II SA/BK 386/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję MOPS o przyznaniu ograniczonego zasiłku celowego i odmowie przyznania zasiłku na dożywianie, uznając prawidłowość zastosowania przepisów prawa przez organy administracji.
Skarżący J.M. domagał się przyznania zasiłku celowego na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych oraz pomocy z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organy administracji przyznały ograniczony zasiłek celowy, argumentując brakiem środków i niespełnieniem kryteriów do uzyskania pomocy na dożywianie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i ustawy o programie dożywiania, a przyznana pomoc była zgodna z możliwościami finansowymi i potrzebami wnioskodawcy.
Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznaniu J.M. zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków (żywność, środki czystości, energia, woda, odzież, obuwie) w wysokości 120 zł oraz odmowie przyznania zasiłku na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak rozstrzygnięcia o całości żądania, sprzeczność z wnioskiem, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także naruszenie zasad praworządności i zaufania obywateli do organów Państwa. Twierdził, że organy nie rozpatrzyły rzetelnie wniosku i nie zapewniły mu czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od potrzeb wnioskodawcy i możliwości finansowych organu. Wskazano, że skarżący spełniał kryterium dochodowe do uzyskania pomocy, ale nie spełniał kryterium możliwości samodzielnego przygotowania posiłku, co uniemożliwiało przyznanie pomocy z programu dożywiania. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, uznając, że ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało oddalone ze względu na oddalenie skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, uwzględniając zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i ograniczone środki finansowe oraz kryteria ustawowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od potrzeb i możliwości finansowych organu. Odmowa przyznania zasiłku na dożywianie była uzasadniona niespełnieniem przez skarżącego kryterium możliwości samodzielnego przygotowania posiłku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (33)
Główne
u.p.s. art. 39 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" art. 3 § pkt 1 in fine
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" art. 5
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" art. 6
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" art. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" art. § 6 § in fine
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 48 § 1 i 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 102 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 107 § 1 i 5
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § §1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 50
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 51 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i ustawy o programie dożywiania. Przyznany zasiłek celowy był zgodny z możliwościami finansowymi organu i potrzebami wnioskodawcy. Odmowa przyznania zasiłku na dożywianie była uzasadniona niespełnieniem kryteriów ustawowych. Ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Organ pomocy społecznej na zbyt niskim poziomie ustalił wysokość przyznanego zasiłku celowego. Organ bezpodstawnie odmówił przyznania pomocy z ustawy o programie "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb ubiegających się o nią, ale wspieranie osób i rodzin w ich własnych wysiłkach zmierzających do poprawienia warunków bytowych. Rozmiar i forma tej pomocy warunkowane są zarówno okolicznościami istniejącymi po stronie wnioskodawcy, jak i wielkością przeznaczonych na ten cel środków. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu administracyjnego, a tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Danuta Tryniszewska-Bytys
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Trykoszko
członek
Stanisław Prutis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i pomocy z programu dożywiania, a także zasady postępowania administracyjnego w sprawach świadczeń socjalnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i możliwości finansowych lokalnego MOPS. Uznaniowy charakter przyznawania zasiłków celowych ogranicza możliwość stosowania orzeczenia jako ścisłego precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w uzyskaniu pełnego wsparcia socjalnego i złożoność przepisów dotyczących pomocy społecznej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla osób potrzebujących pomocy.
“Czy pomoc społeczna zawsze zaspokaja podstawowe potrzeby? Sąd rozstrzyga w sprawie zasiłku celowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 386/06 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2006-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Danuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Trykoszko Stanisław Prutis Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 2, 3, 48, 102 i 106 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259 art. 3, 5 - 7 Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 10 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Lemańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Uzasadnienie II SA/Bk 386/06 UZASADNIENIE Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. znak [...] orzekł o przyznaniu J. M. pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na: żywność, środki czystości, energię elektryczną, wodę i ścieki, odzież i obuwie wiosenne – w wysokości 120 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu organ wyłożył podstawy prawne oraz zasady przyznawania pomocy społecznej uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej podkreślając, że niewielka ilość środków nie pozwala na uwzględnienie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Wskazano kwotowo ilość środków przekazanych w 2006r. do dyspozycji MOPS z przeznaczeniem na pomoc społeczną (kwoty roczne i miesięczne), podano ilość złożonych wniosków i dotychczasowy sposób rozdysponowania pieniędzy. Po przeprowadzeniu szczegółowej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy (przedstawionej również w uzasadnieniu decyzji) podkreślono, że potrzeby J. M. zostały częściowo zaspokojone, przyznany zasiłek celowy jest wyższy od średniego zasiłku ustalonego w tym okresie dla innych potrzebujących, natomiast MOPS w Z. nie posiada środków na pełne uwzględnienie żądania. Odnośnie odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ustawie z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz w akcie wykonawczym do tej ustawy – Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wskazano, iż wnioskodawca nie spełnia żadnego z kryteriów uzasadniających przyznanie pomocy na podstawie powołanych aktów prawnych, w szczególności nie jest osobą, która własnym staraniem nie jest w stanie przygotować sobie posiłku. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M. Wywodził, iż organ I instancji nie rozstrzygnął o całości żądania w zakresie dotyczącym przyznania pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz orzekł sprzecznie z wnioskiem, albowiem strona nie żądała przyznania pomocy z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem odwołującego się ustalone ustawowo kryterium dochodowe określa minimalną kwotę, której przyznanie pozwoli na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Nadto zarzucił brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz na przepisy Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] maja 2006r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania podkreślono, iż organ I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, bardzo szczegółowo przeanalizował stan faktyczny i prawny sprawy, czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. Uwzględniono w szczególności sytuację materialną i rodzinną J. M., wielkość możliwych do rozdysponowania w poszczególnych miesiącach kwot, ilość osób ubiegających się o pomoc na terenie objętym działaniem MOPS w Z. i osób już objętych pomocą. Przy podejmowaniu decyzji uwzględniono stosowne przepisy ustawy o pomocy społecznej (w tym określające kryteria przyznawania pomocy). Forma i wysokość pomocy przyznanej w zakwestionowanej decyzji (zasiłek celowy - art. 39 ustawy o pomocy społecznej) są wynikiem wnikliwej analizy wszystkich okoliczności i nie można postawić decyzji w tej części oraz w ogóle zarzutu arbitralności. Organ odwoławczy wskazał, iż celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb ubiegających się o nią, ale wspieranie osób i rodzin w ich własnych wysiłkach zmierzających do poprawienia warunków bytowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo odniosło się również do zarzutu sprzeczności wydanego rozstrzygnięcia z treścią żądania. Wskazało, iż jego zakres przedmiotowy został przez J. M. określony wnioskiem z dnia 13 marca 2006r. i oświadczeniem złożonym w trakcie wywiadu środowiskowego. Wynikało z nich, iż w/w wnosi o zasiłek celowy z art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz zasiłek na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wprowadzonego ustawą z 29 grudnia 2005r. Z uwagi na to, że w/w nie spełnia kryteriów do uzyskania pomocy na dożywianie z powoływanej ustawy, kwota przyznanego zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej uwzględnia konieczność ponoszenia wydatków również na żywność. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006r. została zaskarżona przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przez organ II instancji art. 3, 39 i 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej polegające na przyznaniu częściowej tylko pomocy oraz rażącą dyskryminację jego osoby polegającą na uniemożliwieniu realizacji podstawowych potrzeb, takich jak zakup niezbędnej odzieży i obuwia, zakup żywności czy opłacenie wydatków na energię elektryczną. Powołując się na przepis art. 6-11 Kpa oraz art. 2, 7, 8, 32, 37, 50 i 51 ust. 1 Konstytucji RP wskazał na obowiązek organów administracji działania na podstawie i w granicach prawa oraz przestrzegania zasady praworządności i budowy zaufania obywateli do organów Państwa. Zdaniem skarżącego powyższe zasady konkretyzują się m.in. w nałożeniu na organy pomocy społecznej obowiązku zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób i ich rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Tymczasem organy administracji nie rozpatrzyły rzetelnie i zgodnie z art. 107 Kpa złożonego wniosku w zakresie żądania przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej i z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Stwierdził, iż "dublowanie się" pomocy w postaci zasiłku na żywność nie może stanowić podstawy do odmowy jej przyznania, ponieważ brak wyraźnego zakazu w tym zakresie. Nadto zarzucił naruszenie przepisów Kpa poprzez brak uzasadnienia decyzji w zakresie sprzecznego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej przyznania zasiłku celowego, brak wskazania kryteriów rozdysponowania posiadanych środków oraz naruszenie obowiązku wypłacenia przyznanej pomocy niezwłocznie. Podniósł również, iż obowiązkiem organu jest zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu kontrolę legalności rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które mają obowiązek prawidłowej wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. W rozpoznawanej sprawie właściwe organy orzekały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – zwanej dalej u.p.s., przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005r. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) – dalej jako ustawa z 29 grudnia 2005r. oraz przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 25, poz. 186) – dalej jako Rozporządzenie. Natomiast postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji przewidzianych w w/w ustawach. Powyższe wskazanie jest o tyle istotne, że skarżący konsekwentnie (tak w odwołaniu, jak i w skardze) zarzucał sprzeczność zakresu przedmiotowego rozstrzygnięć organów z treścią wniosku z dnia 13 marca 2006r., podważając tym samym prawidłowość materialnoprawnych podstaw orzekania (w szczególności zastosowanie u.p.s.). Zarzuty te nie znajdują żadnego uzasadnienia. Prawidłowo organy obu instancji zastosowały powołane wyżej przepisy, a to z uwagi na treść oświadczenia skarżącego złożonego w dniu 15 marca 2006r. w trakcie wywiadu środowiskowego. W formularzu wywiadu zapisano wówczas, iż J. M. sprecyzował wniosek podając, iż "oczekuje zasiłku celowego na energię (dołączył rachunek za m-c III br. na kwotę 52,68), na środki czystości, odzież i obuwie wiosenne oraz zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (k.21 akt adm.). Oświadczenie to wyraźnie wskazuje, iż żądanie dotyczyło zarówno pomocy przewidzianej w ustawie z dnia 29 grudnia 2005r., jak i w u.p.s., a zatem zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia odpowiadał zakresowi żądania wniosku. Ogólne zasady udzielania pomocy społecznej zostały sformułowane w przepisach art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.p.s. Z mocy przepisu art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. znajdują one pełne zastosowanie również do postępowania w sprawie udzielenia pomocy w zakresie dożywiania. Podstawowym kryterium udzielenia pomocy jest trudna sytuacja życiowa wnioskodawcy, której nie jest on w stanie samodzielnie przezwyciężyć wykorzystując własne uprawnienia, możliwości i zasoby. Celem tej pomocy jest wsparcie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Rozmiar i forma tej pomocy warunkowane są zarówno okolicznościami istniejącymi po stronie wnioskodawcy, jak i wielkością przeznaczonych na ten cel środków. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej dokonały bardzo szczegółowej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz równie precyzyjnie przedstawiły możliwości finansowe, którymi dysponują podejmując decyzje w przedmiocie przyznania pomocy społecznej. Znajduje to potwierdzenie w obszernych uzasadnieniach decyzji tak I, jak i II instancji. Zarzut skarżącego, iż organ pomocy społecznej na zbyt niskim poziomie ustalił wysokość przyznanego zasiłku celowego oraz bezpodstawnie odmówił przyznania pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. jest zatem bezzasadny. Zgodnie z treścią przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są – z jednej strony – rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. MOPS w Z., mając na uwadze interes wszystkich osób ubiegających się o pomoc oraz ograniczone (w stosunku do potrzeb) możliwości finansowe, przyznał skarżącemu zasiłek celowy w wysokości i zakresie określonym w zaskarżonej decyzji, co nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego, a co mieści się w granicach uznania administracyjnego. W sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadnił swoje stanowisko, łącznie z podaniem rozdziału kwot, jakimi dysponuje na tego rodzaju pomoc. W szczególności wykazano, iż w projekcie budżetu miasta na rok 2006 na zasiłki celowe przekazano 280.000zł, z czego na miesiąc kwiecień przeznaczono 43.000zł. Do dnia wydania decyzji rozpatrzono 72 wnioski z lutego i 262 z marca 2006r. rozdysponowując kwotą 32.512,00 zł. Średni zasiłek wyniósł 97, 34 zł i był o ponad 20 zł niższy od zasiłku przyznanego skarżącemu zaskarżoną decyzją. Z przepisów art. 102 ust. 1 i art. 106 ust. 4 u.p.s. wynika zasada, iż pomoc przewidziana w tej ustawie, a z mocy art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. także pomoc w zakresie dożywiania, udzielana jest na wniosek po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, na podstawie którego ustala się sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy. Nadto pracownik socjalny może domagać się od żądającego pomocy złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji odmownej (art. 107 ust. 1 i 5 u.p.s.). W interesie wnioskującego jest zatem wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że wymaga wsparcia społecznego. Podstawowym dowodem na tę okoliczność jest wywiad środowiskowy, w trakcie którego pracownik socjalny dokonuje weryfikacji prawdziwości danych podanych we wniosku, a w przypadku, gdy sytuacja wnioskodawcy odpowiada kryteriom z ustawy o pomocy społecznej, może wstępnie określić skalę potrzeb i rozmiar pomocy niezbędnej do ich zaspokojenia, uwzględniając środki przewidziane na ten cel w budżecie gminy. Dla ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy wskazana jest również wszelka inna forma jego współpracy z organem, albowiem tylko całokształt zgromadzonego materiału dowodowego może stanowić podstawę rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 i art. 80 KPA). Wymagana prawem wszechstronna analiza miała miejsce w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o szczegółowy wywiad środowiskowy, dokumenty załączone uprzednio do wniosku (zaświadczenie z PUP, decyzje o wymiarze podatku, rachunki za energię) oraz oświadczenie o stanie majątkowym wskazujące na posiadane udziały w nieruchomościach oraz na brak innych wartościowych składników majątku (k. 11-13 akt adm.). J. M. był informowany o treści aktów prawnych, na podstawie których może ubiegać się o pomoc (protokół k.14), a nawet na jego żądanie została sporządzona opinia prawna dotycząca sprawy (k.15), co do której wyraził również swoje osobiste zdanie. W tej sytuacji trudno uznać za uzasadniony zarzut, iż na prawidłowość rozstrzygnięcia miał decydujący wpływ brak w aktach administracyjnych pisma Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] określającego kwotę przeznaczoną w budżecie miasta na zasiłki celowe na rok 2006r. Co prawda powołanie się w uzasadnieniu decyzji I i II instancji na w/w pismo, bez załączenia go do akt stanowi uchybienie przepisowi art. 77 § 4 KPA nakazującemu fakty znane organowi z urzędu zakomunikować stronie, jednak uchybienie to nie miało znaczenia rozstrzygającego o treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. i wysokości przyznanego zasiłku. Takiego znaczenia nie przypisywał mu zresztą przez długi czas sam J. M., skoro ani w momencie końcowego zaznajamiania się z aktami sprawy przed organem I instancji, ani w odwołaniu, a później w skardze do sądu administracyjnego, nie podnosił powyższego zarzutu. Uczynił to dopiero na rozprawie w dniu 26 października 2006r. Wskazywane pismo (jak wynika z uzasadnienia organu I instancji) ma charakter wyłącznie informacyjny, jest swoistą instrukcją dla organów pomocy społecznej i do nich wyłącznie kierowaną, nakazującą uwzględniać ogólną sumę środków przeznaczonych na zasiłki w roku 2006. Z danych wynikających z tego pisma organ korzysta w codziennej pracy i w sprawach z wniosku skarżącego, które są cykliczne. Skarżący wnioski o przyznanie prawa pomocy składa bowiem bardzo często, co wynika z licznych jego spraw dotyczących przyznania prawa pomocy, które po wyczerpaniu toku instancji administracyjnej docierają do tutejszego sądu. Treść pisma Burmistrza była też skarżącemu znana jako wykorzystana przez MOPS przy załatwianiu wcześniejszych jego żądań. Stąd niedołączenie go w sprawie niniejszej, jak wyżej wyjaśniono, nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik postępowania. Odnośnie powołania się przez skarżącego na rozprawie w dniu 26 października 2006r. na akta spraw o sygnaturach II SA/Bk 240/06 i II SA/Bk 106/06, to należy zauważyć, iż nie zachodzi tożsamość stanów faktycznych i prawnych w/w spraw i rozpoznawanej obecnie. Co prawda w obu tamtych postępowaniach miał również miejsce fakt braku pisma Burmistrza z dnia [...] stycznia 2006r., co sąd wytknął jako uchybienie przepisom KPA, jednak zasadnicze powody uchylenia rozstrzygnięć administracyjnych były inne. W sprawie o sygn. akt II SA/Bk 240/06 sąd dopatrzył się naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym – art. 10 KPA, zaś w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 106/06 organ administracji, pomimo ponownie prowadzonego postępowania nie wykonał wszystkich wskazówek zawartych w uprzednim wyroku uchylającym sprawę do ponownego rozpoznania. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż powołanie się przez stronę przed sądem na wyroki nawet tego samego sądu zapadłe w innej sprawie w podobnym stanie faktycznym nie nakładają na sąd obowiązku wydania tożsamego z powołanymi rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznający konkretną sprawę orzeka bowiem na podstawie stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w tej konkretnej sprawie i nie jest związany stanowiskiem wyrażonym w innych postępowaniach. Wynika to z konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Organ administracji dokonał również prawidłowej wykładni przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz wykonującego ustawę Rozporządzenia z dnia 07 lutego 2006r. i miał prawo odmówić skarżącemu przyznania pomocy uregulowanej w tych aktach prawnych. Ustawa z dnia 29 grudnia 2005r. i powołane Rozporządzenie zawierają szczegółowe warunki, bez których spełnienia określone w niej formy pomocy w zakresie dożywiania (art. 3 pkt 1 in fine – posiłek, świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności, świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych) przyznane być nie mogą. Podstawowym kryterium jest dochód (art.5 i 6 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r.), którego wysokość wpływa na odpłatność lub nieodpłatność pomocy w formie świadczenia rzeczowego lub posiłku. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami oraz przepisem art. 8 ust. 1 i 2 u.p.s., jeżeli miesięczny dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty 691,50 zł przysługuje jej pomoc nieodpłatna. Drugim kryterium jest możliwość samodzielnego zapewnienia sobie posiłku przez ubiegającego się o pomoc – art. 48 ust. 1 i 4 u.p.s. w zw. z § 6 in fine Rozporządzenia z dnia 07 lutego 2006r. Tylko łączne spełnienie obu w/w przesłanek uzasadnia przyznanie pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. Tymczasem skarżący spełnia jedynie kryterium dochodowe, albowiem jego miesięczny dochód zamyka się kwotą 263,66 zł (k.19 akt adm.). Z uwagi na to, że jest osobą zdrową, w sile wieku, nie wymagającą opieki ani pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego - słusznie organy uznały, iż jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie posiłek, a tym samym nie należy do osób, którym ten posiłek przysługuje w ramach pomocy społecznej. Jednocześnie mając na uwadze niski miesięczny dochód skarżącego uwzględniono kwotę niezbędną na zakup żywności w wysokości kwoty zasiłku celowego przyznanego na podstawie art. 39 u.p.s. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż przyznana kwota 120 zł ma charakter dowolny i nie została poprzedzona analizą sytuacji skarżącego. Sąd nie znajduje również podstaw do uwzględnienia zgłoszonego na rozprawie w dniu 26 października 2006r. zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem II instancji. Prawdą jest, iż organy administracyjne nie mogą uchylić się od obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednak to w interesie strony, podnoszącej zarzut naruszenia przepisu art. 10 KPA, leży wykazanie wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, albowiem Sąd każdy przypadek bada indywidualnie (vide uchwała 7 sędziów z dnia 25.04.2005r. NSA w Warszawie w sprawie sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66). Nie każde bowiem naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu administracyjnego, a tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie J. M. ograniczył się do zgłoszenia zarzutu, nie popierając go żadnymi twierdzeniami i nie przytaczając jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że faktyczne zagwarantowanie mu w tej konkretnej sprawie prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wpłynęłoby na podjęcie innej decyzji. Postawiony zarzut zobowiązuje sąd do sprawdzenia, czy rzeczywiście jest prawdziwy, jednak ma to uzasadnienie tylko w przypadku, gdy istnieją jakiekolwiek podstawy do przypuszczenia, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja nie została wzięta w całości pod uwagę, nie odzwierciedla rzeczywistości, czy jest niepełna, a jej uzupełnienie mogłoby nastąpić, gdyby strona wypowiedziała się przed wydaniem rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie podstaw do postawienia takiej tezy nie ma, tym bardziej, że aktywne uczestnictwo w postępowaniu i współpraca J. M. z organem I instancji wskazują, iż w postępowaniu przed tym organem wyczerpał wszelkie możliwości udowodnienia swojej trudnej sytuacji życiowej, a jednocześnie nawet zgłaszając zarzut przed sądem skarżący nie wskazał, iż posiada inne dowody na tę okoliczność. Nota bene organ pierwszej instancji zgodnie z art. 10 § 1 Kpa zapewnił J. M. możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (protokół z dnia 30 marca 2006r. k. 19 akt adm. I inst., przy którego sporządzaniu skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do postępowania), a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uzupełniło postępowania dowodowego. Natomiast z akt administracyjnych II instancji wynika, iż skarżący miał możliwość przejrzenia akt w postępowaniu odwoławczym (w dniu 27 kwietnia 2006r. był obecny w siedzibie SKO), jednak z tej możliwości nie skorzystał. Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia pozostałych przepisów KPA tj. art. 6-9,11 oraz wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Skarżący nie wskazał, na czym te naruszenia miałyby polegać, zaś sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się nieprawidłowości, które wskazywałyby na uchybienie którejś z powołanych norm prawnych. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oddalenia skargi nie mógł zostać uwzględniony wniosek J. M. o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 34,20 zł za przejazd w obie strony autobusem PKS. Co prawda koszty przejazdów strony do sądu zaliczone zostały do niezbędnych kosztów postępowania – art. 205 §1 p.p.s.a, jednak zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd – przepis art. 200 §1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI