było powołane orzeczenie KWP z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]. Stosownie bowiem do art. 138 ustawy o Policji od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Przy czym w związku z wyraźnym określeniem zakresu zaskarżenia, zawartym w skardze, powyższa kontrola była ograniczona jedynie co do pkt 2 powyższego orzeczenia, w którym w pozostałym zakresieutrzymano w mocy orzeczenie KKP z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...], a mianowicie w części w jakiej uznano, iż skarżący dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej przez działanie naruszające zasady praworządności, w ten sposób,że w okresie orzeczonej niezdolności do służby, tj. od [...] kwietnia 2022r. do [...] września 2022r., w krótkich odstępach czasu w celu wykonania tego samego zamiaru wykorzystałzwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, realizując obowiązki sądowegokuratora społecznego Sądu Rejonowego Zespołu Kuratorskiego Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich, przez wielokrotnenawiązywanie osobistych i telefonicznych kontaktów z podopiecznymi, osobami ześrodowiska nadzorowanego oraz z instytucjami publicznymi do przydzielonych mu spraw
o wskazanych tam sygnaturach i wymierzono w związku z tym karę nagany.
Kwestionując pkt 2 zaskarżonego orzeczenia skarżący zarzuca organowi przede wszystkim naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a.przez błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w chwili wydania decyzji.Wyjaśnić należy, że zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 ustawy o Policji. Ustawa ta w sposób wyczerpujący normuje wszystkie fazy postępowania dyscyplinarnego, zarówno w zakresie wszczęcia, przebiegu, jak i formy zakończenia tego postępowania. Omawiana ustawa w art. 135pust.1 przewiduje jedynie odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów postępowania karnego w ściśle określonym zakresie, a mianowicie w zakresie rozdziału 14 (dotyczącego wezwań), rozdziału 15 (dotyczącego doręczeń), rozdziału 21 (dotyczącego świadków) . A zatem ustawodawca precyzyjnie wskazał do jakich konkretnych kwestii (środków) proceduralnych odpowiednie zastosowanie mają do prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przepisy Kodeksu postępowania karnego. W rozdziale 10 ustawy o Policji brak jest przepisu odsyłającego do odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach w niej nieuregulowanych. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą indywidualną załatwianą (rozstrzyganą) w formie decyzji administracyjnej. Zarówno więc z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną, zawartą w ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2022 r. IV SA/Wr 470/21). Zaskarżone orzeczenie nie może zatem naruszać powołanych przepisów art. 7 i art.80 k.p.a.
Zdaniem Sądu analiza akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącego wynika, że organ prowadząc to postępowanie zachował wymogi wynikające z przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji. Zaznaczyć należy, że skarżący wielokrotne był wzywany do złożenia wyjaśnień oraz zapoznania z aktami postępowania. Korespondencja wysłana była do skarżącego nie tylko za pośrednictwem Poczty Polskiej (adresat nie podejmował przesyłek). Podejmowane były bowiem próby doręczeniaza innego pośrednictwem innego funkcjonariusza, które również zakończyły się niepowodzeniem. Ponadto – jak wynika z notatki urzędowej rzecznika dyscyplinarnego z dnia [...] stycznia 2023 r. (k. 74 akt postępowania dyscyplinarnego) – skarżący w dniu [...] września 2022 r. w godzinach wieczornych, dzwoniąc na numer prywatny rzecznikadyscyplinarnego, konsultował się w sprawie wszczętego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Udzielono mu wówczas informacji, iż wydano postanowienieo wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, które zostało mu przesłane i winien je odebrać celem zapoznania się z treścią przedstawionego mu zarzutu oraz pouczeniem. Na pytanie skarżącego udzielono mu również informacji w przedmiocie możliwości reprezentowania go przez obrońcę na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego.
Skarżący miał zatem wiedzę o prowadzonym wobec niego postępowaniu jednakże nie skorzystał z prawa do złożenia wyjaśnień, jak również z prawa do zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego.Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 135f ust. 9 ustawy o Policji nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego w służbie, zwolnienie obwinionego od zajęć służbowych z powodu choroby oraz nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego nie wstrzymują biegu postępowania dyscyplinarnego, a czynności,
w których jest przewidziany udział obwinionego, nie przeprowadza się albo przeprowadza się w miejscu jego pobytu. Natomiast po myśli ust. 10 omawianego przepisu choroba obwinionego, świadka i innego uczestnika postępowania dyscyplinarnego stwierdzona zwolnieniem lekarskim usprawiedliwia nieobecność tych osób podczas czynności objętych danym postępowaniem przez okresy nie dłuższe niż łącznie 14 dni w ciągu całego postępowania dyscyplinarnego. Usprawiedliwienie nieobecności z powodu choroby za każdy następny jej okres wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza uprawnionego do wystawiania zaświadczeń potwierdzających niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie karne.
Zdaniem Sądy organy zgromadziły kompletny materiał dowodowy i podjęły wszelkie czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i informacje uzyskane z Sądu Rejonowego, oddaje pełny obraz sprawy i pozwala na dokonanie obiektywnej oceny zarzucanego skarżącemu przewinienia.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący w okresie od [...] kwietnia 2022 r. do [...] września 2022 r. będąc na zwolnieniu lekarskim podjął zajęcie zarobkowe poza służbą, polegające na odpłatnej realizacji obowiązków społecznego kuratora Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonującej Orzeczenia w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich Sądu Rejonowego. Wtym czasie łącznie wykonał 164 czynności, w tym 46 razy dokonywał ustaleń za pośrednictwem rozmów telefonicznych i 118 razy osobiście udawał się do nadzorowanych podopiecznych, instytucji publicznych, przeprowadzał osobiście wywiady środowiskowe oraz prowadził ustalenia w kontakcie bezpośrednim z asystentami rodziny. W czasieniezdolności do służby realizował czynności społecznego kuratora w 10 nadzorach oraz 15 sprawach, w których wykonywał wywiady kontrolne. Skarżący nie podważył skutecznie powyższychustaleń poczynionych przez organy. Wręcz przeciwnie potwierdził – zarówno w odwołaniu jak i w skardze do tutejszego Sądu – iż"oczywistym faktem jest, że obwiniony w okresie, w którym korzystał ze zwolnienia lekarskiego wykonywał funkcję kuratora sądowego".
Skarżący kwestionując przedmiotowe orzeczenie odwołuje się do orzeczeń Sądu Najwyższego i podnosi, że wykonywanie pracy (prowadzenie innej działalności) w czasie zwolnienia lekarskiego może być kwalifikowane jako naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Stanie się tak wówczas, gdy pracownik swoim zachowaniem przekreśla cele zwolnienia lekarskiego, czyli jak najszybszy powrót do zdrowia i odzyskanie zdolności do wykonywania pracy. Nie stanowi natomiast ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych wykonywanie w czasie zwolnienia chorobowego pracy, która nie jest sprzeczna
z zaleceniami lekarskimi. Ponadto wskazuje, że popełnienie przewinienia dyscyplinarnego można zarzucić jedynie funkcjonariuszowi pozostającemu na służbie, a zwolnienie policjanta ze służby powoduje bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego, a tym samym konieczność jego umorzenia.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że powołane przez skarżącego orzeczenia Sądu Najwyższego zostały wydane na gruncie ustawy Kodeks pracy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, ale funkcjonariuszem pełniącym służbę w określonej jednostce Policji, a co za tym idzie, jego stosunek służbowy nie jest stosunkiem pracy, lecz stosunkiem administracyjnym, wobec którego nie stosuje się przepisów prawa pracy.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Otwarty katalog zachowań stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej określa 132 ust. 3 tej ustawy. Z kolei § 1 ust. 1 i 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta stanowi, że zasady etyki zawodowej policjanta wynikają
z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Zgodnie z § 2 powyższego załącznika, w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Niewątpliwie policjant nie powinien naruszać powyższych zasad zarówno podczas wykonywania czynności służbowych, jak i poza służbą, w życiu prywatnym. Tym samym stanowisko skarżącego jakoby fakt, że dopuścił się on zarzucanego mu przewinienia gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim powoduje bezprzedmiotowość postępowania dyscyplinarnego jest chybione. Natomiast powołane w skardze orzeczenie WSA w Kielcach odnosiło się do sytuacji, gdy policjant został zwolniony ze służby. Wówczas postepowanie dyscyplinarne należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlega bowiem policjant pozostający w służbie. Analiza akta osobowych nie wskazuje, aby organy miały do czynienia z takim przypadkiem.
W rozpoznawanej sprawie podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego było przewinienie polegające na naruszeniu § 2 omawianego załącznika. Przepis ten zawiera ogólną klauzulę, która wyznacza dla policjantów kryteria prawidłowego zachowania we wszystkich tych przypadkach, które nie zostały bezpośrednio uregulowane w prawie lub zbiorze zasad etyki zawodowej policjanta. Kryteria te odwołują się w szczególności do zasad współżycia społecznego i wzorca zachowań praworządnych. Praworządność dotyczy tej sfery działań policjanta, która ma związek z wykonywaniem przez niego zadań Policji i podejmowaniem czynności urzędowych, jest ona bowiem kryterium kwalifikowania działań państwa i jego organów. Z kolei zasady współżycia społecznego uzasadniają objęcie odpowiedzialnością dyscyplinarną także zachowań niestanowiących wykonywania czynności służbowych. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z § 1 powyższego załącznika zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Oznacza to, że nie zawierają one co do zasady standardów moralnych odmiennych od powszechnie akceptowanych społecznie, mogą natomiast – ze względu na rodzaj i przedmiot służby – pewne wartości preferować, a obowiązki wysuwać na pierwszy plan, kosztem sfery prywatnej policjanta. Zawody, w których ze względu na ich doniosłość społeczną, istnieje uzasadnienie do tworzenia etyki zawodowej, cechują się zwiększonym rygoryzmem etycznym i podwyższeniem standardów zachowań dla osób ten zawód wykonujących. Każda osoba, decydując się na dobrowolne przystąpienie do służby w Policji, musi mieć świadomość, że ze służbą związane są nie tylko specjalne uprawnienia, ale i pewne ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, nielimitowanym czasem i trudnymi warunkami służby, obowiązkiem godnego zachowania się w służbie i poza nią, troską o prawidłową realizację zadań w imieniu Państwa oraz dbałością o kształtowanie autorytetu organów formacji Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy. Powyższe zasady wynikają z ustawy o Policji i policjant w momencie składania roty ślubowania zobowiązuje się do ich przestrzegania. Ze szczególnym charakterem tej służby publicznej jest związana jest odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci. Zauważyć należy, iż – co do zasady – wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem prowadzi do naruszenia przez policjanta obowiązujących go zasad wynikających z roty składanego ślubowania – art. 27 ust. 1 ustawy o Policji i jako takie uzasadnia jego odpowiedzialność dyscyplinarną. Zajęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby przyzwolenie na nadużywanie przez osoby uprawnione instytucji zwolnienia od zajęć służbowych w celach niepozostających w związku z rzeczywistym powodem wystawienia zwolnienia lekarskiego, podczas gdy oceniając zachowanie osoby korzystającej ze zwolnienia lekarskiego należy cel ten pojmować ściśle, a odstępstwa dopuszczać wyjątkowo (por. wyrok NSA z 21 października 2020 r. , I OSK 671/20 orazwyrok NSA z 22 września 2016 r., I OSK 1383/16).
Podczas zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby i wykonywania innych czynności, mających związek ze służbą.
Z tego też względu przejawem troski policjanta o dobro służby winno być stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności, mogących przedłużyć nieobecność w służbie. Ponadto nieobecność skarżącego
w służbie spowodowała utrudnienia w realizacji ustawowych zadań Policji, co oznacza -wobec konieczności zapewnienia ciągłości służby - rozłożenie jego obowiązków służbowych na pozostałych policjantów komórki organizacyjnej, w której pełni on służbę, na czas jego nieobecności.
Celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego policjanta pełnej zdolności dosłużby. Związane z konkretnym policjantem zaświadczenie lekarskie
o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby implikuje domniemanie, że policjant którego to zaświadczenie dotyczy, jest niezdolny do służby z powodu choroby przez okres wskazany w tym zaświadczeniu. Nawet zamieszczenie na druku zaświadczenia lekarskiego wystawionego policjantowi cyfry "2", tj. wskazanie lekarza, że "chory może chodzić", nie oznacza, że przebywający na zwolnieniu lekarskim policjant może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Powyższy zapis uprawnia policjanta jedynie do załatwiania podstawowych potrzeb życiowych, a więc do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, a więc przykładowo poruszania się po mieszkaniu, dokonania zakupów żywnościowych, leków, udania się na wizytę do lekarza, na zabiegi medyczne czy rehabilitacyjne. Zakres dopuszczalnego poruszania się policjanta z powyższym wskazaniem lekarskim co do zasady powinien ograniczać się do najbliższych okolic. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być bowiem traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (por. wyrok NSA z 30 lipca 2021 r., III OSK 3850/21 oraz wyrok NSA z 21 października 2020 r., I OSK 671/20).
W ocenie Sądu całokształt okoliczności faktycznych ujawnionych w niniejszym postępowaniu uprawniał organy do stwierdzenia, że skarżący swoim zachowaniem, tj. podejmowaniem pracy zarobkowej podczas zwolnienia lekarskiego, naruszył zasady etyki zawodowej. Podkreślić należy na gruncie niniejszej sprawy, na co słusznie zwróciły uwagę, iż wykonywane przez skarżącego prace w sposób oczywisty kolidowały z celem zwolnienie lekarskiego, gdyż w istocie były bardzo podobne, a w części niemal tożsame z tymi, które wykonywał w ramach swoich obowiązków jako funkcjonariusza Policji.
Wbrew sugestii skarżącego uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie organ dokładne wyraźnie wskazał jakiego przewinienia dopuścił się skarżący, określił następstwa oraz wagę tego zachowania, a także przepisy, które swym zachowaniem skarżący naruszył.
Zaznaczyć należy, że katalog kar dyscyplinarnych zwiera art. 134 ustawy
oPolicji. Należą do nich
1)upomnienie;
2)nagana;
3)ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4)wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5)obniżenie stopnia;
6)ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby;
7)wydalenie ze służby.
Wskazana w przytoczonym przepisie art. 134 ustawy o Policji gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 15 marca 2022 r.,
IV SA/Wr 470/21).O rodzaju zastosowanej kary dyscyplinarnej decyduje przełożony dyscyplinarny. Dobór rodzaju kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Do uznania organu dyscyplinarnego pozostawiona została też możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania przewidziana w art. 132 ust. 4b ustawy o Policji, czy odstąpienia od wymierzenia kary o jakiej mowa w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Wymienione uprawnienia przysługują wyłącznie przełożonemu dyscyplinarnemu i sąd administracyjny w ramach swoich kompetencji nie jest władny wkraczać w tę materię. Przyznanie sądowi administracyjnemu prawa kontroli legalności orzeczeń dyscyplinarnych wynikające z art. 138 ustawy o Policji, nie uprawnia sądu do decydowania za właściwy organ o tym jaka kara dyscyplinarna powinna zostać zastosowana, oraz o tym czy należało odstąpić od wszczęcia postępowania z uwagi na mały ciężar gatunkowy przewinienia lub też odstąpić od ukarania z uwagi na niski stopień zawinienia lub szkodliwości czynu. W takiej bowiem sytuacji Sąd orzekałby niejako za właściwy organ, podczas gdy nie posiada kompetencji w tym zakresie, a tylko uprawnienia do oceny orzeczenia wydanego przez przełożonego dyscyplinarnego. Sądowa kontrola orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń kar (por. wyrok NSA dnia z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 2481/21).
Zgodnie art. 134h ust. 1 ustawy o Policji obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Natomiast w ust. 1a omawianego przepisu wskazano, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające.
W ocenie Sądu analiza akt niniejszej sprawy oraz lektura uzasadnień orzeczeń organów obu instancji pozwala stwierdzić, że organy zgromadziły w sprawie niezbędny i wystarczający do wydania kwestionowanego orzeczenia materiał dowodowy oraz dokonały jego rzetelnej i wnikliwej oceny z zachowaniem ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Wbrew zarzutom skarżącego organy odniosły się przy tym do postawy skarżącego także przed popełnieniem zarzucanego mu przewinienia.
Materiał zgromadzony w sprawie pozwala na wysnucie wniosku, że skarżący świadomie wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, czego – jak słusznie zauważyły organy - nie można uznać za działanie uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów. Co istotne skarżący miał świadomość, iż swoim postępowaniem narusza zasady etyki zawodowej, o czym świadczy chociażby dialog jaki przeprowadził w mieszkaniu jednej z nadzorowanych przez niego osób, gdzie przypadkiem spotkał się z realizującą obowiązki służbowe policjantką Ż.K., której powiedział: " Ż. mnie tutaj nie było."
Nadto organ wyraźnie wskazał,żewpływ na wymiar przedmiotowej kary dyscyplinarnej miało to, że: skarżący powinien realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem jego absencja od dnia [...] kwietnia 2022r. do dnia [...] stycznia 2023 r. wyniosła niemal 10 miesięcy, w tym od dnia ujawnienia przewinienia dyscyplinarnego tj. [...] września 2022r., była nadal kontynuowana i wyniosła 5 miesięcy, co rzutuje ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki.Omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby. Długotrwała, ciągła nieobecność obwinionego wsłużbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnegofunkcjonariusza, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbiepolicjantów. Takistan rzeczy sprzeczny jest z interesem organu Policji i godzi w "ważny interes służby". Sytuacjataka może rodzić napięcia i konflikty, a ponadto skutkować obniżeniem poziomu motywacji izaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, jak również przyczyniać się dotrudności z utrzymaniem dyscypliny służbowej w samej jednostce. Nadto charakter Kuratorskiej Służby Sądowej, której celem jest przeciwdziałanie niedostosowaniuspołecznemu w warunkach wolnościowych i podejmowane w tym celu zadania o charakterze wychowawczo- resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym w środowisku życiowym podopiecznego sądu, obligowało przebywającego na zwolnieniu lekarskim skarżącego do przebywania w miejscach i z osobami oraz realizacji zdań zbieżnych, z zadaniami wynikającymi ze stosunku służbowego skarżącego. Realizując obowiązki kuratora zbieżne z zakresem obowiązków służbowych, których realizacja – z uwagi na przedłożone zwolnienie – nie była mu wskazana świadczy o tym, że skarżący podejmował się zajęć niezaleconych przez lekarza, a tym samym korzystał ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Nadto organ podkreślił przy tym, że o nagannej postawie skarżącego świadczą nie tylko opisane powyżej okoliczności, ale również lekceważące,pozbawione dobrej woli podejście do toczącego się postępowania dyscyplinarnego. W kontekście powyższych okoliczności słusznie organy uznały, iż nie można przypisać decydującego znaczenia wydanej skarżącemu w dniu [...] grudnia 2020r. pozytywnej opinii służbowej, zwłaszcza w sytuacji, gdy została ona wydana w okresie zbyt odległym od zaistniałego zdarzenia, tj. od [...] grudnia 2017 r. do [...] listopada 2020r.To, że dotychczasowemu przebiegowi służbowi i dobrej opinii nie nadały znaczenia oczekiwanego przez skarżącego, nie oznacza, że zostały naruszone dyrektywy wymiaru kary, zwłaszcza w kontekście wagi i ciągłego charakteru przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia mimo to stosunkowo łagodnej kary.
Zdaniem Sądu powyższe wnioski organu są trafne i wywiedzione
z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy
i doświadczenia życiowego. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie
z przepisami ustawy o Policji, zwłaszcza z art. 132, art. 134 pkt 2 i art. 134 h tej ustawy. Nie narusza również przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, powoływanej dalej jakop.p.s.a.), skargę oddalił (pkt I wyroku).
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Skarżący na podstawie 239 § 1 pkt 1 lit.d) p.p.s.a. zwolniony jest z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, tym samym uiszczony przez niego wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł jest opłatą nienależną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI